close

  • Polsce – służyć, Europę – tworzyć, Świat – rozumieć

     

  • HONDURAS

  • Honduras

    •  

       Informacje o kraju


       

      1. Informacje ogólne

       

                  1.1.  Położenie geograficzne, ludność, obszar, stolica, języki urzędowe

       

      Nazwa państwa: Republika Hondurasu (República de Honduras)

       

      Położenie geograficzne: państwo w Ameryce Środkowej, pomiędzy Morzem Karaibskim a Oceanem Spokojnym (Zatoka Fonseca), o łącznej długości wybrzeża 820 km. Honduras graniczy na zachodzie z Gwatemalą (dł. granicy 256 km), na południowym wschodzie z Nikaraguą (922 km) i na południowym zachodzie z Salwadorem (342 km). Do Hondurasu należą również przybrzeżne wyspy, z których największe to Wyspy Bahia (Islas de la Bahia). Honduras to kraj wyżynno-górzysty. Tereny górzyste zajmują prawie 4/5 powierzchni kraju i ciągną się od wybrzeża Zatoki Honduraskiej nad Morzem Karaibskim po Zatokę Fonseca nad Pacyfikiem. Wewnątrz kraju ciągnie się kilka pasm górskich pochodzenia wulkanicznego, z których najwyższy jest położony w zachodniej części grzbiet ze szczytem Cerro Las Minas (2890 m n.p.m.).

       

      Ludność: 8,2 mln mieszkańców (2015 r.). Skład etniczny: Metysi (90%), Indianie (7%), Murzyni (2%). Ponad połowa populacji mieszka na wsi. Największe miasta to: stolica Tegucigalpa (1,08 mln), San Pedro Sula, Choloma i La Ceiba.

      Obszar: Honduras zajmuje 112 090 km2 (102. miejsce na świecie).

      Stolica: Tegucigalpa

       

      Język urzędowy: hiszpański.

       

                  1.2  Warunki klimatyczne

       

      Na wybrzeżu Pacyfiku panuje klimat równikowy wilgotny, w zimie suchy. Średnia temperatura wynosi 28°C, a średnia suma opadów na wyżynach waha się między 1500 a 3000 mm. Na wilgotnej nizinie nad Morzem Karaibskim przeciętna temperatura wynosi 25°C. Ilość opadów jest większa na północy. W północnej części wybrzeża latem występują trąby powietrzne.

       

      1.3  Główne bogactwa naturalne

       

      Drewno, złoto, srebro, miedź, ołów, cynk, antymon, ruda żelaza, węgiel kamienny, ryby, energia wodna.

       

      1.4  System walutowy kurs i wymiana

       

      Rząd Hondurasu stosuje kurs pełzający. Rezerwy dewizowe gromadzone są w USD. Waluta: 1 lempira = 100 centavos (1 USD = 23,4 HNL; stan na 22.12.2016 r.)

       

      1.5  Religia

       

      Wyznania: katolicy 97%; protestanci 3%.

       

      1.6  Infrastruktura transportowa (przejścia graniczne, lotniska, porty)

       

      Honduras dysponuje 104. lotniskami, w tym czterema międzynarodowymi: w Tegucigalpie, San Pedro Sula, La Ceiba i na wyspie Roatan.

      Sieć drogowa liczy 14 239 km, z czego tylko 3 159 km to drogi asfaltowe. Ze względu na górzyste ukształtowanie terenu, sieć kolejowa Hondurasu liczy tylko 995 km. Znajduje się ona w większości na północnym wybrzeżu, gdzie wykorzystywana jest do transportu lokalnego i turystycznego.

      Najważniejsze porty morskie znajdują się w La Ceiba, Tela, San Lorenzo i Puerto Cortes. Ten ostatni jest obecnie jednym z najważniejszych portów towarowych Ameryki Środkowej i jedynym w tym regionie głębokowodnym portem morskim.

      Wody śródlądowe liczą 465 km; są przeważnie dostępne tylko dla niewielkich jednostek.

       

                  1.7  Obowiązek wizowy

       

      Nie ma obowiązku wizowego dla obywateli polskich przy pobytach nieprzekraczających 90 dni w celach turystycznych, prywatnych lub służbowych. Paszport powinien być ważny minimum 6 miesięcy od chwili przekroczenia granicy. Przy opuszczaniu kraju drogą lotniczą obowiązuje opłata, ale jest ona wliczana w bilet. hSzczegółowe informacje dotyczące aktualnych procedur i wymagań wizowych można uzyskać w Ambasadzie RP w Meksyku.

       

      1.8  Święta państwowe

       

      1 stycznia – Nowy Rok; 14 kwietnia – Dzień Ameryk; 1 maja – Święto Pracy; 15 września – Dzień Niepodległości; 3 października – Dzień Żołnierza; 12 października – Dzień Kolumba; 21 grudnia – Dzień Sił Zbrojnych; 25 grudnia – Boże Narodzenie. Święta ruchome: Wielki Czwartek, Wielki Piątek, Wielki Poniedziałek.

       

      System administracyjny


       

      2. System administracyjny

       

      2.1  Ustrój polityczny

       

      Zgodnie z konstytucją z 1982 r. (modyfikowana m.in. w 1999 r.), Honduras jest republiką, na czele której stoi prezydent, wybierany w wyborach bezpośrednich na 4 lata, bez możliwości reelekcji. Prezydent jest równocześnie głową państwa i szefem rządu.

       

      2.2  Władza ustawodawcza i wykonawcza

       

      Władza wykonawcza należy do prezydenta i powoływanego przezeń rządu. Od stycznia 2014 r. funkcję prezydenta pełni Juan Orlando Hernández z Partii Narodowej Hondurasu (Partido Nacional de Honduras, PNH).

      Władzę ustawodawczą sprawuje 1-izbowe Zgromadzenie Narodowe, o 4-letniej kadencji, liczące 128 deputowanych, wybieranych w wyborach powszechnych.

       

      2.3  Struktura administracji gospodarczej

       

      Administracja gospodarcza kraju jest podzielona przede wszystkim pomiędzy dwa ministerstwa: Finansów oraz Przemysłu i Handlu. W kompetencjach Ministerstwa Finansów (Secretaria de Finanzas) leżą finanse publiczne i polityka kredytowa. MF zajmuje się też m.in. projektowaniem budżetu państwa, polityką podatkową, obsługą długu publicznego, programowaniem inwestycji publicznych oraz nadzorem celnym. Ministerstwo Przemysłu i Handlu (Secretaria de Industria y Comercio, SIC) zajmuje się rozwojem przemysłu (strefy przemysłowe), promocją inwestycji i eksportu, handlem, turystyką i rozwojem przedsiębiorczości. Rozwój państwa, innowacje i konkurencyjność, współpraca międzynarodowa oraz koordynacja współpracy z organizacjami pozarządowymi leżą w gestii Ministerstwa Planowania i Współpracy Zagranicznej (Secretaria de Planificación y Cooperación Externa). Sprawy związane z rolnictwem i rybołówstwem leżą w obszarze kompetencji Ministerstwa Rolnictwa i Hodowli (Secretaria de Agricultura y Ganaderia, SAG).

      Polityka monetarna i kredytowa leżą w kompetencjach Banku Centralnego Hondurasu (Banco Central de Honduras, BCH). Narodowy Bank Rozwoju Rolnictwa (Banco Nacional de Desarrollo Agricola, BANADESA) zajmuje się udzielaniem finansowego wsparcia projektom z zakresu rozwoju rolnictwa, rybołówstwa i leśnictwa. 

      Szczegółowe informacje nt. administracji państwowej Hondurasu można znaleźć na stronie internetowej http://www.presidencia.gob.hn/

       

      2.4  Sądownictwo gospodarcze

       

      Działalność gospodarcza w Hondurasie regulowana jest przez Kodeks Handlowy z 1950 r. Kwestie inwestycyjne reguluje Prawo Inwestycji (Ley de Inversiones) z 1992 r. Link do dokumentu:

      http://www.poderjudicial.gob.hn/juris/Leyes/Ley%20de%20Inversiones%20(actualizada-07).pdf.

      Nie istnieją wyspecjalizowane sądy ds. gospodarczych. Sądownictwo gospodarcze funkcjonuje w ramach sądów okręgowych pierwszej instancji (Juzgados de Letras), sądów apelacyjnych (druga instancja) oraz Wydziału ds. cywilnych Sądu Najwyższego (instancja najwyższa).

       

      Gospodarka


       

      3. Gospodarka

       

      3.1 Ogólna charakterystyka sytuacji gospodarczej

       

      Honduras jest jednym z najbiedniejszych krajów w Ameryce Środkowej, głównymi jego problemami są bardzo nierówny podział dochodów, bezrobocie i zadłużenie zagraniczne. Dochód per capita (PPP) wynosi 2532 USD (dane za 2015 r.) i jest obok Nikaragui najniższym w Ameryce Środkowej. Gospodarka Hondurasu należy do najsłabiej rozwiniętych w regionie. Głównymi problemami hamującymi jej rozwój są: brak bogatych zasobów naturalnych, niewielka powierzchnia ziemi uprawnej i mały rynek wewnętrzny.

      W latach 90. XX w. rozwój przemysłu był ograniczony, a główne filary gospodarki stanowiły uprawa bananów i kawy. W listopadzie 1998 r. huragan Mitch spustoszył kraj, niszcząc infrastrukturę transportową i uprawy rolne oraz powodując migracje 1/3 ludności. Straty oszacowano na 40% PKB, a skutki huraganu były odczuwalne w gospodarce jeszcze przez kilka następnych lat. W 1999 r. PKB spadł o -1,4%, jednak już rok później wzrost gospodarczy wyniósł 6%, głównie dzięki znaczącej pomocy zagranicznej. W latach 2001-2002 tempo wzrostu PKB spadło do 2,5 i 2,6%, co było efektem kataklizmów naturalnych nawiedzających kraj (susze i powodzie) oraz niskich cen kawy na rynkach światowych.

      W 2007 r. udało się uzyskać znaczące umorzenia długów zagranicznych, m.in. ze strony BID. Dzięki wsparciu BID, BCIE i MCA w tym samym roku rozpoczęto 3-letni plan inwestycyjny o wartości 0,5 mld USD, obejmujący m.in. modernizację głównego portu Puerto Cortés, poszerzenie i modernizację głównego lądowego szlaku komunikacyjnego Hondurasu Puerto Cortés – San Pedro Sula – Tegucigalpa oraz połączenie z Pacyfikiem przez Salwador w porcie Cutuco.

      W latach 2011-2014 średni wzrost PKB wyniósł 3,27%. W 2015 r. wzrost PKB Hondurasu wyniósł na koniec roku 3,6%. W 2015 roku inflacja spadła z poziomu 6,1% z roku poprzedniego do poziomu 3,2%. Na tempo wzrostu gospodarczego ma wpływ poważne zadłużenie zagraniczne, sięgające 40% PNB, w 2015 roku wyniosło ono 7,65  mld USD.

      Na przestrzeni ostatniej dekady nastąpiła pewna dywersyfikacja produkcji, głównie poprzez rozkwit sektora „maquila” - zakładów przetwórczo-montażowych ukierunkowanych na eksport – spowodowany wprowadzeniem przez rząd systemu zachęt dla inwestorów zagranicznych (specjalne strefy ekonomiczne). Produkcja opiera się na nisko zaawansowanym technologicznie przetwórstwie rolnym i przemyśle odzieżowym. Odczuwalny jest brak wykwalifikowanej siły roboczej. Rząd wspiera rozwój eksportu towarów nietradycyjnych tj. krewetki i melony oraz turystyki; Duże oczekiwania wiązane są z inwestycjami w bazę turystyczną, szczególnie w rejonie Wysp Zatokowych i pasie wybrzeża karaibskiego. Wpływy z turystki wyniosły 630 mln USD w 2014 r., co oznaczało wzrost o 3,5% w stosunku do roku 2013.

      Gospodarka Hondurasu jest wysoce uzależniona od regularnego dopływu przekazów walutowych z zagranicy, stanowiących ok. 25% PKB (w 2015 r. - 3,77 mld USD, wzrost o 8,85 r./r.).

      W 2015 r. wartość eksportu wyniosła 7,81 mld USD (38,25% PKB), co oznaczało spadek w stosunku do 2014 r. o 0,4%.

      Honduras należy do państw o najbardziej nierównym podziale dochodu narodowego na świecie; ponad 60% ludności żyje poniżej linii ubóstwa. W 1999 r. Honduras wystąpił o wsparcie z programu Poverty Reduction and Growth Facility (PRGF) zarządzanego przez MFW. Warunkiem otrzymania pomocy było przyjęcie przez rząd ścisłych reguł polityki fiskalnej i monetarnej oraz przedstawienie długofalowego planu walki z biedą.

       

      Podstawą eksportu Hondurasu wciąż pozostają kawa i banany, które stanowią 35% jego całkowitej wartości. Kolejne miejsca zajmują: produkty rybołówstwa, złoto, olej palmowy i drewno. Import w 2015 r. wyniósł 11,18 mld USD (54,75% PKB), co oznacza wzrost o 0,2% do roku 2014.

      Do głównych towarów importowanych należą: maszyny i urządzenia, paliwa, farmaceutyki, dobra przemysłowe i samochody. Deficyt w obrotach handlowych za 2015 r. osiągnął wielkość 3,37 mld USD.

      Stany Zjednoczone były w 2015 r. głównym partnerem handlowym Hondurasu - na rynek amerykański kierowane jest 36% eksportu, towary sprowadzane z USA stanowią 35,2% całości importu. Kolejnymi po Stanach Zjednoczonych odbiorcami eksportu Hondurasu są UE (10%), Gwatemala (8,7%), Salwador (8,5%) i Gwatemala (6%); natomiast najwięcej towarów sprowadzanych także z Chin (13.6%), Gwatemali (9,2%), UE (7%), Meksyku (6,6%), Salwadoru (5,1%).

      Wpływy z bezpośrednich inwestycji zagranicznych charakteryzują się tendencją wzrostową i w 2014 r. osiągnęły wielkość 1,14 mld USD. Udział BIZ w tworzeniu PKB wynosi prawie 8%. Większość inwestycji lokowana jest usługach komunikacyjno-transportowych, handlu, turystyce i sektorze „maquila”. Od lat głównym inwestorem są Stany Zjednoczone (53%), następnie kraje Ameryki Centralnej i Południowej (31%) oraz UE (11,5%).

      W 2004 r. Honduras przystąpił do strefy wolnego handlu CAFTA-DR Ameryki Środkowej z USA (traktat wszedł w życie w 2006 r.). Układ zniósł stawki celne na wiele produktów, zliberalizował rynek usług oraz stworzył przejrzyste reguły dot. inwestycji zagranicznych, ochrony własności intelektualnej, procedur celnych, handlu elektronicznego, przepisów fitosanitarnych i mechanizmów rozwiązywania sporów. CAFTA-DR ma kluczowe znaczenie dla gospodarki, jako że 2/3 wymiany handlowej odbywa się z państwami-stronami układu. Ponadto, Honduras jest stroną traktatu o wolnym handlu (TWH) z Meksykiem, Dominikaną i Tajwanem, negocjowane są TWH z Chile, Kanadą i CARICOM. Jest również stroną Umowy Stowarzyszeniowej UE-AŚ.

      Poważnym problemem jest sytuacja finansowa państwowych koncernów - komunikacyjnego Hondutel oraz elektroenergetycznego ENEE - których wydajność od lat jest kwestionowana. Problemy z dostawami energii elektrycznej, które skutkowały częstymi i długotrwałymi wyłączeniami prądu mogą ulec pogłębieniu z powodu braku inwestycji. W nadchodzących latach może to stanowić poważną barierę wzrostu i ekspansji gospodarki Hondurasu. Do czynników hamujących rozwój gospodarczy należy też zaliczyć biurokrację oraz brak przejrzystości w działaniach administracji. Przestępczość zorganizowana i działalność gangów młodzieżowych (maras), przede wszystkim w rejonie gospodarczej stolicy kraju, San Pedro Sula znacząco obniża potencjał gospodarczy Hondurasu.

       

      3.2  Tabela głównych wskaźników makroekonomicznych

       

       

      2011

      2012

      2013

      2014

      2015

      PKB wartość globalna w mld USD

      17,36

      18,18

      18,49

      19,38

      20,45

      PKB wartość na 1 mieszkańca w USD

       

      2316

      2387

      2349

      2443

      2532

      Tempo wzrostu PKB w %

       

      3,6

      3,8

      2,8

      3,1

      3,6

      Relacja deficytu finansów publicznych do PKB

      w %

      b. d.

      3,9

      6,2

      4,4

      b.d.

      Relacja całkowitego długu publicznego do PKB  w %

      32,9

      35,1

      45,7

      46,4

      46,8

      Stopa inflacji (indeks cen konsumpcyjnych CPI)

      6,8

      5,1

      5,1

      6,1

      3,2

      Stopa bezrobocia w %

       

      4,9

      4,5

      3,9

      4,3

      4,1

      Wartość obrotów handlu zagranicznego w mld USD

      17,60

      17,65

      20,23

      19,4

      18,99

      Saldo obrotów handlu zagranicznego w mld USD

      -3,2

      -3,75

      -2,45

      -2,99

      -3,37

      Wartość eksportu w mld USD

      7,2

      6,95

      8,89

      8,07

      7,81

      Wartość importu w mld USD

      10,4

      10,7

      11,34

      11,07

      11,18

      Relacja deficytu na rachunku obrotów bieżących bilansu płatniczego do PKB w %

      6,2

      8,6

      b.d.

      b.d.

      b.d.

      Wartość rocznego napływu zagranicznych inwestycji bezpośrednich w mld USD

      1,01

      1,05

      1,06

      1,14

      b.d.

      Wartość rocznego odpływu zagranicznych inwestycji bezpośrednich w mln  USD

      2

      208

      68

      24

      b.d.

      Skumulowana wartość zagranicznych inwestycji bezpośrednich (inward) w mld USD

      7,96

      9,02

      10,08

      11,22

      12,35

      Skumulowana wartość zagranicznych inwestycji bezpośrednich za granicą (outward) w mln USD

      109

      317

      383

      393

       

      Dane: UNCTAD, MFW, CEPAL, CIA World Factbook, Grupo de Banco Mundial

       

      3.3  Główne sektory gospodarki

       

      Udział poszczególnych sektorów gospodarki w tworzeniu PKB przedstawia się następująco (2015 r.): 59,5% usługi, 26,6% przemysł, 13,9% rolnictwo. W sektorze przemysłowym zatrudnionych jest 21% ludności aktywnej zawodowo. Podstawą przemysłu jest sektor „maquila”. Fabryki są zlokalizowane głównie na północy kraju; produkcja opiera się na szyciu odzieży (50%), wytwarzaniu podzespołów elektrycznych dla przemysłu samochodowego oraz przetwórstwie owocowo-warzywnym.

      Generalnie produkcję przemysłową można podzielić na trzy działy:

      1. produkcję tradycyjną na potrzeby rynku wewnętrznego (odzież, żywność przetworzona, napoje);
      2. przetwórstwo owocowo-warzywne nastawione przede wszystkim proeksportowo;
      3. sektor montażowo-przetwórczy („maquila”).

         

        Usługi dają zatrudnienie 40% populacji aktywnej zawodowo. Sektorem notującym najszybszy wzrost jest turystyka, której rozwój jest wspierany przez rząd za pomocą licznych zachęt fiskalnych i ułatwień administracyjnych. Szybszy rozwój turystyki ogranicza słabo rozwinięta infrastruktura, wysoka przestępczość i często nawiedzające kraj kataklizmy.

      Honduras posiada duży i jak dotychczas w niewielkim stopniu wykorzystywany potencjał rolniczy, przede wszystkim z powodu braku nowoczesnych technologii produkcji rolnej. Innym problemem dotykającym honduraskie rolnictwo są częste klęski naturalne. Sektor rolniczy zatrudnia 39% siły roboczej Hondurasu. Rolnictwo zdominowane jest przez uprawy kawy i bananów, przeznaczonych głównie na rynek St. Zjednoczonych i europejski.

      Uprawa bananów opanowana jest przez kapitał amerykański (firmy Chiquita i Dole), natomiast uprawą kawy zajmuje się ponad 100 tys. drobnych producentów skupionych
      w Honduraskim Instytucie Kawy (IHCAFE), którego zadaniem jest jej sprzedaż. Ważne miejsce w eksporcie Hondurasu odgrywa także tytoń. W ostatnich latach rząd rozpoczął wspieranie nietradycyjnej produkcji rolnej i rybołówstwa (skorupiaki, melony, ananasy, arbuzy, mrożonki). Skorupiaki (krewetki, langusty) zajmują obecnie trzecie miejsce w strukturze eksportu Hondurasu.

      W 2006 r. rząd Hondurasu uruchomił 5-letni plan mający na celu zwiększenie produkcji biodiesla. Założeniem planu było zwiększenie obszarów uprawy olejowców z 84 tys. do 200 tys. Honduras posiada doświadczenie w produkcji oleju palmowego; w przeciągu ostatniej dekady jego produkcja wzrosła o ponad połowę; zatrudnienie w tym sektorze znajduje 120 tys. osób.

       

      3.4 Uczestnictwo w wielostronnych organizacjach i porozumieniach o charakterze ekonomicznym

       

      Honduras jest stroną Strefy Wolnego Handlu CAFTA-DR między państwami AŚ, USA i Dominikaną oraz traktatów o wolnym handlu z Meksykiem i Tajwanem.

      Honduras jest członkiem następujących porozumień i organizacji o charakterze gospodarczym: BCIE, CACM, CEPAL, FAO, G-77, IADB, IBRD, IDA, IFAD, IFC, ILO, IMF, LAES, ALADI (obserwator), MIGA, OAS, UNCTAD, UNIDO, UNWTO, WB, WCO, WIPO, WTO.

       

                  3.5  Relacje gospodarcze z UE

      Jako strona Systemu Integracji Środkowoamerykańskiej (SICA), Honduras utrzymuje wielopłaszczyznowe stosunki z UE (dialog polityczny, współpraca gospodarcza).

      W maju 2010 r. w ramach odbywającego się w Madrycie szczytu UE-AŚ, Honduras, wraz z pozostałymi krajami regionu, podpisał tekst Umowy Stowarzyszeniowej z UE. Porozumienie obejmuje aspekty polityczne i gospodarcze oraz współpracę na rzecz rozwoju. W wymiarze gospodarczym układ ustanawia obszar wolnego handlu w zakresie produktów przemysłowych i obniżenie taryf celnych dla niektórych towarów rolnych (banany, mięso, ryż). Umowa została zaaprobowana przez Parlament Europejski w grudniu 2012 r., obecnie oczekuje na ratyfikację przez wszystkie państwa UE (państwa Ameryki Środkowej, w tym Honduras, już ratyfikowały Umowę). Część IV porozumienia, obejmująca handel jest tymczasowo stosowana od 1 sierpnia 2013 r. z Nikaraguą, Hondurasem i Panamą, od 1 października 2013 r. z Salwadorem i Kostaryką i od 1 grudnia 2013 r. z Gwatemalą.

      Do czasu pełnego wejścia w życie Umowy Stowarzyszeniowej UE-AŚ, kształt stosunkom Hondurasu z UE nadaje Umowa ramowa o współpracy gospodarczej między UE i Ameryką Środkową z 1993 r.

      UE jest głównym ofiarodawcą pomocy rozwojowej w Hondurasie, który jest beneficjentem pomocy unijnej w ramach programów Al-Invest, EURO-SOLAR, URB-AL, Eurosocial, PRESANCA, PROEMHO, Food Facility, LAIF. W latach 2007-2013 Honduras otrzymał 223 mln euro na cele związane ze spójnością społeczną, gospodarką leśną i bezpieczeństwem publicznym.

      Od 2003 r. obroty handlowe UE z Hondurasem notują lekki, ale systematyczny wzrost (załamanie nastąpiło w 2013 r); obecnie Unia jest drugim po USA partnerem handlowym Hondurasu, z udziałem 12% w ogólnej wymianie handlowej tego kraju. Eksport unijny w 2015 r. wyniósł 498 mln euro  podczas gdy wartość importu osiągnęła 1,014 mld euro.

      Nadwyżka Hondurasu w handlu z krajami unijnymi wyniosła 516 mln euro w 2015 r. Udział Hondurasu w globalnym eksporcie i imporcie UE wynosi 0,03%.

      UE importuje głównie owoce, warzywa, produkty roślinne (67,7%), oleje roślinne
      i zwierzęce (11,7%), tkaniny i ubrania 6% i żywe zwierzęta 5%. Eksportuje natomiast maszyny i pojazdy (40,3%), wyroby przemysłu chemicznego (14%), metale (8%) artykuły spożywcze (6%).

      Pod względem wartości BIZ w Hondurasie, UE z udziałem 11,5% zajmuje 3. miejsce po inwestorach z USA oraz Ameryki Środkowej i Południowej.

       

      Dwustronna współpraca gospodarcza


       

      4. Dwustronna współpraca gospodarcza

       

                  4.1  Gospodarcze umowy dwustronne

       

      Do czasu pełnego wejścia w życie Umowy Stowarzyszeniowej UE-AŚ, kształt stosunkom gospodarczym Hondurasu z Polską nadaje Umowa ramowa o współpracy gospodarczej między UE i Ameryką Środkową z 1993 r.

       

      4.2  Handel zagraniczny

       

      Duże fluktuacje odnotowane w ostatnich latach w wymianie handlowej pomiędzy Polska i Hondurasem wskazują, że w dużej mierze opiera się ona na okazjonalnych transakcjach przeprowadzanych na międzynarodowym rynku towarowym w zależności od aktualnych cen. Często towary trafiają do Hondurasu i Polski poprzez międzynarodowych pośredników, a bezpośrednie kontakty handlowe miejscowych i polskich przedsiębiorców odnotowywane są sporadycznie.

      Od kilku lat utrzymuje się znacząca przewaga polskiego importu nad eksportem. W 2011 r. wzajemne obroty handlowe wyniosły 10,1 mln USD, w tym polski eksport 1,53 mln USD. W 2012 r. obroty wzrosły o 44,5% w stosunku r/r, osiągając 14,6 mln USD, w tym polski eksport 4,6 mln USD, zaś import 10 mln USD. W 2013 r. obroty handlowe wyniosły 12,8 mln USD - polski eksport 2,9 mln USD. W 2014 r. wzajemne obroty handlowe wyniosły 10,6 mln (w tym polski eksport 2,1 mln USD, import 8,5 mln USD), natomiast w 2015 r. spadły o blisko 30% do poziomu 7,6 mln USD, w tym polski eksport wyniósł zaledwie 1,6 mln USD. W 2016 r. zaobserwowano pewne ożywienie wymiany handlowej.

       

      Polska eksportuje do Hondurasu m.in. techniczny węglan amonu, substancje organiczne powierzchniowo czynne, folię aluminiową; importuje kawę, owoce (banany, melony), t-shirty i cygara.

       

      Obroty handlowe między Polską i Hondurasem (w mln USD)

       

      2011

      2012

      2013

      2014

      2015

      2016 I-X

      Obroty

      10,16

      14,62

      12,76

      10,64

      7,56

      9,61

      Eksport

      1,54

      4,61

      2,87

      2,14

      1,65

      2,48

      Import

      8,62

      10,01

      9,89

      8,50

      5,92

      7,13

      Saldo

      -7,08

      -5,40

      -7,02

      -6,36

      -4,27

      -4,65

       

       

       

       

       

       

       

       

       

      Na podst. danych MG RP

       

      4.3  Inwestycje wzajemne

       

      Dane Narodowego Banku Polskiego nie odnotowują, by firmy zarejestrowane w Hondurasie dokonywały bezpośrednich inwestycji zagranicznych w Polsce. Również w danych NBP brak jest informacji, by polskie firmy inwestowały w Hondurasie.

       

      4.4  Współpraca regionalna

       

      Z uwagi na znaczne oddalenie geograficzne Polski i Hondurasu współpraca o charakterze regionalnym nie istnieje.

       

      4.5  Współpraca samorządów gospodarczych

       

      Brak odnotowanej współpracy samorządów. Jednakże w październiku 2015 r. – z inicjatywy prezesa KIG-u Andrzeja Arendarskiego, który jest również konsulem honorowym Hondurasu w Polsce - miało miejsce spotkanie polskich przedsiębiorców z prezydentem Hondurasu Juanem Orlando Hernandezem i członkami jego delegacji biznesowej, przy okazji oficjalnej wizyty prezydenta Hernandeza w Niemczech.

       

       

      Dostęp do rynku


       

      5. Dostęp do rynku

       

                  5.1  Dostęp do rynku dla polskich towarów i usług

       

      Na przestrzeni ostatniej dekady, Honduras poczynił znaczne postępy pod względem liberalizacji gospodarki, znosząc wiele ograniczeń w sektorze przemysłowym, na rynku finansowym oraz wprowadzając zabezpieczenia prawne dotyczące ochrony własności intelektualnej. Jako członek Jednolitego Rynku Ameryki Środkowej (CACM), Honduras stosuje wspólną dla krajów regionu taryfę celną, która określa wysokość opłat celnych dla państw trzecich (0% na dobra kapitałowe i przemysłowe, 15% na dobra konsumpcyjne). Generalnie, stosowane opłaty celne oscylują między 20 (maksimum) i 5% (minimum). W celu ochrony rynku lokalnego, produkty takie jak ryż, cukier, papierosy objęte są stawkami w wysokości 40-60%.

      Polskie firmy nie informowały placówki o barierach w handlu z Hondurasem. Przeszkody, na które natrafiają europejscy eksporterzy to m.in.:

      1. Występujące przypadki korupcji wśród urzędników państwowych, opieszałości w postępowaniu celnym oraz niewłaściwego klasyfikowania towarów. Według wskaźnika percepcji korupcji Transparency International, Honduras jest krajem o najwyższym w AŚ poziomie korupcji (134 m. na 178 krajów). Najbardziej narażonymi sektorami są telekomunikacja i energetyka; do nadużyć dochodzi także przy nabywaniu aktów własności ziemi oraz w zamówieniach publicznych. System rozstrzygania sporów jest mało przejrzysty.
      2. Brak jednoznacznych przepisów fitosanitarnych dotyczących importu produktów mlecznych i wieprzowiny. Służby sanitarne często arbitralnie traktują certyfikaty fitosanitarne z krajów pochodzenia towarów. Ponadto, wszystkie produkty pochodzenia zwierzęcego muszą przejść kwarantannę, a ich próbki zostać przesłane do kontroli, co najmniej 15 dni wcześniej.
      3. Wymóg rejestracji produktów agrochemicznych, farmaceutycznych, żywnościowych i pasz przed ich sprzedażą na rynku krajowym.
      4. Towary produkowane przez Honduras tj. ryż czy kukurydza podlegają okresowym zakazom importu, aby chronić produkcję krajową.

        Ustawodawstwo krajowe zezwala na inwestycje zagraniczne w większości sektorów gospodarki oraz zapewnia traktowanie narodowe inwestorom z innych państw. Tym niemniej, istnieją ograniczenia inwestycyjne dot. działalności przemysłowej i handlowej na małą skalę.

        W rankingu gospodarek przyjaznych biznesowi „Doing Business 2016” opublikowanym przez BŚ, Honduras zajął 110. miejsce (na 189 państw sklasyfikowanych).

         

        5.2  Dostęp do rynku pracy. Świadczenie usług i zatrudnianie obywateli RP

         

        Obcokrajowiec chcący podjąć pracę jest zobowiązany posiadać prawo stałego pobytu oraz uzyskać pozwolenie na pracę z honduraskiego Min. Pracy i Ubezpieczeń Społecznych. Według Prawa Pracy Hondurasu, personel firm zarejestrowanych na terytorium kraju musi przynajmniej w 90% składać się z obywateli honduraskich. Ponadto, przepisy pozwalają zatrudniać zagranicznych pracowników naukowych jedynie w przypadku braku odpowiedniej kandydatury złożonej przez obywatela Hondurasu.

         

        5.3  Nabywanie i wynajem nieruchomości

         

        Generalnie, Honduras zezwala na nabywanie ziemi i nieruchomości przez obcokrajowców. Jednakże, według prawa Hondurasu, obcokrajowcy mogą nabywać ziemię o wielkości ¾ akra na osobę oraz nie mogą posiadać ziemi w 40-km strefie przygranicznej i przybrzeżnej. Tereny przekraczające ww. powierzchnie mogą zostać zakupione przez obcokrajowca, jeżeli utworzy on spółkę z obywatelem Hondurasu. Przy zawieraniu transakcji rekomendowane jest skorzystanie z pomocy kancelarii prawniczej i agenta nieruchomości. Koszty związane z nabywaniem nieruchomości wynoszą ok. 7-10% wartości transakcji.

         

        5.4  System zamówień publicznych

         

        Honduras nie jest sygnatariuszem Wielostronnego Porozumienia w Sprawie Zamówień Publicznych-GPA WTO. Przyznawanie kontraktów publicznych reguluje ustawa Ley de Contratación del Estado (Decreto No. 74-2001) z 2001 r. Ustawa nakłada obowiązek przeprowadzenia przetargu dla zamówień powyżej 1 mln lempir. Przetarg nie jest wymagany dla zamówień poniżej 500 tys. lempir. Warunki, które musi spełnić oferent zagraniczny, aby móc wziąć udział w przetargu to: pozostawać w zgodzie z przepisami Kodeksu Handlowego dot. działalności gospodarczej w Hondurasie oraz uzyskać wpis do rejestru oferentów prowadzonego przez lokalne Min. Finansów. Ustawa wprowadziła równe traktowanie oferentów krajowych i zagranicznych, w praktyce jednak preferowani są oferenci krajowi oraz z państw-sygnatariuszy układu CAFTA-DR.

         

        5.5  Ochrona własności przemysłowej i intelektualnej

         

        Honduras zaadaptował do swojego prawodawstwa zapisy WTO dotyczące ochrony własności intelektualnej (TRIPs); jest także członkiem WIPO. Urzędem zajmującym się udzielaniem ochrony prawnej na przedmioty własności intelektualnej jest DG Własności Intelektualnej (DIGEPIH) w Ministerstwie Przemysłu i Handlu. Tym niemniej, sprzedaż nielegalnie skopiowanych multimediów oraz nielegalne rozprzestrzenianie amerykańskich programów telewizyjnych przez lokalne stacje jest dość powszechną praktyką.

         

        5.6  Informacja o aktach prawnych

         

        Tekst ustawy o inwestycjach (w jęz. angielskim) dostępny jest na stronie www.mondaq.com/article.asp?articleid=11558.

         

         

       

      Przydatne linki i kontakty


       

      6. Przydatne kontakty i linki

       

      6.1  Administracja gospodarcza

       

      Strona rządu Hondurasu

      www.presidencia.gob.hn

       

      Ministerstwo Finansów / Secretaría de Estado en el Despacho de Finanzas
      Avenida Cervantes, Barrio El Jazmin, Edificio SEFIN, Tegucigalpa, M.D.C, Honduras
      Tel.: (504) 222-0111, (504) 222-1211 Fax: (504) 238-2309
      E-mail: sgeneral@sefin.gob.hn
      http://www.sefin.gob.hn/

       

      Ministerstwo Rolnictwa i Hodowli / Secretaría de Estado en los Despachos de Agricultura y Ganadería
      Blvd. Miraflores, Avenida La FAO, Tegucigalpa, M.D.C, Honduras
      Tel.: (504) 232-4105; (504) 235-8982 Fax: (504) 231-0051
      E-mail:infoagro@sag.gob.hn

      http://www.sag.gob.hn/

       

      Kancelaria Prezydenta / Secretaría de Estado en el Despacho Presidencial
      Casa Presidencial, Tegucigalpa, M.D.C. Honduras
      Tel.: (504) 232-1527; (504) 239-4058 Fax: (504) 232-1666
      http://www.sdp.gob.hn/

       

      Bank Centralny Hondurasu / Banco Central de Honduras
      Edificio Anexo, 5 y 6 Avenida entre 11 y 12 Calle Comayaguela, M.D.C.
      Tel.: 237-7979 Fax 238-8573

      http://www.bch.hn/

       

      Narodowy Urząd Statystyczny / Instituto Nacional de Estadística

      Lomas del Guijarro, edificio Plaza Guijarro, 5to. piso, Tegucigalpa, M.D.C.

      www.ine.gob.hn

       

      6.2  Samorządy gospodarcze

       

      Krajowe Stowarzyszenie Przedsiębiorców / Asociación Nacional de Industriales

      http://www.andi.hn/

      Honduraska Rada Przedsiębiorstw Prywatnych /Consejo Hondureño de la Empresa Privada

      http://www.cohep.com

      Honduraskie Stowarzyszenie Przemysłu Maquiladora / Asociacion Hondureña De Maquiladores

      http://www.ahm-honduras.com/
      Izba Handlowo-Przemysłowa w Tegucigalpie / Cámara de Comercio e Industria de Tegucigalpa

      http://www.ccit.hn/

       

      Izba Handlowo-Przemysłowa w San Pedro Sula / Cámara de Comercio e Industria de Cortes

      http://www.ccichonduras.org/

       

      6.3  Oficjalna prasa ekonomiczna


      HonduDiario http://www.hondudiariohn.com/
      El Heraldo de Honduras http://www.elheraldo.hn
      La Prensa de Honduras http://www.laprensahn.com/
      Proceso Digital http://www.proceso.hn/
      Tiempo de Honduras http://www.tiempo.hn/

       

      6.4  Oficjalne strony o charakterze ekonomicznym

       

      www.hondurasinfo.hn

      www.hondurassiexporta.hn

      12 lipca 2013 (ostatnia aktualizacja: 16 stycznia 2017)

      Drukuj Drukuj Podziel się treścią: