close

  • Polsce – służyć, Europę – tworzyć, Świat – rozumieć

     

  • KANADA

  • Kanada

    •  

       Informacje o kraju


       

       

      1.1. Położenie geograficzne, ludność, obszar, stolica, języki urzędowe.

      Położenie geograficzne: Obszar Kanady otoczony jest przez trzy oceany (w tym – Arktyczny). Na zachodzie, dobrze rozwinięte wybrzeża są wysokie, z licznymi fiordami i wyspami. Obszar Kanady, z wyjątkiem części Wielkich Równin oraz najwyżej położonych pasm górskich, jest bogaty w wody śródlądowe. Większość powierzchni Kanady leży w zlewisku wodnym Oceanu Arktycznego. Zlewisko Oceanu Atlantyckiego obejmuje południowo-wschodnią część kraju oraz wschodnią część Labradoru. Do największych rzek należą: rzeka Świętego Wawrzyńca i Ottawa. Zlewisko Oceanu Spokojnego obejmuje wąski pas na zachód od Gór Skalistych. Największe rzeki to Fraser i Jukon.

       

      Ludność:

      36,2 mln mieszkańców (2016 r.). Głównym czynnikiem wzrostu ludności jest liczne osiedlanie się imigrantów na terytorium Kanady (jeden z najwyższych na świecie wskaźników imigracji per capita), a w mniejszym stopniu przyrost naturalny. Najwięcej osób mieszka w dużych miastach - Toronto, Montrealu, Calgary, Edmonton, Ottawie, Vancouver i ich przedmieściach.

       

      Obszar:

      9,9 mln km2 (2. miejsce na świecie pod względem terytorium)

       

      Stolica:

      Ottawa

       

      Języki urzędowe:

      Dwa języki oficjalne: angielski i francuski. Chociaż 85% francuskojęzycznych Kanadyjczyków mieszka w prowincji Quebec, to znaczące populacje frankofońskie zamieszkują też Nowy Brunszwik (jedyna konstytucyjnie dwujęzyczna prowincja Kanady), Ontario i południową Manitobę. Na Terytoriach Północno-Zachodnich status oficjalny mają także języki tubylcze, a w Nunavut językiem większości - i jednym z trzech oficjalnych języków terytorium - jest Inuktitut.

       

      1.2  Warunki klimatyczne.

       Na północy Kanady występuje klimat subpolarny i polarny. W centrum kraju występuje klimat kontynentalny chłodny, natomiast na południu jest on umiarkowany ciepły. W rejonie Gór Kordylierów występuje klimat górski. Między północną a południową częścią kraju występuje bardzo duża rozpiętość temperatur - na północy Kanady średnia temperatura lipca wynosi -5°C, a na południu 21°C. W styczniu natomiast temperatury wahają się od -35°C (przeważnie na północy kraju) do 1-4°C (zwykle na południowym-zachodzie).

       

      1.3   Główne bogactwa naturalne.

      Kanada posiada największe na świecie zasoby wody słodkiej oraz jedne z największych zasobów uranu. Jest największym na świecie producentem cynku i uranu oraz czołowym wydobywcą takich surowców jak złoto, nikiel, aluminium i ołów. Kanada posiada drugie co do wielkości, światowe zasoby ropy naftowej (głownie piaski roponośne w Prowincji Alberta), a w atlantyckiej strefie przybrzeżnej Kanady znajdują się duże pokłady gazu ziemnego. W Albercie, Brytyjskiej Kolumbii oraz na wschodzie Kanady (m.in. w Quebecu)  odkryto znaczące zasoby gazu z łupków. Trwa rozwój tych złóż (w niektórych regionach napotykając na protesty (przeważnie organizacji ekologicznych).

       

      1.4  System walutowy, kurs i wymiana.

      Walutą kraju jest w pełni wymienialny dolar kanadyjski (symbol - CAD lub CAN $), który dzieli się na 100 centów. W obiegu są monety o wartościach 1 (penny), 5 (nickel), 10 (dime), i 25 (quarter) centów oraz 1 (loonie) i 2 (loonie) dolarów CAD. Nominały banknotów w obiegu to 5, 10, 20, 50, 100 CAD. Kurs wymiany  1 CAD – 0.75 USD (grudzień 2016 r.)

       

      1.5. Infrastruktura transportowa

      Kanada posiada 89 głównych lotnisk (designated airports), w tym: 20 w Kolumbii Brytyjskiej, 8 w Albercie, 3 w Saskatchewan, 3 w Manitobie, 15 w Ontario, 19 w Quebec, 6 w Nowym Brunszwiku, 3 w Nowej Szkocji, 1 na Wyspie Świętego Edwarda, 8 w Nowej Fundlandii i Labradorze, 1 na Terytoriach Północnozachodnich, 1 w Jukonie i 1 w Nunavut. Kanada graniczy na południu i północnym zachodzie z USA. Granica państwa jest administrowana przez Canada Border Services Agency (CBSA). CBSA jest podzielona na 8 regionów geograficznych: Atlantic, Quebec, Northern Ontario, Greater Toronto, Niagara/Fort Erie, Windsor/St. Clair, Prairie and Pacific. Informacja nt. przejść granicznych oraz lotniczych, morskich, kolejowych i drogowych „portów wejścia” (ports of entry znajduje się na stronie CBSA: http://cbsa-asfc.gc.ca/menu-eng.html

       

      1.6. Obowiązek wizowy.

      Od dnia 1 marca 2008 r. obywatele Polski posiadający paszport biometryczny nie potrzebują wizy na pobyt czasowy w celu odwiedzenia Kanady. Decyzję odnośnie okresu dozwolonego pobytu w Kanadzie podejmuje urzędnik imigracyjny na granicy kanadyjskiej. Jeżeli urzędnik imigracyjny nie umieści żadnej adnotacji pod stemplem wjazdowym w paszporcie, wówczas dozwolony okres pobytu wynosi sześć miesięcy od daty wjazdu do Kanady.

      Kanadyjczycy wprowadzili w 2016 r. nowy wymóg uzyskania elektronicznego zezwolenia podróży (  Electronic Travel Authorization eTA) dla obywateli krajów, którzy zwolnieni są z obowiązku posiadania wizy wjazdowej do Kanady (m.in. dla Polaków). Elektronicznej rejestracji dokonuje się internetowo, podając dane osobowe. Po zarejestrowaniu się i wpisaniu danych dokonuje się opłaty kartą płatniczą. Opłata wynosi 7 dolarów kanadyjskich (2017). Takie elektroniczne zezwolenie uzyskuje się raz na 5 lat i przez ten czas istnieje w systemie służb granicznych Kanady.   Po upływie 5 lat lub przy wcześniejszej wymianie paszportu należy uzyskać nowe elektroniczne zezwolenie podróży. 

      Poświadczenie eTA można załatwić wchodząc na stronę rządu kanadyjskiego, jak niżej:

      Po angielsku http://www.cic.gc.ca/english/visit/eta.asp  

      lub po francusku  http://www.cic.gc.ca/francais/visiter/ave.asp  

       

      Warto je też wydrukować przed podróżą do Kanady.

       

       

      1.7. Wykaz świąt państwowych.

       1 stycznia New Year’s Day

      Wielki Piątek Good Friday

      Poniedziałek Wielkanocny Easter Monday

      Ostatni poniedziałek przed 25 maja Victoria Day

      24 czerwca St. Jean-Baptiste Day (święto państwowe obchodzone

      wyłącznie w Quebecu)

      1 lipca Canada Day

      Pierwszy poniedziałek sierpnia Civic Holiday (nie obowiązuje w Quebecu)

      Pierwszy poniedziałek września Labour Day

      Drugi poniedziałek października Thanksgiving

      11 listopada Remembrance Day

      25 grudnia Christmas

      26 grudnia Boxing Day

       

      System administracyjny


       

       

      2.1. Ustrój polityczny.

      Kanada jest monarchią konstytucyjną, a głową państwa jest Elżbieta II. Najwyższym przedstawicielem (namiestnikiem) monarchy jest mianowany (za radą premiera Kanady) Gubernator Generalny Kanady pełniący dziś funkcje głównie tytularne i honorowe (od 1 października 2010 r. jest nim David Johnston). Kanada jest również demokracją parlamentarną z federalnym systemem rządów parlamentarnych. Konstytucja Kanady określa prawne ramy państwa, obejmujące tekst pisany oraz niepisane zasady i zwyczaje.

       

      Podstawowe ramy kanadyjskiej konstytucji zawiera ustawa o Brytyjskiej Ameryce Północnej (ang. British North America Act) z 1867 r., przemianowana w 1982 r. na Ustawę Konstytucyjną z 1867 r. Konstytucja Kanady dzieli władzę między rząd federalny i rządy poszczególnych prowincji. Konstytucja obejmuje Kanadyjską Kartę Praw i Wolności (ang. Canadian Charter of Rights and Freedoms), gwarantującą Kanadyjczykom podstawowe prawa i wolności.

       

      2.2. Władza ustawodawcza

      Parlament Kanady składa się z głowy państwa i dwóch izb: wybieralnej Izby Gmin i mianowanego Senatu. Członków Izby Gmin wybiera się zgodnie z ordynacją większościową w okręgach wyborczych; wybory powszechne ogłasza Gubernator Generalny na wniosek Premiera. Trzy główne partie polityczne Kanady to: Liberalna Partia Kanady, Konserwatywna Partia Kanady i Nowa Demokratyczna Partia Kanady.

       

      2.3. Władza wykonawcza

      Stanowisko premiera Kanady, szefa rządu, przypada liderowi partii politycznej, która zyskała poparcie większości w Izbie Gmin. Premier i jego gabinet mianowani są formalnie przez Gubernatora Generalnego Kanady. Jednak to premier formuje swój gabinet, a Gubernator Generalny zwyczajowo akceptuje personalne decyzje premiera. Tradycyjnie, w skład gabinetu wchodzą członkowie partii premiera z obu izb ustawodawczych, głównie z Izby Gmin. Władzę wykonawczą sprawują premier i gabinet, a wszyscy oni składają przysięgę przed Królewską Radą Kanady (ang. Queen’s Privy Council for Canada) i stają się Ministrami Korony.

       

      2.4. Struktura administracji gospodarczej

      Na poziomie federalnym, do głównych resortów odpowiedzialnych za sprawy gospodarcze należą:

      • Ministerstwo Spraw Zagranicznych, Handlu i Rozwoju (Global Affairs Canada, dawniej Department of Foreign Affairs, Trade and Development Canada)
      • Ministerstwo Finansów (Department of Finance Canada)
      • Ministerstwo ds. Zasobów Naturalnych, (Natural Resources Canada)
      • Ministerstwo Przemysłu (Industry Canada)
      • Ministerstwo Rolnictwa  (Agriculture and Agri-Food),
      • Ministerstwo Robót Publicznych i Usług Rządowych (Public Works and Government Services Canada)

       

       

      2.5. Sądownictwo gospodarcze.

      Sąd Federalny oraz Federalny Sąd Apelacyjny mają zwierzchnią jurysdykcję w zakresie prawa cywilnego. Jednakże ich orzecznictwo jest ograniczone do spraw przewidzianych w prawie federalnym. Sądy te mogą orzekać w sporach między prowincjami oraz między prowincją a rządem federalnym. Dodatkowo, przed tymi sądami prowadzone są sprawy z zakresu ochrony własności intelektualnej, ochrony konkurencji na rynku oraz te dotyczące przedsiębiorstw federalnych (crown corporations). Sądy poszczególnych prowincji Kanady mogą rozstrzygać wyłącznie w kwestiach, które nie są regulowane przez prawo na poziomie federalnym.

       

      Rząd federalny stworzył wyspecjalizowany sąd rozstrzygający kwestie podatkowe, tzw. Sąd Podatkowy Kanady (Tax Court of Canada). Sąd ten, z siedzibą główną w Ottawie i oddziałami regionalnymi w Toronto, Montrealu i Vancouver, daje możliwość osobom fizycznym, jak i przedsiębiorstwom wniesienia sprawy przeciwko rządowi federalnemu w kwestiach wynikających z prawodawstwa podatkowego. Sąd Podatkowy jest instytucją niezależną od kanadyjskiego urzędu skarbowego (Canada Revenue Agency) i innych instytucji rządowych Kanady. Prawodawstwo Kanady popiera arbitraż (krajowy bądź międzynarodowy) jako sposób rozstrzygania sporów. Jeszcze w trakcie postępowania arbitrażowego, za wyjątkiem prowincji Quebec, prawodawstwo Kanady zezwala trybunałowi arbitrażowemu na wydawanie decyzji o charakterze przejściowym (np. zabezpieczenie lub inspekcja nieruchomości).

       

      Kanadyjskie sądy zwyczajowo uznają orzeczenia trybunałów arbitrażowych. Wraz z przystąpieniem do Konwencji o uznawaniu i wykonywaniu zagranicznych orzeczeń arbitrażowych sporządzonej w Nowym Jorku dnia 10 czerwca 1958 r., Kanada ograniczyła zakres przesłanek, na podstawie których mogłaby anulować bądź odmówić uznania lub wykonania orzeczeń trybunału arbitrażowego. Przy Kanadyjskiej Izbie Handlowej (The Canadian Chamber of Commerce) znajduje się Komitet Arbitrażowy (Arbitration Committee), pełniący funkcję narodowego komitetu Kanady przy Międzynarodowym Sądzie Arbitrażowym (International Court of Arbitration) Międzynarodowej Izby Handlowej (International Chamber of Commerce (ICC)). W skład Komitetu wchodzi zespół ponad 50 wiodących specjalistów kanadyjskich z zakresu arbitrażu międzynarodowego. Komitet zarządza programami arbitrażowymi w Kanadzie, prowadzi działalność edukacyjną z zakresu arbitrażu międzynarodowego oraz promuje działalność ICC.

       

      Trybunał Handlu Zagranicznego Kanady (Canadian International Trade Tribunal) jest głównym, niezależnym organem quasi-sądowym w Kanadzie, zajmującym się kwestiami dot. środków zaradczych w systemie handlowym. Trybunał jest uprawniony m. in. do:

      • Przeprowadzania postępowań wyjaśniających w kwestiach antydumpingowych i antysubsydyjnych, wprowadzania środków ochronnych w handlu,
      • Rozpoznawania odwołań w sprawach związanych z cłem, specjalnymi środkami importowymi i akcyzą,
      • Przeprowadzania dochodzeń w sprawie skarg potencjalnych kontrahentów dotyczących zamówień publicznych, przewidzianych przepisami NAFTA, umowy o handlu wewnętrznym Kanady (Agreement on Internal Trade) oraz porozumienia ws. zamówień rządowych WTO.

       

       

      Gospodarka


       

       

      3.1. Ogólna charakterystyka sytuacji gospodarczej

      Kanada to jedno z najbogatszych państw świata, z PKB wynoszącym ponad 1,5 bln USD, który rósł w 2016 r. w tempie 1,1%. Wśród czynników negatywnie wpływających na gospodarkę Kanady wymienić można utrzymujące się niskie ceny ropy i surowców, spadek zatrudnienia i inwestycji w branży naftowo-gazowej oraz sukcesywne osłabianie się sektora produkcji. Czynnikiem ryzyka są wywindowane ceny nieruchomości w dużych aglomeracjach (Toronto i Vancouver). Zdecydowane stanowisko USA ws. konieczności renegocjacji umowy NAFTA jest w ostatnich miesiącach istotnym czynnikiem budzącym nieufność inwestorów do rynku kanadyjskiego. Kanadyjska waluta odnotowuje sukcesywny spadek wartości względem dolara amerykańskiego – 1,3 CAD za 1 USD – i znalazła się wśród walut, które najwięcej straciły do USD.

      Nadzieje na ożywienie gospodarki Kanada wiąże z pozytywnym trendem wzrostu eksportu: o 3,2% w marcu 2017 i o 1,8% w kwietniu 2017 r. Wzrósł przy tym eksport energii (2,5%) oraz pojazdów i części samochodowych (4,4%). Deficyt handlowy zmniejszył się do 370 mln CAD. Eksport do USA, który stanowi 75% całkowitego eksportu, odnotował przy tym wzrost o prawie 5,5%, a import z tego kraju wzrósł o 1,1%. Nadwyżka CA w handlu z USA zwiększyła się w kwietniu br. doprawie 5 mld CAD – największej wartości od 2014 r. Także spadek bezrobocia do 6,5% (dane za kwiecień) jest najlepszym wynikiem od 2008 r. i może wskazywać na poprawę koniunktury. Bank Centralny Kanady przewiduje, że w 2017 r. wzrost PKB przyspieszy do 2%. W lipcu 2017 r. kanadyjski Bank Centralny podniósł podstawową stopę procentową o 0,25 pb. do poziomu 0,75%. Jest to pierwsza podwyżka stóp w Kanadzie od 7 lat, motywowana zachęcającymi wskaźnikami ekonomicznymi, tak w wymiarze wewnętrznym, jak i globalnie.

      Rząd wspiera gospodarkę, zwiększając wydatki publiczne (zwłaszcza socjalne oraz na administrację), co pociąga za sobą wzrost deficytu, który znacznie przekracza wcześniejsze założenia budżetowe (w tym roku budżetowym wyniesie ok. 30 mld CAD). Kanada zamierza zdynamizować gospodarkę, realizując plan inwestycji infrastrukturalnych. W założeniach budżetowych z 2016 r. rząd przewidział wydatkowanie prawie 12 mld CAD na projekty infrastrukturalne. Zapowiedziano inwestycje w infrastrukturę transportową, transport publiczny, infrastrukturę proekologiczną i socjalną oraz wsparcie społeczności rolniczych i zamieszkałych w odległych częściach kraju. Część tej kwoty nie została wydatkowana ze względu na słabo przygotowane projekty. Zapowiedziano powołanie nowej instytucji w postaci Banku Infrastrukturalnego Kanady oraz rządowego centrum promującego CA jako atrakcyjne miejsce do inwestowania (rząd planuje wydać na ten cel 200 mln CAD w tym roku).

      Kanada akcentuje kwestie ochrony klimatu dążąc zarazem do zwiększenia akceptacji społecznej dla wydobycia surowców (w tym projektów nowych rurociągów). W listopadzie 2016 r. premier poinformował o akceptacji dwóch projektów rurociągów eksportowych: Trans Mountain (firmy Kinder Morgan) i Line 3 (Enbridge). Alberta od lat starała się otworzyć inne drogi eksportu ropy i gazu, poza przesyłem do USA, na co pozwoli Trans Mountain. Quebec blokuje natomiast, ze względów ekologicznych, projekt rurociągu Energie Est, z Alberty do Montrealu i na Wschodnie Wybrzeże. Ponadto, istotnym wyzwaniem w kontekście otwarcia nowych rynków dla kanadyjskiego gazu ziemnego pozostaje budowa potencjału do eksportu gazu LNG.

      Jedocześnie trwają prace nad stworzeniem krajowego systemu ograniczania emisji i przeciwdziałania zmianom klimatu (planowane jest opodatkowanie emisji).

      Rząd podkreśla znaczenie dla gospodarki umów o wolnym handlu, w tym z UE. Istotnym elementem relacji handlowych Kanady z UE, który może zwiększyć dwustronną wymianę handlową, jest umowa o wolnym handlu CETA. W 2016 r. miało z kolei miejsce podpisanie kanadyjsko-ukraińskiej umowy o wolnym handlu (CUFTA). Umowa znosi 99,9% ceł na towary importowane przez Kanadę z Ukrainy i 86% ukraińskich ceł na towary importowane z Kanady (w tym wszystkie cła na towary przemysłowe, przemysłu drzewnego, ryby i owoce morza). Umowa ta także znajduje się na etapie oczekiwania na publikację.

       

      3.2. Relacje gospodarcze z UE         

      Stosunki gospodarcze miedzy Kanadą i państwami UE rozwijane są  od wielu lat na bazie szeregu porozumień generalnych (np. The Canada-EU Partnership Agenda – 2004) jak i sektorowych.

      Rząd CA mocno akcentuje znaczenie dla gospodarki umów o wolnym handlu, w tym z UE (CETA). 

      18 października 2013 r. premier Kanady oraz Przewodniczący KE osiągnęli w Brukseli polityczne porozumienie w tej sprawie.  26 września 2014 r. Kanada i UE podpisały wspólną deklarację oznajmiającą uzyskanie ostatecznego kształtu umowy CETA. 29 lutego 2016 r.  kanadyjska minister handlu międzynarodowego Chrystia Freeland oraz  komisarz UE ds. polityki handlowej  Cecilia Malmström poinformowały o zakończeniu uzgodnień ws. treści umowy CETA.  30 października 2016 r. odbył się z kolei 16 szczyt UE-Kanada w Brukseli. Głównymi punktami szczytu było podpisanie m.in. kompleksowej umowy gospodarczo-handlowa (CETA).

      Władze powołały następnie wysłannika ds. umowy o wolnym handlu CETA (Pierre Pettigrew), którego głównym celem będzie wsparcie szybkiego wejścia w życie porozumienia z Unią. Kanada dąży do jak najszybszego doprowadzenia do możliwości tymczasowego stosowania umowy CETA. Projekt ustawy ratyfikacyjnej został złożony w parlamencie federalnym przez minister ds. handlu Chrystię Freeland już 31.10.2016 r.

      W maju 2017 r. projekt ustawy wprowadzającej w życie umowę o wolnym handlu UE – Kanada („Bill C-30”) uzyskał tzw. sankcję królewską (royal assent). Obowiązywanie nowego prawa nastąpi po wyznaczeniu daty opublikowania w dzienniku urzędowym. CA czeka z publikacją do czasu przygotowania kompletnej legislacji krajowej, umożliwiającej funkcjonowanie CETA. W lipcu 2017 r. premier Kanady i przewodniczący Komisji Europejskiej ogłosili, że umowa handlowa CETA wejdzie tymczasowo w życie z dniem 21 września 2017 r.

      Po wejściu w życie, umowa o wolnym handlu między UE i Kanadą ma przynieść szereg korzyści, m.in.:

      • zwiększenie wzajemnych obrotów handlowych o 23%; ponad 92% unijnych towarów rolnych i przemysłowych importowanych będzie do Kanady bezcłowo;
      • eliminacja niemal wszystkich ceł importowych, co przyniesie 470 mln EUR oszczędności rocznie unijnym eksporterom
      • dostęp do rynku zamówień publicznych Kanady na poziomie prowincji.

       

      Dwustronna współpraca gospodarcza


       

       

      4.1. Gospodarcze umowy dwustronne

      • Umowa między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Kanady w sprawie popierania i wzajemnej ochrony inwestycji podpisana w Warszawie dnia 6 kwietnia 1990 r. (Dz.U. z 1991 r. Nr 27, poz. 114);
      • Umowa między Rządem Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej a Rządem Kanady w sprawie unikania podwójnego opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i majątku sporządzona w Warszawie dnia 4 maja 1987 r. (Dz.U. z 1990r. Nr. 38, poz. 216);
      • Umowa między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Kanady o wspieraniu mobilności młodych obywateli, sporządzona w Warszawie dnia 14 lipca 2008 r.; 1 sierpnia 2009 r. weszła w życie;
      • Umowa o zabezpieczeniu społecznym między Rzeczpospolitą Polską a Kanadą, podpisana w Warszawie w dniu 2 kwietnia 2008 r. (Dz.U. z 2009 r. nr 133, poz. 1095);
      • Umowa między Rządem Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej a Rządem Kanady o komunikacji lotniczej podpisana w Ottawie dnia 14 maja 1976 roku;
      • Umowa między Rządem Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej i Rządem Kanady w sprawie wzajemnych stosunków w dziedzinie rybołówstwa podpisana w Ottawie dnia 14 maja 1982 roku;
      • Umowa między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej i Rządem Quebecu o współpracy ekonomicznej, naukowej, technologicznej i kulturalnej podpisana w Warszawie dnia 14 marca 1991 roku;
      • Porozumienie między Ministerstwem Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa Rzeczypospolitej Polskiej i Departamentem Środowiska oraz Departamentem Przemysłu Kanady o współpracy w dziedzinie ochrony środowiska podpisana w Ottawie 12 września 1994 roku.

       

       

      4.2. Stan współpracy handlowej

      Obroty polsko – kanadyjskiej wymiany handlowej w 2016 r. osiągnęły poziom 2 533 mln CAD, co oznaczało 15% wzrostu w stosunku do roku poprzedniego. Polski eksport do Kanady w 2016 r. – rekordowy w historii – wyniósł blisko dwa miliardy dolarów kanadyjskich, osiągając wartość 1 917 mln CAD, zaś import z Kanady do Polski wyniósł 616 mln CAD. Dodatni dla Polski bilans w handlu z Kanadą wyniósł 1 570 mln CAD. W porównaniu z 2015 r., eksport z Polski do Kanady wzrósł o 8,7%, a import Polski z Kanady zwiększył się o 38,4%. Wśród państw Unii Europejskiej w 2016 r. Polska zajęła 10 miejsce wśród dostawców towarów do Kanady.

      Wśród prowincji kanadyjskich głównym odbiorcą (48%) polskich towarów w 2016 r. był Québec. Wartość polskiego eksportu do tej prowincji osiągnęła poziom 919,4 mln CAD, odnotowując wzrost o 14,4% w porównaniu do roku 2015. Na drugim miejscu, znalazła się prowincja Ontario, do której Polska wyeksportowała towary na kwotę 655,9 mln CAD (spadek o 4,2%). Trzecie miejsce zajęła Alberta z wartością otrzymanych dostaw z Polski 131,85 mln CAD (spadek o 9,7%). Dalsze miejsca zajęły prowincje: Kolumbia Brytyjska (82,7 mln CAD, wzrost o 8,4%), Nowa Funlandia i Labrador wzrost aż o 1 844,9% (dostawy z Polski na kwotę 80,4 mln CAD), Nowa Szkocja (20,6 mln CAD, wzrost o 12,5%), Manitoba (17,4 mln CAD, wzrost o 4,8%), Saskatchewan (4,3 mln CAD, spadek o 8,3%), Nowy Brunszwik (3,9 mln CAD, spadek o 51,6%).

      Przykładem niedawnej, udanej ekspansji na rynek Kanady jest stocznia Remontowa Shipbuilding, która w 2016 r. pozyskała w CA kolejny kontrakt o wartości 140 mln CAD na modernizację dwóch promów przewoźnika z prowincji British Columbia. W 2014 r. stocznia  podpisała kontrakt o wartości ponad 160 mln CAD z operatorem promów w Kolumbii Brytyjskiej „BC Ferries” na dostawę zaawansowanych technologicznie promów (są już w Kanadzie).

      Największą dotychczas inwestycją (2,8 mld CAD) był zakup przez KGHM kanadyjskiej firmy Quadra FNX Mining (2012) wraz z jej kopalniami i projektami wydobywczymi w Kanadzie, USA i Chile. Znaczącymi inwestorami w sektorze energetycznym i wydobywczym są też ORLEN (TriOil, Birchill, Kicking Horse) i Kulczyk Investment (Serinus Energy). Kanadyjskie spółki inwestujące w PL to przede wszystkim: Pratt&Whitney Canada, Bombardier Transportation, Shoppers Drug Mart, Nafa, Heli One, Wentworth Technologies Co. Ltd. i SNC-Lavalin.

      Polskie firmy zainteresowane w nawiązywaniu kontaktów z kanadyjskimi partnerami, poszukujące dróg ekspansji na rynek w CA i badające inne możliwości handlowo-inwestycyjne  mogą zwrócić się do działającego na terenie całej Kanady oddziału Polskiej Agencji Inwestycji i Handlu (email: toronto@paih.gov.pl,   zack.labieniec@paih.gov.pl).

      Więcej informacji można znaleźć też na stronach Polskiej Agencji Inwestycji i Handlu http://www.paih.gov.pl/pl?lang_id=16

      Informacje praktyczne dla polskiego eksportera - Kanada

      https://www.trade.gov.pl/pl/vademecum-rynkowe/ameryka-polnocna/219601,informacje-praktyczne-dla-polskiego-eksportera-kanada.html

       

      Dostęp do rynku


       

      5.1. Dostęp do rynku dla polskich towarów i usług (bariery)

       

       Warunki dostępu do rynku kanadyjskiego dla polskich towarów i usług są identyczne, jak dla innych dostawców z krajów UE. Istniejące bariery zostały zidentyfikowane przez eksporterów europejskich i umieszczone wśród tematów do dalszych rozmów UE z Kanadą. Najważniejsze bariery, z jakimi spotkać się może polski przedsiębiorca w Kanadzie to:

      • funkcjonowanie monopoli państwowych np. w zakresie importu alkoholu,
      • kontyngenty importowe na niektóre towary rolno-spożywcze (np. sery twarde i inne wyroby mleczarskie, drób i jego przetwory i inne),
      • regulacje techniczne i sanitarne, w tym różnice w standardach produktów żywnościowych,
      • uciążliwe procedury prowadzenia inspekcji i certyfikacji przez CFIA (Kanadyjską Agencję Kontroli Żywności), w tym wymogi dotyczące etykietowania i opakowania towarów,
      • uciążliwe i prowadzone niekiedy w sposób uznaniowy formalności celne,
      • restrykcje w zakresie świadczenia usług technicznych, związane z wymaganiami ubezpieczeniowymi, imigracyjnymi oraz nieuznawaniem dyplomów i świadectw kwalifikacji zawodowych, dodatkowo zróżnicowane w zależności od prowincji, powodują de facto uniemożliwienie dostępu do rynku zamówień publicznych tak federalnych, jak i na szczeblu prowincji dla firm spoza Kanady.

       

      Ponadto, dostęp do zamówień publicznych jest mocno ograniczony dla firm, które nie prowadzą swojej działalności gospodarczej w Kanadzie lub jeżeli przedmiot zamówienia nie jest objęty międzynarodową umową o handlu.

      Praktyczną barierą dla przedsiębiorców polskich mogą być również wyższe niż w Europie koszty reklamy i wprowadzenia na rynek nowego produktu, a także koszty obsługi prawnej. Muszą oni zwrócić uwagę na skomplikowane i zróżnicowane terytorialnie (prowincje) przepisy prawa handlowego, aby zabezpieczyć w jak największym stopniu swoje interesy. Dotyczy to zwłaszcza klauzul określających konsekwencje naruszenia zapisów zawartych umów. Trudnym jest wprowadzenie wyrobu do dużych działających w Kanadzie sieci dystrybucyjnych, mających w niektórych przypadkach centrale zakupów w USA.

       

       

      5.2. Dostęp do rynku pracy. Świadczenie usług i zatrudnienie obywateli RP.

      Polacy  chcący  pracować w  Kanadzie,  muszą  ubiegać się o pozwolenie na pracę w Ambasadzie  Kanady w Warszawie. Wjazd do Kanady w celu  podjęcia  zatrudnienia  w  tym kraju wymaga posiadania wizy z prawem do pracy. W dniu 2 kwietnia 2008 r. podpisano umowę o zabezpieczeniu społecznym między Rzeczpospolitą Polską i Kanadą. Umowa ta ma na celu m.in. uchronienie przed obowiązkiem podwójnego opłacania składek na ubezpieczenia społeczne. W dniu 14 lipca 2008 r. Polska i Kanada  podpisały umowę o wspieraniu mobilności młodych obywateli.  Jej celem jest  uproszczenie procedury wyjazdowej dla osób w  wieku od 18 do 35 lat, w tym  absolwentów  szkół  wyższych, którzy  zamierzają  odbyć  praktyki  zawodowe  w Kanadzie (lub w Polsce), zrealizować tam część swojego programu studiów; przebywać w celach szkoleniowych i poznawczych oraz podjąć czasowe zatrudnienie lub przebywać w celach kulturalnych lub poznawczo-turystycznych oraz podjąć pracę. Na mocy tej umowy, pobyt na terenie Kanady (lub Polski) może trwać jeden rok. Obywatele Polski wyjeżdżający do Kanady, którym wydany został list polecający, a w niektórych  przypadkach  również  wiza,  otrzymają w dniu wjazdu do Kanady, niezależnie od sytuacji na rynku pracy, zezwolenie na pracę, wydane przez rząd Kanady, ważne naczas ich legalnego pobytu w tym kraju.

       

       

       5.3. Nabywanie i wynajem nieruchomości.

       Sektor mieszkaniowy jest ważnym elementem gospodarki kanadyjskiej, a jego znaczenie jeszcze wzrosło w ostatnich latach, kiedy niskie stopy oprocentowania kredytów hipotecznych w powiązaniu ze wzrostem zatrudnienia i dochodów indywidualnych ludności, stworzyły podstawy dla silnego popytu na mieszkania i domy. Organizacje, które odgrywają szczególną rolę na rynku nieruchomości to Canadian Mortgage and Housing Corporation (CMHC) oraz Canadian Real Estate Association (CREA). Stowarzyszenie (CREA) jest przedstawicielem 66 tys. brokerów i agentów nieruchomości, którzy działają w 123 komitetach (real estate boards) i stowarzyszeniach. CREA jest przedstawicielem tych organizacji na szczeblu federalnym. Na stronach CREA znajdują się informacje o uwarunkowaniach, trendach i czynnikach oddziaływujących na kanadyjskie budownictwo. Tam też znajduje się informacja na temat kwestii takich jak aktywność budowlana, trendy w zakresie własności, kredyty hipoteczne.

       

       

       5.4. System zamówień publicznych.

       Zakupów w systemie publicznym dokonuje w Kanadzie ponad sto ministerstw i departamentów rządu federalnego, rządów prowincjonalnych oraz terytorialnych, agencji rządowych i korporacji państwowych. Największą instytucją rządową dokonującą zakupów jest Ministerstwo Robót Publicznych i Usług Rządowych – Public Works and Government Services Canada (PWGSC). Ministerstwo to zawiera rocznie średnio ok. 80.000 kontraktów o wartości ok. 8 mld CAD. PWGSC zakupuje towary dla większości ministerstw rządu federalnego, natomiast kontraktacja usług jest dokonywana zwykle przez ministerstwa i agencje rządu federalnego, w większości we własnym zakresie. PWGSC w zakresie usług realizuje tylko ok. 20% wartości wszystkich zamówień rządowych lokowanych w sektorze prywatnym. Poszczególne ministerstwa mogą dokonywać zakupów bezpośrednio od dostawców, poprzez własne biura zakupów. Są to kontrakty do wartości 400,000 CAD, z zachowaniem zasad przetargu lub do 100,000 CAD bez przetargu, z zachowaniem określonych zasad regulacji federalnych. Mogą one również dokonywać zakupów wartości nieprzekraczającej 2 mln CAD, jeśli przetarg na usługę został ogłoszony w systemie elektronicznym MERX – www.merx.com. Korporacje federalne (crown corporations) kontraktują usługi samodzielnie i posługują się bardziej elastycznymi procedurami zakupów niż ministerstwa. Niektóre korporacje zawierają porozumienia z organizacjami rządowymi dla wspólnego dokonywania zakupów usług. Głównymi aktami prawnymi regulującymi zamówienia publiczne w Kanadzie są:

      • Government Contracts Regulations
      • Financial Administration Act

       

      Przetargi  w  Kanadzie  są  przeprowadzane  zgodnie z tzw. Kodeksem  Zasad dot. Zamówień Publicznych (Code of Conduct for Procurement). Obecnie  udział  w przetargach rządowych i prowincjonalnych jest praktycznie zablokowany dla firm unijnych. Sytuację powinna poprawić w przyszłości umowa CETA. Wiele użytecznych informacji ws. zamówień  publicznych w Kanadzie znajduje się na stronie internetowej Ministerstwa Robót Publicznych i Usług Rządowych.

       

       

       5.5. Ochrona własności przemysłowej i intelektualnej.

       Odpowiedzialność  za  zarządzanie  ochroną  własności  intelektualnej  i  przemysłowej  w Kanadzie  spoczywa  na  Kanadyjskim  Urzędzie  Własności  Intelektualnej  (The Canadian Intellectual  Property Office – CIPO), który działa w ramach Ministerstwa Przemysłu Kanady (Industry Canada).  Do głównych zadań CIPO należy przyznawanie:

      • Patentów dla nowych wynalazków (przyznawane zastrzeżenia patentowe dotyczą zarówno procesów, maszyn, produkcji, składu substancji) bądź użytecznych ulepszeń istniejących wynalazków.
      • Znaków handlowych – wyrazy, symbole, wzory (bądź kombinacje wszystkich trzech elementów).
      • Praw autorskich chroniących dzieła artystyczne, teatralne, muzyczne i literackie, włączając w to programy komputerowe oraz w trzech innych dziedzinach określanych jako: wykonanie, nagranie dźwiękowe oraz sygnał komunikacyjny.
      • Wzorów przemysłowych, rozumianych jako cechy wizualne kształtów, konfiguracji, wzoru czy ornamentu (bądź kombinacji tychże cech), które stosuje się do gotowego, wyprodukowanego artykułu.
      • Topografii układów scalonych, rozumianych jako trójwymiarowe konfiguracje obwodów elektrycznych wcielonych do układów scalonych produktów bądź wzorów rozmieszczenia.

       

      Dodatkowo, Kanadyjska Agencja Inspekcji Żywności (The Canadian Food Inspection Agency (CFIA)) zajmuje się ochroną praw hodowców roślin (Plant breeders' rights).

       

       

      5.6. Informacja o aktach prawnych.

       Na poziomie federalnym, podstawowym aktem prawnym regulującym zakładanie działalności gospodarczej przez zagranicznych przedsiębiorców na kanadyjskim rynku jest Investment Canada Act (ustawa o inwestycjach zagranicznych w Kanadzie przyjęta w 1985 r.). Ustawa ta wskazuje na warunki i procedury związane z utworzeniem nowego przedsiębiorstwa na terenie Kanady, jak również przejęciem kontroli nad istniejącą kanadyjską firmą. Dokument ten określa sytuacje, w których zagraniczny inwestor jest zobowiązany do poinformowania władz kanadyjskich o dokonaniu inwestycji na terenie Kanady oraz przypadki, w których jego inwestycja musi zostać poddana przeglądowi i uzyskać zgodę rządu na jej realizację. W zależności od formy prawnej, przedsiębiorstwo zakładane przez zagranicznego inwestora może zostać zalegalizowane w Kanadzie w ramach jurysdykcji federalnej lub prowincjonalnej. Przykładowo, prowincje Kanady mają wyłączną jurysdykcję nad regulowaniem zakładania firm jednoosobowych i spółek osobowych.

      Natomiast w przypadku tworzenia korporacji, inwestor może zalegalizować swoją firmę na poziomie federalnym, jeżeli prowadzona działalność odbywać się będzie na obszarze całej Kanady, bądź na poziomie prowincjonalnym, jeżeli obszar działania jest ograniczony  do jednej prowincji.

       

      Prezentacja na temat Kanady zawierająca najważniejsze informacje o rynku:

      https://canada.trade.gov.pl/pl/o-kraju/kanadyjski-elementarz/88383,Kanadyjski-elementarz.html

       

       

       

      Przydatne linki i kontakty


       

       

      6.1. Administracja gospodarcza

      Ministerstwo Spraw Zagranicznych, Handlu i Rozwoju: http://www.international.gc.ca/

      Ministerstwo Przemysłu: http://www.ic.gc.ca/ic_wp-pa.htm

      Ministerstwo Finansów: http://www.fin.gc.ca

      Ministerstwo ds. Zasobów Naturalnych Kanady - http://www.nrcan-rncan.gc.ca/

      Kanadyjska Agencja Inspekcji Żywności (The Canadian Food Inspection Agency) http://www.inspection.gc.ca

      Canada Revenue Agency: http://www.cra-arc.gc.ca

      Canadian International Development Agency: http://www.acdicida.gc.ca/index.htm

      Biuro Radcy Handlowego Kanady (The Canadian Trade Commissioner Service) http://www.infoexport.gc.ca/

      Sąd Podatkowy Kanady (Tax Court of Canada) http://www.tcc-cci.gc.ca

      Kanadyjski Urząd Własności Intelektualnej (The Canadian Intellectual Property Office (CIPO)) http://www.cipo.ic.gc.ca/

      Export Development Canada: http://www.edc.ca/

      6.2. Samorządy gospodarcze

       Canadian Chamber of Commerce: http://www.chamber.ca/

       Canadian Manufacturers & Exporters: http://www.cme-mec.ca/

       Canadian Employers Council: http://www.cec-cce.ca/

       Canadian Council of Chief Executives: http://www.ceocouncil.ca/

       Toronto Board of Trade: http://www.bot.com/

      Canadian Tourism Commission: http://www.corporate.canada.travel

       Canada’s Chemical Producers: http://www.ccpa.ca

       Canadian Automotive Partnership Council: http://capcinfo.ca/

       W tym polonijne:

       Canada-Poland Chamber of Commerce of Toronto: www.canada-poland.com

       

       

      6.3. Oficjalna prasa ekonomiczna

      Financial Post (National Post): http://www.financialpost.com/

      Report on Business (the Globe and Mail): http://www.reportonbusiness.com/

      Business and Technology (Ottawa Citizen):http://www.canada.com/ottawacitizen/news/bustech/index.html

       Business (The Gazette): http://www.canada.com/montrealgazette/news/business/index.html

       Économie (Le Devoir): http://www.ledevoir.com/economie/

       Les Affaires: http://www.lesaffaires.com

       Business Edge: http://www.businessedge.ca

       

       

      6.4. Oficjalne strony o charakterze ekonomicznym

      Trade Negotiations and Agreements (TNA): http://www.international.gc.ca/trade-agreements-accords-commerciaux/ 

      Canadian International Trade Tribunal: http://www.citt.gc.ca/

      Invest in Canada: http://www.investincanada.gc.ca/

      Asia-Pacific Gateway - http://www.asiapacificgateway.net

       

      2 sierpnia 2013 (ostatnia aktualizacja: 13 lipca 2017)

      Drukuj Drukuj Podziel się treścią: