close

  • Polsce – służyć, Europę – tworzyć, Świat – rozumieć

     

  • DŻIBUTI

  • Dżibuti

    •  

       Informacje o kraju


       

       

      1.1.      Położenie geograficzne, powierzcnia, ludność, stolica, język urzędowy

       

      Położenie geograficzne: Dżibuti (République de Djibouti) – pustynny i półpustynny kraj położony w północno-wschodniej części kontynentu afrykańskiego, na Półwyspie Somalijskim, nad Zatoką Adeńską i cieśniną Bab al-Mandab, na wybrzeżu Morza Czerwonego. Graniczy na płd.-wsch. z Somalią (58 km), na południu i zachodzie z Etiopią (337 km), na północy z Erytreą (113 km). Dżibuti posiada 314 km wybrzeża. Powierzchnia górzysto-wyżynna, charakterystycznym krajobrazem są pasma gór zrębowych (na północy góry Mabla i Goda), które stanowią przedłużenie Gór Danakilskich, położonych w Erytrei. Topografia kraju ukształtowana jest głównie przez działalność wulkaniczną. Na terenie Dżibuti znajduje się najniższy punkt Afryki - Jezioro Assal - 150 m ppm.

      Powierzchnia: 23 200 km2.

      Ludność: 873 tys (dane the Economist za 2014 r.), z czego ponad połowa zamieszkuje w stolicy kraju (Dżibuti).

      Struktura etniczna: W strukturze etnicznej Dżibuti przeważa ludność grupy Somali, z dominującym w tej grupie klanem Issa. Ogółem ludy Somalów stanowią ok. 60% społeczeństwa. 35% to Afarowie (z grupy Etiopów), zaś pozostałych 5% - m.in. Francuzi, Arabowie i Włosi.

      Stolica: Dżibuti.

      Główne miasta: Dżibuti, Ali Sabieh, Tadżura.

      Podział administracyjny: Dżibuti jest podzielone na 6 jednostek administracyjnych pierwszego rzędu (5 regionów: Ali Sabieh, Arta, Dikhil, Obock, Tadjourah oraz miasto Dżibuti), które dzielą się następnie na 15 dystryktów.

      Religia: 94% społeczeństwa wyznaje islam, zaś 6% różne obrządki chrześcijaństwa

      Język urzędowy: francuski i arabski. W użyciu są też somalijski oraz afar.

      Strefa czasowa: czas wschodnioafrykański - EAT (UTC+3)

       

      1.2.      Warunki klimatyczne

       

      Dżibuti posiada obszar o charakterze półpustynnym i pustynnym. Klimat, gorący, pustynny z małą ilością opadów: średnia roczna - 147 mm. W porze zimnej (koniec września-koniec kwietnia) temperatura w ciągu dnia wynosi od 24 do 35 st, a w porze gorącej (czerwiec-sierpień)  - od 39 do 50 st.

       

       

      1.3.      Główne bogactwa naturalne

       

      Dżibuti posiada bardzo mało bogactw naturalnych. Jednym z nich są pokłady soli wydobywane w okolicach jeziora Assal oraz źródła geotermalne. Dżibuti posiada też niewielkie, eksploatowane w niewielkim stopniu złoża złota, miedzi, gipsu, siarki i ziemi okrzemkowej.

       

      1.4.      System walutowy, kurs i wymiana

       

      System walutowy: Prawnym środkiem płatniczym jest frank dżibutyjski (DJF).  1 DJF = 100 centów.

      Średni kurs w styczniu 2015 r. : 1 USD =  177,425 DJF

      Inflacja (2014 r.): 2,6%

       

      1.5.       Infrastruktura transportowa

       

      Drogi:

      Dżibuti posiada ok. 3000 km dróg z czego jedynie 450 km o nawierzchni utwardzonej. Najważniejszą z nich jest droga do Addis Abeby, ponieważ 85 proc. towarów transportowanych przez Dżibuti przewożona jest do lub z Etiopii tą drogą. Ponadto drogi asfaltowe łączą stolicę kraju z miastami Ali Sabieh, Dikhil i Tadjoura, a także przejściem granicznym z Somalilandem (Loyada)

      Koleje:

      Jedyna linia kolejowa o długości 781 km, łączy stolicę Etiopii z portem Dżibuti i jest wspólną własnością obu państw. Od roku 1982 linia kolejowa znajduje się pod wspólnym zarządem obu państw. Prace modernizacyjne linii, rozpoczęte w 2004 r., zakładają wzmocnienie jej zdolności przewozowych. Mimo ambitnych planów większego wykorzystania tego środka transportu, od 7 lat linia kolejowa nie funkcjonuje. Planowane uruchomienie w 2017 r.

      Drogi wodne:

      Dżibuti nie posiada dróg wodnych

      Transport lotniczy: 

      Kraj dysponuje 13 lotniskami, z tego trzy dysponują pasem startowym z utwardzoną nawierzchnią. Największym jest międzynarodowy port lotniczy Dżibuti-Ambouli International Airport (JIB) położony w odległości 6 km od centrum miasta. W 2014 r. obsłużył ponad 230 tys. pasażerów. Krajowe lotniska z pasem o utwardzonej nawierzchni znajdują się w Obock i Tadjoura.

      Linie lotnicze Djibuti Airlines obsługują głównie kierunki wschodnioafrykańskie i bliskowschodnie.  Międzynarodowy port lotniczy posiada bezpośrednie połączenia m.in. z Paryżem, Stambułem, Addis Abebą, Dubajem, Doha, Mogadiszu, Hargeisą, Nairobi i Saną.

      Porty morskie:

      Posiadający strategiczne położenie między Morzem Czerwonym a Zatoką Adeńską, port w Dżibuti uważany jest za idealne „wrota” do kontynentu afrykańskiego. Działalność portu dostarcza 25 proc. dochodów kraju. 90 proc. ładunków przesyłanych jest drogą. 25 proc. towarów importowanych przez  Etiopię oraz 50 proc. eksportu przechodzi przez ten port. W 2009 r. rozbudowany został o nowy terminal kontenerowy.

       

      1.6.       Obowiązek wizowy

       

      Obywatele polscy, jak i wszyscy cudzoziemcy udający się do Dżibuti muszą mieć wizę na przyjazd i pobyt. Wiza turystyczna wydawana jest na okres maksymalny do 3-ch miesięcy. Koszt – 125 USD , lub 90 euro. Jeżeli w danym kraju nie ma ambasady Dżibuti, wizę można uzyskać w ambasadzie Francji w Warszawie. Obywatele polscy planujący podróż do Dżibuti z Etiopii mogą również ubiegać się o wizę w tym kraju. W tym celu konieczne jest przedstawienie w Ambasadzie Dżibuti listu z Ambasady RP w Addis Abebie. Paszport powinien być ważny co najmniej 6 miesięcy. Wizę (na okres do 1-go miesiąca) można również otrzymać na lotnisku w Dżibuti pod warunkiem posiadania dokumentacji w współpracy gospodarczej z partnerem dżibutyjskim i odpowiedniego zaproszenia.

      Każdy cudzoziemiec, po przekroczeniu 3 miesięcy pobytu, obowiązany jest uzyskać kartę pobytu tymczasowego, której okres ważności nie może przekroczyć 1 roku.

       

      1.7.       Wykaz świąt państwowych

       

      1 stycznia – Nowy Rok; 1 maja -  Święto Pracy, 27 czerwca – Święto Narodowe; 25 grudnia -  Boże Narodzenie; 1 muharram – muzułmański Nowy Rok (święto ruchome); Aïd el-Kebir(fr.)  (Eid al-Adha(ang.) lub Kurbam Bayram(tur.) – Święto Ofiarowania (święto ruchome);  Aïd el-Fitr(fr.) (Eid ul-Fitr(ang.) lub Ramadan Bayram(tur.) – Święto Przerwania Postu - Koniec Ramadanu – święto ruchome.

       

      System administracyjny


       

       

      2.1. Ustrój polityczny

       

      Według konstytucji zaaprobowanej w referendum z 4 września 1992 r. Dżibuti jest republiką, w której głową państwa jest prezydent, wybierany w wyborach powszechnych na 6-letnią kadencję. Od 1999 r. jest nim Ismail Omar Guelleh. W 2010 r. parlament przegłosował zmiany w konstytucji, przewidujące m. in. możliwość kontynuacji prezydentury na trzecią kadencję i skracające ją do 5 lat.

       

      2.2. Władza ustawodawcza

       

      Władzę ustawodawczą sprawuje jednoizbowy parlament - licząca 65 miejsc Izba Deputowanych (ID) wybierana w wyborach powszechnych na 5-letnią kadencję. Zmiany konstytucyjne wprowadzone w 2010 r. przewidują utworzenie drugiej izby – senatu.

      W wyborach z 22 lutego 2013 r. partia prezydencka zdobyła 43 mandatów, opozycyjna Unia Ocalenia Narodowego – 21 mandatów, a Centrum Zjednoczonych Demokratów – 1 mandat w 65-osobowym parlamencie (opozycja określiła wybory jako „sfałszowane”). 

       

      2.3. Władza wykonawcza

       

      Władzę wykonawczą sprawują premier i rząd powoływani przez prezydenta. Na czele rządu od 1 kwietnia 2013 r. stoi Abdulkader Kamil Mohamed. Faktycznie jednak krajem rządzi prezydent.

       

      2.4. Struktura administracji gospodarczej

       

      Za tworzenie i prowadzenie polityki w poszczególnych obszarach gospodarki odpowiedzialne są ministerstwa oraz urzędy centralne. Do najważniejszych należą:

       

      • Ministerstwo Gospodarki, Finansów, Planowania i Prywatyzacji (Ministère de l’Economie, des Finances et de la Planification, Chargé de Privatisations),
      • Ministerstwo Rolnictwa, Hodowli, Morza i Zasobów Morskich (Ministère de l’Agriculture, de l’Elevage et de la Mer, Chargé des Ressources Hydroliques),
      • Ministerstwo Zatrudnienia, Aktywizacji i Kształcenia Zawodowego (Ministère de l’Emploi, de l’Insertion et de la Formation Professionnelle),
      • Ministerstwo Handlu i Przemysłu (Ministère du Commerce et de l’Industrie),
      • Ministerstwo Energi i Zasobów Naturalnych (Ministère de l’Energie et des Ressources Naturelles),

       

      2.5.  Sądownictwo gospodarcze

       

      brak danych

       

      Gospodarka


       

      3.1.      Ogólny opis sytuacji gospodarczej

       

      Podstawą gospodarki Dżibuti są usługi wynikające z faktu strategicznego usytuowania oraz posiadania przez ten kraj ważnego dla całego regionu, morskiego portu tranzytowego. Ma to szczególne znaczenie dla pozbawionej dostępu do morza Etiopii, która w kwietniu 2002 r. zawarła z Dżibuti porozumienie ws. korzystania z ww. portu.

      Wg danych za 2013 r., sektor usług wytworzył ponad 79%, przemysł – 17%, zaś rolnictwo niewiele około 4% PKB. Dochód per capita w 2014 r. wyniósł 2.700 USD (wg PPP). Stopa wzrostu PKB była na poziomie 5 %, zaś inflacja 2,5%.

      Dżibuti nie jest państwem samowystarczalnym gospodarczo i musi korzystać z pomocy zagranicznej. Kraj boryka się z wysokim deficytem budżetowym, czego skutkiem jest permanentne zadłużenie, a także z niemal 60-procentowym bezrobociem. O kondycji gospodarki Dżibuti świadczy fakt, że w latach 1999-2006 wskaźnik konsumpcji na głowę mieszkańca spadł o 35%.

       

      3.2.      Tabela głównych wskaźników makroekonomicznych

       

      Wskaźnik

      2011

      2012

      2012

      2013

      2014

      PKB (wartość nominalna PPP w mld Dfr) 1

      217

      240,6

      274,1

      418

      410

      PKB (wartość nominalna PPP w mld US) 1

      1,2

      1,4

      1,5

      2,3

      2,35

      Wartość PKB na 1 mieszkańca (w USD) 1

      2427

      2427

      2490

      2620

      2700

      Stopa bezrobocia (%)

      Ok. 60%

      Ok. 60%

      Ok. 60%

      Ok. 60%

      Ok. 60%

      Tempo wzrostu PKB (%) 1

      3.5

      3.5

      5,5

      4,8

      5

      Inflacja cen konsumpcyjnych (w %) 1

      4.4

      4.4

      2,2

      7,5

      2,5

      Eksport dóbr i usług (w mln USD) 2

      96,8

      111,4

      114,7

      110

      90,8

      Import dóbr i usług (w mln USD) 2

      510,6

      538,1

      565,1

      575,4

      594,2

      Średni kurs wymiany Dfr:USD 1

      177.7

      177.7

      177,7

      182,08

      177.7

      1 – wg the Economist intelligence Unit / CIA Factbook (październik 2014).

       

      3.3. Główne sektory gospodarki

       

      Rolnictwo: Niezmiernie ważne znaczenie dla ekonomii kraju jest rolnictwo, stanowiące źródło utrzymania dla zdecydowanej większości społeczeństwa. Ze względu jednak na wysoce niesprzyjające warunki klimatyczne oraz prymitywne metody uprawy, średnie plony uzyskiwane z hektara użytków są bardzo niskie. Ponieważ rolnictwo Dżibuti nie jest w stanie zaspokoić nawet elementarnych potrzeb żywnościowych społeczeństwa, większość artykułów spożywczych jest importowana. Na rynek wewnętrzny uprawia się proso, warzywa i owoce (m.in. daktyle i melony).

      Duże znaczenie posiadają plantacje kawy, uprawianej głównie na eksport. Znaczny odsetek ludności utrzymuje się też z koczowniczej hodowli bydła i wielbłądów. Ponadto, dla uzupełnienia bilansu żywnościowego kraju ważne jest rybołówstwo.

      Przemysł: W Dżibuti istnieje kilka zakładów przetwórczych branży rolno-spożywczej (głównie niewielkie olejarnie, mleczarnie, masarnie i chłodnie). Są ponadto pojedyncze zakłady przemysłu meblarskiego i elektrotechnicznego. Cały przemysł skupia się w rejonie stolicy.

      Handel: Pomijając wieloasortymentowy reeksport, podstawowymi towarami eksportowymi Dżibuti są skóry, żywe zwierzęta oraz kawa. Z zagranicy importuje się głównie artykuły spożywcze, napoje, środki transportu, produkty chemiczne i ropopochodne, a także czat (roślina o łagodnych właściwościach narkotycznych). Wg danych za 2014 r., wartość eksportu wyniosła  90,8 mln USD, zaś importu 594,2 mln USD. Głównymi partnerami handlowymi Dżibuti są: w eksporcie – Somalia, ZEA i Jemen; w imporcie – Chiny, Arabia Saudyjska, Indie i Indonezja.

       

      3.4. Uczestnictwo w wielostronnych organizacjach i porozumieniach o charakterze ekonomicznym

       

      W Dżibuti znajduje się sekretariat powołanej w 1996 r. Międzyrządowej Władzy ds. Rozwoju – IGAD (Intergovernmental Authority on Development) – organizacji skupiającej 7 państw Rogu Afryki. Republika Dżibuti jest członkiem WTO. Ponadto należy również do regionalnej organizacji gospodarczej COMESA (Common Market for Eastern and Southern Africa).
      W 2000 r. przystąpiła do Konwencji z Cotonou.

       

      3.5. Relacje gospodarcze z UE

       

      W 2002 r., w ramach 9-go programu Europejskiego Funduszu Rozwoju (EDF), UE przyznała Dżibuti kwotę 38,4 mln euro na pomoc we wdrażaniu rządowego programu reform gospodarczych i strukturalnych zmierzających do ograniczenia ubóstwa. Głównym celem UE w ramach 10-tej edycji programu EDF jest poprawa gospodarki zasobami wodnymi, w tym oczyszczanie ścieków oraz zagadnienia energii. Te sektory, w których UE jest aktywna od czasu nawiązania stosunków z Dżibuti, decydują o tempie rozwoju kraju.

      Dostęp do wody pitnej pozostaje absolutnym priorytetem dla społeczeństwa Dżibuti i jest uznawany za główny czynnik ograniczenia ubóstwa, na równi z problematyką oczyszczania ścieków.

      Z uwagi na skalę problemu, oczyszczanie ścieków jest jednym z podstawowych wyzwań w dziedzinie ochrony środowiska – zwłaszcza dla stolicy kraju.

      Dostępność różnych form energii i w wystarczającej ilości jest kluczowym czynnikiem wzrostu gospodarczego i walki z ubóstwem. UE przeznacza na te 3 sektory kwotę 40,1 mln euro.

       

      Dwustronna współpraca gospodarcza


       

       

      4.1. Gospodarcze umowy dwustronne z Polską

       

      Brak

       

      4.2. Handel zagraniczny

       

      Wartość wymiany handlowej za pierwsze 11 miesięcy 2014 r. wyniosła 5 210 109 USD, na co składał się polski eksport o wartości 4 489 903 USD, oraz import z Dżibuti o wartości 720 206 USD. W roku 2013 całość wymiany wyniosła 5.602.770 USD (polski eksport: 4.016.454 USD , import: 1.586.316 USD). Wartość wymiany jest więc niewielka, niemniej po raz kolejny odnotowano wzrost eksportu do Dżibuti.

      Eksportowano z Polski głównie materiały i wyroby włókiennicze oraz gotowe artykuły spożywcze, importowano wyroby nieszlachetne i wyroby z metali nieszlachetnych.

       

      4.3. Inwestycje

       

      Działalność inwestycyjna obejmuje pojedyncze inicjatywy podejmowane na małą skalę.

       

      4.4. Współpraca regionalna


      brak

       

      4.5. Współpraca samorządów gospodarczych


      brak

       

      Dostęp do rynku


       

       

      5.1. Dostęp do rynku dla polskich inwestycji, towarów i usług.

       

      Dżibuti jest członkiem Światowej Organizacji Handlu (WTO).

       

      W rankingu World Bank GroupDoing Business 2015 Dżibuti zajmuje 155 miejsce na 185 możliwych, co oznacza znaczny wzrost w ciągu ostatnich 2 lat. Najlepsze, bo 56 miejsce zajmuje w kategorii handlu transgranicznego (trading across borders). Relatywnie wysokie, bo 70 miejsce zajmuje w kategorii procedury upadłościowe. Ranking niekorzystnie ocenia zwłaszcza warunki otrzymania kredytu (180 miejsce) i dostępu do elektryczności (176 miejsce).

      W kwestii wolności gospodarczej Dżibuti zajmuje w porównaniu z innymi krajami Afryki, wg serwisu www.heritage.org, korzystniejszą pozycję (112) niż np. Gambia (113), Seszele (114) czy Nigeria (124). Zajmuje natomiast gorszą pozycję w stosunku do m.in. Tanzanii (109), Tunezji (107), Senegalu (106).

      Minimalna kwota inwestycji zagranicznej to ok. 28 tys. USD. Brak ograniczeń sektorowych, jednak zachęty inwestycyjne odnoszą się do konkretnych sektorów.

       

      Wsparciem dla inwestycji zagranicznych zajmuje się Narodowa Agencja Promocji Inwestycji:

      www.djiboutinvest.com

       

      5.2. Dostęp do rynku pracy/zakładanie firmy

       

      Brak danych dot. możliwości uzyskania prawa do pracy.

      Podstawowe informacje nt. zakładania firmy w Dżibuti można znaleźć pod powyższym adresem www oraz w publikacji „Doing Bussiness in Djibouti” zamieszczonej na stronie IFC i Banku Światowego www.doingbussiness.org

       

      5.3. Nabywanie i najem nieruchomości.

       

      Kodeks Inwestycyjny Dżibuti, przyjęty w 1984 r., został zmodyfikowany w 1994 r.

       

      5.4. Zamówienia publiczne.

       

      brak danych

       

      5.5. Ochrona własności przemysłowej i intelektualnej

       

      Dżibuti jest członkiem Światowej Organizacji Własności Intelektualnej (WIPO), członkiem Porozumienia ustanawiającego Wspólny Rynek Wschodniej i Południowej Afryki (COMESA) oraz sygnatariuszem Porozumienia ACP-UE z Cotonou z dnia 23 czerwca 2000 roku.

       

      21 czerwca 2009 r. Dżibuti przyjęło ustawę o ochronie własności przemysłowej.

       

      5.6. Informacja o aktach prawnych

       

      Wybrane akty prawne mające szczególne znaczenie dla inwestorów zagranicznych:

      • Porozumienie ustanawiające Współny Rynek Wschodniej i Południowej Afryki (COMESA);
      • Konwencja ustanawiająca Światową Organizację Własności Intelektualnej (WIPO);
      • Porozumienia ACP-UE z Cotonou z dnia 23 czerwca 2000 roku;

       

      Przydatne linki i kontakty


       

       

      6.1. Administracja gospodarcza

       

      6.2. Samorządy gospodarcze i izby handlowe

       

      6.3. Oficjalna prasa ekonomiczna

       

      Agencja Informacyjna Dżibuti - Agence Djiboutienne d'Information (http://www.adi.dj)

       

      6.4. Oficjalne strony o charakterze ekonomicznym

       

      20 kwietnia 2015 (ostatnia aktualizacja: 20 kwietnia 2015)

      Drukuj Drukuj Podziel się treścią: