close

  • Polsce – służyć, Europę – tworzyć, Świat – rozumieć

     

  • HAITI

  • Republika Haiti

  •  

     Informacje o kraju


     

    1.1.        Położenie geograficzne, ludność, obszar, stolica, języki urzędowe.

     

    Położenie geograficzne. Haiti (oficjalna nazwa Republika Haiti, po francusku République d’Haïti, w języku kreolskim Repiblik Ayiti) zajmuje zachodnią część wyspy Haiti, dawniej zwaną Hispaniolą, która wchodzi w skład archipelagu Wielkich Antyli. Od południa i zachodu oblewają ją wody Morza Karaibskiego, a od północy — Oceanu Atlantyckiego. Republika Haiti graniczy z położoną na tej samej wyspie Republiką Dominikańską.

    Wyżyny i masywy górskie stanowią około 80% powierzchni kraju. Na północy rozciągają się pasma Gór Czarnych i Masywu Północnego ze szczytami ponad 1000 m n.p.m. Środkową część kraju zajmuje Płaskowyż Centralny, który przecina dolina najdłuższej rzeki Haiti, Artibonite (236 km). Na południe od Płaskowyżu Centralnego jest położona zapadliskowa równina Cul-de-Sac z jeziorem Saumatre. W południowo-zachodnim krańcu Haiti, u nasady półwyspu Tiburon, znajduje się najwyższy szczyt kraju - La Sellé (2680 m n.p.m.).

    Ludność: Haiti ma 10 mln 385 tys. mieszkańców (2014). Roczny przyrost naturalny wynosi 1,58%. Według danych Latynoamerykańskiego Centrum Rozwoju (CELADE) w 2010 r. liczba ludności wynosiła 9 mln 883,5 tys. Przewiduje się, że w roku 2015 liczba ta wzrośnie do 10 mln 509,6 tys.

     

    Zdecydowaną większość ludności (95%) stanowią mieszkańcy pochodzenia afrykańskiego, 5% to Mulaci i biali.

     

    Obszar: terytorium Haiti zajmuje powierzchnię 27 750 km⊃2;.

     

    Stolica: stolicą Haiti jest Port-au-Prince (ok. 2,5 mln mieszkańców)

     

    Języki urzędowe: francuski, kreolski

     

    1.2.        Warunki klimatyczne

     

    Haiti pozostaje pod wpływem klimatu gorącego zwrotnikowego z dwiema porami deszczowymi. Średnia temperatura notowana w stolicy kraju waha się w granicach 31-35°C, średnia roczna suma opadów wynosi 1350 mm. W końcu lata i jesienią występują cyklony.

     

    1.3.        Główne bogactwa naturalne

     

    • boksyty,
    • miedź,
    • złoto,
    • marmur,
    • energia wodna

    Produkty rolne: kawa, mango, trzcina cukrowa, ryż, kukurydza, kakao, sorgo, rośliny strączkowe, owoce i warzywa.

     

    1.4.        System walutowy, kurs

     

    Walutą Haiti jest gourde, który dzieli się na 100 centymów. Średni kurs gourde do dolara w październiku 2013 r. wynosił 43,90.

     

    1.5.        Religia

     

    Dwa główne wyznania to katolicyzm (80%) i voo-doo, mieszanka afrykańskiego animizmu (wiary w duchy i siły natury) oraz chrześcijaństwa.

     

    1.6.        Infrastruktura transportowa

     

    Sieć komunikacyjna na Haiti jest słabo rozwinięta. Istnieje ok. 4 tys. km dróg, w tym 24% utwardzonych. Linie kolejowe są prywatne (ok. 80 km). Najważniejsze porty to: Port-au-Prince, Cap Haïtien. Główny port lotniczy: Port-au-Prince.

     

    Drogi z Port-au-Prince do Cap-Haitien, Les Cayes i Jacmel są asfaltowe, ale w złym stanie. W czasie niepogody wiele dróg staje się nieprzejezdnych. Nie ma pasażerskiego połączenia kolejowego. Podstawowym środkiem transportu większości ludności jest autobus, rower lub osioł.

     

    Główne drogi, linie energetyczne i komunikacyjne, niezbędne do odbudowy gospodarczej kraju, są w trakcie naprawy w ramach Programu Odbudowy Infrastruktury Ekonomicznej prowadzonego przez Międzyamerykański Bank Rozwoju. Prace rozpoczęto jeszcze przed trzęsieniem ziemi w 2010 r. Obecnie są kontynuowane.

     

    1.7.        Obowiązek wizowy

     

    Obywatele polscy mający ważne paszporty mogą wjeżdżać oraz przebywać na terytorium Haiti do 90 dni bez wizy.

     

    1.8.        Wykaz świąt państwowych

     

    1 stycznia

    Dzień Niepodległości (1804 r. – pierwsze niepodległe państwo na Karaibach)

    2 stycznia

    Dzień Przodków

    16 lutego

    Karnawałowy wtorek (2015)

    3 kwietnia

    Wielki Piątek (2015)

    14 kwietnia

    Pan-American Day

    1 maja

    Święto Pracy

    14 maja

    Wniebowstąpienie Pańskie (2015)

    18 maja

    Święto Flagi

    4 czerwca

    Boże Ciało (2015)

    15 sierpnia

    Wniebowzięcie Najświętszej Marii Panny

    17 października

    Rocznica śmierci Jean'a Jacques'a Dessalines

    1 listopada

    Wszystkich Świętych

    2 listopada

    Święto Zmarłych

    18 listopada

    Dzień Sił Zbrojnych

    5 grudnia

    Odkrycie Haiti przez Krzysztofa Kolumba

    25 grudnia

    Boże Narodzenie

     

     

    System administracyjny


     

    2.1. Ustrój polityczny

     

    Zgodnie z konstytucją z 1987 Haiti jest republiką, z prezydentem wybieranym na 5-letnią kadencję w wyborach powszechnych (zakaz bezpośredniej reelekcji), jako głową państwa.

     

    2.2. Władza ustawodawcza

    Organem władzy ustawodawczej jest 2-izbowe Zgromadzenie Narodowe, wyłaniane w wyborach powszechnych, składające się z 89-osobowej Izby Deputowanych o kadencji 4 letniej i 30-osobowego Senatu o kadencji 6-letniej (1/3 składu jest odnawiana co 2 lata).

     

    2.3. Władza wykonawcza

     

    Władzę wykonawczą sprawuje rząd, odpowiedzialny przed Izbą Deputowanych, formowany przez premiera w uzgodnieniu z prezydentem. Premiera mianuje prezydent spośród polityków partii posiadającej większość w parlamencie.

     

    2.4. Struktura administracji gospodarczej

     

    Za politykę gospodarczą, finansową i monetarną Haiti odpowiada Ministerstwo Gospodarki i Finansów. Do kompetencji tego ministerstwa należy, między innymi:

     

    • określanie polityki podatkowej,
    • koordynacja prac nad tworzeniem budżetu państwa i jego wykonaniem,
    • ustalanie polityki monetarnej (w porozumieniu z Bankiem Centralnym),
    • nadzór nad działalnością banków, kantorów, instytucji finansowych, firm ubezpieczeniowych, funduszy emerytalnych etc.

    Struktura Ministerstwa obejmuje 6 departamentów:

     

    1. Generalna Dyrekcja ds. Administracyjno-Budżetowych,
    2. Departament ds. Badań nad Gospodarką,
    3. Departament ds. Kontroli Podatkowej,
    4. Departament ds. Finansów,
    5. Generalna Dyrekcja ds. Prawnych,
    6. Departament ds. Emerytur.

    We wszystkich departamentach kraju funkcjonują regionalne oddziały Ministerstwa odpowiedzialne za wdrożenie regionalnej polityki ekonomicznej.

     

    Ministerstwu Gospodarki podlegają następujące urzędy:

     

    • Główny Urząd Skarbowy,
    • Główny Urząd Celny,
    • Główny Urząd ds. Budżetu,
    • Haitańki Urząd Statystyki i Informatyki,
    • Krajowa Szkoła Administracji i Finansów
    • oraz Generalna Inspekcja Finansów.

    Ministerstwo nadzoruje także pracę autonomicznych instytucji, takich jak:

     

    • Krajowy Zarząd Portów,
    • Biuro Ubezpieczenia Pojazdów,
    • Krajowe Towarzystwo Parków Przemysłowych,
    • Urząd ds. Walki z Korupcją,
    • Fundusz Pomocy Gospodarczej i Społecznej,
    • Generalna Dyrekcja ds. Emerytur,
    • Krajowa Rada ds. Funduszy Emerytalnych.

    2.5. Sądownictwo gospodarcze.

     

    Struktura Haitańskiego sądownictwa obejmuje 4 poziomy:

     

    • Sąd Najwyższy, którego werdykty są ostateczne, rozstrzyga w sprawach związanych  z prawem konstytucyjnym, interpretacji lub zastosowania prawa, jak również rozpatruje skargi złożone na sędziów sądów niższych instancji, lub funkcjonariuszy Prokuratury Generalnej.  Jest ostateczną instancją, do której można się odwołać  w sprawach rozstrzyganych na poziomie sądów apelacyjnych.
    • Pięć regionalnych sądów apelacyjnych, z których każdy składa się z Przewodniczącego i dwóch sędziów. Sądy apelacyjne zajmują się odwołaniami od spraw przedstawionych przez sądy niższych instancji ich okręgu.
    • 14 sądów pierwszej instancji, właściwych do rozpoznawania spraw wniesionych po raz pierwszy, zarówno  w sprawach cywilnych, handlowych, jak i karnych. Nie ma ograniczenia terytorialnego, wnoszone sprawy mogą dotyczyć jakiegokolwiek okręgu.

    Najniżej w strukturze, a zarazem pierwszą instancją są sędziowie pokoju. Jest ich około 170-180 i działają w 165 jednostkach administracyjnymi kraju. Ich kompetencje są ograniczone do rozpatrywania drobnych spraw, głównie pozwów z zakresu prawa cywilnego i handlowego, w których roszczenia nie przekraczają  kwoty 5000 Gourdes.

     

    Gospodarka


     

    3.1. Sytuacja gospodarcza Haiti – podsumowanie roku 2013.

     

    W roku 2013 PKB Haiti wzrosło o około 4,3%, szczególnie za sprawą wzrostów w sektorze rolniczym (4,5%), w handlu (4,9%), w budownictwie (9,3%) i w branżach wytwórczych (2,2%). Do wzrostu w sektorze rolniczym przyczyniły się sprzyjające warunki pogodowe w całym roku, jak i wdrożenie przez rząd mechanizmów instytucjonalnych oraz udział dofinansowanych instytucji międzynarodowych w popycie i podaży dóbr podstawowych takich jak nawozy i nasiona. Sektor handlu zyskał impuls dzięki konsumentom prywatnym zyskując przez nominalny wzrost ilości przychodzących przelewów zagranicznych o 10,5% i przez pozytywną zmianę w kredytowaniu sektora prywatnego (11,4% w danych rzeczywistych). Z kolei w budownictwie nastąpił impuls dzięki inwestycjom w publiczne prace infrastrukturalne w wysokości około  191 milionów dolarów, w dużej części finansowane ze środków PETROCARIBE. Wzrost w branży wytwórczej to skutek, oprócz innych czynników, 15. procentowego wzrostu nominalnej wartości dodanej w zakładach wytwarzających ubrania. Poza tym odnotowano tu 13.procentowy przyrost miejsc pracy w tym zawodzie. Dynamika inwestycji wewnętrznych brutto była również korzystna (6,1%), i dodatkowo otrzymała impuls dzięki wsparciu składnika publicznego. W odniesieniu do konsumpcji, po dwóch latach stałego spadku, odnotowano wzrost (2,8%), jednak był on niewystarczający aby osiągnął poziom z roku 2011.

    W roku 2013 będący częścią PKB deficyt na rachunku bieżącym wzrósł o 1 punkt procentowy w stosunku do 2012, dochodząc do 6,4%. Bilans handlowy produktów i usług miał deficyt o wartości 2,884 mld dolarów i zmienił się nieznacznie pomimo wzrostu importu (5%) i eksportu (16%). Darowizny (750 mln dolarów) zmniejszyły się o 24%, natomiast przelewy zagraniczne przychodzące (1,781 mld dolarów) utrzymały tendencję wzrostową, a nawet osiągnęły wzrost większy niż w poprzednich latach (10,5%). Wzrostowi eksportu dóbr (14%) towarzyszył wzrost importu dóbr (8%) – odwrotnie niż w roku 2012 – głównie produktów żywnościowych i węglowodorów, ze znaczącym wzrostem  (odpowiednio 19% i 16%).

    Mimo że w otoczeniu rynków zewnętrznych odnotowano relatywną stabilność cen oraz przy spadku cen wielu podstawowych produktów, czynnik ten  jednak okazał się niewystarczający aby uniknąć niekorzystnego salda wymiany sięgającego -6,3%. W rezultacie produkty eksportowe najbardziej reprezentatywne dla Haiti (szycie ubrań, kawa, kakao, mango i olejki eteryczne) dotknięte zostały średnio 8.procentowym spadkiem.

    Suma eksportu całkowitego ubrań (314 mln dolarów) stanowiła ponad 1/3 wartości sprzedaży w eksporcie. Z najważniejszych eksportowych produktów podstawowych olejki eteryczne wyprzedziły mango jako produkt najważniejszy, a wartość ich eksportu szacuje się na 16 milionów dolarów.

    Rachunek kapitałowy osiągnął nadwyżkę 20 mln dolarów, i od 2011 wraz z programami umorzeniowymi długu z jakich Haiti skorzystało, głównie dzięki jego wstąpieniu do Inicjatywy na rzecz ubogich krajów zadłużonych, a także dzięki konkretnym ułatwieniom przyznawanym przez organizacje wielo- i dwustronne po trzęsieniu ziemi w roku 2010.

    W roku 2013 deficyt fiskalny rządu centralnego w zapisach księgowych wynosił 3,9% PKB, co stanowi wzrost o 1,3 punkta procentowego w odniesieniu do deficytu roku poprzedniego (2,6% PKB). Po podliczeniu odsetek skumulowanych włącznie z kosztami kredytów niekoniecznie zapłaconymi, jak i całości programów i projektów publicznych zrealizowanych na bazie funduszy dostarczonych przez instytucje międzynarodowe, deficyt wynosi 6,7% PKB (wobec 4,8% PKB w 2012 r.). Ustalenia w porozumieniu z MFW i korekta ustawy o finansach (budżet) zostały przekroczone, co może być spowodowane zarówno zatrzymaniem wpływów, jak i wielkością wydatków.

    W wyniku tego w roku 2013 wpływy z podatków jako procent PKB (12,3%) nieznacznie zmalały w stosunku do wpływów zarejestrowanych w 2012 r. (12,9%), co z kolei było skutkiem spadku poboru bezpośredniego (z 2,7% do 2,6% PKB), pośredniego (z 4% do 3,9% PKB) i spadku wpływów celnych (z 4,2% do 3,9% PKB). Presja fiskalna spadła z 13,2% do 12,8% pomimo podjęcia nowych środków w celu uzyskania lepszej ściągalności podatków wdrożonych w 2013 r. Oprócz tego należy wyróżnić zastosowanie wobec płatników z sektora prywatnego dwóch podatków socjalnych pobieranych od pensji, a dotyczących Kasy Pomocy Społecznej (CAS) oraz Funduszu Środków Natychmiastowych (FDU) oba o wysokości 1%, a które wcześniej jedynie obowiązywały pracowników budżetowych. Dzięki temu podatkowi zebrano prawie 9 mln dolarów.

    Całkowite wydatki w ujęciu procentowym PKB wzrosły z 15,9% do 16,6%, dzięki wzrostowi wydatków bieżących (z 12,1% do 12,9% PKB) i przede wszystkim dzięki wydatkom operacyjnym będącym częścią wydatków bieżących (5,8% PKB w 2013), które wzrosły o 1,5 punktu procentowego. Inwestycje z funduszy fiskalnych (3,7%) zostały sfinansowane, w głównej mierze, dzięki środkom pochodzącym z umowy o współpracy energetycznej PETROCARIBE, z przeznaczeniem na łącznie 30 projektów dla których zrealizowano faktyczne przelewy na sumę 301 mln dolarów.

    Dopłaty do węglowodorów wynoszą w 2013 r. stratę wpływów fiskalnych (w wyniku zamrożenia cen od 2011) wielkości około 139 mln dolarów. Władze krajowe, wraz z Bankiem Światowym, studiują możliwość dostosowania takiej polityki z myślą o wdrożeniu progresywnego wzrostu cen, w połączeniu z mechanizmami działań punktowych w celu złagodzenia skutków inflacji która dotknąć może najbardziej wrażliwe gospodarstwa.

    W pierwszym półroczu roku podatkowego 2014 (okres od października 2013 do marca 2014), zaobserwowano 5,9% wzrost wpływów skarbowych rzeczywistych w ujęciu rocznym na skutek wzrostu poboru bezpośredniego (16%) i pośredniego (4,8%) oraz mniejszych z podatków celnych (-3,9%). Wydatki bieżące wzrosły około 8,3% w wyniku 16% zmiany wydatków operacyjnych, podczas gdy inwestycje zrealizowane ze środków krajowych wykazały znaczny spadek (-55%).

    Skorygowany budżet na rok 2014 przyniósłby w pozostałych miesiącach roku fiskalnego wzrost wydatków bieżących (przez 30 – 60 % podwyżki wynagrodzeń nauczycieli, służby zdrowia i policji) oraz wzrost inwestycji. De facto środki z PETROCARIBE pozwalają na wydanie 111 mln dolarów z przeznaczeniem na różne prace budowlane łącznie w ramach 55 projektów. Z tej kwoty, ¼ jest przeznaczona na socjalne projekty walki z ubóstwem (28,5 mln dolarów), zgodnie z uruchomionymi przez władze programami tego typu w ostatnich dwóch latach, a także z uruchomieniem (w maju 2014 r.) „Planu działania na rzecz szybkiej redukcji ubóstwa“ (PAARP).

    Przepływ zagranicznych inwestycji bezpośrednich (186 mln dolarów) wzrósł o około 19% w stosunku do tych odnotowanych w 2012. O ile środki te były przeznaczone w dużej części na sektor telekomunikacyjny, w sektorze turystycznym odnotowano znaczący powrót aktywności w związku z przedsiębiorstwami hotelarskimi i powiązanymi. Zmaterializowanie niektórych z tych projektów, w połączeniu z tymi które już są realizowane (np. plan rozwoju turystyki w południowej strefie kraju), spowodowały zaliczenie tego sektora do kluczowych propozycji gospodarczych aktualnego rządu przy udziale międzynarodowych wspólników (USA i Republika Dominikany), a także prywatnych grup krajowych. Warto podkreślić większą dynamikę zaobserwowaną we pływach z usług (19%), szczególnie w turystyce.

    Jeżeli chodzi o oczekiwania na rok 2014, zakumulowana wartość wymiany handlowej Haiti z USA, jego głównego partnera handlowego, na koniec pierwszego półrocza fiskalnego 2014 (marzec) wykazała spadek (-3,1%) obrotów zakładów wytwórczych ubrań oraz wzrost o jedyne 0,9% całego eksportu – wobec wzrostu w roku poprzednim (19%). Import wzrósł o jedyne 1,5% a trzy główne produkty (ryż, kurczak i pszenica) stanowiące 75% wielkości importu żywności i podstawowych produktów w kraju, wykazują znaczny spadek wartości, ale przede wszystkim wielkości, wynosząc odpowiednio 5%, 13% i 54%. Tytułem przykładu, należy podkreślić że Haiti importuje z USA około 30.000 ton ryżu miesięcznie, a więc na sumę 18 mln dolarów.

    Oficjalne szacunki wzrostu PKB w roku 2014 zostały skorygowane w dół, z około 4,5% do ok. 3,5%, ponieważ ewolucja wydatków publicznych w pierwszym półroczu roku podatkowego (październik 2013 – marzec 2014) oraz realnego sektora najbardziej reprezentatywnych przedsięwzięć gospodarki nie były do końca zadowalające. Pośród innych czynników można wymienić sześciomiesięczne opóźnienie w przyjęciu skorygowanego budżetu z roku 2014 oraz wprowadzone w różnych sektorach limity inwestycji kapitałowych finansowanych przez skarb państwa. Do tego doszło słabe otoczenie polityczne wynikające z ponownego napięcia między władzą wykonawczą a parlamentem w związku z wyborami. Szacunki dla sektora rolnego na rok 2014 przewidują wzrost mniejszy od wielkości odnotowanej w zeszłym roku. W budownictwie wzrost aktywności w pierwszym półroczu 2014 (8,3%) był mniejszy niż w tym samym okresie 2013 roku (10%). Z kolei w przemyśle wytwórczym ubrań zaobserwowano spadek obrotów w eksporcie (-3,1%). Wskaźnik produkcji przemysłowej wzrósł o ok. 7,7%, a pomimo znaczącego regresu (-3,2%) produkcji energii. W tym ostatnim przypadku należy podkreślić, że sektor elektryczny został dotknięty widocznym od roku 2013 kryzysem, co doprowadziło do zawieszenia usług przez dostawców EDH, jednego z głównych operatorów prywatnych. Włączenie sieci nastąpiło niedawno, w lutym 2014 r., w wyniku obustronnego porozumienia o częściowej likwidacji zarówno długów przedsiębiorstw użytku publicznego (na prawie 60 mln dolarów), jak i zaległych należności operatorów sieci wynikających z kredytów zaciągniętych na zakup węglowodorów.

    Różnica inflacji w ujęciu rocznym (w odniesieniu do grudnia poprzedniego roku) wykazała wynik znacząco lepszy na koniec roku 2013 (3,4%), niż w 2012 (7,6%). Przyczyniły się do tego inicjatywy polityczne skierowane na powstrzymanie presji inflacyjnej takimi narzędziami jak zmniejszenie cen kluczowych produktów (np. ryżu) za pomocą podaży subsydiowanej (od marca 2013 r.) oraz wstrzymanie deprecjacji kursów walutowych, ale również kształtowanie się bardziej stabilnych cen międzynarodowych. Wyniki za pierwsze półrocze roku fiskalnego 2014 wykazały zmianę inflacji (3,2%) zgodnie z kryteriami określonymi w programie przyjętym wraz MFW, a zgodnymi z tendencją spadkową cen międzynarodowych o kluczowym znaczeniu dla Haiti, jak ceny ryżu (-24%), olejów (-19%) i pszenicy (-7%). W przypadku węglowodorów – pomimo 8% wzrostu cen międzynarodowych, bezpośrednie przełożenie tych zmian na konsumentów zostało zahamowane dzięki dotacjom rządowym.

    W kontekście roku podatkowego 2014 płaca minimalna została skorygowana w styczniu 2014 i ustalona na wysokości 225 gourdes dziennie (około 5 dolarów), co dało rzeczywisty wzrost o 10% w porównaniu z 2013. Korekta wynagrodzeń kadry nauczycielskiej i administracji szkół (około 28.000 miejsc pracy) oraz wynagrodzeń w sektorze zdrowotnym i bezpieczeństwa mogą wpłynąć na względną poprawę wpływów wymienionych grup.

     

     

    3.2. Tabela głównych wskaźników makroekonomicznych.

     

    Główne wskaźniki makroekonomiczne

    2010

    2011

    2012

    2013

    PKB wartość globalna w cenach bieżących (mln USD)

    6.707,8

    7.473,7

    7.820,3

    8.400,3

    PKB wartość na 1 mieszkańca w cenach bieżących (mln USD)

    678,7

    746,7

    771,6

    818,7

    Roczne tempo wzrostu PKB w %

    -5,5

    5,5

    2,9

    4,3

    Relacja całkowitego długu publicznego do PKB w %

    23,2

    24,4

    28,2

    30,2

    Roczna stopa inflacji (indeks cen konsumpcyjnych CPI) w %

    6,2

    8,3

    7,6

    3,4

    Stopa bezrobocia w % (oficjalna - ale rzeczywiście blisko dwie trzecie Haitańczyków jest bez pracy lub zatrudnieni w niepełnym wymiarze godzin)

    bd

    bd

    bd

    27

    Wartość obrotów handlu zagranicznego (w mln USD)

    3.573,5

    4.082,6

    3.858,1

    4.212,9

    Wartość eksportu FOB (mln USD)

    563,4

    768,1

    778,8

    883,7

    Wartość importu FOB (mln USD)

    3.010,1

    3.314,5

    3.079,3

    3.329,2

    Relacja deficytu na rachunku obrotów bieżących bilansu płatniczego do PKB w %  

    -1,52

    -4,33

    -5,51

    -6,47

    Wartość netto rocznego napływu zagranicznych inwestycji bezpośrednich (w mln USD)

    178

    119

    156

    185,8

    Wartość zagranicznych inwestycji bezpośrednich Haiti za granicą (w mln USD)

    -

    -

    -

    -

     

    Źródło: CEPAL

     

    3.3. Główne sektory gospodarki

     

    Głównym sektorem gospodarki Haiti pozostaje rolnictwo, w którym zatrudnione jest ponad 60% ludności aktywnej zawodowo. Większość Haitańczyków, którzy utrzymują się z uprawy kukurydzy, sorgo, fasoli i bulw spożywczych, pracuje w małych gospodarstwach, o niskiej rentowności. Dodatkowym problemem jest erozja ziemi, która rocznie eliminuje 1% powierzchni uprawnych.

    Kawę i bawełnę uprawia się na dużych plantacjach, które są własnością zagranicznych przedsiębiorstw. Rolnictwo Haiti zaspokaja tylko 70% potrzeb żywnościowych kraju. Na mięso są hodowane króliki, trzoda chlewna i drób. Rybołówstwo jest bardzo archaiczne i w niewielkim stopniu przyczynia się do urozmaicenia diety mieszkańców Haiti.

    Haiti nie ma zbyt dużo bogactw naturalnych i prawie się ich nie eksploatuje. Kopalnia boksytów, którą zarządzał międzynarodowy koncern Reynolds, okazała się nierentowna i została zamknięta.

     

    Sektory liczące się w tworzeniu PKB to przede wszystkim: przemysł tekstylny, spożywczy i budownictwo. Polityka przyciągania inwestorów zagranicznych przyniosła efekt w postaci otwarcia  parku przemysłowego, który jest perspektywicznym projektem dla przemysłu tekstylnego. Park przemysłowy w Caracol, to jedna z ważniejszych inicjatyw wspierania inwestycji i jednocześnie tworzenia nowych miejsc pracy. Park przemysłowy, położony na północy kraju, został zainaugurowany w październiku 2012 r.  Oczekuje się, że ta nowoczesna fabryka wybudowana na państwowym terenie o powierzchni 240 ha w ciągu dziesięciolecia da pracę 40.000 ludzi.  Do tej pory w parku przemysłowym działają 4 firmy, które stworzyły pierwsze 1000 miejsc pracy i wyeksportowały pierwsze kontenery tekstyliów.

     

    W przeciwieństwie do innych karaibskich wysp, turystyka na Haitit w niewielkim stopniu przyczynia się do tworzenia PKB.

     

    3.4. Uczestnictwo w wielostronnych organizacjach i porozumieniach o charakterze ekonomicznym.

     

    Haití jest członkiem wielu organizacji międzynarodowych. Należy, m. in. do: ONZ, Organizacji  Państw Amerykańskich, Międzynarodowego Funduszu Walutowego, Banku Światowego, Światowej Organizacji Handlu, CARICOM, Międzyamerykańskiego Banku Rozwoju.

     

    Dwustronna współpraca gospodarcza


     

    4.1. Gospodarcze umowy dwustronne.

     

    Polska nie ma dwustronnej umowy gospodarczej z Republiką Haiti.

     

    4.2. Handel zagraniczny.

     

    Bilans handlu zagranicznego z Republiką Haiti w 2013 r. był dla Polski dodatni i wyniósł 1.529.002 USD

     

    Według danych GUS import Polski z Haiti w 2013 r. zamknął się kwotą 464.052 USD, w tym aż 81,86% (379.867 USD) artykułów importowanych to odzież i dodatki odzieżowe niedziane, 3,95% (18.320 USD) – odzież i dodatki odzieżowe dziane i 3,78% (17.518 USD) - obuwie.

     

    Import artykułów z Haiti:

     

    Odzież i dodatki odzieżowe inne niż z dzianin

    379.867 USD

    81,86%

    Odzież i dodatki odzieżowi z dzianin

    18.320 USD

    3,95%

    Obuwie, getry i podobne

    17.518 USD

    3,78%

    Rośliny w rodzaju stosowanych w perfumerii, farmacji lub do celów owadobójczych

    15.269 USD

    3,29%

    Skórki owoców cytrusowych lub melonów

    13.701 USD

    2,95%

     

    Polski eksport na Haiti w 2013 r. wyniósł 1.993.054 USD. Wśród eksportowanych produktów przeważały: mrożona wieprzowina (57,79%) i maszyny do formowania z rozdmuchiwaniem, do wyrobów z gumy lub tworzyw sztucznych (23,94%).

     

    Wykaz produktów eksportowanych z Polski na Haiti:

     

    Mięso ze świń zamrożone, bez tusz i półtusz, szynek, łopatek i ich kawałków z kośćmi

    1.151.827 USD

    57,79%

    Maszyny do formowania z rozdmuchiwaniem, do wyrobów z gumy lub tworzyw sztucznych

    477.208 USD

    23,94%

    Papier pakowy siarczynowy, niepowleczony, w zwojach lub  arkuszach

     122.550 USD

    6,15 %

    Aparaty fotograficzne (inne niż filmowe), gdzie indziej niewymienione

     53.549 USD

    2,69%

     

    4.3. Inwestycje.

     

    W chwili obecnej nie ma znaczących polskich inwestycji bezpośrednich na Haiti.

     

    4.4. Współpraca regionalna.

     

    Między Polską a Haiti nie ma tej formy współpracy.

     

    Dostęp do rynku


     

    5. Dostęp do rynku.

     

    W rankingu krajów o największych udogodnieniach dla rozpoczęcia działalności gospodarczej, na liście 189 gospodarek, Haiti zajmuje miejsce 187.

     

    Według danych, które publikuje Doing Business, założenie firmy w Haiti wymaga 12 procedur, proces trwa około 100 dni, kosztuje 265% dochodu per capita i wymaga kapitału w formie depozytu w wysokości minimum 19% kwoty haitańskiego dochodu per capita.

     

    Równie skomplikowany jest system podatkowy. Przedsiębiorstwa dokonują w ciągu roku średnio 47 płatności, 184 godzin rocznie zajmuje im przygotowanie, przedstawienie i opłacenie należności podatkowej, której kwota dochodzi nawet do 40% zysku.

     

    Eksport standardowego kontenera towarowego z Haiti wymaga 8 dokumentów, trwa około 30 dni i kosztuje 1200 dolarów. Import tego samego kontenera wymaga 10 dokumentów, trwa 30 dni i kosztuje ok. 1550 dolarów.

     

    Postępowanie sądowe w celu wyegzekwowanie warunków zawartej umowy, trwa średnio 530 dni, kosztuje 43% wartości przedmiotu sporu i wymaga 35 czynności proceduralnych.

     

     

    5.2. Dostęp do rynku pracy. Zatrudnianie cudzoziemców.

     

    W celu wykonywania pracy cudzoziemcy muszą uzyskać zezwolenie, które wydaje Ministerstwo Pracy. Jest ono przyznawane na rok. Istnieje możliwość przedłużenia pozwolenia na kolejne roczne okresy, jednak nie dłużej niż do pięciu lat.

     

    Wykonywanie pracy bez zezwolenia jest zagrożone grzywną od 5 do 10 tys. Gourde. W przypadku ponownego przekroczenia przepisów wysokość grzywny może być podwojona, a Sąd Pracy może wystąpić o wycofanie pozwolenia na pobyt w kraju.

     

    Pozwolenie na pracę nie jest wymagane w przypadku cudzoziemców, którzy:

    • są akcjonariuszami spółki, powstałej zgodnie z przepisami  rozporządzenia z dnia 13 marca 1963 r.;
    • pozostają w związku małżeńskim z obywatelem/ką Haiti i są w stanie udokumentować co najmniej trzy lata nieprzerwanego pobytu w kraju;
    • przebywają w kraju przez co najmniej dziesięć lat;
    • są zatrudnione przez przedsiębiorcę na państwowym kontrakcie;
    • duchowni i pracownicy misji dyplomatycznych akredytowanych w Haiti;
    • pracownicy organizacji międzynarodowych.

     

    Przydatne linki i kontakty


     

    Ministerstwo Gospodarki i Finansów
    www.mefhaiti.gouv.ht

     

    Główny Urząd Skarbowy

    www.dgi.gouv.ht
     

    Główny Urząd Celny
    www.douane.gouv.ht
     

    Haitański Instytut Statystyki i Informatyki
    www.ihsi.ht
     

    Jednostka  Techniczna Realizacji Projektów 

    www.ute.gouv.ht
     

    Bank Centralny Haiti

    www.brh.net
     

    Ministerstwo Rolnictwa, Zasobów Naturalnych i Rozwoju Wsi (

    www.agriculture.gouv.ht 
     

    Ministerstwo Zdrowia i Spraw Społecznych
    www.mspp.gouv.ht
     

    Haitański Urząd ds. Górnictwa i Energii
    www.bme.gouv.ht
     

    Krajowe Laboratorium Budownictwa

    www.lnbtp.gouv.ht
     

    Ministerstwo Turystyki 
    www.haititourisme.gouv.ht
     

    Park przemysłowy  Caracol

    http://ute.gouv.ht/caracol/

    12 marca 2014 (ostatnia aktualizacja: 29 stycznia 2015)

    Drukuj Drukuj Podziel się treścią: