close

  • Być wiernym Ojczyźnie mej, Rzeczypospolitej Polskiej

     

  • TOGO

    •  

       Informacje o kraju


       

      Togo położone jest w zachodniej Afryce, nad Zatoką Gwinejską. Graniczy od wschodu z Beninem, od zachodu z Ghaną i od północy z Burkina Faso. Większość powierzchni zajmują góry i tereny wyżynne. Powierzchnia: 56 785 km⊃2;. Stolica w Lomé. Liczba ludności: ok. 7 milionów.

       

      Kraj jest podzielony na 5 regionów i stolicę - razem 30 prefektur i jedna gmina. Języki: urzędowy francuski (w kontaktach biznesowych też angielski), Ewe and Mina (południe kraju), Kabye i Dagomba (północ kraju). Religie: animizm 47%, chrześcijaństwo 38%, islam 15%.


      Jednostka monetarna: frank francuski (CFA) – wspólna waluta krajów Zachodnioafrykańskiej Unii Gospodarczej i Monetarnej (WAEMU); o sztywnym kursie wobec Euro.


      System polityczny: republika. Zgodnie z konstytucją z 1992 r., głową państwa jest prezydent, wybierany w głosowaniu powszechnym na 5 lat. Władza ustawodawcza należy do jednoizbowego Zgromadzenia Narodowego (91 deputowanych) o 5-letniej kadencjach. Władzę wykonawczą sprawuje rząd z premierem na czele, powoływanym przez prezydenta spośród większości parlamentarnej.


      Od 1884 r. protektorat niemiecki o nazwie Togoland; w czasie I wojny światowej kontrolę nad terytorium podzielili między siebie Brytyjczycy i Francuzi. W 1960 r. francuska część stała się niepodległym Togo, a brytyjska została włączona do obecnej Ghany.
       

       

      System administracyjny


       

      W październiku 2007 r. przeprowadzono wybory parlamentarne, które były pierwszymi demokratycznymi wyborami w historii kraju. Po raz pierwszy od 17 lat wziął w nich udział Gilchrist Olympio - lider opozycyjnej UFC (Union of Forces for Change), który powrócił do kraju po wieloletnim przymusowym pobycie zagranicą. Rok 2007 był przełomem w historii niepodległego Togo, demokratyczne wybory pozwoliły wyjść z politycznej izolacji i poprawiły wizerunek kraju.


      W 2010 r. odbyły się wybory prezydenckie, które ponownie wygrał Faure Gnassingbe. Opozycyjna partia UFC odmówiła uznania wyniku, jednak Gilchrist Olympio niespodziewanie przyjął ofertę stworzenia wspólnego rządu. Jego decyzja spotkała się z ostrą krytyką w UFC i doprowadziła do rozpadu partii. Odłączyło się ponad 30 z 40 terenowych komitetów partyjnych, pod przewodnictwem Jean-Pierre Fabre’a (kandydat opozycji w wyborach prezydenckich 2010 r.). Założono nową partię opozycyjną o nazwie Alliance Nationale pour le Changement – ANC (Union of Forces for Change). Sąd Konstytucyjny zdecydował o odebraniu mandatów poselskich Fabre i innym czołowym członkom ANC.


      W 2012 r. powstała koalicja opozycyjnych ugrupowań politycznych “Ratujmy Togo” (Collectif sauvons le Togo). Rządząca RPT rozwiązała się, utworzono w jej miejsce partię pod nazwą Union pour la République (UNIR). W wyborach parlamentarnych (zasady reprezentacji proporcjonalnej) w lipcu 2013 r., UNIR zdobyła większość (62 z 91) mandatów, koalicja “Ratujmy Togo” zdobyła 19, a Rainbow Alliance 6. Wybory były klęską ANC, która zdobyła tylko 3 w miejsce posiadanych uprzednio 27 mandatów. W opinii obserwatorów z Unii Afrykańskiej i ECOWAS, mimo pewnych zastrzeżeń wybory te można uznać za demokratyczne i uczciwe. W 2013 r. przewodniczącym nowego Zgromadzenia Narodowego wybrano Dama Dramani, wiceprzewodniczącego UNIR; opozycja nie wzięła udziału w tym głosowaniu.


      Skład Zgromadzenia Narodowego po wyborach 2013 r.:

       

      partia

      ilośc głosów

      %

      mandaty

      Union for the Republic

      880,608

      46,7

      62

      Save Togo Collective

      544,592

      28,9

      19

      Rainbow Alliance

      204,143

      10,8

      6

      Union of Forces for Change

      145,359

      7,7

      3

      Patriotic Pan-African Convergence

      15,602

      0,8

      0

      New Togo Engagement

      14,225

      0,8

      0

      Independents

      14,360

      0,8

      1

      inne partie

      66,171

      3,5

      0

      głosy nieważne

      119,430

         

      w sumie

      2,011,203

      100

      91

      frekwencja

      3,044,332

      66,1

       

      Przez ostatnie kilkadziesiąt lat partia RPT/UNIR tradycyjnie miała zdecydowane poparcie wśród północnych grup etnicznych, a opozycyjne UFC/ANC na południu kraju. Podział ten był bardzo wyraźny. W wyborach prezydenckich w 2010 r. po raz pierwszy zarówno prezydent jak i opozycja zyskali poparcie na obszarach dotąd należących do zwolenników przeciwnika.

       

      Pozytywną i mediacyjną rolę w procesie politycznym spełniają Kościoły chrześcijańskie oraz przywódcy muzułmańscy (Union of Muslims in Togo). Tradycyjnie spore znaczenie mają opinie kapłanów miejscowych religii afrykańskich i lokalnych kacyków. W Togo działają związki zawodowe, ale ich polityczny wpływ jest marginalny - poza jednym wyjątkiem, kiedy skłoniły rząd do zachowania dopłat do cen paliwa i produktów rolnych. W maju 2011 r. parlamentarna większość RPT-UFC przyjęła ustawę o prawie do stowarzyszeń i zgromadzeń. W 2012 r. wolność wypowiedzi została jednak poważnie ograniczona, po przyjęciu ustawy, która pozwala władzom nakładać kary na media, które „są groźne dla bezpieczeństwa kraju” lub „popełniają poważne błędy”.

       

      Urząd prezydenta skupia tak wielką władzę, że w praktyce rząd nie jest w stanie funkcjonować niezależnie ani jako przeciwwaga, nawet jeśli posiada przewagę w parlamencie. Dodatkową słabością systemu jest brak niezależnego sądownictwa. Sąd Najwyższy i Sąd Konsytucyjny są zdominowane przez osoby lojalne klanowi Gnassingbe; trzeba należeć do kręgu znajomych lub współpracowników rządzącego klanu by objąć ważne stanowisko w sądownictwie.

       

      W 2001 r. Benin oskarżył Togo o próby przesunięcia linii granicznej. Powołano dwustronną komisję w celu zajęcia się problemem. Togo nie może się prorozumieć z Beninem w sprawie  sfinansowania budowy hydroelektrowni Adjrala na rzece Mona. Tysiące obywateli Togo nadal przebywa w Ghanie i Beninie od czasu  zamieszek 2005 r.

       

      Mimo iż Togo jest jednym z najuboższych państw świata, należy  do  szeregu ważnych organizacji międzynarodowych, jak ECOWAS, ONZ, West African Economic and Monetary Union (WAEMU),  African Development Bank, Unia Afrykańska,  G-77, Międzynarodowy Bank Odbudowy i Rozwoju  International Development Association, Międzynarodowy Fundusz Rozwoju Rolnictwa,  International Labour Organization, Międzynarodowy Fundusz Walutowy, International Maritime Organization IMO, Interpol, Wielostronna Agencja Gwarancji Inwestycji, Organizacja ds. Zakazu Broni Chemicznej, Konferencja NZ ds. Handlu i Rozwoju, Organizacja NZ ds. Rozwoju Przemysłowego, Zachodnioafrykanski Bank Rozwoju, Światowa Federacja Związków Zawodowych, Światowa Organizacja Zdrowia, Światowa Organizacja Własności Intelektualnej, Światowa Organizacja Handlu. Siedzibę w Lome ma Zachodnioafrykański Bank Rozwoju.

       

      Żołnierze Togo uczestniczą w misjach pokojowych w Afryce. W latach 2012-13 Togo było niestałym członkiem RB ONZ. Bierze aktywny udział w spotkaniach grupy G7+, czyli krajów które w ostatnim czasie były miejscem poważnych konfliktów zbrojnych. Rząd Togo wystąpił do G7+ z wnioskiem o opracowanie dla kraju tzw. fragility assessment; raport ten byłby podstawą dla przyjęcia tzw. new deal for engagement in fragile states, czyli międzynarodowego planu skoordynowanej finansowej pomocy.

       

      Gospodarka


       

      Kraj jest bardzo słabo rozwinięty gospodarczo. Produkt krajowy brutto na 1 mieszkańca wynosi 412 USD (2013 r.). Podstawą gospodarki jest rolnictwo. Jedne z największych na świecie złóż fosfatów (na pd. w Akoupamé i Hahotoé) — wydobycie ponad 2 mln ton; produkcja energii elektrycznej głównie w hydroelektrowniach; infrastruktura transportowa słabo rozwinięta.


      wskaźniki  makroekonomiczne (wg African Development Bank)


      PKB - parytet siły nabywczej:
      8 mld USD (2014 r. – wg Międzynar. Funduszu Walutowego)
      6,8 mld USD (2013 r.)


      PKB - oficjalny kurs wymiany:
      5 mld USD (2014 r. – wg MFW)
      3,8 mld USD (2013 r.)


      stopa rzeczywistego wzrostu PKB:
      6% (2014 r.)
      5,6% (2013 r.)
      5,9% (2012 r.)


      roczny PKB  per capita:
      700 USD (2014 r. – wg MFW)
      412 USD (2013r.)


      401 USD (2012 r.)
      źródła PKB wg sektorów (2013 r.):
      rolnictwo: 28%
      przemysł: 33%
      usługi: 39%


      rolnictwo – główne produkty:
      kawa, kakao, bawełna, ziemniaki, ryż, maniok, kukurydza, bydło, rybołówstwo  


      przemysł – główne produkty:
      górnictwo fosfatów, przetwórstwo żywności, rzemiosło, tekstylia, cement


      zatrudnienie (2013 r.):
      w rolnictwie: 60%
      w przemyśle: 7%
      w usługach: 33%


      ludność poniżej progu ubóstwa:
      30% (2013 r.)


      dług zagraniczny:
      720 mln USD (2013 r. – wg CIA World Factbook)
      1,3 mld USD (2012 r.)
      3 mld USD (2010 r.)

       

      dług publiczny:
      43% PKB (2013 r.)
      32% PKB (2012 r.)
      31% PKB (2011 r.)


      stopa inflacji (ceny towarów i usług konsumpcyjnych):
      3% (2014 r.)
      2% (2013 r.)


      wartość eksportu:
      982,2 mln USD (2013 r.)
      893,8 mln USD (2012 r.)


      główne towary exportowe:
      reexport, bawełna, fosfaty, kawa, kakao

       

      główne kierunki eksportu (2013 r.):
      Indie – 14%, Liban – 10%, Burkina Faso, Benin, Chiny, Niemcy, Ghana, Holandia, Mali


      wartość importu:
      1,67 mld USD (2013 r.)
      1,77 mld USD (2012 r.)
      1,58 mld USD (2011 r.)


      główne  towary importowane:
      maszyny, produkty ropopochodne, żywność


      główne kierunki pochodzenia importu: (2013 r.)
      Chiny - 40%, Holandia, Francja, Burkina Faso, WKS, Niemcy, Włochy, RPA, Chiny


      rezerwy w obcych walutach i złocie:
      507 mln USD (2013r. - wg MFW)
      775 mln USD (2012 r.)


      zagr. inwestycje bezpośrednie:
      84 mln USD (2013 r. –wg UNCTAD)
      94 mln USD (2012 r.)


      Kluczowe sektory gospodarki, jako uprawa bawełny, wydobycie fosfatów i bankowość, są nadal zdominowane albo przez przedsiębiorstwa państwowe. Strategia rządu, w celu poprawy równowagi makroekonomicznej oraz przyciągnięcia prywatnego kapitału, opiera się na prywatyzacji, która jednak przebiega bardzo wolno. 


      Podstawą gospodarki jest rolnictwo, mimo że jest mało wydajne i jego potencjał jest słabo wykorzystywany. Wzrost gospodarczy w 2014 r. opierał się o eksport, handel regionalny, pomoc od diaspory i budownictwo. Gospodarka Togo rośnie nieprzerwanie od 2007 r., rzeczywisty PKB rósł  od 2011 r. w tempie co najmniej 5 % rocznie, mimo iż tempo wzrostu produkcji przemysłowej  spadło w 2013 r. do 6%, z  powodu załamania produkcji cementu i kryzysu w sektorze energetycznym. Tempo wzrostu w sektorze usług przyśpieszyło w 2013 r. z 3% do 5%, dzięki restrukturyzacji systemu bankowego i wymianie handlowej z zagranicą. W efekcie, mimo spowolnienia w przemyśle, spadł deficyt budżetowy - z 5.8% w 2012 do 4,8% w 2013 r.


      Wzrost gospodarczy w 2015 r. powinien być stabilny, oczekiwane tempo ok. 6%. Planowane są znaczne inwestycje rządowe w infrastrukturę produkcyjną i transportu. Przemysł wydobywczy był źródłem 4% PKB w 2013 r. i 4,3% w 2014 r. Oprócz fosfatów wydobywa się głównie gliny wapienno-żelaziste.


      Znaczną rolę w gospodarce odgrywa diaspora togolańska. Wg danych Centralnego Banku Państw Afryki Zachodniej, przelewy od diaspory rosły w latach 2000, z ok. 103 mln  w 2001 r. do 169 mln Euro w 2013 r. 

       

      polityka pieniężna i fiskalna


      Waluta - frank CFA (fr. franc de la Coopération Financière en Afrique Centrale); najczęściej używana waluta Afryki - w 14 frankofońskich krajach. Frank CFA jest sztywno powiązany z Euro (655,96 CFA za 1 Euro). Instytucją odpowiedzialną za emisję pieniądza jest Centralny Bank Państw Afryki Zachodniej (BCEAO). Togo nie może prowadzić osobnej polityki monetarnej, Bank Państw Afryki Środkowej (BEAC) jest odpowiedzialny za politykę pieniężną i kontrolowanie inflacji. Sztywne powiązanie kursu z Euro prowadzi do przeszacowania waluty i może stanowić przeszkodę w rozwoju gospodarczym krajów Afryki frankofońskiej. Z drugiej strony, w połączeniu z dopłatami na paliwo sztywny kurs pomaga chronić region przed wysoką inflacją. W 2013 r. obniżono podstawowe stopy procentowe średnio o 8%, jednak inflacja w Togo spadła poniżej 2%, głównie dzięki malejącym cenom  żywności. Przewiduje się, że inflacja pozostanie w granicach 2% do końca 2015 r.


      Ogólny wskaźnik udziału podatków w PKB spadł w 2013 r. z 16.5% do 16.3%, utrzymuje się w ramach wyznaczonych dla państw członkowskich Zachodnioafrykańskiej Unii Gospodarczej i Monetarnej (WAEMU). Pomoc zagraniczna wzrosła w 2013 r. do 4,4% PKB, z 2,4% w 2012 r.  Budżet na 2014 r. przewidywał wzrost wydatków o ponad 50 mld CFA na modernizację dróg, infrastrukturę sanitarną, szkolnictwo i służbę zdrowia.


      Rynek finansowy Togo znajduje się na początkowym etapie rozwoju. Tylko Ecobank Togo jest zarejestrowany na giełdzie (regionalna Bourse Régionale des Valeurs Mobilières z siedzibą w Abidżanie).


      Rząd wypuścił w l. 2008-13 obligacje o wartości 260 mld CFA i realizuje program modernizacji sektora. W rezutacie wzrosła płynność banków, przeciętnie z minus 4% w 2008 r. do 13% w 2013 r. Przeciąga się prywatyzacja trzech banków państwowych: Banque togolaise pour le commerce et l’industrie, Banque togolaise de développement i Union togolaisede banque. Banki państwowe przez dziesięciolecia ponosiły ryzyko zbyt dużej ekspozycji, udzielając znacznych pożyczek państwowym przedsiębiorstwom które nie miały obowiązku ich spłacania.

       

      Sektor jest wysoce scentralizowany, największy bank posiada 22 % ogółu aktywów bankowych, a trzy największe razem 60%.

      Modernizacja i ogólny rozwój sektora bankowego w ostatnich latach przyniosły wzrost wartości lokat bankowych. Rośnie wartość udzielonych kredytów, dla gospodarstw domowych jak i dla firm, ale Togo pozostaje krajem w którym trudno uzyskać kredyt bankowy. Działa ok. 90 instytucji mikrofinansowych (IM), które udzieliły w 2014 r. ponad milion pożyczek, z czego prawie 1/3 dla małych i średnich przedsiębiorstw.


      Polityczna niestabilność w okresie 1995-2005 osłabiła pozycję kraju jako regionalnego centrum bankowego, mimo to Ecobank Transnational Incorporated (jeden z największych banków afrykańskich), Banque Atlantique, the ECOWAS Development Bank oraz West African Development Bank mają siedziby w Togo. W Togo znajdują się też siedziby kilka międzynarodowych instytucji finansowych, jak French Development Agency (UFl), Fund for Industrializing Developing Countries oraz krajowy oddział regionalnej giełdy papierów wartościowych (Bourse Régionale des Valeurs Mobilières).


      Togo w 2010 r. zrealizowało plan dla krajów o wysokim zadłużeniu  (Heavily Indebted Poor Countries - HIPC); w efekcie anulowano 95% długu wobec Klubu Paryskiego (300 mld CFA) oraz  357 mld CFA długu w Banku Światowym i Afrykańskim Banku Rozwoju. Obciążenie zadłużeniem spadło z ponad 50% PKB w 2009 r. do 16% PKB w 2014 r.  Togo jest w stanie na bieżąco obsługiwać dług zagraniczny, pod warunkiem zaciągania nowych kredytów po niższych od rynkowych, negocjowanych stopach procentowych.

       

      energia

       

      Całkowita produkowana energia elektryczna w Togo to ok. 160 MW. Źródła: hydroelektrownie – 78,8%, termiczne – 21,2%. Nowa elektrownia, zarządzana przez amerykańską  firmę Contour Global, produkuje 1000 MW mocy, używając głównie gazu z Nigerii. 25 MV pochodzi z hydroelektrowni przy tamie Nangbeto, kolejne 20 MV produkuje Benin Electric Company Gas Turbine. Dodatkową energię elektryczną importuje się z Ghany, WKS i Nigerii. W planach jest, by do 2020 r. połowa obywateli miała energię elektryczną, wobec obecnego poziomu 25%. Togo nie wydobywa ropy i polega całkowicie na imporcie produktów naftowych.  Włoski koncern ENI zawarł z rządem umowę na poszukiwania ropy u wybrzeży Zatoki.


      rolnictwo


      Produkcję rolną w Togo można podzielić na część nastawioną na samo wyżywienie oraz produkcję na eksport. Ta pierwsza jest podstawową działalnością gospodarczą w Togo, zależy od niej zatrudnienie i wyżywienie większości obywateli. Kraj osiągnął samowystarczalność żywnościową w zakresie kukurydzy, ziemniaków, sorga, tapioki, kaszy jaglanej i orzeszków ziemnych. Głównymi uprawami eksportowymi są bawełna, kawa, kakao, olej palmowy i orzeszki ziemne. W 2009 r. utworzono państwowe przedsiębiorstwo Nouvelle société cotonničre du Togo (NSCT) w celu modernizacji produkcji i transportu bawełny; rząd dąży do osiągnięcia produkcji na poziomie 180 tysięcy ton rocznie. Po kilku dekadach załamania oczekuje się wyraźnej poprawy w produkcji kawy i kakao; wyniki poprawiły się po wprowadzeniu  dopłat w 2009 r. 


      Orzeszki i sorgo uprawiane są na północy, sorgo, ziemniaki i bawełna w regionie Niamtougou, kukurydza w części centralnej kraju, kawa, kakao i bawełna na południu, a maniok, kukurydza i koper blisko wybrzeża. Niektóre zboża, jak pszenica, muszą być w całości importowane. Ok. 12 % powierzchni kraju jest uprawne, z czego jednak tylko 45% jest uprawiane. Rolnictwo jest mało wydajne, większość gospodarstw rolnych nie przekracza 1 hektara. Rolnicy otrzymują dopłaty do nawozów ale produktywność jest tak niska, że nadwyżki nie wystarczają do stymulowania rozwoju przetwórstwa żywności. Brakuje tanich i niezawodnych maszyn rolniczych oraz  systemów nawadniania pól. W złym stanie są drogi, brakuje infrastruktury przechowywania żywności.


      Krajowa Agencja Bezpieczeństwa Żywnościowego (The National Agency for Food Security – franc. ANSAT) skupuje i magazynuje zboża. W czasie sezonu suchego, kiedy ceny zboża rosną, ANSAT zwiększa podaż na rynku w celu stabilizacji cen; kiedy stan zapasów na to pozwala, sprzedaje zboże za granicą. W Lome siedzibę ma West African Agricultural Market Observer/ Observatoire du Marché Agricole (RESIMAO), giełda wymiany aktualizowanych codziennie informacji o sytuacji i cenach produktów rolnych na lokalnych rynkach w  Beninie, Burkinie Faso, WKS, Gwinei, Nigrze, Nigerii, Mali, Senegalu i Togo. Projekt jest wspierany przez ONZ.


      przemysł


      Najważniejszym produktem są fosfaty, kraj posiada złoża ok. 60 milionów ton. W ostatnich  latach produkcja spadała z powodu wyczerpania złóż łatwo dostępnych oraz niedoinwestowania. Togo ma też poważne zasoby wapnia i marmuru.


      Państwowe przedsiębiorstwa nadal kontrolują i dominują produkcję fosfatów, bawełny, telekomunikację, bankowość, usługi komunalne i skup zboża. Sektor przemysłowy ucierpiał w okresie  politycznej niestabilności, jednak w ostatnich latach poczyniono spore inwestycje w przemyśle wydobywczym, poszukiwań ropy i gazu oraz produkcji cementu.


      Togo przystąpiło w 2010 r. do Extractive Industries Transparency Initiative - międzynarodowego  programu przejrzystych i uczciwych praktyk w sektorze górniczym i naftowym. Program ten narzuca nowoczesne standardy audytu i monitoringu. W 2013 r. australijski koncern wydobywczy Ferrex  uzyskał koncesję na wydobycie manganu na obszarze prawie 100 ha na północy kraju. Indyjska firma  MM Mining  wydobywa w Bangeli rudę żelaza.


      Wokół głębinowego portu morskiego w Lome powstała w 1989 r. (Togo Free Zone Authority - SAZOF). Działa tam ponad 60 przedsiębiorstw, co przekłada się na ok. 10 tysięcy miejsc pracy. 40% kapitału zainwestowanego w SAZOF pochodzi z Azji, 34% z obszaru ECOWAS, 27% z Europy i 25% z Togo. Roczna wartość eksportu wytworzonego w Strefie w 2013 r. wyniosła 260 mln USD,  co stanowiło ok. 60% wartości produkcji przemysłowej całego kraju. 


      handel

       

      Głównymi partnerami eksportowymi są Indie, Liban i Burkina Faso. Togo jest tradycyjnie poważnym eksporterem bawełny i fosfatów, kawy, kakao i kukurydzy, jednak w ostatnich kilku latach bawełna i fosfaty straciły czołowe miejsca na rzecz cementu i klinkieru (ok. 40% eksportu). Główny producent fosfatów, czyli Societe Nouvelle des Phosphates de Togo, jest joint-venture z 60% udziałem państwa i 40% farmerów,  W ostatnich latach rósł eksport minerałów jak wapień, marmur i fosfaty.

       

      W imporcie dominują produkty naftowe - głównie paliwo, ponadto gaz, żywność i maszyny. Głównymi eksporterami do Togo są Chiny i Francja.

       

      Bilans handlowy jest negatywny, głównie z powodu znacznego importu maszyn, energii i żywności. Polityka handlowa kraju jest w dużym stopniu zależna od umów regionalnych w ramach ECOWAS i WAEMU, na początku br. kraj zaczął w pełni stosować wspólne taryfy celne ECOWAS i parafował grupową umowę handlową z UE (EPA).

       

      W celu poprawienia pozycji kraju jako regionalnego centrum handlu, Togo podpisało w 2013 r. kontrakt z firmą Soget w celu stworzenia nowoczesnego głębokiego portu morskiego w Lome (Soget ma podobną umowę z Beninem odnośnie portu w Cotonou). Statystyki wskazują, że Togo jest najkorzystniejszym miejscem wejścia na rynki Afryki zachodniej, na przejściach granicznych Togo płaci się przeciętnie mniej łapówek i traci mniej czasu.

       

      Handel regionalny odgrywa ważną rolę w gospodarce Togo. Port głębinowy Lome, bliskość do rynków Nigerii, Ghany oraz odciętych od morza Burkina-Faso, Nigru i Mali tworzą z Togo naturalny węzeł komunikacyjny. Togo, Benin, Nigeria i inne kraje Afryki zachodniej charakteryzują podziały etniczne i religijne zasadniczo na linii północ - południe, dając naturalny impuls do wymiany handlowej w kierunku wschód-zachód. Jorubowie - najliczniejsza grupa etniczna w zachodniej Afryce, zamieszkują  Nigerię, Togo jak i Benin, i od wieków angażują się w handel. Znaczenie ma też fakt, że granice państwowe w tym regionie wytyczono sztucznie w czasach kolonialnych, a identyfikacja z państwem ustępuje poczuciu przynależności do klanu czy grupy etnicznej.

       

      Podstawowe formy handlu Togo z sąsiednimi krajami to: 

      1. Re-export towarów otrzymanych z innego kraju - Togo i Benin obsługują w ten sposób handel dla innych państw, które albo nie mają dostępu do morza (Niger, Burkina-Faso), albo posiadają regiony łatwiej dostępne z Togo czy Beninu niż z własnego portu morskiego (Nigeria).
      2. Tradycyjny handel produktami rolnymi - w ten sposób reguluje się regionalne nadwyżki / braki żywnościowe. Ten typ wymiany handlowej odbywa się  zazwyczaj bez żadnych ograniczeń celnych.
      3. Przemyt – przedmiotem są głównie paliwa, produkty rolne i towary konsumpcyjne.

       

      transport


      - morski: Port głębinowy w Lomé stanowi centrum powstałej w 1989 r. Strefy Wolnego Handlu. Oferuje nowoczesne przestrzenie magazynowe i technologię przeładunkową. W Kpeme znajduje się drugi port morski.


      - drogowy: drogi łączą większość miast, ale są w złym stanie. Prowadzone są inwestycje w poprawę infrastruktury. Całkowita długość dróg: 7,520 km, w tym asfaltowych: 2,376 km. Główne połączenia: autostrada Benin - Nigeria - Ghana - WKS oraz trasa Lome – Burkina Faso – Mali.


      - kolejowy: W 1999 r. zlikwidowano przewozy pasażerskie. Istnieją dwa odcinki zarządzane przez prywatne spółki, na których odbywają się przewozy towarowe. Planowana jest budowa linii z Lomé do Cotonou. Liniami kolejowymi zarządzają dwie spółki: Compagnie Togolaise des Mines du Bénin (odcinek Kpémé − Hahotoé/Kpogamé) i West African Cement SA (odcinek Lomé Digue Est − Tabligbo).

       

      - lotniczy: dwa lotniska z asfaltobetonowymi pasami startowymi: Lomé-Tokoin (Gnassingbe Eyadema) Airport  oraz Niamtougou International Airport. Lome-Tokoin ma znaczenie regionalne. W Togo jest też 6 lotnisk bez pasów asfaltobetonowych. W planach jest budowa nowoczesnego portu lotniczego z bazą hotelową.

       

      kontekst społeczny

       

      Wskaźnik rozwoju społecznego (human development index – HDI) za 2013 r. plasował kraj na niskim 166-tym miejscu, wspólnie z Sudanem. W populacji 7,1 mln (2013 r.) kobiety stanowią 51%.  Społeczeństwo jest bardzo młode, ¾ to osoby poniżej 35-go roku życia.

       

      Jedna na trzy osoby dorosłe w kraju  jest analfabetą.  W ostatnich latach poczyniono znaczne postępy w edukacji podstawowej: w l. 2006-2012 zwiększono o prawie 7 tysięcy liczbę klas w szkołach podstawowych, państwowe szkoły podstawowe są darmowe od 2008 r., wprowadzono też darmowe wyżywienie dla najbiedniejszych dzieci. Przyniosło to wzrost zapisów do szkół podstawowych, jednak tylko połowa uczniów zdobywa potem średnie wykształcenie. Stwarza to strukturalny problem, polegający na braku kwalifikacji u osób szukających pracy. Poziom nauczania jest niski, normą są niewykwalifikowani nauczyciele i klasy liczące ponad 50 uczniów.


      Bezrobocie dotyka szczególnie grupę wiekową 18-35 lat (9%). Skrajna bieda, czyli życie za mniej niż 2 USD dziennie, dotyka ponad 30 % obywateli. Minimalna płaca wynosi 28 tysięcy franków FCA (ok. 60 USD) miesięcznie. W Togo jako jedynym kraju w strefie franka nie podniesiono wynagrodzeń po dewaluacji waluty w 1994 r. W 2006 r. znowelizowano kodeks pracy, a w 2007 r. przyjęto kodeks praw dziecka, jednak coraz więcej dzieci w wieku od 5 do 14 lat jest zmuszanych do pracy zarobkowej. Kobiety są dyskryminowane pod względem wynagrodzeń.


      Ocenia się, że tylko 4% gospodarstw domowych jest objętych opieką społeczną - głównie pracownicy sektora publicznego. Koszty wydatków na zdrowie stanowią znaczne obciążenie dla budżetów domowych.


      Niedofinansowanie i słabe zarządzanie spowalniają modernizację służby zdrowia. Wskaźnik śmiertelności wśród niemowląt (na 1000 narodzin) wyniósł 66 w 2010 r. i 48 w 2014 r. Wskaźnik zarażeń HIV/AIDS wynosił wysokie 3% w 2012 r. Mimo licznych kampanii uświadamiających, prowadzonych głównie przez zachodnie organizacje pozarządowe, powszechna jest przemoc domowa wobec kobiet i praktyka obrzezania. Praktyka ta została oficjalnie zabroniona w 1998 r., ale jest nadal stosowana na północy kraju. 


      Przepisy o dziedziczeniu są przestarzałe i wadliwe, szczególnie odnośnie kobiet. Na obszarach wiejskich kwestie te rozstrzygane są nadal w oparciu afrykańskie prawo zwyczajowe. Wiele umów dotyczących korzystania z ziemi rolnej jest zawieranych na słowo, częste  są spory o ziemię.


      podsumowanie


      W 2014 r. Togo zajęło 149-te miejsce (na 189 państw) w indeksie “Doing Business” Banku Światowego.

       

      Poszczególne kategorie:
      -łatwość rozpoczęcia biznesu: 134 miejsce
      -egzekwowanie kontraktów: 134 m.
      -rejestracja własności: 182 m.
      -uzyskanie kredytu: 131 m.
      -ochrona inwestorów należących do mniejszości (etnicznych/religijnych): 122 m.
      -handel transgraniczny: 112 m.
      -płacenie podatków: 163 m.
      -uzyskiwanie pozwoleń budowlanych: 170 m.
      -dostępność energii el.: 134 m.


      Togo pozostaje jednym z najbiedniejszych państw Afryki subsaharyjskiej. Podstawą gospodarki jest rolnictwo - głównie produkcja i eksport bawełny, mimo że jest mało wydajne i silnie zależne od warunków klimatycznych. Położenie geograficzne oraz infrastruktura portu w Lome czynią z Togo istotny ośrodek handlu w regionie, jednak degradacja infrastruktury komunikacyjnej i duże znaczenie nielegalnej wymiany handlowej nie pozwalają w pełni tego wykorzystać. Wieloletni kryzys polityczny i gospodarczy osłabił pozycję Togo jako regionalnego ośrodka finansowego. Zależność od światowych cen bawełny i surowców oraz importu energii czyni kraj bardzo podatnym na zmiany na światowych rynkach i decyzje podejmowane w sąsiednich krajach, głównie w Nigerii.

       

      Togo wprowadza reformy mające poprawić kulturę prowadzenia biznesu  i wpiera rozwój sektora prywatnego. Kraj oferuje duże możliwości inwestycyjne i szanse wysokich zysków w przemyśle energetycznym, wydobywczym (fosfat, marmur, boksyt, żelazo), infrastrukturze transportowej, rolnictwie, przemyśle przetwórstwa żywności i sektorze usług.


      Z drugiej strony, nadal istnieje ryzyko destabilizacji sytuacji politycznej. Togo nie zdoła przed 2015 r. osiągnąć Celów Milenijnych ONZ. Endemiczna korupcja i nepotyzm oraz wysokie koszty utrzymania wojska i służb bezpieczeństwa stoją na przeszkodzie strukturalnych reform. Zapaści gospodarczej pozwalają uniknąć trzy zjawiska, od których gospodarka kraju docelowo nie powinna zależeć: rolnictwo nastawione głównie na samoprzetrwanie, szara strefa gospodarcza i wsparcie finansowe od diaspory z zagranicy. Brakuje fundamentów solidnej konkurencji rynkowej i dobrego zarządzania. Trudny dostęp do kredytów jest poważną przeszkodą w rozwoju sektora prywatnego, w połączeniu z korupcją aparatu urzędniczego, słabością sądownictwa, wysokimi podatkami i powolnością procesu rejestracji firm. Kluczowe sektory gospodarki pozostają wysoce scentralizowane.


      Potrzebna jest prywatyzacja i inwestycje zagraniczne na dużą skalę, szczególnie w infrastrukturę. Prywatyzacja banków przeciąga się, a zagraniczne inwestycje koncentrują się tylko w niektórych gałęziach gospodarki. W rankingu wolności gospodarczej  Heritage Foundation Togo plasuje się na odległym 36 miejscu wśród krajów Afryki subsaharyjskiej.


      Uważa się, że w dalszej perspektywie Togo powinno dążyć do pełnej harmonizacji własnej  legislacji z normami ECOWAS, w celu wyeliminowania szarej strefy, ograniczenia  korupcji i nielegalnego handlu z zagranicą. Spowoduje to kilkakrotny wzrost dochodów budżetowych oraz napływ zagranicznych inwestycji.
       

       

       

      Dwustronna współpraca gospodarcza


       

      wymiana towarowa z Polską (w EUR)

                                        2011                         2012                         2013                       2014*

      eksport           9 884 888               13 817 906                7 963 391              11 033 482
      import          20 302 601               14 546 888                5 401 618               4 942 525
      obroty          30 187 489               28 364 794              13 365 009             15 976 007

      * - 3 kwartały

       

      W 2013 r. eksport z Polski do Togo wyniósł niecałe 8 mln EUR, co oznaczało  spadek o 43% w porównaniu z 2012 r. W tym samym czasie import z Togo spadł prawie 2,5-krotnie, z ponad 14 mln Euro do 5,4 mln Euro, a dwustronne obroty handlowe ogółem spadły o 52%. W przypadku importu największe pozycje stanowiły sól, siarka, ziemie i kamienie, materiały gipsowe, wapno i cement (kod CN 25), makuchy i inne pozostałości stałe (kod 2306). Najważniejszymi pozycjami w polskim eksporcie były mięso i podroby jadalne z drobiu (kod 0207), artykuły odzieżowe używane (kod 63) oraz oleje z ropy naftowej i z minerałów bitumicznych, z wyjątkiem olejów lekkich i preparatów. W 2014 r. obroty nieco wzrosły, ale nadal są daleko od poziomu z 2012 r. Główne pozycje polskiego eksportu w 2014 r. to maszyny i urządzenia mechaniczne (kod 842612), oleje ropy naftowej (kod 2710), mięso i podroby jadalne z drobiu (kod 0207) oraz odzież używana (kod 6309).

       

      baza traktatowa

       

      Brak umów dwustronnych z Polską.

       

      relacje z UE


      Konsultacje UE – Togo rozpoczęto w 2004 r., na podstawie art. 96 Umowy z Cotonou. Togo w 2007 r. zaczęło spełniać warunki art. 7 Umowy z Cotonou, po przeprowadzeniu pierwszych wolnych i demokratycznych wyborów parlamentarnych. 


      W maju 2008 r. podpisano umowę The Country Strategy and National Indicative Programme 2008-13 w ramach 10-go  Europejskiego Funduszu Rozwoju  (EDF), o wartości 123 mln Euro  (część A) i 1,8 mln Euro (część B). Program obejmował wsparcie dla gospodarczych i instytucjonalnych reform, inwestycje w infrastrukturę oraz redukcję długów zagranicznych. W oparciu o EDF Unia skupia się obecnie na wspieraniu rozwoju społeczeństwa obywatelskiego i projektach ochrony  środowiska.


      Negocjacje w sprawie Umowy o Partnerstwie Gospodarczym (Economic Partnership Agreement - EPA) między UE i blokiem państw Afryki Zachodniej zakończyły się parafowaniem dopiero w styczniu 2015 r. Umowa przewiduje otwarcie rynków państw Afryki Zachodniej na 75 procent towarów w ciągu 20 lat okresu przejściowego. Kraje afrykańskie nalegały na 70 procent w ciągu 25 lat, podczas gdy UE chciała 80 procent w ciągu 15 lat. Umowa zawiera zestaw towarzyszących środków pomocowych dla państw afrykańskich, w celu wzmocnienia gospodarczego, wdrażania postanowień EPA i lokalnych reform. Zestaw zawiera budżet w wysokości 6,5 miliarda Euro przeznaczone na realizację tych cele w l. 2015-19. Kraje Afryki Zachodniej będą przyznawać UE ułatwienia i przywileje handlowe, przyznane wcześniej innemu partnerowi handlowemu spoza państw Afryki i Karaibów - o ile jego udział w światowym handlu przekracza 1,5% i jego poziom uprzemysłowienia (mierzony przez udział sektora przemysłowego w PKB) przekracza 10%. UE odstąpi od subsydiowania eksportu produktów rolnych do krajów afrykańskich. Unia chciała włączenia klauzuli o sankcjach handlowych wobec krajów łamiących prawa człowieka , ale Umowa jest kompromisem i nie zawiera tej klauzuli. 

       

      Dostęp do rynku


       

      Firma zamierzająca eksportować do Togo powinna zarejestrować się w Ministry of Commerce, Agriculture and Industry, aby otrzymać świadectwo SHAP (Safety and Health Approval Permit). Bez rejestracji i uzyskania świadectwa Togo-SHAP zachodzi ryzyko konfiskaty towarów przez władze celne. Uzyskanie Togo-SHAP konieczne jest również w celach eksportu z Togo.


      Togo utrzymuje importowe stawki celne na niskim poziomie, w celu wspierania rodzimych firm handlowych, które sprowadzają z zagranicy towary by potem przemycać je na olbrzymi rynek nigeryjski. Konkurencja handlowa Togo z Beninem o dostęp do rynku nigeryjskiego w znacznym stopniu determinuje politykę handlową obu państw. Benin ma przewagę dzięki długiej granicy z Nigerią, ale port w Lome w porównaniu z benińskim Cotonou pozwala na obsługę większych statków i jest nowocześniejszy. Zarówno Benin jak i Togo mają słabo rozwinięty własny przemysł, orientują się więc na maksymalizację korzyści z handlu regionalnego. Togo stosuje opłaty i podatki na towary tranzytowe i reeksportowane poniżej stawek w Beninie, w celu kompensowania geograficznej przewagi Beninu w dostępie do rynku nigeryjskiego. Z wprowadzeniem unii celnej ECOWAS oba kraje straciły nieco przewagę na pozostałymi krajami objętymi unią, ale reguły unii celnej są często przez nie ignorowane. W praktyce oba państwa swobodnie dostosowują regulacje celne do własnych potrzeb. Ponadto towary w tranzycie i reeksporcie nie są objęte  regulacjami unii celnej WAEMU.


      Od dnia 1 stycznia 2015r. Togo wraz innymi krajami ECOWAS w pełni przyjęło reżim taryfowy ECOWAS, czyli zewnętrzne wspólne taryfy (External Common Tariffs - CET). Reguły unii celnej ECOWAS nie dotyczą towarów w tranzycie, reeksporcie i handlu nielegalnym.


      CET zawiera 4 podstawowe grupy taryfowe:
      1. podstawowe produkty użytku powszechnego: 0%,
      2. surowce podstawowe: 5% wartości CIF,
      3. produkcja i nakłady pośrednie: 10%,
      4. towary konsumpcyjne: 20%,
      oraz piątą stawkę: 35%, dla wybranych produktów wymagających ochrony ze strony rządu.


      Dodatkowe opłaty importowe:
      - 18% VAT (od wartości CIF)
      - 1% podatek statystyczny
      -  0,5 % CIF opłata solidarnościowa (Community Solidarity levy)


      Obowiązuje importowa procedura kontrolna Pre-Shipment Inspection, co oznacza kontrolę towaru i dokumentów przed wysyłką towaru do Togo. Do końca 2015 r. kontrakt na przeprowadzanie inspekcji P-SI ma firma Cotecna Inspection S.A. Pre-Shipment Inspection jest obowiązkowa dla importu o wartości co najmniej 1,5 mln CFA dla przewozu  morskiego/lotniczego lub 1 mln CFA dla lądowego. Wymagane są po dwie kopie faktury, świadectwa pochodzenia towaru i konosamentu. Dla nieprzetworzonych/surowych produktów rolnych wymagane jest świadectwo fitosanitarne.  Cotecna musi przedstawić władzom celnym Togo opinię co do kodu celnego importowanego towaru, na podstawie informacji w fakturze proforma. Togo korzysta ze zharmonizowanego systemu (HS/CN).


      Produkty zwolnione z Preshipment Inspection :


      żywe zwierzęta
      rośliny
      woda
      książki, czasopisma
      plany budowlane, inżynieryjne, handlowe, przemysłowe
      mapy i inna kartografia
      rzeczy osobiste
      odzież i obuwie używane
      samochody używane
      prezenty dla rządu lub organizacji pozarządowych
      przedmioty sztuki
      produkty nietrwałe i mrożone jak ryby, owoce i warzywa
      próbki handlowe
      broń i amunicja
      dobra nabyte za pośr. międzynarodowego przetargu
      materiały wybuchowe
      przesyłki pocztowe
      produkty wytworzone w krajach ECOWAS
      metale szlachetne
      produkty petrochemiczne
      import dla misji dyplomatycznych i organizacji międzynar.
       

      prowadzenie działalności gospodarczej


      Zagraniczna firma która zamierza importować z zagranicy do Togo, powinna zarejestrować się w Ministry of Commerce, Agriculture and Industry i otrzymać świadectwo SHAP (Safety and Health Approval Permit). Bez rejestracji i uzyskania świadectwa Togo-SHAP zachodzi ryzyko konfiskaty i zniszczenia towarów przez władze celne. Uzyskanie Togo-SHAP konieczne jest również w celach eksportu z Togo. 


      Ponadto należy dokonać rejestracji przedsiębiorstwa. W 2009 r. Izba Handlu i Przemysłu (Chamber of Commerce & Industry) wprowadziła nowy system rejestracji działalności gospodarczej, skupiono formalności związane z rejestracją biznesu w Centrum Formalności Przedsiębiorstw (Centre de Formalités des Entreprises). Mimo to procedury pozwoleń i rejestracji mogą zająć szereg tygodni. Wg rankingu Banku Światowego Doing Business 2014 Togo zajmuje dalekie 149-te miejsce pod względem łatwości prowadzenia działalności gospodarczej. 


      Procedura założenia małej lub średniej firmy:
      1. Sprawdzenie dostępności nazwy firmy w Centre de formalités des enterprises.
      2. Notarialna legalizacja dokumentów statutowych.
      3. Depozyt kapitału założycielskiego. Wymagany minimalny kapitał zakładowy w przypadku spółki z o.o. wynosi 1 mln  CFA. Depozyt musi zostać złożony w momencie rejestracji, na rachunku bankowym spółki lub notariusza.
      4. Złożenie dokumentów rejestracji i opłat w Guichet Unique, od 2009 r. instytucji odpowiedzialnej za procedury rejestracyjne w formule one – stop shop.
      5. Rejestracja w Izbie Handlowej - opcjonalnie.
      6. Publikacja oficjalnym monitorze rządowym  lub gazecie  codziennej. W ciągu 15 dni od rejestracji firma musi  umieścić  ogłoszenie w monitorze lub  gazecie codziennej. Ogłoszenie musi zawierać podstawowe  informacje dot. firmy.  


      Zagraniczni przedsiębiorcy mają do czynienia z powolną i nieefektywną biurokracją oraz słabo rozwiniętymi usługami bankowymi. Większość obywateli ma małe praktyczne szanse na uzyskanie kredytu. Bankom brakuje płynności, a większe transakcje wymagają zgody władz.


      Korupcja jest poważnym i powszechnym problemem wśród urzędników państwowych. Wg danych Worldwide Governance Indicators (Bank Światowy), w 2013 r. Togo było na 17-tym od końca miejscu na świecie pod względem poziomu korupcji. W opinii Intergovernmental Action Group against Money Laundering in West Africa rząd nie zwalcza praktyk „prania” pieniędzy, chociaż istnieją stosowne przepisy prawa. 
      Mimo że wg Doing Business 2014 Togo jest wśród krajów które najbardziej poprawiły przepisy dotyczące działalności gospodarczej, w rankingu Mo Ibrahim (Mo Ibrahim Index) znajduje się na dalekim 43 miejscu wśród 52 państw afrykańskich pod względem zrównoważonego środowiska gospodarczego (sustainable economic opportunity). Poczyniono postęp w zakresie egzekwowania umów, poprzez stworzenie osobnego sądu dla przedsiębiorstw i sądu handlowego przy sądzie okręgowym w Lome. W 2010 r. rejestracja firmy zabierała średnio 184 dni, w 2013 r. tylko 19. Jednak rejestracja własności nieruchomości może potrwać nawet do roku (średnia w Afryce zachodniej: 65 dni). Kwestie własności ziemi regulują przepisy z 1906 r., w przygotowaniu jest nowe prawo, planuje się też wprowadzenie do 2017 r. jednego rejestru aktów własności ziemi. 


      Przeciętne przedsiębiorstwo płaci rocznie ok. 50 podatków, które wynoszą średnio 49% wartości zysków. W rankingu Doing Business 2014  Togo zajmuje dalekie 163-cie miejsce na 189 krajów pod względem obciążenia podatkami. Obciążenia podatkowe są jedną przyczyn tego, że zdecydowanie przeważa sektor nieformalny, który zatrudnia prawie 3 razy więcej pracowników niż formalny. W 2012 r. parlament przyjął ustawę o połączeniu administracji celnej i podatkowej w krajowe Biuro Rachunkowe (Office togolais des recettes). Obniżono podatek korporacyjny z 37% do 30% dla firm prywatnych w sektorze przemysłowym, a w innych sektorach z 40 do 33 %. Podatek VAT ujednolicono na poziomie 18%. Najwyższa stawka podatku od dochodów wynosi 45%.


      Dokonano przeglądu procedur celnych; w opinii MFW obsługa celna w porcie Lome i na przejściach granicznych Togo jest najlepsza w Afryce zachodniej. 


      W 2010 r. przyjęto tzw. Kartę Małych i Średnich Przedsiębiorstw, która jest deklaracją zmian mających ułatwić prowadzenie działalności dla  MŚP. Udział ŚMP w tworzeniu PKB nie przekracza 5%. Francuska Agencja Rozwoju (AFD) udzieliła bankowi Banque Togolaise de Développement gwarancji na pożyczki dla  MŚP, o wartości 3.05 mln Euro. 


      W 2012 r. przyjęto nowe przepisy o inwestowaniu (New Investment Code). Od inwestorów zagranicznych wymagany jest wkład kapitałowy w wysokości ok. 50 tys. USD, od inwestorów krajowych ok. 10 tys. USD. Co najmniej 60% pracowników musi być obywatelami Togo. Wnioski o rejestrację należy zgłaszać do Ministerstwa Finansów i Planowania, które wspólnie z Krajową Komisją Inwestycyjną (National Investment Commission) podejmuje decyzję w ciągu 30 dni. Zagraniczne inwestycje są jednak dozwolone tylko w niektórych sektorach, wysokość wymaganego wkładu kapitałowego zależy często od łapówek, a założenie rachunku w obcej walucie może, ale nie musi, wymagać  zgody władz.


      Brak ograniczeń odnośnie wymiany walut obcych. Teoretycznie można też swobodnie dokonywać transferów dochodów zagranicę, jednak przelew sum większych niż 500 tysięcy franków CFA (ok. 1000 USD) wymaga zgody Ministra Finansów. Zgoda powinna zostać wydana w ciągu 2 dni ale częste są opóźnienia. Obywatele i firmy togolańskie nie mogą posiadać rachunków bankowych poza strefą franka, co jest niezgodne z zasadami ECOWAS i WAEMU. Brak jasnych i konsekwentnych zasad zniechęca wielu potencjalnych inwestorów. Stwarza to też problemy we współpracy regionalnej, jako członek WAEMU Togo bierze udział w pracach nad zharmonizowaniem regulacji prawnych krajów członkowskich dot. prowadzenia działalności gospodarczej, w ramach  Organization for the Harmonization of Commercial Law in Africa (OHADA), do której  należą państwa WAEMU, Komory i Gwinea. 


      Togo jest członkiem Światowej Organizacji Własności Intelektualnej i Afrykańskiej Organizacji Własności Intelektualnej (African Intellectual Property Organization). Krajowy Instytut Własności Przemysłowej i Technologii działa jako przedstawiciel OAPI w sprawach patentów i innych form własności intelektualnej  w Togo. Podejmowany jest wysiłek w kierunku ujednolicenia rejestracji i standaryzacji dokumentów w całej strefie WAEMU. Proces ten w krajach WAEMU koordynuje System Akredytacyjny Zachodniej Afryki (West African Accreditation System), Agencja Stanrdyzacji i Certyfikacji (Regional Standardization, Certification and Quality Promotion Agency) oraz Zachodnioafrykański System Metrologii (West African Metrology System).

       

      Biuro Praw Autorskich (Togolese Copyright Bureau – BUTODRA) jest organizacją która autoryzuje prawa do książek, muzyki I innej własności intelektualnej. Przed sprzedażą w Togo muszą posiadać hologram  BUTODRA.

       

      Krajowy Dyrektoriat Kontroli Zamówień Rządowych (National Directorate for Control of Government Procurement) ma zapobiegać korupcji przy przyznawaniu kontraktów rządowych.


      Togo posiada przepisy o konkurencji, które ograniczają administracyjne regulowanie cen, jednak w praktyce Ministerstwa Handlu i Finansów ustalają ceny cementu, paliwa, prądu i wody. W sektorze telekomunikacji dopuszczono rynkową konkurencję cenową, co prowadzi do cen bardziej odpowiadających warunkom popytu i podaży.


      Prawo nie chroni skutecznie własności prywatnej. Sądy znajdują się pod silnymi naciskami i wpływem ze strony polityków. Od 2011 r. działa Sąd Arbitrażowy przy Izbie Handlowej (Court of Arbitration and Mediation), który ma rozstrzygać spory między firmami prywatnymi lub firmami prywatnymi i rządem. Togo jest od 1967 r. stroną Konwencji w sprawie rozstrzygania sporów gospodarczych między państwami i obywatelami innych państw (ICSID). Obcokrajowcy chcący zalegalizować pobyt w Togo w celach pobytu lub pracy, napotykają biurokratyczne utrudnienia i korupcję. Pozwolenia leżą w gestii krajowej policji. Tylko obywatele Togo i Francji mają prawo do bezpośredniego nabycia nieruchomości, obcokrajowcy muszą uzyskać zgodę władz. 


      Togo zawarło dwustronne umowy inwestycyjne z: Belgią /Luksemburgiem, Niemcami, Szwajcarią i Tunezją; ratyfikowane są umowy z Niemcami i Szwajcarią.


      W Togo inwestują głównie firmy z Chin, Francji, Indii, Libanu, Danii i USA. Wg Banku Światowego, w 2013 r. bezpośrednie inwestycje zagraniczne (FDI) w Togo wyniosły 84 mln USD, głównie w produkcję fosfatów, bawełny, kawy i kakao.

       

      Czynniki przyciągające zagranicznych inwestorów:   

       

      - strategiczna lokalizacja nad Zatoką Gwinejską, 
      - bogate zasoby surowcowe i korzystne warunki dla rolnictwa,
      - stabilny wzrost gospodarczy o średnio 6% rocznie od 2006 r.,
      - niska inflacja,
      - tania siła robocza.


      Togo wprowadza reformy mające poprawić kulturę prowadzenia biznesu  i wpiera rozwój sektora prywatnego. Kraj oferuje duże możliwości inwestycyjne i szanse wysokich zysków w przemyśle energetycznym, wydobywczym (fosfat, marmur, boksyt, żelazo), infrastrukturze transportowej, rolnictwie, przemyśle przetwórstwa żywności i sektorze usług.

       

       

       

       

       

       

      Przydatne linki i kontakty


       

      Chamber of Commerce and Industry of Togo
      Rue De Commerce, BP 32, Lome
      Tel 228 9854 5228    Fax 228 9178 5610


      Centre des Formalites Entreprise
      Angle Avenue de la Présidence et Avenue Georges Pompidou
      BP 360 Lome
      Tél.  +228 22 21 20 65 / 22 21 70 65 / 22 23 29 00    Fax  +228 22 21 47 30
      cfe@ccit.tgwww.ccit.tg


      Chamber of Commerce, Agriculture and Industry
      BP 360
      Angle Avenue de la Presidence, Lome
      Tel.  +228 217065    fax  214730


      Direccion General des Douanes (służby celne)
      BP 353 lome
      Tel. +228 21 26 57     fax 218581


      Togo Free Zone Authority
      BP 3250, Lome
      Maritime, Togo
      tel +228 2226 13 74


      BRVM- Lome (oddział regionalnej giełdy papierów wart. w Abidżanie) 
      Tél. +228 221 23 05/15/16/29     Fax  +228 221 23 41
      www.brvm.org


      Ministère de l’Economie et des Finances
      Avenue Mama Fousséni
      BP 1533, Lome
      Tel +228 22 22 56 45


      Ministry of Commerce, Agriculture and Industry
      Tel +228 99974901    fax +228 220-06-36-24
      Ave. de la Présidence / Georges Pompidou Ave.
      Lomé


      Ministère de l'Industrie, du Commerce et du Développement de la Zone Franche
      Avenue Sarakawa, Lomé
      Tel +228 2221 05 52
      Tel +228 2221 09 09   Fax +228 2221 05 72


      Cotecna Inspection S.A.
      58, rue de la Terrassière
      P.O. Box 6155
      1211, Geneva
      Switzerland


      Tel +41 22 849 699 00   fax +41 22 849 69 69
      Cotecna Inspection S.A. (Lome)
      Boulevard du 13 janvier
      BP 6008  Lomé
      tel +228 22221291
      cotecna.lome@cotecna.tg 


      ONG Centre d'Action pour le Développement Rural (CADR)
      Business Listing
      B.P. 462, Kpalimé, Kouma
      Tel 228 91 83 80 40
      Tel 228 99 00 01 65


      Ibis Lome Centre
      Av. du General de Gaulle | BP 128,
      Lome
      Tel. +228 22 21 24 85
       

      2 kwietnia 2015 (ostatnia aktualizacja: 2 kwietnia 2015)

      Drukuj Drukuj Podziel się treścią: