close

  • Polsce – służyć, Europę – tworzyć, Świat – rozumieć

     

  • GWINEA RÓWNIKOWA

    •  

       Informacje o kraju


       

      Republika Gwinei Równikowej jest krajem w Afryce Centralnej, o powierzchni 28 tys. km kw. Składa się z części wyspiarskiej i kontynentalnej. Wyspiarska składa się z kilku wysp, w tym Bioko, Corisco i Annobón. Stolica kraju, Malabo jest położona na wyspie Bioko. Od północy kraj graniczy z Kamerunem, od południa  i wschodu z Gabonem. Największym miastem jest Bata. Planowane jest przeniesienie z Malabo do miasta Oyala stolicy kraju.


      Liczba obywateli: 1,6 mln. Jako była kolonia hiszpańska, Gwinea Równikowa jest jedynym państwem w Afryce w którym językiem oficjalnym jest hiszpański. Po przystąpieniu do Wspólnoty Gospodarczej i Walutowej Afryki Centralnej drugim językiem oficjalnym stał się francuski. 
       

       

      System administracyjny


       

      Pod względem politycznym, postkolonialną historię kraju można podzielić na dwie fazy: od 1960 do 1968 r. okres częściowej dekolonizacji ze strony Hiszpanii, która próbowała jednocześnie trwale włączyć obszar do państwa hiszpańskiego; oraz po 1968 r., kiedy terytorium uzyskało niepodległość jako republika. 12 października 1968 r. G.R. stała się niepodległą republiką, a  Francisco Macías Nguema został pierwszym prezydentem. W 1970 r. Macías Nguema ogłosił jednopartyjny system polityczny i siebie prezydentem dożywotnim. W 1972 r. zerwał stosunki polityczne z Hiszpanią i państwami Zachodu.  Mimo potępiania ideologii marksizmu jako neokolonializmu, Macías Nguema pragmatycznie utrzymywał dobre relacje z blokiem socjalistycznym, przede wszystkim z ZSRR, ChRL i Kubą. Gwinea R. uzyskiwała od tych państw pomoc finansową, wojskową i techniczną. Zawarto umowę z ZSRR o preferencyjnych kontaktach handlowych i umowę morską. W latach 1970-tych reżim Maciasa był winny śmierci kilkudziesięciu tysięcy obywateli. Oprócz akcji ludobójstwa przeciwko mniejszości etnicznej Bubi, Macias spowodował śmierć tysięcy przeciwników politycznych i załamanie gospodarki kraju. W okresie tym kraj opuścił co czwarty obywatel.


      W sierpniu 1979 r. Maciasa w drodze krwawego zamachu stanu zastąpił Teodoro Obiang. Macias Nguema został stracony. Pod rządami Obianga kraj stał się oficjalnie wielopartyjną demokracją, ale w praktyce Obiang niszczył opozycję, a wybory były manipulowane. W 1995 r. odkryto znaczne złoża ropy. Rodzinę i reżim prez. Obianga oskarża się o ogromne wzbogacenie się, w połowie lat 2000 jego osobistą fotunę oceniano na 600 mln USD.


      Partia prez. Obianga – El Partido Democrático de Guinea Ecuatorial (PDGE), rządzi krajem od 1987 r., czyli od momentu jej powstania. Założycielem i jednocześnie prezydentem partii jest prezydent kraju T. Obiang. Do 1991 r. PDGE była jedyną dozwoloną partią polityczną, a do 2004 r. była jedyną partią w parlamencie.


      W czerwcu 2014 r. prez. Obiang stał się najdłużej urzędującym dyktatorem w Afryce. Konstytucja z 1982 r. dała Obiangowi rozległa władzę, w tym mianowanie i zwalnianie członków rządu, przyjmowanie ustaw na mocy dekretu, rozwiązywanie parlamentu, negocjowanie i ratyfikowanie traktatów z innymi państwami oraz dowodzenie armią.


      Mimo niszczenia opozycji i łamania praw człowieka, reżim Obianga współpracuje gospodarczo i militarnie z USA. W latach 2000 rodzina Obianga otrzymywała olbrzymie sumy od ameryk. firm naftowych  Exxon Mobil i Amerada Hess. Od 2005 r. firma szkoląca policjantów Military Professional Resources Inc. ma lukratywny kontrakt w Gwinei R. W 2006 r. Sekretarz Stanu USA C. Rice określiła prez. Obianga jako „dobrego przyjaciela” USA. W 2010 r. amerykańska firma wojskowa L3 Communications zawarła lukratywną umowę z rządem G.R. o nadzorowaniu wybrzeża Zatoki i ochronie statków w krajowych wodach terytorialnych. Prezydent Obianga syn, Teodor, kupił za miliony USD posiadłość w Malibu w USA.


      W 2011 r. przyjęto nową konstytucję, która ma wejść w życie dopiero od 2016 r. Pozwala na tylko dwie 7-letnie kadencje prezydenckie, znosi urząd premiera, wprowadza urząd wiceprezydenta oraz izbę Senatu. Spośród 70 senatorów, 55 ma być wybieranych w drodze wyborów powszechnych, pozostałych 15 będzie mianować prezydent. Ostatnie wybory parlamentarne odbyły się w maju 2103 r. Były kombinacją wyborów do senatu, izby niższej parlamentu oraz burmistrzów. Partia Obianga, PDGE, ponownie zmiażdżyła opozycję. Opozycja, zorganizowana w MPP (Movement of Popular Protest) planowała pokojowe protesty uliczne, ale ich liderzy zostali aresztowani, a media państwowe przedstawiły ich jako wichrzycieli i wrogów państwa. Władze wprowadziły ścisłą cenzurę mediów, w tym portali społecznościowych jak Facebook. 


      Gwinea R. i Gabon są w sporze o kilka wysp, które znajdują się  obszarze Zatoki potencjalnie bogatym w ropę naftową.  
       

       

      Gospodarka


       

      wskaźniki makroekonomiczne (wg. Banku Światowego)


      PKB (oficjalny kurs wymiany):
      15 mld (2014 r.)


      roczny wzrost PKB
      minus 1,5% (2013 r.)


      roczny PKB per capita:
      17500 USD (2014)


      źródła PKB wg sektorów:
      rolnictwo: 4%
      przemysł: 88%
      usługi: 8%


      rolnictwo – główne produkty:
      kawa, kakao, ryż, ziemniaki, maniok, bawełna, banany, olej palmowy, bydło, drewno


      przemysł – główne produkty:
      wydobycie i rafinacja ropy, gaz, drzewny


      zatrudnienie w sektorach:
      brak danych


      ludność poniżej progu ubóstwa (2 USD/dziennie)
      brak danych


      dług zagraniczny:
      2,1 mld USD (2013 r.)
      1,86 mld USD (2012 r.) 


      stopa inflacji:
      6% % (2014 r.)
      3,2% (2013 r.)


      bezrobocie:
      22% (2013 r.)


      wartość exportu:
      15,4  mld USD (2013 r.)


      główne towary exportowe:
      ropa naftowa i produkty naftowe, drewno


      główni partnerzy eksportowi (2013 r.):
      Japonia 18%, Francja 16%, Chiny (12%), USA (11%) Holandia (7%)


      wartość importu:
      7,9 mld USD (2013 r.)


      główne  towary importowane:
      maszyny naftowe i sprzęt elektryczny, materiały budowlane, samochody


      główni partnerzy importowi:
      Hiszpania 18%, Chiny (18%), USA (11%) Francja (8%)


      W 1985 r. podjęto decyzję o odejściu od krajowej waluty (bikwele) i przyjęciu franka francuskiego jako waluty narodowej, wspólnie z kilkoma innymi byłymi koloniami francuskimi. Kurs franka został usztywniony wobec Euro, a politykę monetarną kompetentnie prowadzi regionalny Bank Państw Afryki Centralnej, co pozwoliło tym krajom uniknąć wysokiej inflacji. Utrzymywanie jednocyfrowej inflacji przez ostatnie kilkanaście lat przy wysokim tempie wzrostu PKB jest znacznym sukcesem.


      Próby rozwoju bankowości komercyjnej w kraju na razie nie powiodły się, w Malabo - które jest centrum handlowym kraju,  działa zaledwie kilka banków komercyjnych. 


      Terytorium przed niepodległością polegało na produkcji i eksporcie kakao. Kraj od początku niepodległości miał najwyższy PKB per capita w Afryce. Odkrycie ropy w 1996 r. przyczyniło się do gwałtownego wzrostu dochodów budżetowych. Od 2004 r. Gwinea R. jest trzecim największym producentem naftowym w Afryce subsaharyjskiej. Ponadto znacznymi źródłami PKB są przemysł drzewny, rolnictwo i rybołówstwo. Jeśli chodzi o źródło utrzymania obywateli, dominuje rolnictwo. Przez kilkadziesiąt lat władze zaniedbywały rolnictwo. Rząd teoretycznie wyraża wolę rozwoju rolnictwa i poprawy infrastruktury około-rolnej, ale kolejne programy sponsorowane przez Bank Światowy i MFW doznają porażek w zetknięciu się z nieudolnością i korupcją urzędników. Z powodu bogactwa naftowego kraj nie kwalifikuje się już jako kandydat do otrzymywania pomocy finansowej na ulgowych zasadach.


      11 lat bezwzględnej dyktatury po uzyskaniu niepodległości zdewastowały gospodarkę.  W kraju jest bardzo niewielka produkcja przemysłowa i popyt na taką produkcję jest też mały. Rolnictwo, które znane było ze zbiorów ziarna kakao wysokiej jakości, jeszcze się nie podniosło. W 1969 r. produkowano rocznie prawie 40 tys. ton kakao, na pocz. lat 200 produkcja wyniosła niecałe 5 tys. ton. Gwałtownie spadła też produkcja kawy.


      Budżet kraju wzrósł w ostatnich 15 lat kilkakrotnie ale dochody z ropy stanowią ponad 2/3 dochodów budżetowych, innym poważnym źródłem są podatki. Poza sektorem naftowym gospodarka jest w stagnacji. 


      W kraju znajdują się słabo eksploatowane i poważne zasoby tytanu, rudy żelaza, manganu, uranu i złota,  posiada też korzystny klimat i gleby dla upraw, spore zasoby wodne, morskie porty głębokie oraz dostępną i tanią siłę roboczą, która jednak jest nisko wykwalifikowana. Po ropie, drewno jest drugim głównym źródłem dochodów z eksportu. Eksport drewna kierowany jest głównie na rynki azjatyckie; tylko 3% jest wykorzystywane w kraju.


      sektor naftowy


      Wydobycie ropy  wynosiło średnio 248 tys. BBL/dziennie w 2014 r. W okresie między 1994 i 2014 rokiem wyniosło średnio 213,5 tys. BBL/dziennie, osiągając szczyt w grudniu 2004 r.:  393 tys. BBL/dziennie i rekordowo niskie na początku 1994 r.: 3 tys. BBL/dziennie.  Główne pola naftowe - Zafiro i Alba, znajdują się w wodach szelfowych wokół wyspy Bioko. Zafiro jest eksploatowane głównie przez Exxon Mobil i Ocean Energy.


      W 1998 przyjęto nowe przepisy dot. podziału zysków naftowych między zagraniczne koncerny i rząd. Dotychczasowe przepisy bardzo faworyzowały firmy zagraniczne. W wyniku nowych przepisów, udział kraju w zyskach z ropy wzrósł do 20%, co jest jednak nadal niskim udziałem w porównaniu z innymi krajami.


      W 2001 r. rząd utworzył państwowe przedsiębiorstwo naftowe GEPetrol i państwowe przedsiębiorstwo gazu naturalnego Sonagas. Inna firma państwowa, EG LNG, została powołana w 2007 r. w celu budowy na wyspie Bioko fabryki i terminala LNG.


      rolnictwo


      Rolnictwo jest najbardziej powszechną działalnością gospodarczą, w sektorze tym pracuje ok. 70% obywateli aktywnych zawodowo. Mimo znakomitych warunków naturalnych tylko około 8% ziemi jest wykorzystywane pod uprawy. Rolnictwo (wspólnie z przemysłem drzewnym i rybołówstwem) jest źródłem tylko 4% PKB ale 50% dochodów z eksportu. Głównymi uprawami w celach zaspokojenia głodu są maniok (kassawa), słodkie ziemniaki i banany.


      Wyspa Bioko ma opady deszczu przez cały rok, a główną tam uprawą jest kakao. Przed uzyskaniem niepodległości kakao było podstawa dochodów z eksportu i jego produkcja stała na wysokim poziomie. Oprócz tego w celach eksportu produkowano kawę i olej palmowy. Kawę, głównie średniej jakości, uprawiano głównie wzdłuż granicy z Kamerunem. Lata brutalnej dyktatury doprowadziły do załamania się produkcji rolnej, która nie odzyskała na razie dawnego potencjału. Produkcja kakao i kawy rośnie od kilku lat, ale oficjalne dane są zaniżone z powodu nielegalnej sprzedaży ton kakao i kawy.


      Hodowla bydła i drobiu powoli odzyskuje poziom sprzed lat, z pomocą Afryk. Banku Rozwoju (African Development Bank), jednak rozwój spowalniają choroby jak  trypanosomiasis.


      Sprzedaż drewna z obszaru Río Muni jest po ropie drugim źródłem dochodów eksportowych. Lasy pokrywają ponad  60% powierzchni kraju. Rząd udziela licencji firmom zagranicznym, ale wyrąb idzie bardzo powoli z powodu braku infrastruktury.


      Powoli rozwija się i modernizuje rybołówstwo. Powstały zakłady przerobu tuńczyka. Gospodarka region Annobon zależy od rybołówstwa i przoduje w produkcji mięsa z żółwi. Ważnym ośrodkiem rybołówstwa jest też wyspa Bioko, gdzie dominują połowy okoni, tuńczyków, makreli, dorsza, sandaczy, rekinów i raków.


      transport


      - kolejowy: Brak linii kolejowych.
      - drogowy: niecałe 3 tys. km dróg w całym kraju, z czego około 1/3 niewyasfaltowanych. W sezonie deszczów wiele dróg jest nieprzejezdnych. Dwupasmowa droga szybkiego ruchu łączy miasto Bata, międzynarodowe lotnisko Mongomeyen i miasto Mongomo na granicy z Gabonem.


      - morski: główne porty w Bata, Mbini na rzece Rio Muni, Malabo i Luba. Port w Bata, może obsługiwać naraz do 4 statków o ładowności 20 tys. ton. Brytyjska firma Incat modernizuje i rozbudowuje port w  Luba na wyspie Bioko. Rząd ma nadzieję, że Luba stanie się poważnym węzłem transportu naftowego w Zatoce.


      - powietrzny: 6 lotnisk. Głównym jest Malabo International Airport w Punta Europa na wyspie  Bioko, z którego są połączenia do Nigerii, Gabonu, Beninu, Etiopii, Hiszpanii, Niemiec i Francji. Głównym lotniskiem w części kontynentalnej jest  lotnisko w Bata, które ma regularne połączenia z Malabo. Dwa mniejsze lotniska znajdują się w Mongomo i Annobon.


      infrastruktura


      Elektryczność jest dostępna tylko w kilku większych miastach. W Malabo amerykańska firma CMS-Nomeco zbudowała elektrownię o mocy 10 MW, która dostarcza prąd do stolicy. Mimo to w stolicy też zdarzają się braki prądu. Około 20% energii pochodzi z hydroelektrowni, reszta z elektrowni cieplnych. Sektor energii elektrycznej nie jest sprywatyzowany, odpowiada za to państwowa firma SEGESA.


      Kanalizacja wodna bieżąca jest dostępna tylko w większych miastach i w dodatku woda nie zawsze nadaje się do użytku. Na terenach wiejskich korzysta się z prywatnych generatorów i pomp wodnych.


      W indeksie Banku światowego Doing Business Report w 2014 r. kraj zajął 165-te miejsce na 189 państw.

       

      W poszczególnych kategoriach:
      -łatwość rozpoczęcia biznesu: 186 miejsce
      -egzekwowanie kontraktów: 67 m.
      -rejestracja własności: 145 m.
      -łatwość uzyskania kredytu: 104 m.
      -ochrona prawna inwestorów mniejszościowych: 122 m.
      -handel transgraniczny: 143 m.
      -płacenie podatków: 171 m.
      -uzyskiwanie pozwoleń budowlanych: 94 m.
      -dostępność energii el.: 95 m. 
       

       

      Dwustronna współpraca gospodarcza


       

      wymiana handlowa z Polską


      wymiana towarowa Polska - Gwinea Równikowa (w Euro)

                                       2012                          2013                            2014
      eksport                  1 220 879                 1 372 782                     2 601 621
      import                       brak d.                   brak d.                         brak d.

       

       

      obroty        

       

      W 2014 r. eksport z Polski do Gwinei R. wyniósł 2,6 mln Euro, wobec 1,4 mln Euro w 2013 r. Porównanie struktury eksportu w latach 2014 i 2013 pokazuje na bardzo wyraźny wzrost w pozycjach: bitumin (kod CN: 271320), wyroby z żeliwa i stali (kod 73) oraz maszyny i urządzenia mechaniczne (kod 84), przy wyraźnym spadku eksportu w 2014 r. w pozycji: meble (kod 94). Bitumin naftowy był najpoważniejszą pozycją w ubiegłym roku, stanowiąc prawie 36% wartości polskiego eksportu do G.R.


      Wg danych Min. Gospodarki RP, w 2014 r. do Gwinei R. wyeksportowało 30 polskich przedsiębiorstw.


      Polska zawarła z Gwineą R. jedną umowę dwustronną:


      Umowa między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Gwinei Równikowej o współpracy w dziedzinie transportu i gospodarki morskiej, z 1992 r.  Umowa nie weszła w życie.


      relacje z UE


      Unia Europejska nie posiada delegacji w Gwinei Równikowej. Delegacja UE w Gabonie jest akredytowana w Gwinei R. Lokalna prezydencja UE rotuje między państwami unijnymi posiadającymi ambasady w G.R.


      Gwinea Równikowa nie korzystała z pomocy ze środków 10-tego Europejskiego Funduszu Rozwoju  (EDF) i nie będzie też korzystać z 11-tego EDF. Powodem jest unieważnienie uczestnictwa kraju w Umowie z Cotonou (Cotonou Agreement), w wyniku braku zgody kraju na tekst artykułu 11 Umowy. UE odbywa periodyczne konsultacje polityczne z władzami G.R., głównie na tematy praw człowieka.


      Gwinea R. korzysta z Generalnego Systemu Preferencji handlowych (GSP) w handlu z krajami UE oraz USA, w wariancie “Everything But Arms”. Mimo bogactwa naftowego, G.R. kwalifikowana jest do grupy państw najmniej rozwiniętych (LDC - Least Developed Countries). 




       

       

      Dostęp do rynku


       

      Wwóz importowanych towarów do Gwinei R. nie wymaga ani inspekcji w formule Destination Inspection, ani w formule Pre-Shipment Inspection. Nie wymagane też jest uzyskanie CTN w porcie załadunku (Cargo Tracking Note - dokument monitorowania ładunku).

      Zabroniony jest wwóz broni oraz sprzętu wojskowego. Import samochodów używanych wymaga specjalnego zezwolenia od władz celnych w Malabo.


      Jako kraj członkowski regionalnej Central African Economic Community (CEMAC), Gwinea Równikowa przyjęła system opłat taryfowych wspólnych dla tych krajów. Stawki są cztery: produkty podstawowych potrzeb (basic necessities) 5%, surowce i sprzęt maszynowy 10%, dobra kapitałowe 20%, dobra konsumpcyjne 30%. Ponadto obowiązuje podatek fiskalny w wysokości od 15 do 40% od wszystkich dóbr importowanych z wyjątkiem alkoholu i tytoniu - na które obowiązuje akcyza, oraz podatek obrotowy w wysokości od 5 do 12%.  

       

      warunki dla prowadzenia interesów


      Restrykcje taryfowe i ograniczenia licencyjne na import zostały zniesione w 1992 r., kiedy kraj zaczął realizować program reform przygotowany wspólnie z Bankiem Światowym. Sprywatyzowano wtedy wiele przedsiębiorstw państwowych. Władze starały się wprowadzać klimat inwestycyjny przyjazny dla sektora prywatnego, w tym inwestorów zagranicznych. Przepisy były kolejno liberalizowane, w 1994 r. wprowadzono podatek obrotowy, zgodnie z wymogami kodeksów celnych i podatkowych państw Afryki środkowej, a w 1999 r. zgodnie z wymogami organizacji CEMAC zastąpiono podatek obrotowy (turnover tax) podatkiem VAT. Jednak klimat dla inwestowania pozostaje bardzo trudny. Przepisy są stosowane wybiórczo i wg zachcianek władz, a korupcja jest powszechna i poważnie podwyższa koszty działalności gospodarczej.


      Przepisami regulującymi inwestowanie w G.R. jest Kodeks Inwestycyjny (Investment Code), przyjęty w 1992 r. i poprawiony w 1994 r. Przepisy te promują inwestycje w sektorach nie tradycyjnych szczególnie na obszarach wiejskich oraz oferują większe ulgi i zachęty kiedy udział kapitału lokalnego przekracza 50%. Dodatkowe ulgi podatkowe są dostępne w przypadku zatrudnienia i szkolenia obywateli G.R.
      Kodeks gwarantuje swobodę transferu zagranicę kapitału i zysków oraz dywidend. Wysokość udziału kapitału zagr. w spółkach jest nieograniczona, chociaż dodatkowe ulgi występują w przypadku przewagi udziałów krajowych.


      W 2004 r. przyjęto przepisy które ustalają minimalnym udział kapitału krajowego w sektorze ropy i gazu na poziomie 35%.


      Zabronione są inwestycje zagraniczne w: produkcję broni, materiałów wybuchowych, zbieranie i przeróbkę toksyn i odpadów oraz w produkcję napojów alkoholowych poza piwem. 


      Rząd jest szczególnie zainteresowany inwestycjami w rolnictwie oraz sektorach przemysłu które pozwoliłyby zmniejszyć uzależnienie od  ropy naftowej. Jednak brak agencji centralnej która miałaby pomagać inwestorom, a większość kontraktów inwestorzy muszą negocjować indywidualnie z odpowiednimi ministerstwami.


      W fazie projektu jest ustawa o udziale miejscowym (local content), która narzuci zatrudnianie pewnego procentu pracowników miejscowych. W niektórych sektorach inwestycje muszą być w formie partnerstwa publiczno-prywatnego z udziałem przeds. państwowego.


      Procedury celne i importowe mogą być bardzo powolne i skomplikowane. Brak ograniczeń na wymianę obcych walut na franka. G.R. jest państwem prawie wyłącznie opartym na opłatach gotówką, chociaż powoli pojawia się korzystanie z kart płatniczych.


      Podatek korporacyjny wynosi 25%, a najwyższa stawka podatku osobistego od dochodów wynosi 20%. Na sprzedaż podstawowych dóbr i usług obowiązuje podatek obrotowy w wys. 5%; od sprzedaży dóbr i usług luksusowych 20%. Osobny podatek obowiązuje od sprzedaży wyrobów z drewna, ponadto obowiązuje opłata za eksport drewna, w wysokości  325 CFA za metr sześcienny. Przepisy podatkowe nie są przejrzyste, w dodatku treść przepisów nie zawsze jest dostępna do wglądu dla przedsiębiorców, a ich stosowanie bywa arbitralne i zależne od woli urzędników.  


      Kodeks Inwestycyjny nie wspomina nic o rozwiązywaniu sporów handlowych. Akceptowane są decyzje zagranicznego arbitrażu w przypadku sporów miedzy inwestorami zagranicznymi. Kraj jest członkiem  International Center for the Settlement of Investment Disputes (ICSID) oraz sygnatariuszem Konwencji Nowojorskiej o uznawaniu decyzji zagranicznego arbitrażu. W 2001 r. organizacja CEMAC ustanowiła w N'Djamena w Czadzie regionalny sąd dla rozstrzygania sporów handlowych.


      Spory mogą być rozstrzygane w sądach, ale stopień egzekwowania kontraktów jest znikomy, a sądy są skorumpowane i działają powoli. W ostatnich latach spory dotyczyły głównie niepłacenia inwestorom czy kontraktorom przez rząd lub przedsiębiorstwa państwowe. Brakuje skutecznych mechanizmów by zmusić stronę rządową do respektowania kontraktów i jest to ryzyko z którym zagr. inwestorzy muszą się liczyć. Czasem konflikty z udziałem inwestorów zagranicznych są rozstrzygane poza sądami, na szczeblu ministerstwa, a decyzje są podejmowane przez ministra lub w przypadkach większych inwestycji przez urząd prezydenta. 


      Brak w ostatnich latach przykładów nacjonalizacji własności prywatnej czy wywłaszczania.


      Obcokrajowcy nie mogą  posiadać ziemi, mogą ją najwyżej dzierżawić.


      Dla inwestorów w sektorach poza naftowym i w rolnictwie dostępne są dodatkowe ulgi podatkowe oraz zwolnienia z opłat importowych i eksportowych.


      Kraj należy do zachodnioafrykańskiej Organizacji Własności Intelektualej  Organisation Africaine de la Propriete Intellectuelle (OAPI), jednak ochrona praw autorskich praktycznie nie istnieje.


      Jest łatwo dostępna tania siła robocza, ale bardzo nisko wykwalifikowana. Przepisy pracy są dość korzystne dla pracownika, może być trudne zwolnienie go nawet jeśli popełnia błędy czy łamie przepisy, szczególnie jeśli jest obywatelem Gwinei R. Rząd zwraca szczególną uwagę na zatrudnianie nielegalnych imigrantów.


      Przepisy pozwalają na obniżenie bazy naliczania podatków o 50% wartości zarobków pracowników miejscowych oraz o 200% kosztu ich szkolenia. Ministerstwo Pracy planuje wprowadzenie wymogu zatrudnienia 10 pracowników miejscowych na każdego pracownika zagranicznego.  Agencja pośrednictwa pracy APEGESA (Agencia des Promocion de Empleo Guinea Ecuatorial, S. A.), która ma centralę w Malabo, znajduje pracowników miejscowych dla firm zagranicznych.  APEGESA pobiera  aż do 70% wysokości ich zarobków. Powstało kilka innych firm tego typu, które też pobierają wysokie opłaty. Zagr. pracodawcy coraz częściej starają się unikać korzystania z ich pośrednictwa. Zagraniczne firmy powinny ściśle przestrzegać przepisów prawa pracy, w przeciwnym razie mogą je spotkać kary pieniężne. Wymagania władz w tym zakresie wobec firm miejscowych są bardziej zrelaksowane.


      Nowe przepisy i projekty ustaw nie są poddawane do publicznej konsultacji. Czasem są konsultowane z ważniejszymi firmami w sektorze którego dotyczą proponowane przepisy.


      Uzyskanie wiz w celach biznesu lub do pracy w Gwinei R. jest trudne. Pozwolenia na pracę i rezydencję wydawane są na 6 miesięcy i często trudno je przedłużyć.  

       

      dwustronne umowy inwestycyjne


      Gwinea Równikowa zawarła  dwustronne umowy inwestycyjne z Francją, Chinami, RPA, Hiszpanią, Etiopią, Marokiem, Portugalią, Rosją i Ukrainą, jednak tylko umowy z Francją i Hiszpanią weszły w życie.


      strefy wolnego handlu


      Kraj zawarł 25-letnią umowę leasingową z brytyjską firmą Incat w celu modernizacji i rozbudowy portu w Luba. W porcie tym planowane jest stworzenie wolnej strefy. 


      korupcja


      Historycznie brak szacunku dla rządów prawa i korupcja urzędników stanowią przeszkodę w przyciąganiu inwestycji. Firmom zagranicznym w G.R. radzi się korzystać z pomocy i doradztwa prawników lub firm, które już poznały specyfikę kraju i mają tam znajomości. Jest to szczególnie przydatne w trakcie negocjowania kontraktów i umów oraz wybierania lokalnych partnerów biznesowych. Korupcja w sądownictwie jest powszechna, w przypadku sporu w sądzie od początku decydują czynniki pozaprawne.  W obecnej sytuacji jest bardzo trudno egzekwować prawa wynikające z kontraktu, dochodzić prawa własności intelektualnej czy bronić się prze bezpodstawnymi zarzutami. Być może sytuacja poprawi się trochę w wyniku podpisania przez G.R. traktatu OHADA (Organisation pour l'Harmonisation du Droit des Affaires en Afrique).


      Międzynarodowa organizacja antykorupcyjna Transparency International umiesciła Gwineę R.  wśród 12 najbardziej skorumpowanych państw świata, o bardzo nieprzejrzystych zasadach działania. Przez lata prez. Obiang utrzymywał w tajemnicy nawet dochody budżetu państwa z eksportu ropy. Wniosek kraju o przystąpienie do Extractive Industries Transparency Initiative został w 2010 r. odrzucony, z powodu niespełnienia podst. warunków działalności sektora naftowego.


      kontekst społeczny


      Pod rządami Obianga podstawowa infrastruktura poprawiła się. Asfalt pokrywa obecnie ok. 70% krajowych dróg, a firmy chińskie, z Maroka i Francji modernizują lotniska i porty.  Jednak przeciętny obywatel bardzo rzadko korzysta z tych ulepszeń i w kraju powiększa się tylko liczba pustostanów oraz asfaltowych dróg na których nie ma żadnego ruchu.


      Od połowy lat 1990-tych Gwinea R. jest jednym z czołowych producentów ropy w Afryce subsaharyjskiej, co  przy populacji poniżej 2 mln czyni G.R. krajem o najwyższym PKB na głowę w Afryce. Bogactwo to jest jednak dystrybuowane bardzo nierówno, bogaci się nieliczna elita. GR jest dopiero na 144 miejscu w ONZ-owskim indeksie rozwoju ludzkiego (Human Development Index), mniej niż połowa obywateli ma dostęp do pitnej wody, a umieralność wśród dzieci poniżej lat 5 wynosi aż 20%.


      W 2006 r. prezydent Obiang podpisał dekret przeciwko stosowaniu tortur i innych form znęcania się nad więźniami, sytuacja w tym zakresie się nie poprawia. Wg danych organizacji Human Rights Watch oraz Amnesty International, w więzieniach G.R. częste są tortury, pobicia i niewyjaśnione przypadki zgonów. 


      Prawo pracy teoretycznie zezwala na organizację związków zawodowych, ale stawia praktyczne wymagania trudne do spełnienia.  -- 

       

       

       

      Przydatne linki i kontakty


       

      Ambasada Republiki Gwinei Równikowej
      29, boulevard de Courcelles
      F-75008 Paris
      tel. (0-0 33) 1 56 88 54 54
      fax (0-0 33) 1 56 88 10 75  
       

      29 kwietnia 2015 (ostatnia aktualizacja: 29 kwietnia 2015)

      Drukuj Drukuj Podziel się treścią: