close

  • Polsce – służyć, Europę – tworzyć, Świat – rozumieć

     

  • WYBRZEŻE KOŚCI SŁONIOWEJ

    •  

       Informacje o kraju


       

      Republika Wybrzeża Kości Słoniowej (franc. Côte d'Ivoire) jest państwem w Zachodniej Afryce, położonym nad Zatoką Gwinejską.
      Stolicą od 1983 r. jest Jamusukro. Wcześniej był nią Abidżan, największe miasto kraju, w którym nadal ma siedziby wiele urzędów.
      Wybrzeże Kości Słoniowej (WKS) graniczy z Liberią, Gwineą, Mali, Burkina Faso i Ghaną.


      24 miliony obywateli. Wiele grup etnicznych, w tym Akan  42,1%, Voltaiques (Gur) 17,6%, Północni Mandowie 16,5%, Krous 11%, Południowi Mandowie 10%, pozostali 2,8% (w tym 30 tys. Libańczyków i 30 tys. Francuzów). W kraju przebywa też ponad 1 mln pracowników z  Liberii, Burkina Faso i Gwinei.


      Francuski jest oficjalnym językiem, ale używa się też 65 lokalnych języków; jeden z bardziej popularnych - Dyula (Jula), jest używany czasem w kontaktach handlowych i jest powszechnie używany przez muzułmanów.b
       

       

      System administracyjny


       

      Wybrzeże Kości Słoniowej jest republiką. Konstytucja została uchwalona w 1960. Głową państwa jest prezydent wybierany w wyborach powszechnych na 5 lat. Władzę wykonawczą sprawuje rząd, na którego czele stoi premier powoływany przez prezydenta. Władza ustawodawcza należy do jednoizbowego Zgromadzenia Narodowego, w którego skład wchodzi 225 deputowanych z wyborów powszechnych, wybieranego na pięć lat w powszechnych wyborach.


      Główne partie polityczne: Rally of the Republicans (RDR - partia prezydenta Ouattara), Ivorian Popular Front (FPI), Ivorian Worker's Party (PIT), Movement of the Future Forces (MFA), Democratic Party of Cote d'Ivoire (PDCI), Citizen's Democratic Union (UDCY), Democracy and Liberty for the Republic (LIDER),  Union for Democracy and Peace in Cote d'Ivoire (UDPCI).


      Wybrzeże Kości Słoniowej zostało protektoratem francuskim w latach 1843–44, a w 1893 r. stał się kolonią Francji, która uzyskała niepodległość w 1960 r. Pierwszym prezydentem został Félix Houphouët-Boigny, który rządził do 1993 r. Pod jego rządami kraj utrzymał bliskie relacje z krajami zachodnimi, przede wszystkim Francją, oraz z krajami Afryki Zachodniej. W 1999 r. miał miejsce zamach stanu, a w latach  2002 - 2007 pierwsza wojna domowa.


      W grudniu 2010 r. komisja wyborcza za zwycięzcę drugiej tury wyborów prezydenckich uznała kandydata opozycji, Alassane'a Ouattarę. Jednak decyzję tę unieważniła Rada Konstytucyjna, która następnego dnia ogłosiła wygraną urzędującego prezydenta Laurenta Gbagbo. Obaj kontrkandydaci ogłosili własne zwycięstwo i powołali odrębne gabinety.  prezydenta Gbagbo poparło wojsko, prezydent Ouattara posiadał poparcie byłych rebeliantów, kontrolujących północne regiony kraju od czasu wojny domowej 2002–2007. Społeczność międzynarodowa, w tym ONZ, w zdecydowanej większości za prawomocnego prezydenta uznała Ouattarę. Społeczność międzynarodowa zażądała od prezydenta Gbagbo ustąpienia z urzędu, a po jego odmowie wprowadziła przeciwko niemu szereg sankcji. Unia Afrykańska i ECOWAS zawiesiły członkostwo Wybrzeża Kości Słoniowej w tych organizacjach.


      Prezydenckie wybory w 2010 r. doprowadziły do poważnego kryzysu i drugiej wojny domowej w latach 2010 i 2011, która skończyła się po aresztowaniu prezydenta Laurenta Gbagbo przez francuskie jednostki specjalne. Zginęło około 3 tysięcy osób, granice z Liberią i Gwineą przekroczyły dziesiątki tysięcy uchodźców. W sumie około milion osób opuściło swoje miejsca zamieszkania.


      Wojna domowa, zakończyła się pojmaniem Laurenta Gbagbo przez siły francuskie w kwietniu 2011 r. W maju 2011 Alassane Ouattara został oficjalnie zaprzysiężony na stanowisku prezydenta, a w grudniu 2011 odbyły się, zbojkotowane przez partię Gbagbo, wybory parlamentarne, które przyniosły zwycięstwo ugrupowaniu prezydenta Ouattary.


      Powołana została Komisja Dialogu, Prawdy i Pojednania, w celu zbadania przestępstw popełnionych przez obie strony konfliktu. Jednak Komisja nie dysponowała odpowiednim budżetem i niezależnością polityczną, decyzyjnie zależąc od prezydenta Ouattara. Proces pojednania jest dodatkowo utrudniony przez fakt przekazania Laurenta Gbagbo do MTS w Hadze. Wprawdzie wielu oficjelom partii Gbagbo (FPI) zostały postawione zarzuty zbrodni wojennych i osadzono ich w więzieniu, jednak ani jeden z przywódców krwawej rebelii nie został postawiony przez Komisją. Nie dokonano  pełnego rozliczenia się ze zbrodniami lat 2010-11, a Laurent Gbagbo z Hagi nawołuje swoich zwolenników do bojkotowania demokratycznych instytucji, utrzymując, że usunięto go nielegalnie od władzy z poparciem Francji.
      Nieprzestrzeganie praw obywatelskich było jedną z głównych przyczyn konfliktu i ostatniej wojny domowej. Przez wiele lat prawo do pełnego obywatelstwa było odmawiane muzułmanom z północy kraju oraz imigrantom, nawet jeśli mieszkali legalnie w kraju od wielu lat. Nacjonalistyczne rozumienie pojęcia “Iworyjczyk”  ograniczało je do mieszkańców centrum i południa kraju, w zdecydowanej większości chrześcijan lub wyznawców animizmu.


      Bojkot wyborów parlamentarnych 2011 r. przez zwolenników partii FPI wskazuje, że podział kraju na muzułmańską, północną część kraju i resztę pozostaje realny. Nadaje to podziałom w kraju dodatkowy religijny wymiar. W wyniku dwóch wojen domowych północ kraju była w 2012 r. praktycznie oddzielona od reszty kraju, powstały tam równoległe struktury władzy w rejonach pod kontrolą rebeliantów. Od 2012 r. poczyniono jednak duże postępy w przywracaniu jednolitej administracji państwowej w całym kraju.


      Formalnie sądownictwo jest niezależne, ale w praktyce podlega silnym wpływom prezydenta i polityków, poza tym jest niedofinansowane i skorumpowane. Sędziowie są nominowani dożywotnio przez Radę Najwyższą Magistratu (Superior Council of the Magistrature).

       

      Zapowiedziane przed wojną domową reformy systemu, jak powołanie Krajowej Rady (Council of State), Najwyższego Sądu Apelacyjnego (Supreme Court of Appeal) i urzędu audytu (Audit Office), nadal nie zostały zrealizowane. Prestiż Sądu Konstytucyjnego (Constitutional Court) został poważnie nadszarpnięty w czasie kryzysu wyborczego w 2010 r., kiedy  przewodniczący Sądu złamał prawo ogłaszając zwycięstwo Laurenta Gbagbo. Niezależność sądów została jeszcze bardziej poddana w wątpliwość kiedy w 2012 r. sądy chętnie rozpatrywały oskarżenia o zbrodnie wojen zwolenników Gbagbo, ale nie prowadziły spraw o zbrodnie popełnione przez zwolenników prezydenta Ouattara.

      Po wyborach w 2010 r. ECOWAS i Unia Afrykańska zawiesiły członkostwo Wybrzeża KS, w celu wywarcia presji na Gbagbo. Kraj pozbawiono też prawa do zaciągania pożyczek w  Banku Centralny strefy franka, WAEMU. Po zwycięstwo Ouattary kraje ECOWAS wybrały go na przewodniczącego w 2011 r. Ouattara próbuje brać aktywny udział w polityce regionalnej i utrzymywać dobre relacje z sąsiednimi krajami. Pewne napięcie istnieje w relacjach z Ghaną, z powodu udzielenia przez ten kraj schronienia wielu czołowym politykom z partii FPI.   

       

       

      Gospodarka


       

      WKS ma relatywnie wysoki w tym regionie PKB per capita i nadal odgrywa ważną rolę jako kraj tranzytu dla handlu sąsiednich państw, nie mających dostępu do Zatoki. Mimo wojen domowych, pozostaje największą gospodarką wśród państw West African Economic and Monetary Union i zajmuje czwarte w Afryce subsaharyjskiej miejsce pod względem wartości eksportu (za RPA, Nigerią i Angolą). Szybko rozwija się rolnictwo – kraj jest czołowym światowym eksporterem kakao, podejmuje próby powrotu na trzecie miejsce w świecie w produkcji kawy, zajmuje pierwsze miejsce w Afryce w produkcji kauczuku, 2-gie miejsce w Afryce w oleju palmowym, 3-e w bawełnie. Rolnictwo jest najważniejszym źródłem PKB.  Na drugim miejscu jest sektor ICT, który stanowi źródło 7% PKB.


      W 2014 r. Międzynarodowy Fundusz Walutowy (MFW) podał optymistyczne prognozy dla gospodarki WKS: wzrost w średnim rocznym tempie 8%, spadek średniej inflacji do 1,2% rocznie, deficyt budżetowy na umiarkowanym poziomie i rosnące zagraniczne inwestycje bezpośrednie. Wg MFW, głównymi wyzwaniami stojącymi przed obecnym rządem będzie utrzymanie wysokiego tempa wzrostu PKB przy zmniejszaniu wykluczenia znacznych grup społeczeństwa przez realizację energicznych reform strukturalnych. Do priorytetów rządu powinny należeć liberalizacja sektora prywatnego oraz rozwój sektora finansowego.


      Celem postawionym przez obecny rząd jest osiągnięcie przez kraj statusu Rynku Wschodzącego (Emerging Market) do 2020 r. Jest to założenie realizowanego National Development Plan 2015-2020. Państwowy Instytut ds. SME - Ivorian Enterprise Institute (INIE) od 1997 r. zajmuje się rozwojem sektora małej i średniej przedsiębiorczości. Rozwinięty sektor SME odgrywa kluczową rolę w rynku wschodzącym. W opinii dyrektora generalnego INIE poważnym problemem jest to, że 80% gospodarki jest skoncentrowanej wokół Abidżanie, poza bankami i telefonią komórkową na prowincji nie ma prawie nic. Celem INIE jest istnienie do 2020 r. przynajmniej pięciu przedsiębiorstw SME w każdym z 33 regionów kraju.


      Mimo że WKS stanowiło przez lata wzór kapitalizmu na kontynencie, fundamenty wolnorynkowe były w gruncie rzeczy wątpliwe i kruche. Kluczowy sektor zbioru i eksportu kakao przez lata regulowała centralna rada rynkowa, sprawiając, że system był raczej zbliżony do socjalistycznego centralnego planowania. Obecnie produkcja kakao i kawy jest kontrolowana przez kilka firm wielonarodowych. WKS znajduje się dopiero na  126-tym miejscu na 177 państw w indeksie wolności gospodarczej Heritage Foundation. Paradoksalnie, okres konfliktów wojskowych i politycznych przyniósł liberalizację gospodarki i wzrost roli działalności nieformalnej, w tym przemytu. Z drugiej strony, w sektorach usług infrastrukturalnych jak energetyka, transportowy i dostaw wody, całkowicie dominują zagraniczne firmy.


      Konflikt militarny odbił się na swobodzie transportu towarów między WKS i krajami sąsiednimi. Krajowy system kontroli celnej odtworzono dopiero w 2012 r. Zasady wymiany handlowej WKS z zagranicą teoretycznie są zgodne z liberalną polityką West African Economic and Monetary Union (UEMOA) and ECOWAS, ale kraj stosuje różne bariery i tymczasowe zakazy, ograniczające swobodę. 


      wskaźniki makroekonomiczne

       

      PKB (oficjalny kurs wymiany):
      34 mld USD (2014 r.)

       

      stopa rzeczywistego wzrostu PKB:
        8,5% (2014 r.)
        8,7% (2013 r.)
      10,7% (2012 r.)
      -4,4% (2011 r.)

       

      PKB na głowę (ceny realne):
      1300 USD (2014 r.)

       

      źródła PKB wg sektorów (2013 r.):
      rolnictwo: 26,3%
      przemysł: 21,3%
      usługi: 52,4%

       

      rolnictwo – główne produkty:
      kawa, ziarna kakao, banany, kukurydza, ryż, maniok, słodkie ziemniaki, cukier, bawełna, kauczuk, drewno

       

      przemysł – główne produkty:
      przetwórstwo żywności, napoje, meble, rafinacja ropy, wydobycie złota, montaż autobusów i ciężarówek, tekstylia, nawozy, materiały

      budowlane, energia elektryczna

       

      zatrudnienie (2012 r.):
      w rolnictwie: 69%
      w przemyśle: b/d
      w usługach: b/d

       

      ludność poniżej progu ubóstwa (2 USD/dziennie):
      42% (2013 r.)

       

      budżet (2013 r.):
      przychody: 5,7 mld USD
      wydatki: 6,7 mld USD

       

      dług zagraniczny:
      8,96 mld USD (2013 r.)
      8,1 mld USD (2012 r.)

       

      stopa inflacji:
      0,7% (2014 r.)
      2,6% (2013 r.)

       

      bezrobocie:
      b/d

       

      wartość exportu:
      12,96 mld USD (2013 r.)

       

      główne towary exportowe:
      kakao, kawa, ropa naftowa, bawełna, banany, ananasy, olej palmowy, ryby

       

      główni partnerzy eksportowi:
      Holandia, USA, Nigeria, Niemcy, Francja
       
      wartość importu:
      9,86 mld USD (2013 r.)

       

      główne  towary importowane:
      paliwo, maszyny, żywność 

       

      główni partnerzy importowi:
      Nigeria (25%), France 12%), Chiny

       

      rezerwy w obcych walutach i złocie:
      42,5  mln USD (2013 r.)


      rolnictwo


      Rozwój rolnictwa nadzoruje Agence Nationale d’Appui au Developpement Rural (ANADER), która organizuje szkolenia dla rolników i leśników, zajmuje się podnoszeniem jakości produktów rolnych, promocją spółdzielni rolnych oraz  doradza Ministerstwu Rolnictwa. Celem polityki rolnej kraju jest samowystarczalność żywnościowa do 2020 r. , szczególnie w produkcji ryżu. Oprócz ryżu nacisk jest położony  na banany i kukurydzę. Zachęcany jest kapitał prywatny, także w partnerstwie z państwowym (Private-Public Partnerships).


      Po uzyskaniu niepodległości w 1960 r., rolnictwo rozwijało się w szybkim tempie.  Dochody z eksportu ananasów, bananów, oleju palmowego, kakao i kawy pozwalały rządowi inwestować w ochronę zdrowie, szkolnictwo i infrastrukturę. W 1980 r. kraj był czołowym światowym eksporterem kakao i czołowym afryk. eksportem ananasów i oleju palmowego. Jednak susza i światowa recesja na pocz. lat 1980 spowodowały potrojenie długu zagr. WKS, a polityczny kryzys i wojna domowa od 2002 r. dodatkowo pogrążyły gospodarkę, co zwiększyło procent obywateli żyjących w biedzie z 15% do 52% pomiędzy 1985 r. i 2008 r.


      2/3 społeczeństwa jest zatrudnionych w rolnictwie, które dostarcza 70% PKB i 70% dochodów z eksportu. Głównymi uprawami przeznaczonymi na spożycie wewnętrzne są ryż, słodki ziemniak, kassawa, banany i kukurydza. Uprawiają je głównie małe gospodarstwa rolne, poniżej 1 ha. Kraj jest samowystarczalny w zakresie kassawy, słodkiego ziemniaka i bananów ale wysoce zależny od importu ryżu, mleka, mięsa i ryb. Niska produktywność, niskie ceny skupu, wysokie koszty produkcji, znaczne marnotrawstwo zbiorów, zacofanie technologiczne oraz starzenie się plantacji kawy, kakao i oleju palmowego są istotnymi problemami, które muszą znaleźć rozwiązanie jeśli kraj chce wrócić na czołowe miejsca sprzed lat. Konieczne są zmiany w nieefektywnych spółdzielniach rolnych, zwiększenie subsydiów, inwestycje w mechanizację, tym bardziej że maleje dostępność uprawnej ziemi na głowę obywatela. 


      Kraj pod względem upraw dzieli się na dwa regiony: leśny na południu i suche sawanny na północy. Południe z większymi opadami deszczu i lepszą ziemią dostarcza większość zbiorów na eksport. Z powodu much tse-tse, hodowla bydła jest skoncentrowana na północy kraju. Większość krajowego popytu na drób jest zaspokajana przez produkcję krajową, ale 60% wołowiny pochodzi z importu. Hodowla owiec, kóz i świń  jest ważna dla wielu gospodarstw rolnych ale zyski są niskie, z powodu braku dostępu do weterynarzy i niskiej efektywności.
      Mimo niskiej produkcji, lokalne połowy dostarczają prawie 30% konsumowanych ryb, 70% pochodzi z importu. Abidżan jest drugim na Atlantyku portem do odbioru tuńczyka, w którym  ulokowane są trzy zakłady przerobu tuńczyka. Pozwala to na eksport puszkowanego tuńczyka. Lokalni rybacy łowią głównie drobne ryby jak sardynka, które są spożywane lokalnie. Jednak większość rybaków łowiących w łowiskach WKS to obywatele Ghany.


      Wycinka lasów, w celu eksportu drewna lub na plantacje kawy i kakao, przynosi olbrzymie szkody, zmniejszyła powierzchnię lasów z 12 mln ha w 1960 r. do 2,7 mln w 2011 r. (strata 75% w ciągu 50 lat), doprowadziła do degradacji sawanny i obniżenia żyzności ziemi.
      Sektor kakao zatrudnia ok. 6 mln osób i jest źródłem ok. 40% dochodów eksportowych kraju. Wahania światowych cen kakao mają znaczny wpływ na poziom ubóstwa w WKS. Kakao w WKS jest rośliną podatną na choroby, co razem ze starzeniem się drzew powoduje, że wydajność zbioru z jednego drzewka należy do najniższych na świecie.  Niepokoić mogą zmiany klimatyczne, wg International Center for Tropical Agriculture temperatury wzrosną w Zach. Afryce, powodując kurczenie się obszarów korzystnych dla uprawy kakao.

       
      Przewiduje się, że rolnictwo będzie podstawą gospodarki kraju przynajmniej przez następne 15 lat. Przed Min. Rolnictwa stoi zadanie modernizacji sektora w kierunku  samowystarczalności żywieniowej oraz dywersyfikacji eksportu. Modernizacja ta powinna  uwzględniać zmiany klimatyczne oraz chronić środowisko naturalne.


      sektor finansowy


      System bankowy przetrwał konflikty militarno-polityczne relatywnie dobrze, jednak zwiększył się dług publiczny rządu i czasowo pozamykano banki w na północy i zachodzie kraju. Jedynie 10% obywateli posiada rachunki bankowe, istnieje więc ogromny potencjał rozwoju sektora.


      W Abidżanie znajduje się siedziba regionalnej giełdy papierów wartościowych (West African Regional Stock Exchange/ Bourse Regionale des Valeurs Mobilieres - BRVM). Giełdę otworzono w 1998 r. dla obsługi regionalnego rynku papierów wartościowych w krajach członkowskich, którym są Benin, Burkina Faso, Gwinea-Bissau, Mali, Niger, Senegal, Togo i WKS. Zagraniczne firmy mogą inwestować i rejestrować się na giełdzie regionalnej w Abidżanie. 


      Jako członek strefy monetarnej francuskiego franka (CFA franc), WKS nie może prowadzić osobnej polityki monetarnej, ani kursowej. Kurs franka jest sztywno ustawiony  wobec Euro.  Niezależną politykę monetarną dla krajów strefy prowadzi Bank Centralny Państw Afryki Zachodniej (Central Bank of West African States/ Banque Centrale des Etats de l’Afrique de l’Ouest -  BCEAO).


      Mimo powtarzających się zaległości w regulowaniu długów i nie przestrzegania dyscypliny budżetowej, MFW w 2009 r. przyznał WKS pomoc, w postaci instrumentu redukcji biedy i wzrostu gospodarczego (poverty reduction and growth facility - PRGF). Relacje z MFW poprawiły się po wygraniu wyborów prezydenckich przez Alassane Ouattara, który przez kilka lat zajmował w MFW wysokie stanowisko. Po spełnieniu przez kraj warunków postawionych w programie Highly Indebted Poor Countries (HIPC), w lipcu 2012 r.  anulowano znaczną część długów. 


      Wszystkie kraje członkowskie strefy WAEMU obowiązują jednolite regulacje dot. wymiany walut. Wg nich, nie ma ograniczeń na transfery sum pieniężnych wewnątrz WAEMU. Jednak mimo swobody transferu środków między krajami członkowskimi, kiedy obywatele WKS i obcokrajowcy mający meldunek w WKS chcą podróżować do innego kraju strefy WAEMU, muszą zadeklarować przywożoną kwotę pieniędzy. Limit w przypadku wyjazdu poza strefę wynosi 2 mln CFA, większe sumy wymagają zgody Ministerstwa Gospodarki i Finansów.
      Firmy międzynarodowe narzekają czasem na brak środków w bankach iworyjskich i generalny brak płynności systemu bankowego , jest to problem występujący głównie podczas sezonu zbiorów kakao, kiedy mają miejsce wielkie przepływy pieniędzy w związku z zakupem i sprzedażą kakao.


      inwestycje zagraniczne


      Poważne FDI napłynęły do WKS po 2012 r., po rozpoczęciu realizacji National Development Plan (NDP) 2012-2015, wartego 22 mld programu inwestycji infrastrukturalnych, w 60% finansowanego przez sektor prywatny.


      Największy wzrost inwestycji po 2012 r. nastąpił w sektorze górniczym, gdzie przyznano rekordową liczbę licencji, oraz w sektorze naftowym. Celem jest osiągnięcie wydobycia 100 tys. baryłek dziennie, z obecnego poziomu 35 tys. dziennie.


      Szwajcarska firma górnicza Glencore Xstrata zwarła umowę z rządem na wspólne poszukiwanie i wydobycie niklu w okolicach  Sipilou Biankouma na zachodzie kraju. Rząd będzie mieć 10% udziałów, agencja rządowa SODEMI 5%, a 85% Glencore Xstrata. Początkowa inwestycja ze strony Glencore Xstrata wynosi 35 mln USD.

       

      Realizowany jest pierwszy etap projektu “wioski cyfrowej” (Village des Technologies de’l Information et de la Biotechnologie – VITIB) w mieście Grand Bassam. Projekt bedzie kosztował ok. 56 mln USD, powinien być gotowy w 2017 r. Indie udzieliły WKS pożyczki 40 mln USD na projekt. Wartość infrastruktury cyfrowej w Grand Bassam powinna osiągnąć 120 mln USD i składać się m.in, z czterech sieci włókien optycznych. Celem projektu jest wsparcie lokalnego biznesu w rejonie Grand Bassam, gdzie perspektywicznie może powstać strefa przemysłowa.


      W 2012 r. utworzono Autorite de Regulation des Telecommunications de CI (ARTCI), która zastąpiła dwie organizacje telekomunikacyjne i posiada finansową autonomię. ARTCI jest w centrum przeprowadzanej digitalnej rewolucji kraju. W WKS działa sześciu dostarczycieli usług telefonii komorkowej i jest 20 mln użytkowników telefonów kom. Agence Nationale du Service Universel des Telecommunications/TIC (ANSUT) jest publiczną agencją usług telekomunikacyjnych dla odbiorców indywidualnych i firm. Obecnie szuka inwestorów w ekspansję połączeń z włókna optycznego, w celu e-solutions dla bankowości, ochrony zdrowia i szkół.


      Societe Nationale de Developpement Informatique (SNDI) jest rządową firmą która pomaga rządowi oraz sektorowi prywatnemu w rozwoju sektora informatyki.


      Sodertour Lacs – agencja rządowa, która od 2008 r. nadzoruje inwestycje w turystykę, w tym w regionie lagun na płd.-wschodzie kraju. Sodertour tworzy i realizuje politykę i programy rozwoju sektora. Inwestorzy w sektorze są zachęcani do konsultacji z Sodertour Lacs. Głównym projektem turystycznym obecnie jest budowa rozległego kurortu w Jamusukro, z parkami wodnymi, sieciami hoteli, torami wyścigowymi i kasynami.


      Towarzystwo rozwoju górnictwa w WKS (Societe Pour le Developpement Minier de la CI - SODEMI) jest agencją rządowa poszukującą surowców górniczych jak rudy żelaza, nikiel, mangan, boksyty, złoto i diamenty. SODEMI blisko współpracuje z francuską Compagnie Miniere d’Or SA i indyjską Tata Steel Ltd.


      Yeshi Group jest aktywnym w WKS konglomeratem handlu detalicznego i przemysłowym, który w swojej ofercie posiada 15 tysięcy produktów. Są liderem na rynku Afryki Zachodniej w sektorze produktów FMCG (szybko zbywalne produkty konsumpcyjne).
      Soroubat CI jest filią Tunis Soroubal Group, która inwestuje w budowę dróg i modernizację istniejącej infrastruktury transportowej w WKS, w tym odcinka autostrady o długości 76 km miedzy Abudżą i Jamusukro.


      podstawowe przepisy o inwestowaniu


      - Code Des Investissements / Investment Code - Ordonnance n° 2012 – 487, z 2012 r.
      - Code De L’eau / Water Economy Code - Loi n°98-755, z 1998 r.
      - Code De L’environnement/ Environment Code - Loi n° 96-766, z 1996 r.
      - Code Du Travail /Labor Code - Loi n° .95-12, z 1995 r.
      - Code Minier / Mining Code - Loi n° 95-553, z 1995 r.
      - Code Petrolier /Petroleum Code - Loi n° 96- 669, z 1996 r.


      W 2012 r. przyjęto nowe przepisy o inwestowaniu (Investment Code), zastępując przepisy z 1995 r. Nowe przepisy oferują ułatwienia i ulgi dla inwestorów, w tym zwolnienia podatkowe. Przewiduje się utworzenie nowych stref przemysłowych, gdzie inwestorzy będą mogli korzystać z ułatwień podatkowych przez okres od 8 do 15 lat. Dodatkowe ulgi przewidziane są dla inwestujących w tanie budownictwo mieszkalne, fabryki i infrastrukturę, pod warunkiem przestrzegania norm ochrony środowiska i zatrudnienia obywateli WKS.


      Przyjęto też nowe przepisy o sektorze telekomunikacji i otwarto centrum pomocy inwestorom w procesie rejestracji działalności - Centre des Promotion des Investissements en Cote d’Ivoire (CEPICI). Powołano też sąd do sporów handlowych.


      Trwają prace nad poprawkami do przepisów sektora naftowego (Petroleum Investment Code)  oraz górniczego (Mining Code). Obecne przepisy oferują inwestorom zwolnienia podatkowe, w tym od sprowadzanego z zagranicy sprzętu, materiałów oraz części zapasowych, chyba że ekwiwalentny sprzęt lub materiały są produkowane w WKS.


      Kodeks pracy, wprowadzony w 1995 r., zapewnia dowolność w zatrudnianiu i zwalnianiu pracowników. Zwolnienie pracownika miejscowego nie jest już tak trudne jak przedtem. Dla promocji zatrudnienia, rząd zredukował podatki obciążające pracodawców. 

       

       

       

      Dwustronna współpraca gospodarcza


       

      współpraca gospodarcza z Polską


      wymiana towarowa Polska - WKS (dane GUS; w Euro)
                                         2012                         2013                              2014*     
      eksport                   8 442 334               15 598 740                  9 474 572             
      import                 135 663 127             139 384 990              115 400 757
      obroty                 144 105 461             154 983 730              124 875 329
      * dane za 3 kwartały

       

      Wymianę handlową z WKS charakteryzuje wielka dysproporcja miedzy importem i eksportem. Przez ostatnie trzy lata roczny import z WKS do Polski przewyższył eksport prawie 12-krotnie. W pierwszych trzech kwartałach 2014 r. eksport z Polski do WKS wyniósł niecałe 10 mln Euro, o 30% mniej niż w 2013 r. i o 1 mln Euro więcej niż przez cały 2012 r. Głównymi pozycjami polskiego eksportu do WKS w 2014 r. były: papier i tektura (kod CN 48) i maszyny mechaniczne (kod 84). W porównaniu z 2013 r. wyraźnie spadł eksport w pozycjach: mięso ze świń (kod 0203) i nawozy (kod 31).

       

      Import z WKS w trzech kwartałach 2014 r. wyniósł niecałe 116 mln Euro, wobec prawie 140 mln Euro w 2013 r. i 136 mln Euro w 2012 r., jest więc prawdopodobne, że na koniec 2014 r. import przewyższył wyniki z poprzednich dwóch lat. W polskim imporcie z WKS dominują  kakao i przetwory z kakao (kod 18) oraz kauczuk (kod  40).

       

      Wg Ministerstwa Przemysłu, w 2014 r. do WKS wyeksportowało 106 polskich firm. 

       

      umowy dwustronne z Polską


      Umowa między Rządem PRL a Rządem Republiki Wybrzeża Kości Słoniowej dotycząca cywilnego transportu lotniczego, z 1984 r. Nie weszła w życie.


      współpraca z UE


      W ramach 10-tego Europejskiego Funduszu Rozwoju (European Development Fund 2008-2013 - EDF), Unia Europejska udzieliła WKS pomocy w reformie administracji, sądownictwa, służb bezpieczeństwa, ochrony zdrowia i szkoleń zawodowych. W 2014 r. udzielono wsparcia na sumę 29 mln Euro.


      W ramach 11-tego EDF, pomoc ze strony Unii w latach 2014-2020 wyniesie 273 mln Euro i będzie się koncentrować w trzech sektorach: budowa demokratycznych instytucji państwa prawa,  rolnictwo i energetyka.


      Negocjacje w sprawie Umowy o Partnerstwie Gospodarczym (Economic Partnership Agreement - EPA) między UE i blokiem państw Afryki Zachodniej zakończyły się parafowaniem umowy w styczniu 2015 r. Umowa przewiduje otwarcie rynków Afryki Zachodniej na 75% towarów w ciągu 20 lat okresu przejściowego. Umowa zawiera zestaw towarzyszących środków pomocowych dla państw afrykańskich, w celu wzmocnienia gospodarczego, wdrażania postanowień EPA i lokalnych reform. Zestaw zawiera budżet w wysokości 6,5 miliarda Euro przeznaczone na realizację tych cele w l. 2015-19. Kraje Afryki Zachodniej będą przyznawać UE ułatwienia i przywileje handlowe, przyznane wcześniej innemu partnerowi handlowemu spoza państw Afryki i Karaibów, o ile jego udział w światowym handlu przekracza 1,5% i poziom uprzemysłowienia (mierzony przez udział sektora przemysłowego w PKB) przekracza 10%. UE odstąpi od subsydiowania eksportu produktów rolnych do krajów afrykańskich.  

       

      Dostęp do rynku


       

      W styczniu 2015 r. kraje ECOWAS, w tym WKS, rozpoczęły stosowanie wspólnych taryf celnych (Common External Tariffs – CET). Może to pozytywnie wpłynąć na wymianę handlową w regionie. Przyjęcie CET powinno wyeliminować wielokrotne pobieranie ceł przy przekraczaniu granic wewnętrznych w ramach ECOWAS i skrócić listę produktów objętych zakazem importu. CET przewiduje cztery podstawowe zakresy stawek taryfowych:  podstawowe produkty użytku powszechnego: 0%, surowce podstawowe: 5% wartości (CIF - Cost, Insurance & Freight), produkcja i nakłady pośrednie: 10%, towary konsumpcyjne: 20%. Jest jeszcze piąty zakres: 35% dla produktów pod specjalną ochroną, z uwagi na ochronę krajowego rynku.


      Zgodnie z Customs Circular No 1158 oraz dekretem ministerialnym 93-313 z 1993 r., przed importem do WKS towary muszą zostać poddane kontroli  Pre-Shipment Inspection (P-SI), co oznacza, że kontrola odbywa się w kraju eksportera.
      Dwie firmy międzynarodowe mają prawo dokonywać kontroli P-SI w celu eksportu do WKS: BIVAC International oraz COTECNA .


      COTECNA Inspection SA
      58, Rue De La Terrassière
      P.O. Box 6155
      1207 Geneva
      +41 22 8496900    faks +41 22 8496969


      BIVAC (Bureau Veritas)
      ul. Migdałowa 4 (wejście D)
      02-796 Warszawa
      + 48 22 549 04 00    faks + 48 22 549 04 10


      Lista towarów zwolnionych z obowiązku P-SI:
      • towar o wartości poniżej 763 Euro (FOB)
      • złoto i kamienie szlachetne
      • przedmioty sztuki
      • skrawkowy metal
      • materiały wybuchowe, broń, sprzęt wojskowy i dla policji
      • żywe zwierzęta
      • ryby, warzywa i owoce – świeże lub mrożone
      • rośliny i kwiaty
      • gazety drukowane, znaczki, banknoty, paszporty i przesyłki pocztowe
      • rzeczy osobiste i wyposażenie domu
      • używane samochody osobowe
      • prezenty
      • ropa naftowa
      • próbki handlowe
      • import dla misji dyplomatycznych


      Procedura P-SI:
      - faktura proforma musi być dostarczona importerowi w WKS,
      - importer przekazuje kopię faktury pracownikom COTECNA lub BIVAC w Abidżanie,
      - Biuro COTECNA lub BIVAC w Abidżanie kontaktuje odpowiednie przedstawicielstwo w Europie i przekazuje im dane sprawy,
      - Europejskie biuro COTECNA lub BIVAC przeprowadza inspekcję towaru w kraju eksportera.


      Rada Przewoźników (Office Ivoirien des Chargeurs / the Ivorian Shippers Council) wprowadziła document śledzenia przesyłki o nazwie Bordereau de Suivi de Cargaison (BSC). Dokument ten jest obowiązkowy przy odprawie celnej. Uzyskuje się go w służbach celnych WKS (Ivory Coast Customs) przed przybyciem towaru do terytorium WKS. Dokument BSC nie jest konieczny jeśli import nie jest przeznaczony do sprzedaży w WKS lecz do tranzytu do  Mali lub Burkina Faso.


      Średnie pobrane opłaty przy odprawie celnej to 5% (fracht + opłaty manipulacyjne).


      normy jakości produktów


      Organizacja normalizacyjna Ivorian Standardization Organization (CODINORM) jest organizacja rządową której zadaniem  jest opracowanie uznawanych zagranicą standardów jakoś produktów sprzedawanych w WKS, w celu podniesienia konkurencyjności lokalnego przemysłu oraz zapewnienia odpowiedniej jakości produktów. Normy te mają zastosowanie do wszystkich produktów wytworzonych w kraju i zagranicą, o ile są sprzedawane w WKS. Uzyskanie certyfikatu jakości CODINORM jest warunkiem uzyskania rządowych kontraktów.
      Zgodność z normami CODINORM jest ustalana przez odpowiednie firmy wobec towarów importowanych oraz Ministerstwo Handlu (Ministry of Commerce) odnośnie wszystkich towarów w sprzedaży w kraju.


      Normy zagraniczne są ogólnie akceptowane w WKS o ile nie ma odpowiedniego standardu CODINORM odnośnie danego towaru lub są z nim zgodne. 


      regulacje sanitarne i fitosanitarne


      Na import roślin i kwiatów świadectwo fitosanitarne musi być wydane przez Ministerstwo Rolnictwa. Ministry of Animal and Fishery Resources wydaje zaświadczenia sanitarne dopuszczające import mięsa, ryb, nabiału i żywności puszkowanej.


      założenie firmy


      W 2012 r. przyjęto nowe przepisy o inwestowaniu i utworzono  Centre des Promotion des Investissements en Cote d’Ivoire (CEPICI), biuro które w formule one-stop-shop pomaga inwestorom w rejestracji firmy i początkowych procedurach.

       

       

       

      rejestracja

      potrzebny czas

      koszt

      1

      notarialne przygotowanie i legalizacja statutu spółki i poświadczenie posiadania wymaganego kapitału (minimum 1 mln CFA)

      2 dni

      120 tys. CFA za sp. z o.o. z kapitałem od 1 do 3 mln CFA; od kapitału od 3 do 9 mln CFA: 3%; powyżej  9 mln: 5%.

      2

      zdeponowanie wymaganego kapitalu w banku

      1 dzień

      bezpłatnie

      3

      rejestracja w CEPICI

      3 dni

      zależnie od kapitału pocz., wg wskazówek CEPICI

      4

      Publikacja przez CEPICI informacji o inkorporacji firmy w przynamniej trzech gazetach

      2 dni

      bezpłatnie

      5

      wyrobienie pieczęci firmowej

      1 dzień

      bezpłatnie

      Kolejne kroki w celu rejestracji firmy:

       

       

       

       

      posiadanie firmy


      Banki i firmy ubezpieczeniowe muszą uzyskać licencje, ale nie ma innych restrykcji na posiadanie przez obcokrajowców firm lub otworzenie filii zagranicznych firm w sektorze finansowym, ICT, szkolnictwie.  Aby utworzyć firmę w sektorze służby zdrowia, adwokacką, księgową lub agencję turystyczną, potrzebne jest uzyskanie zgody władz oraz udział partnera iworyjskiego. 


      Tradycyjnie firmy francuskie dominują w wielu kluczowych sektorach gospodarki, m.in. w energetyce, porcie Abidżan, utylizacji wody oraz lotnisku w Konakry. Francuska firma posiada udziały większościowe w państwowej firmie  telekomunikacyjnej. 


      Inwestycje spoza strefy franka muszą mieć uprzednią zgodę Ministerstw Gospodarki i Finansów. Dla spółek z o.o., przynajmniej jeden z udziałowców musi być rezydentem w WKS. Mimo przepisów ograniczających spekulacje ziemią, obcokrajowcy osiągają duże obszary ziemi w WKS.

       

      ulgi inwestycyjne

       

      Ulgi inwestycyjne są podzielone na dwie strefy: strefa A – region wokół Abidżanu i sam Abidżan oraz strefa B – reszta kraju. Podział wynika z zaniepokojenia władz tym, że aż 80% inwestycji dokonywanych jest w Abidżanie. W strefie A korzyści polegają na zwolnieniach z podatku dochodowego i opłat licencyjnych przez okres 5 lat, w strefie B przez 8 lat. inwestycje o wartości ponad 500 mln CFA ponad mogą również być zwolnione z podatku VAT od sprzętu i części zamiennych; dalsze ulgi przysługują na inwestycje o wartości od 500 mln do 2 mld CFA; całkowite zwolnienie z VAT i opłat celnych przysługuje na inwestycje ponad 2 mld CFA. Są to ogólne zasady ulg inwestycyjnych, w celu informacji szczegółowych należy się skontaktować z biurem CEPICI. 

       

      Jeśli firma chce uzyskać status „priorytetowej”, rząd negocjuje procent zatrudnienia miejscowych pracowników i firma może być zobowiązana do zakupu produktów z WKS. Status „priorytetowy i związane z tym ułatwienia podatkowe przysługują inwestycjom w rolnictwo, hodowlą bydła, rybołówstwo, przechowanie i przerób żywności, tanie budownictwo mieszkaniowe i produkcja energii.

       

      strefy wolnego handlu


      Jedyną strefą jest wolna strefa handlowa dla IT, technologii i biotechnologii (VITIB) w  Grand Bassam. Działa od 2008 r., około 50 firm jest zarejestrowanych w strefie. Trwa przebudowa i modernizacja strefy, z pomocą finansową Indii.  Druga strefa wolnego handlu planowana jest w porcie San Pedro. Są osobne składy celne do exist oraz strefy celne na terenie fabryk.  Wysokie koszty usług portowych i frachtu wstrzymuja rozwój produkcji w portowych strefach celnych.


      egzekwowanie kontraktów i rozstrzyganie spraw sądowych


      Egzekwowanie kontraktów pozostaje problematyczne w przypadku sporów miedzy firmami zagranicznymi i obywatelami WKS. Były przypadki wydawania przez sądy wątpliwych wyroków w celu wymuszenia przejęcia firm przez obywateli WKS oraz przypadki blokowania środków na rachunkach zagranicznych firm w razie sporów o własność firmy lub podatkowych. Rolę odgrywa tu skorumpowanie sędziów, w przypadku gdy strona iworyjska posiada środki czy wpływy by wpłynąć na sąd, zagraniczna firma może stać na straconej pozycji. System sądownictwa jest dysfunkcjonalny i istnieje polityczny konsensus odnośnie potrzeby radykalnej reformy. Egzekucja umów zabiera wiele czasu i pieniędzy, z powodu zaległości sądowych. Sędziowie mogą podejmować decyzje nie opierając się o przepisy lecz o własną subiektywną ocenę faktów, mają też tendencję do rozstrzygania na niekorzyść obcokrajowców.


      Sprawy mogą być bez końca odkładane lub przesuwane z sądu do sądu. Czasem inwestorzy zaznaczają w warunkach umowy, że ewentualne spory będą rozstrzygane przez międzynarodowego arbitra, jednak orzeczenia międzynarodowego arbitrażu często nie są honorowane przez miejscowe sądy.


      Ponieważ średni czas od wniesienia sprawy do sądu i otrzymania wyroku wynosi 8 lat, rząd w 2012 r. powołał Sąd Handlowy (Commercial Court). Przewiduje się wprowadzenie w sądach trzech sędziów zamiast jednego, obowiązkowych kursów szkoleniowych dla sędziów w zakresie prawa handlowego, komputeryzacji sądów.


      WKS jest członkiem Międzynarodowego Centrum Rozstrzygania Sporów Inwestycyjnych (International Center for Settlement of Investment Disputes). Kolejną alternatywą jest mający siedzibę w Abidżanie regionalny Joint Court of Justice and Arbitration. Kraj należy do Organizacji Harmonizacji Prawa Gospodarczego (Organization and Harmonization of Business Law - OHADA).


      podatki


      Od 2012 r. obowiązuje 4% podatek od inwestycji w turystykę.
      Podatek korporacyjny od zysku kapitałowego (corporate income tax) wynosi 35%.
      Podatek potrącony od dywidend i odsetek (withheld tax) to 12 lub 18%.
      Podatek VAT wynosi 20%.


      System podatkowy z 2006 r. zawiera ulgi dla inwestorów, jak stawka 27% podatku od zysku oraz 3-letnie wakacje podatkowe dla firm powracających do WKS po opuszczeniu kraju w czasie kryzysu 2011 -12.


      WKS posiada umowy w mocy o unikaniu podwójnego opodatkowania z: Francją, Belgią, Kanadą, Niemcami, Norwegią, Wielką Brytanią i Włochami oraz z krajami afrykańskimi. Umowy te obowiązują zarówno dla podatków osobistych jak i korporacyjnych. 

       

      ochrona własności intelektualnej


      Kodeks Cywilny chroni własność intelektualną. Jednak przestrzeganie prawa jest słabe, a granice kraju bardzo słabo kontrolowane przez służby celne. W rezultacie ma miejsce handel podrobionymi towarami, od odzieży przez muzykę, lekarstwa, program komputerowe  po części samochodowe. WKS jest stroną Konwencji Paryskiej z 1958 r. i Porozumienia z Bangui z 1977 r., które podpisało 16 frankofońskich państw afrykańskich w Afrykańskiej Organizacji  Ochrony Własności Intelektualnej (OAPI). W ramach OAPI, prawa własności  opatentowane w jednym kraju są ważne dla pozostałych, patenty wydaje się na 10 lat z możliwością przedłużenia na kolejne 5 lat. Znaki towarowe są zastrzegane na 10 lat i przedłużane bez ograniczeń; prawa autorskie są ważne przez 50 lat.


      Kraj nie podpisał traktatów Światowej Organizacji Ochrony Własności Intelektualnej o ochronie praw autorskich  w Internecie  (WIPO internet treaties).


      Za ochronę praw autorskich odpowiada biuro Własności Przemysłowej (Office of Industrial Property) oraz Office of Intellectual Property, które należy do Ministerstwa Przemysłu i SME. Urzędom tym brakuje środków i przeszkolonego personelu. 


      Biuro praw autorskich  (Copyrights Office - BURIDA) w 2004 r. wprowadziło nowy system znakowania towarów w celu lepszej ochrony produktów intelektualnych i artystycznych. W 20101 r. wprowadzono nowe prawo które zaostrza kary za naruszanie własności intelektualnej, w efekcie spadła sprzedaż nielegalnych płyt i filmów. Kodeks cywilny WKS karze również osoby kupujące nielegalną własność intelektualną. Mimo to, powszechna jest uliczna sprzedaż podrobionych i kradzionych  odzieży, obuwia, zegarków, filmów, muzyki i gier komputerowych.


      transport


      -drogowy: 55 tys. kilometrów, z tego 8 tys. km asfaltowanych. Autostrada łączy WKS z Ghaną, Togo, Beninem, Nigerią, Mali i Burkina Faso. Kiedy ukończy się prace nad połączeniami z  Liberia i Sierra Leone, autostrada połączy WKS z siedmioma państwami ECOWAS w kierunku zachodnim i północno-zachodnim.


      -kolejowy: 660 kilometrów, odcinek wąskotorowej linii z Abidżanu do Ouagadougou w Burkina Faso.


      -lotniczy: 7 lotnisk z betonowymi pasami startowymi; Bouet Airport koło Abidżanu jest największym lotniskiem w kraju, z połączeniami z Europą. Krajowa linia lotnicza, Air Côte d'Ivoire, jest własnością Air France i AIG. Lotniska w WKS słyną z korupcji.


      -porty: główny port jest w Abidżanie, największym porcie kontenerowym Afryki Zachodniej.  Drugim dużym portem jest San Pedro, mniejsze porty w Sassandra, Aboisso i Dabou.


      korupcja


      W 2012 r. minister rządu został zwolniony za udział w zniknięciu milionów USD przeznaczonych dla ofiar skażenia środowiska. Chociaż większość a kilku tysięcy ofiar nie otrzymała odszkodowania, minister otrzymał 1,2 mln USD odprawy. Walka z korupcją nie została uznana przez obecny rząd za jeden z priorytetów. Skorumpowani urzędnicy nie muszą się obawiać konsekwencji prawnych ani nawet utraty stanowiska.


      Pod presją zagranicznych donatorów pomocy finansowych rząd przyjął, w drodze głosowania, kodeks etyczny składający się z 10 punktów: patriotyzm; szacunek dla godności ludzkiego życia; prymat interesu publicznego; solidarność i zgoda; dobre zarządzanie; odpowiedzialność; uczciwość; sprawiedliwość; kontynuacja dialogu; umiarkowanie i dobre maniery.


      Wiele firm zagranicznych wymienia korupcję wśród głównych przeszkód w inwestowaniu w WKS. Jest to zjawisko mające negatywny wpływy na przyznawanie kontraktów, decyzje sędziowskie, procedury celne i płacenie podatków. Jest czynnikiem znacznie zwiększającym ukryte koszty działalności gospodarczej.


      Są przepisy karzące korupcję, ale nie są przestrzegane. Wahają się od kar pieniężnych po więzienie. Zgodnie z kodeksem karnym WKS, przekupstwo zagranicznego urzędnika przez miejscowa firmę stanowi przestępstwo. W 2011 r. WKS ratyfikowało UN Konwencję Antykorupcyjną NZ, ale nie podpisało Konwencji  OECD o Zwalczaniu Łapówkarstwa.


      Wymuszanie pieniędzy przez policje i wojsko jest problemem który jest często przedstawiany w mediach i wywołuje ostrą krytykę opinii publicznej, w przeciwieństwie do powszechnego “cichego” i pokojowego łapówkarstwa urzędników cywilnych. Problem ten odczuwają szczególnie firmy transportowe. Ciężarówki na trasach między Abidżanem i rolniczym pasem na północ i zachód od tego miasta muszą opłacać średnio od 100 aż do 400 USD na różnych puntach kontrolnych. Rząd zmniejszył liczbę obowiązkowych punktów kontrolnych, a policja utworzyła nowy wydział anty-korupcyjny, jednak nie zmniejszyło to strat finansowych ponoszonych przez kierowców.
      W rankingu Transparency International Corruption Perception Index WKS zajmuje 115-te miejsce wśród 174 państw (poprawa ze 130-tego miejsca dwa lata wcześniej).


      kontekst społeczny


      WKS należy do państw najmniej rozwiniętych (least developed countries – LDC) i zajmuje dopiero 182-e miejsce na 192 państwa w indeksie Human Development Index. Znaczne grupy społeczeństwa są wykluczone. Problemem jest brak uprawnienia płci oraz powszechne ubóstwo.
      Wg danych z 2012 r., 57% obywateli żyje za mniej niż 2 USD dziennie. Kobiety nie mają równego dostępu do piastowania publicznych stanowisk i edukacji. Udział kobiet w parlamencie i innych instytucjach centralnych jest bardzo niski, a wskaźnik analfabetyzmu (54%)  jest znacznie wyższy wśród mężczyzn (33%). Wskaźnik zapisów dziewcząt do szkoły należy do najwyższych na świecie. Dodatkowo mieszkańcy północy spotykają się z dodatkową dyskryminacją w szkolnictwie i na rynku pracy.


      Siła robocza w WKS jest dobrze relatywnie wykształcona i zdolna. Rząd zachęca do zatrudniania obywateli WKS, otrzymanie zezwoleń na zatrudnienie obcokrajowców spoza krajów WAEMU w niektórych przypadkach może być utrudnione. Zarobki są relatywnie wysokie w porównaniu z krajami w regionie, koszty kapitału, transportowe i energii też są wysokie.  

       

      Brakuje danych dot. bezrobocia za ostatnie kilka lat, ale wiadomo, że jest bardzo wysokie i dotyczy także osób młodych. W uznaniu wagi tego problemu, Unia Europejska umieściła organizację szkoleń zawodowych wśród priorytetów swoich programów pomocowych dla WKS w latach 2014-2020.


      Do skutków wojny domowej należy znaczny wzrost nieformalnej gospodarki oraz różnic socjalnych i gospodarczych miedzy południem i północą kraju, na niekorzyść północy.


      Powszechne są takie choroby jak malaria, żółta febra, śpiączka i trąd. W 2010 r. w kraju mieszkało ok. 600 tys. osób zakażonych wirusem HIV. Na niedożywienie cierpi prawie 20% dzieci do lat pięciu, umieralność wśród dzieci do lat pięciu wynosi 33 na 1 tysiąc.  Śmiertelność matek przy porodzie wynosi 470 na 100 tys. W 2010 r. aż 36% kobiet zostało poddanych przymusowemu okaleczeniu genitaliów. 


      podsumowanie


      Miejsce kraju w indeksie “Doing Business” Banku Światowego w 2014 r.: 147-te na 189 państw. W poszczególnych kategoriach:
      -łatwość rozpoczęcia biznesu: 44 miejsce
      -egzekwowanie kontraktów: 72 m.
      -rejestracja własności: 124 m.
      -łatwość uzyskania kredytu: 131 m.
      -ochrona prawna inwestorów z mniejszości: 146 m.
      -handel transgraniczny: 158 m.
      -płacenie podatków: 175 m.
      -uzyskiwanie pozwoleń budowlanych: 180 m.
      -dostępność energii el.: 161 m.


      Chociaż wiele się zmieniło na lepsze w WKS od 2011 r. kiedy Alassane Ouattara został prezydentem kraju, demokratyczne instytucje pozostają kruche, a rząd nadal nie posiada możliwości by objąć administracją cały obszar kraju. Prezydenckie wybory w 2010 r. nie stanowiły zapoczątkowały demokratycznej transformacji, raczej głębiej pogrążyły kraj w chaosie i przemocy, ponieważ przegrany nie chciał uznać porażki, a zwycięzca musiał użyć przemocy by ostatecznie objąć urząd. Gbagbo trafił do Hagi, ale chociaż stracił możliwość bezpośredniego zagrożenia władzy, jego zwolennicy nadal mają możliwości i wolę destabilizacji sytuacji politycznej. Wielu obserwatorów zagranicznych wątpi w możliwości nowego rządu i administracji. Wiele jednak przemawia za przyszłym sukcesem transformacji WKS i powrotem kraju na pozycje gospodarczego lidera w Afryce Zachodniej. Mimo dwóch wojen domowych kraj zachował solidne makroekonomiczne podstawy i posiada duży potencjał gospodarczego wzrostu, dzięki relatywnie wykształconej sile roboczej, infrastrukturze transportowej lepszej niż w większości państw afrykańskich, bogatych zasobach mineralnych oraz znakomitych warunkach naturalnych do produkcji rolnej. Decyzja Afrykańskiego Banku Rozwoju o powrocie do Abidżanu jest silnym sygnałem, że społeczność międzynarodowa wierzy w odrodzenie gospodarcze kraju. Osiągniecie trwałej politycznej i socjalnej integracji oraz rozwój stabilnej gospodarki rynkowej o zdrowych makroekonomicznych podstawach stanowią poważne wyzwania dla rządu Ouattary.


      Czynniki zachęcające do inwestowania w WKS: 
      - wykwalifikowana siła robocza
      - dobre warunki klimatyczne i glebowe dla produkcji  rolnej
      - kraj jest centrum finansowym  francuskojęzycznej Afryki Zachodniej.

       

      Czynniki zniechęcające do inwestowania: 
      - powracająca co kilka lat destabilizacja i zamieszki polityczne
      - biurokracja
      - powszechna korupcja
      - zniszczona infrastruktura. 


       

       

      Przydatne linki i kontakty


       

      Ministère du Commerce, de l´Artisanat et de la Promotion des PME
      Abidjan-Plateau, Immeuble Alpha 2000, 23è étage
      BP V 142/143 Abidjan
      Tél  + 225 20 22 95 28    fax + 225 20 21 91 72


      Centre de Promotion des Investissements en Cote d’Ivoire
      CEPICI
      Abidjan – Plateau
      Immeuble Bellerive 16ième étage
      Tel + 225 20 311400


      Autorite Nationale de Regulation des Marches Publics
      tel. + 225 22400040   fax + 225 22400044
      infro@anrmp.ci


      Ministère de l'Agriculture
      Immeuble CAISTAB 24
      25ème étage
      01 BP V82  Abidjan
      tel. +225 20210833


      Ambasada Republiki Wybrzeża Kości Słoniowej
      Schinkelstrasse 10
      D-14193 Berlin
      tel. + 49 30 8906960   fax + 49 30890696    
      amcib@t-online.de 
       

      14 kwietnia 2015 (ostatnia aktualizacja: 28 kwietnia 2015)

      Drukuj Drukuj Podziel się treścią: