close

  • Polsce – służyć, Europę – tworzyć, Świat – rozumieć

     

  • BELIZE

  • Belize

    •  

       Informacje o kraju


       

      1. Informacje ogólne

       

      1.1  Położenie geograficzne, ludność, obszar, stolica, języki urzędowe

       

      Nazwa państwa: Belize

       

      Położenie geograficzne: Państwo w Ameryce Środkowej leżące na półwyspie Jukatan, nad Morzem Karaibskim, od północy graniczące z Meksykiem (długość granicy 250 km), a na zachodzie z Gwatemalą (266 km). W północnej części kraju rozciąga się nadbrzeżna nizina, w wielu miejscach silnie zabagniona. W południowym Belize ciągnie się pasmo gór Maya, z najwyższym szczytem kraju Victoria Peak (1122 m n.p.m.). Linia brzegowa liczy 386 km. Wzdłuż wybrzeża położone są liczne laguny oraz niewielkie wysepki koralowe (cayes). Kilkadziesiąt kilometrów od północnej części wybrzeża znaleźć można większe wyspy, m.in. Ambergris Caye i Turneffe. Belize jest jedynym krajem w AŚ, które nie ma dostępu do Pacyfiku.

       

      Ludność: Pod względem liczby ludności, Belize jest najmniejszym państwem Ameryki Środkowej (363 368 – 2016 r.). Skład etniczny: Metysi (49%), Murzyni i Mulaci (31%), Indianie (15%; gł. Majowie), inni 5%. Gęstość zaludnienia jest najniższa w całej AŚ i jedna z najniższych na świecie. Ponad połowa populacji mieszka w miastach, z których największe to: Belize City (70 000), Orange Walk, San Ignacio i stolica Belmopan.

      Obszar: Belize zajmuje 22 966 km2 (151. miejsce na świecie).

      Stolica: Belmopan (20 000 mieszk.)

       

      Język urzędowy: angielski. Powszechna jest także znajomość hiszpańskiego.

       

      1.2  Warunki klimatyczne

       

      W Belize panuje wilgotny klimat równikowy z krótką porą suchą od lutego do kwietnia. Roczne sumy opadów dochodzą do 2000 mm, a średnie temperatury miesięczne wahają się od 23°C w grudniu do 28°C w czerwcu. Wybrzeża Belize są często nawiedzane przez huragany.

       

      1.3  Główne bogactwa naturalne

       

      Ziemia uprawna, ropa naftowa, drewno, produkty rybołówstwa, energia wodna.

       

      1.4  System walutowy kurs i wymiana

       

      Rząd Belize prowadzi politykę sztywnego kursu walutowego. Rezerwy dewizowe gromadzone są w USD. Waluta: 1 dolar USD = 2,01 dolary belizeńskie BZD (stan na 21.12.2016 r.)

       

      1.5  Religia

       

      Wyznania: katolicy 50%; protestanci 27%; inni 14%; bezwyznaniowcy 9%.

       

      1.6  Infrastruktura transportowa (przejścia graniczne, lotniska, porty)

       

      Belize dysponuje 45 lotniskami, w tym jednym międzynarodowym Philip Goldson International Airport położonym w odległości 14 km od Belize City. 5 linii lotniczych lata do Belize z Meksyku i Stanów Zjednoczonych (TACA, Delta, AA, US Airways, Continental).

      Sieć drogowa liczy 3007 km, z czego tylko 575 to drogi asfaltowe. W Belize nie istnieje sieć kolejowa. Najważniejszy port morski znajduje się w Belize City; do obsługi cargo wykorzystywany jest także port w Big Creek.

       

      1.7  Obowiązek wizowy

       

      Nie ma obowiązku wizowego dla obywateli polskich przy pobytach nieprzekraczających 30 dni w celach turystycznych, prywatnych lub służbowych. Paszport powinien być ważny minimum 6 miesięcy od chwili przekroczenia granicy. Szczegółowe informacje dotyczące aktualnych procedur i wymagań wizowych można uzyskać w Ambasadzie RP w Meksyku.

       

      1.8  Święta państwowe

       

      1 stycznia – Nowy Rok; 9 marca – Dzień Barona Blissa; 1 maja – Święto Pracy; 24 maja – Dzień Commonwealth; 10 września – Rocznica bitwy pod St. George’s Caye; 21 września – Dzień Niepodległości; 12 października – Dzień Kolumba; 19 listopada – Dzień Osiedlenia ludu Garifuna; 25 i 26 grudnia – Boże Narodzenie. Święta ruchome: Wielki Piątek, Wielka Sobota i Poniedziałek Wielkanocny.

       

      System administracyjny


       

      2. System administracyjny

       

      2.1  Ustrój polityczny

       

      Formalnie monarchia konstytucyjna; konstytucja z 1981; głową państwa jest monarcha brytyjski, reprezentowany przez mianowanego przezeń gubernatora generalnego.

       

      2.2  Władza ustawodawcza i wykonawcza

       

      Władza ustawodawcza należy do 2-izbowego Zgromadzenia Narodowego o 5-letniej kadencji: Izba Reprezentantów (izba niższa, 31 miejsc) jest wybierana w wyborach powszechnych, Senat (izba wyższa, 12 miejsc) mianowany przez gubernatora na wniosek premiera i przywódcy opozycji.

      Władza wykonawcza należy do rządu z premierem na czele, powoływanym na 5 lat przez gubernatora i odpowiedzialnego przed Izbą Reprezentantów. Premierem rządu jest przywódca partii, która zdobyła większość mandatów w wyborach do parlamentu. Od 2008 r. funkcję tę sprawuje Dean Barrow ze Zjednoczonej Partii Demokratycznej (United Democratic Party). W dn. 4 listopada 2015 r. odbyły się przedterminowe wybory. Wyłoniono 31 deputowanych Izby Reprezentantów. Zjednoczona Partia Demokratyczna (UDP) premiera Barrowa wygrała wybory po raz trzeci z rzędu, uzyskując blisko dwie trzecie mandatów.

       

      2.3  Struktura administracji gospodarczej

       

      Administracja gospodarcza kraju podzielona jest między kilka ministerstw. W kompetencjach Ministerstwa Finansów i Rozwoju Gospodarczego (Ministry of Finance and Economic Development) leżą finanse publiczne, polityka fiskalna, planowanie gospodarcze i inwestycje publiczne. Resort zajmuje się m.in. projektowaniem budżetu państwa oraz obsługą długu publicznego. Funkcję ministra finansów pełni premier D. Barrow. Polityka kredytowa oraz walutowa leżą w kompetencjach Banku Centralnego Belize (Central Bank of Belize). Kwestiami związanymi z handlem zagranicznym, negocjacjami handlowymi, rozwojem przemysłu, inwestycjami zagranicznymi i specjalnymi strefami ekonomicznymi zajmuje się Ministerstwo Handlu, Promocji Inwestycji, Rozwoju Sektora Prywatnego i Ochrony Konsumenta (Ministry of Trade, Investment Promotion, Private Sector Development and Consumer Protection). Kwestie związane ze współpracą międzynarodową leżą w gestii Ministerstwa Spraw Zagranicznych (Ministry of Foreign Affairs). Sprawy związane z rolnictwem, rybołówstwem, zasobami naturalnymi i górnictwem leżą w obszarze kompetencji Ministerstwa Zasobów Naturalnych i Rolnictwa (Ministry of Natural Resources and Agriculture). Kwestiami związanymi z energetyką i ropą naftową zajmuje się Ministerstwo Energetyki, Nauki i Technologii oraz Użyteczności Publicznej (Ministry of Energy, Science & Technology and Public Utilities). Promocją eksportu i inwestycji zagranicznych zajmuje się agencja Beltraide. Informacje nt. administracji państwowej Belize można znaleźć na stronie internetowej www.belize.gov.bz.

       

      2.4  Sądownictwo gospodarcze

       

      Działalność gospodarcza w Belize regulowana jest przez Prawo spółek handlowych (Companies Act) i Prawo międzynarodowych spółek handlowych (International Companies Act) z 1990 r. z późn. zmianami.

      Prawo międzynarodowych spółek handlowych oparte jest na modelu z Brytyjskich Wysp Dziewiczych i oceniane jako jedno z najbardziej przyjaznych inwestorowi.

      Nie istnieją wyspecjalizowane sądy ds. gospodarczych. Sądownictwo gospodarcze funkcjonuje w ramach magistratów lokalnych oraz Wydziału ds. handlowych Sądu Najwyższego (instancja najwyższa). W określonych przypadkach sprawy rozstrzyga Rada Królewska (Privy Council) w Londynie.

       

      Gospodarka


       

      3. Gospodarka

       

      3.1  Ogólna charakterystyka sytuacji gospodarczej

       

      Belize jest najmniejszą gospodarką środkowoamerykańską. Jego PKB w 2015 r. wyniósł 1,76 mld USD. Dzięki geograficznemu usytuowaniu w Ameryce Środkowej i historycznym relacjom ekonomicznym z Karaibami, Belize stanowi pomost pomiędzy obu regionami. Kraj ten należy zarówno do Systemu Integracji Środkowoamerykańskiej (SICA), jak i do Wspólnoty Karaibskiej (CARICOM), dzięki czemu jest uczestnikiem Jednolitego Rynku i Gospodarki Karaibów (CSME).

      Rząd Belize prowadzi politykę ekonomiczną, której zasadniczymi celami są wzmacnianie rezerw walutowych, konsolidacja fiskalna, przyspieszenie wzrostu gospodarczego, redukcja biedy i bezrobocia poprzez przyciąganie inwestycji zagranicznych (przede wszystkim w infrastrukturę i usługi) oraz wspieranie rozwoju małej i średniej przedsiębiorczości. Głównym motorem wzrostu gospodarczego są wydatki państwa. Koniecznością i planem rządu jest wykreowanie konkurencyjnego i wydajnego sektora prywatnego, który mógłby przejąć odpowiedzialność za rozwój gospodarki. Belize nie przyciąga jednak dużych inwestycji produkcyjnych z powodu małego rynku zbytu oraz stosunkowo wysokich kosztów pracy i energii. Ekspansywna polityka monetarna i fiskalna rządu, wszczęta we wrześniu 1998 r., doprowadziła do wzrostu PKB średnio o prawie 4% w latach 1999-2007.

      Silnie sprywatyzowana gospodarka krajowa jest uzależniona od eksportu, zwłaszcza ropy naftowej, cytrusów, cukru i krewetek; eksport jest drugim po turystyce źródłem dochodów zagranicznych państwa. Kluczowe znaczenie dla handlu zagranicznego Belize ma preferencyjny dostęp do rynków USA (program Caribbean Basin Initiative) oraz Umowa o partnerstwie gospodarczym (Economic Partnership Agreement – EPA) między Cariforum a UE. Udział Belize w handlu światowym jest praktycznie niezauważalny, w związku z czym państwo to nie może ustalać własnych reguł handlu, co dodatkowo zwiększa podatność gospodarki na wahania na rynkach zagranicznych.

      Budżet Belize jest wysoce zależny od pożyczek zagranicznych. Dużym wyzwaniem dla gospodarki są także cyklicznie nawiedzające ten kraj klęski naturalne. Od 2002 do 2014 r. odsetek ludności żyjącej w biedzie zwiększył się z 34 do 41%, 4 na 10 osób żyje w ubóstwie. Utrzymuje się wysoki deficyt handlowy i zadłużenie zagraniczne. Podczas gdy w latach 2002-2012 nominalny PKB rósł średnio 4,5% rocznie, to w tym samym czasie PKB per capita zwiększył się jedynie o 2%. W 2015 r. PKB wzrósł o 2,3% w stosunku do roku poprzedniego, ale pc zmniejszył się o 0,2% r./r.

      Głównymi motorami wzrostu był sektor produkcyjny i energetyczny oraz konsumpcja prywatna. Turystyka przyjazdowa, głównie z USA i Meksyku jest najważniejszym źródłem dochodów zagranicznych państwa. Niemniej jednak, aby zwiększyć liczbę przyjazdów „overnight” konieczne są inwestycje rozwijające ofertę turystyczną.

      W 2015 r. wartość importowanych towarów wyniosła 961 mln USD. Struktura importu Belize przedstawia się następująco: maszyny i części do środków transportu, żywność, napoje, tytoń, paliwa, maszyny, chemikalia i półprodukty. Krajami z których Belize importuje produkty są przede wszystkim Stany Zjednoczone (26,6% udziału w imporcie), Meksyk (11,7%), Kuba (10,2%), Gwatemala (9%) i Chiny (7,5%). Wartość eksportu towarowego Belize w 2015 roku wyniosła 538 mln USD. Podstawą eksportu jest ropa naftowa (40%), sok pomarańczowy, cukier, banany i owoce morza, drewno. Główne rynki eksportowe to Wielka Brytania (30,8%), Stany Zjednoczone (18,7% udziału w eksporcie), Nigeria (6,7%), Trinidad i Tobago (4,8%).

       

      Ograniczona oferta eksportowa oraz niewielka dywersyfikacja odbiorców eksportu powodują, że gospodarka Belize dotkliwie odczuwa wszelkie zmiany cen towarów na rynkach światowych.

      Bezpośrednie inwestycje zagraniczne (BIZ) wzrosły ze 92 mln w 2013 r. do 141 mln USD w 2014 r. i są one istotnym źródłem dochodów państwa. Większość BIZ lokowana jest w sektorze naftowym, turystyce i nieruchomościach.

      Z uwagi na małą gęstość zaludnienia i wysoki koszt jednostkowy, rozbudowa infrastruktury produkcyjnej i socjalnej jest utrudniona. W skali lokalnej pewnym sukcesem w przyciąganiu inwestycji zagranicznych były strefy bezcłowe. Duże nadzieje wiąże się z rozpoczętą w 2006 r. eksploatacją niewielkich złóż ropy naftowej. Wydobycie surowca stanowi ok. 5% PKB, ale odkryte dotychczas złoża mogą ulec szybkiemu wyczerpaniu.

      Polityka finansowa prowadzona przez rząd D. Barrowa wpłynęła na nieznaczne zrównoważenie finansów państwa, dług publiczny stanowi jednak 82% PKB Belize (2015 r.) i wzrósł o 6% w stosunku do 2014 r. Rezerwy walutowe w 2015 r. wniosły 764 mln USD.

      W grudniu 2010 r. Belize zostało usunięte z listy państw „niewspółpracujących w sprawach podatkowych” OECD, dopełniwszy wymogu dotyczącego uzgodnienia umów o wymianie informacji podatkowej z co najmniej dwunastoma krajami. W tym, dotychczas jednym z najbezpieczniejszych państw regionu, odnotowywane są coraz większe problemy związane z przestępczością zorganizowaną.

      W 2015 r. wystąpiła deflacja (-0,9%) a deficyt na rachunku obrotów bieżących do PKB wzrósł do 8,5%. Długofalowe cele rozwojowe kraju zawarte są w dokumencie „Horizon 2030”, który kładzie nacisk na rozwój socjoekonomiczny poprzez poprawę stabilności makroekonomicznej, inwestycje i handel.

       

      3.2  Tabela głównych wskaźników makroekonomicznych

       

       

      2011

      2012

      2013

      2014

      2015

      PKB wartość globalna w mld USD

      1,48

      1,52

      1,62

      1,69

      1,76

      PKB wartość na 1 mieszkańca w USD (PPP)

      8 400

      8 400

      8 183

      8 416

      8 400

      Tempo wzrostu PKB w %

      2,5

      2,3

      1,5

      3,6

      2,3

      Relacja deficytu finansów publicznych do PKB w %

      -1,9

      -2,0

          -2,5

      -2,9

      b.d.

      Relacja całkowitego długu publicznego do PKB w %

       

      80,5

      75,6

      76,1

      76

      82

      Stopa inflacji (indeks cen konsumpcyjnych CPI)

      0,9

      2,8

      0,5

      1,2

      -0,9

      Stopa bezrobocia w %

      b.d.

      11,3

      11,7%

      11,5%

      12%

      Saldo obrotów handlu zagranicznego w mln USD

      +39

      -214,3

      -268

      -336,9

      -181

      Wartość eksportu w mln USD

      904

      555,8

      608

      588,6

      538

      Wartość importu w mln USD

      865

      770,1

      876

      925,5

      961

      Relacja nadwyżki/deficytu na rachunku obrotów bieżących bilansu płatniczego do PKB w %

      -1,2

      2,56

      -4,5

      -8,0

      -8,5

      Wartość rocznego napływu zagranicznych inwestycji bezpośrednich w mln USD

      95

      189

      92

      141

      b.d.

      Wartość rocznego odpływu zagranicznych inwestycji bezpośrednich w mln USD

      1

      1

      1

      3

      b.d.

      Skumulowana wartość zagranicznych inwestycji bezpośrednich (inward) w mld USD

      1,33

      1,53

      1,63

      1,76

      b.d.

      Skumulowana wartość zagranicznych inwestycji bezpośrednich za granicą (outward) w mln USD

      50

      52

      53

      54

      b.d.

            Dane: UNCTAD, MFW, CEPAL, CIA, Grupo de Banco Mundial.

       

      3.3   Główne sektory gospodarki

       

      W 2015 r. udział poszczególnych sektorów gospodarki w tworzeniu PKB przedstawiał się następująco: 71,8% usługi, 12,7% rolnictwo, 15,5% przemysł. Mimo, że gospodarka Belize wykazuje tendencję przechodzenia od gospodarki rolniczej do opartej na usługach, to rolnictwo i rybołówstwo wciąż pozostają ważnym czynnikiem wzrostu gospodarczego. Zatrudnienie w sektorze rolniczym znajduje 25% ludności aktywnej zawodowo. Obszar ziemi uprawnej liczy 8090 km2 (3% powierzchni kraju); w znacznej większości nie jest zagospodarowany. Większość farm zajmuje mniej niż 20 ha. Głównymi uprawami są trzcina cukrowa, banany i cytrusy, których eksport wraz z produktami rybołówstwa jest podstawą sprzedaży zagranicznej kraju (głównie na rynki USA i UE). Poważnym wyzwaniem, przed którym stoi rolnictwo Belize to spadek zamówień z Europy i liberalizacja handlu przez UE, zwiększenie wydajności i konkurencyjności sektora, jego modernizacja a także ograniczenie zależności od handlowych pośredników międzynarodowych i efektów klęsk naturalnych. Skalę kryzysu rolnictwa w Belize najlepiej obrazuje fakt obniżenia się wartości produkcji rolnej i zatrudnienia w sektorze (-13% od 2008 r.). Rząd próbuje naprawiać sytuację dywersyfikacją produkcji rolnej poprzez promowanie upraw papai, soi, fasoli i papryki chili.

      Podstawą rybołówstwa są krewetki. Na przestrzeni ostatnich lat wzrosło również znaczenie hodowli zwierząt, choć jej udział w sektorze rolnictwa jest nadal stosunkowo niewielki. Rocznie produkuje się ok. 2000 ton mięsa cielęcego i ok. 1000 ton wieprzowiny.

      Zdecydowanie zmalał udział leśnictwa w tworzeniu PKB, które od początków XX w. było podstawową dziedziną gospodarki Belize. Obecnie jego wkład wynosi zaledwie 1%.

      Główną rolę w sektorze usług odgrywają usługi finansowe i turystyka, która dając zatrudnienie 27% populacji aktywnej zawodowo. Udział turystyki w tworzeniu PKB Belize wynosi 23%. Rocznie, Belize odwiedza ok. 321 tys. turystów (2014 r.). W rządowych planach rozwojowych, inwestycje w infrastrukturę turystyczną zajmują drugie miejsce po rolnictwie i rybołówstwie. Bezrobocie w 2014 r. wynosiło 12,9%

      Zarówno rolnictwo, jak i turystyka są zależne od sytuacji na rynkach międzynarodowych.

      Przemysł odgrywa drugoplanową rolę w gospodarce. W sektorze tym zatrudnionych jest 17% ludności i można go podzielić na 3 działy:

      • wydobycie ropy naftowej;
      • przetwórstwo warzywno-owocowe (soki, melasa);
      •   produkcja dóbr konsumpcyjnych (ukierunkowana na rynek lokalny; głównie dobra szybko zbywalne).

       

      3.4 Uczestnictwo w wielostronnych organizacjach i porozumieniach o charakterze ekonomicznym

       

      Belize jest członkiem następujących porozumień i organizacji o charakterze gospodarczym: ACP, Commonwealth, CARICOM, CDB, FAO, G-77, Grupa z Rio, IADB, IBRD, IDA, IFAD, IFC, ILO, IMF, LAES, MIGA, OAS, UNCTAD, UNIDO, WB, WCO, WIPO, WTO.

      Jako członek CARICOM jest także stroną traktatów o wolnym handlu z Kolumbią, Kostaryką, Dominikaną, Kubą i Wenezuelą. Posiada również umowę o wolnym handlu w ograniczonym zakresie (partial scope agreement) z Gwatemalą.

       

      3.5  Relacje gospodarcze z UE

      Kształt stosunkom z UE nadaje uczestnictwo Belize w grupie państw AKP i Cariforum. Do 2008 r., głównymi dokumentami regulującymi stosunki handlowe Unii z Cariforum (w tym Belize) były konwencje z Lome i Cotonou. We wrześniu 2002 r. KE rozpoczęła formalne negocjacje w sprawie zawarcia Umów o partnerstwie gospodarczym (Economic Partnership Agreements – EPAs) z krajami AKP, w tym z Cariforum. Umowa z Cariforum została podpisana w październiku 2008 r. EPA wprowadziła istotną liberalizację dostępu na rynki państw unijnych. Od 1 stycznia 2008 r. zostały zniesione wszystkie opłaty celne i kwoty na towary pochodzące z krajów Cariforum, a także uproszczono reguły pochodzenia. Umowa zakłada także stopniową liberalizację dostępu dla eksportu unijnego do krajów Cariforum rozłożoną na 25 lat (w ciągu najbliższych 10 lat mają zostać zniesione cła dla 61% towarów unijnych, z wyłączeniem produktów wrażliwych). Pierwsze preferencje celne zostały wprowadzone w 2011 r. Docelowo z opłat celnych ma zostać zwolnione 87% towarów z UE. Szczegółowe informacje nt. EPA między UE i krajami Cariforum dostępne są pod adresem http://ec.europa.eu/trade/wider-agenda/development/economic-partnerships/negotiations-and-agreements/#caribbean

       

      Głównym partnerem handlowym Belize w UE jest Wielka Brytania. Eksport do krajów unijnych zdominowany jest przez banany, cukier, soki owocowe i krewetki (97% ogółu eksportu krajowego). Belize importuje natomiast dobra konsumpcyjne (38,5%), maszyny i pojazdy (34,8%) oraz żywność (11,5%).

      UE jest głównym dawcą pomocy rozwojowej dla Belize. W latach 2008-2013 Belize otrzymało łącznie 10,8 mln euro z Europejskiego Funduszu Rozwoju na walkę z biedą i rozwój terenów wiejskich, w tym rolnictwa i sieci dróg. Belize otrzymuje również pomoc w ramach programu wspierania producentów cukru i bananów.

       

      Dwustronna współpraca gospodarcza


       

      4. Dwustronna współpraca gospodarcza

       

      4.1  Gospodarcze umowy dwustronne

       

      Ramy współpracy Polski z Belize określa Umowa o partnerstwie gospodarczym (Economic Partnership Agreement – EPA) podpisana przez kraje członkowskie UE z krajami Cariforum w 2008 r.

       

      4.2  Handel zagraniczny

       

      Duże fluktuacje odnotowane w ostatnich latach w wymianie handlowej pomiędzy Polską i Belize wskazują, że w dużej mierze opiera się ona na okazjonalnych transakcjach. Często towary trafiają do obu państw poprzez międzynarodowych pośredników, a bezpośrednie kontakty handlowe miejscowych i polskich przedsiębiorców odnotowywane są sporadycznie.

      W 2011 r. Polska odnotowała wysoki wzrost eksportu do tego kraju (osiągnął on wartość 9,01 mln USD), trend ten był kontynuowany w 2012 r. i 2013 r., z wysokim dodatnim dla Polski saldem wymiany handlowej (11,2 i 21 mln USD). W roku 2014 r. wzajemne obroty handlowe ukształtowały się na poziomie 15,65 mln USD, w tym polski eksport 15,1 mln USD. Niestety w 2015 r. nastąpił ich dramatyczny spadek do zaledwie 3 mln USD, w tym polski eksport 2,1 mln USD, import 0,9 mln USD.

      Polska sprzedaje do Belize m.in.: artykuły budowlane z tworzyw sztucznych i wody toaletowe. Importuje obuwie, głównie sportowe.

       

      Obroty handlowe między Polską i Belize (w mln USD)

       

      2011

      2012

      2013

      2014

      2015

      2016

      I-X

      Obroty

      9,06

      12,59

      21,42

      15,65

      2,96

      2,97

      Eksport

      9,01

      11,89

      21,25

      15,14

      2,10

      1,44

      Import

      0,05

      0,70

      0,18

      0,51

      0,86

      1,53

      Saldo

      8,96

      11,19

      21,07

      14,63

      1,24

      -0,09

       

       

       

       

       

       

       

       

       

      Na podst. danych MR RP

       

      4.3  Inwestycje wzajemne

       

      Dane Narodowego Banku Polskiego nie odnotowują, by firmy zarejestrowane w Belize dokonywały bezpośrednich inwestycji zagranicznych w Polsce. Również w danych NBP brak jest informacji, by polskie firmy inwestowały w Belize.

       

      4.4  Współpraca regionalna

       

      Z uwagi na znaczne oddalenie geograficzne Polski i Belize współpraca o charakterze regionalnym nie istnieje.

       

      4.5  Współpraca samorządów gospodarczych

       

      Brak jest współpracy samorządów gospodarczych Polski i Belize.

               

       

       

       

      Dostęp do rynku


       

      5. Dostęp do rynku

       

      5.1  Dostęp do rynku dla polskich towarów i usług

       

      Od przystąpienia do WTO w 1995 r. i ustanowienia wspólnego systemu celnego dla CARICOM, którego Belize jest członkiem, kraj ten pozostaje stosunkowo otwarty na handel międzynarodowy. Średnia stawka celna dla towarów rolnych wynosi 20%, natomiast dla towarów przemysłowych poniżej 10%.

      Polskie firmy nie informowały o barierach w handlu z Belize. Przeszkody, na które natrafiają europejscy eksporterzy to m.in.:

      1) Ograniczenia w dostępie do rynku dla towarów postrzeganych jako wrażliwe: niektóre owoce i warzywa, meble, drewno, fosforany, piwo, koncentraty pomarańczowe, cukier. Import tych produktów wymaga otrzymania licencji importowej przez firmę zainteresowaną ich sprowadzaniem. Licencje wydaje Ministerstwo Handlu, proces ich przyznawania jest mało transparentny.

      2) Niektóre towary produkowane przez Belize tj. ryż czy fasola podlegają zakazowi importu, z wyjątkiem okresów niedoboru na rynku lokalnym.

      3) Wymagana jest zgoda inspektoratu fitosanitarnego (Belize Agricultural Health Authority, BAHA) na import m.in. produktów żywnościowych, farmaceutyków, roślin, zwierząt i środków dezynfekujących. Dla niektórych produktów z tej grupy wymagany jest certyfikat pochodzenia, certyfikat fitosanitarny wydany przez kraj pochodzenia oraz świadectwo kontroli przez BAHA. Kontrola taka może trwać do 40 dni.

      4) Kwarantanna i dezynfekcja importowanych maszyn i urządzeń, obowiązkowa w pewnych przypadkach.

      5) Kontrola rządowa cen m.in. ryżu, fasoli, mąki, chleba, cukru, butanu i benzyny.

      6) Wyższe niż w sąsiednich krajach koszty energii, usług portowych i telekomunikacyjnych.

      7) Przypadki korupcji wśród urzędników celnych oraz opieszałość w postępowaniu celnym.

      Ciekawostką jest fakt, że Belize nie pojawiło się w dwóch ostatnich edycjach rankingu Transparency International 2015 i 2016.

       

      Belize jest krajem zasadniczo otwartym dla inwestorów zagranicznych. Władze oferują szeroki zakres zachęt fiskalnych dla firm zainteresowanych ulokowaniem kapitału, zwłaszcza zorientowanych proeksportowo i na obszarach gorzej rozwiniętych. Sektorami preferowanymi są turystyka, rolnictwo, usługi finansowe i przemysł meblarski. Ograniczenia prawne istnieją natomiast w usługach audiowizualnych, krajowym transporcie morskim i handlu bronią. Innym typem ograniczeń są: mała liczba ludności, brak wykwalifikowanej siły roboczej, słabo rozwinięta infrastruktura i niedostateczna baza produkcyjna.

      Dzięki podpisaniu Umowy o Partnerstwie Gospodarczym (EPA) UE-Cariforum, towary unijne będą mogły korzystać z preferencji w eksporcie do Belize. W ciągu 10 lat od podpisania EPA, preferencjami celnymi zostanie objętych 61% towarów eksportowanych przez UE; w ciągu 15 lat – 83%, a w ciągu 25 lat 87%. Unijny eksport produktów wrażliwych, m.in. towarów rolnych (drób, mięso, nabiał, niektóre owoce i warzywa), produktów rybnych, sosów, lodów, syropów, napojów, etanolu, rumu, olei roślinnych, chemikaliów czy mebli będzie objęty okresami ochronnymi od 20 do 25 lat. EPA ma także wprowadzić zasadę traktowania narodowego dla inwestorów z obu stron, jednakże jej implementacja nastąpi w sposób asymetryczny.

      W rankingu gospodarek przyjaznych biznesowi „Doing Business 2016” opublikowanym przez BŚ, Belize zajęło 120 miejsce (na 189 państw sklasyfikowanych, spadek o 2 pozycje), zbierając najwyższe oceny w kategoriach „uzyskiwanie pozwoleń budowlanych” i „zamykanie działalności gospodarczej”. Trudności występują w egzekwowaniu kontraktów, ochronie inwestorów i rozpoczynaniu działalności gospodarczej.

      W klasyfikacji „Indeks Wolności Gospodarczej” Heritage Foundation, Belize pozycjonowane jest jako kraj „umiarkowanie wolny”.

      Szczegółowe informacje nt. barier taryfowych i pozataryfowych stosowanych przez Belize dostępne są na stronie www.wto.org/english/tratop_e/tpr_e/tp338_e.htm.

       

      5.2  Dostęp do rynku pracy. Świadczenie usług i zatrudnianie obywateli RP

       

      Według Prawa Pracy Belize, obcokrajowiec chcący podjąć pracę jest zobowiązany uzyskać zgodę Ministerstwa Pracy i Urzędu Imigracyjnego. Procedura trwa zazwyczaj 3 tygodnie; koszt uzyskania pozwolenia na pracę waha się od 100 do 600 USD, w zależności od rodzaju wykonywanego zawodu. Pozwolenia wydawane są na okres od 3 miesięcy do 1 roku, po czym należy wystąpić o ich przedłużenie. Przy staraniu się o zgodę na samozatrudnienie obowiązuje ta sama procedura, uzupełniona o rozmowę kwalifikacyjną w Min. Pracy. O prawo stałego pobytu można ubiegać się po upływie 1 roku stałego zamieszkiwania na terenie kraju.

       

      5.3  Nabywanie i wynajem nieruchomości

       

      Generalnie, Belize nie stosuje ograniczeń w nabywaniu ziemi i wynajmie nieruchomości przez obcokrajowców. Niemniej jednak, na mocy ustawy z 1973 r. cudzoziemcy muszą uzyskać zgodę Departamentu Zasobów Naturalnych na kupno lub dzierżawę ziemi o powierzchni 10 akrów (tereny wiejskie) i 0,5 akra (tereny miejskie). W tym celu wymagane jest przedstawienie planu zagospodarowania terenu. Przy zawieraniu transakcji rekomendowane jest skorzystanie z pomocy kancelarii prawniczej lub agenta nieruchomości. Koszty związane z nabywaniem nieruchomości wynoszą ok. 12-15% wartości transakcji.

       

      5.4  System zamówień publicznych

       

      Przyznawanie kontraktów publicznych reguluje ustawa „Financial Orders of Belize” z 1965 r. Stanowi ona, że zamówienia poniżej 300 USD nie wymagają zawarcia kontraktu. Rekomenduje przeprowadzenie przetargu w przypadku, gdy wartość zamówienia publicznego wynosi co najmniej 5000 USD. Ustawa nakłada obowiązek przeprowadzenia przetargu dla zamówień powyżej 10 000 USD. O wyborze oferty decyduje komitet przetargowy przy Ministerstwie Finansów. Podstawowym kryterium wyboru jest zazwyczaj cena.

      W wyniku ustaleń EPA, celem Cariforum będzie stworzenie regionalnego systemu zamówień publicznych.  

       

      5.5  Ochrona własności przemysłowej i intelektualnej

       

      Belize zaadaptowało do swojego prawodawstwa zapisy WTO dotyczące ochrony własności intelektualnej (TRIPs); jest także członkiem WIPO. Urzędem zajmującym się udzielaniem ochrony prawnej na przedmioty własności intelektualnej jest Biuro Własności Intelektualnej Belize (Belize Intellectual Property Office, BELIPO). Niemniej jednak, przestrzeganie praw autorskich często nie jest respektowane, a sfałszowane marki towarowe są powszechnie dostępne. Również sklepy sprzedające multimedia posiadają w swojej ofercie nielegalnie skopiowane DVD, CD i gry video. Ponadto, dosyć powszechną praktyką jest nielegalne rozprzestrzenianie anglojęzycznych programów telewizyjnych przez lokalne stacje.

       

      5.6  Informacja o aktach prawnych

       

      Informacje nt. Umowy o partnerstwie gospodarczym UE-Cariforum dostępne są na http://ec.europa.eu/trade/policy/countries-and-regions/regions/caribbean/.

       

      Rząd Belize oferuje szereg zachęt fiskalnych dla inwestorów zagranicznych. Ich rodzaj określają następujące akty prawne: (a) the Fiscal Incentives Act, (b) the International Business and Public Investment Companies Act, (c) the Export Processing Zone Act i (d) the Commercial Free Zone Act. Szczegółowe informacje dostępne są pod adresem www.belizeinvest.org.bz

       

       

      Przydatne linki i kontakty


       

      6. Przydatne kontakty i linki

       

      6.1  Administracja gospodarcza

       

      Strona rządu Belize www.belize.gov.bz

      Ministerstwo Finansów/ Ministry of Finance www.mof.gov.bz

      Ministerstwo Spraw Zagranicznych i Handlu Zagranicznego/ Ministry of Foreign Affairs and Foreign Trade www.mfa.gov.bz; www.foreigntrade.gov.bz

      Ministerstwo Rolnictwa i Rybołówstwa / Ministry of Agriculture and Fisheries www.agriculture.gov.bz

      Ministerstwo Zdrowia www.health.gov.bz

      Ministerstwo Turystyki i Kultury / Ministry of Tourism and Culture www.travelbelize.org

      Agencja BELTRAIDE www.belizeinvest.org.bz

      Urząd Statystyczny Belize / Statistical Institute of Belize www.statisticsbelize.org.bz

      Inspektorat Sanitarny / Belize Agricultural Health Authority www.baha.bz

      Bank Centralny Belize / Belize Central Bank www.centralbank.org.bz

      Urząd Celny Belize / Belize Customs Department www.customs.gov.bz

      Strona CARICOM www.caricom.org

       

      6.2   Samorządy gospodarcze

       

      Stowarzyszenie Przemysłu Turystycznego Belize / The Belize Tourism Industry Association www.btia.org

      Organizacja Turystyczna Belize / Belize Tourism Board www.travelbelize.org

      Izba Handlowo-Przemysłowa Belize / The Belize Chamber of Commerce and Industry www.belize.org

      Amerykańska Izba Handlowa w Belize / American Chamber of Commerce in Belize

      www.amchambelize.org

       

      6.3   Media

       

      Amandala: www.amandala.com.bz

      The Belize Times: www.belizetimes.bz

      The Reporter: www.reporter.bz

      The Guardian: www.guardian.bz

      Channel Five: www.channel5belize.com

      Channel Seven: www.7newsbelize.com

       

      6.4   Oficjalne strony o charakterze ekonomicznym

       

      http://www.belizemall.com

      http://www.belizebusiness.com

      24 lipca 2013 (ostatnia aktualizacja: 16 stycznia 2017)

      Drukuj Drukuj Podziel się treścią: