close

  • Polsce – służyć, Europę – tworzyć, Świat – rozumieć

     

  • KOSTARYKA

  • Kostaryka

    •  

       Informacje o kraju


       

      1. Informacje ogólne

       

                  1.1  Położenie geograficzne, ludność, obszar, stolica, języki urzędowe

       

      Nazwa państwa: Republika Kostaryki (República de Costa Rica)

       

      Położenie geograficzne: państwo w Ameryce Środkowej, pomiędzy Morzem Karaibskim i Oceanem Spokojnym. Graniczy od północy z Nikaraguą (dł. granicy 309 km) i na południu z Panamą (dł. granicy 330 km). Łączna długość wybrzeża karaibskiego i pacyficznego wynosi 1290 km. Kraj wyżynno-górzysty, położony w strefie aktywności sejsmicznej (liczne wulkany). Niziny występują jedynie na wybrzeżach oraz w dolinach większych rzek: San Juan, Tempisque i Canas. Najwyższy szczyt to Chirripo Grande (3820 m n.p.m.).

       

      Ludność: 4,83 mln mieszkańców (2016). Skład etniczny: biali i Metysi (94%), Murzyni i Mulaci (5%) oraz Indianie (1%). 63% populacji mieszka w miastach, z których największe to: stolica San José (1,7 mln), San Francisco, Puerto Limón, Alajuela i Cartago.

      Obszar: Kostaryka zajmuje 51 100 km2 (126. miejsce na świecie).

      Stolica: San José

       

      Język urzędowy: hiszpański.

       

                  1.2  Warunki klimatyczne

       

      Kostaryka znajduje się w strefie klimatu równikowego wilgotnego. Jedynie w zachodniej części kraju panuje klimat podrównikowy z jedną porą suchą. Roczna suma opadów waha się od 2500-5000 mm od strony Morza Karaibskiego (opady w tej części kraju są rozłożone równomiernie w ciągu roku) do 1500-2000 mm - wybrzeże Oceanu Spokojnego (opady występują od maja do listopada). Średnia temperatura wynosi 24-28°C na równinach i 18-20°C na wyżynach.

       

      1.3  Główne bogactwa naturalne

       

      Energia wodna, produkty rybołówstwa, drewno.

       

      1.4  System walutowy, kurs i wymiana

       

      Rząd Kostaryki stosuje tzw. wstęgę walutową, określając dopuszczalne granice wahań kursu walutowego. Rezerwy dewizowe gromadzone są w USD. Waluta: 1 colón = 100 céntimos (1 USD = 548,05 CRC; stan na 23.12.2016 r.)

       

      1.5  Religia

       

      Wyznania: katolicy 70,5%; protestanci 13,8%; inne 4,3%.

       

      1.6  Infrastruktura transportowa (przejścia graniczne, lotniska, porty)

       

      Kostaryka dysponuje ponad 100 lotniskami, w tym trzema międzynarodowymi: w Alajuela, obsługujące San José (oddalone o 17 km od stolicy), Liberii i Limón. Sieć drogowa liczy 35 820 km, z czego tylko niewiele ponad 8 000 km to drogi asfaltowe. Ze względu na górzyste ukształtowanie terenu, sieć kolejowa Kostaryki liczy zaledwie 500 km. Najważniejsze porty morskie znajdują się w Limón i Moin na wybrzeżu M. Karaibskiego oraz Puntarenas, Caldera i Punta Morales nad Pacyfikiem.

      Dostęp do internetu posiada 27% ludności. Zasięg telefonii komórkowej jest szeroki. Głównym operatorem komórkowym jest firma ICE.

       

      1.7  Obowiązek wizowy

       

      Nie ma obowiązku wizowego dla obywateli RP, którzy mają zamiar przebywać w Kostaryce nie dłużej niż 90 dni. Nie dotyczy to przyjazdu na pobyt stały lub w celu podjęcia pracy. Paszport powinien być ważny minimum 6 miesięcy od dnia przekroczenia granicy.

      Szczegółowe informacje dotyczące aktualnych procedur i wymagań wizowych można uzyskać w Ambasadzie RP w Meksyku.

       

      1.8  Święta państwowe

       

      1 stycznia – Nowy Rok; 11 kwietnia – Dzień Juana Santamarii; 1 maja – Święto Pracy; 25 lipca – Rocznica włączenia prowincji Guanacaste do Kostaryki; 2 sierpnia – Święto Matki Boskiej Anielskiej (Vírgen de Los Angeles), patronki Kostaryki; 15 sierpnia – Dzień Matki; 15 września – Dzień Niepodległości; 12 października – Dzień Kolumba; 24 grudnia – Wigilia; 25 grudnia – Boże Narodzenie. Święta ruchome: Wielki Czwartek, Wielki Piątek.

       

       

      System administracyjny


       

       

      2. System administracyjny

       

      2.1  Ustrój polityczny

       

      Republika prezydencka; konstytucja z 1949 r. Głową państwa jest prezydent, wybierany w wyborach powszechnych na 4-letnią kadencję (bez możliwości ponownego wyboru). Prezydent powołuje rząd i jest jego szefem, jest też naczelnym dowódcą sił publicznych (Kostaryka nie ma armii).

       

      2.2  Władza ustawodawcza i wykonawcza

       

      Władza ustawodawcza należy do 1-izbowego Zgromadzenia Ustawodawczego (57 miejsc), wybieranego w wyborach powszechnych na 4-letnią kadencję. Władzę wykonawczą sprawuje prezydent i odpowiedzialny przed nim rząd. Od maja 2014 r. funkcję prezydenta pełni Luis Guillermo Solis Rivera z centrolewicowej Partii Akcji Obywatelskiej (Partido Acción Ciudadana, PAC). Główną partią opozycyjną jest Partia Wyzwolenia Narodowego (Partido Liberación Nacional, PLN).

       

      2.3  Struktura administracji gospodarczej

       

      Administracja gospodarcza kraju podzielona jest pomiędzy kilka ministerstw. Ministerstwo Finansów (Ministerio de Hacienda) zajmuje się finansami publicznymi i polityką kredytową. MF zajmuje się m.in. projektowaniem budżetu państwa, polityką podatkową, obsługą długu publicznego oraz nadzorem celnym. Ministerstwo Gospodarki, Przemysłu i Handlu (Ministerio de Economia, Industria y Comercio, MEIC) zajmuje się rozwojem przemysłu i przedsiębiorczości, normami, regulacjami gospodarczymi i ochroną konsumenta. Zagraniczna polityka handlowa, negocjacje umów handlowych, promocja eksportu, inwestycje zagraniczne i prowadzenie statystyk handlu zagranicznego leży w gestii Ministerstwa Handlu Zagranicznego (Ministerio de Comercio Exterior, COMEX). Sprawy związane z planowaniem polityki gospodarczej i rozwoju kraju leżą w obszarze kompetencji Ministerstwa Planowania Krajowego i Polityki Ekonomicznej (Ministerio de Planificación Nacional y Política Económica, MIDEPLAN). Ministerstwo Rolnictwa i Hodowli (Ministerio de Agricultura i Ganaderia,) jest odpowiedzialne za sprawy związane z rolnictwem i hodowlą, a także inspekcją fitosanitarną. Kwestiami energetycznymi, środowiskowymi, telekomunikacyjnymi i górnictwem zajmuje się Ministerstwo Środowiska, Energii i Telekomunikacji (Ministerio del Ambiente, Energía y Telecomunicaciones, MINAET).

      Polityka monetarna i kredytowa leżą w kompetencjach Banku Centralnego Kostaryki (Banco Central de Costa Rica, BCCR). Głównym zadaniem agencji PROCOMER jest promocja inwestycji i eksportu Kostaryki.

      Szczegółowe informacje nt. administracji państwowej Kostaryki można znaleźć na stronie internetowej Urzędu Prezydenta www.casapres.go.cr.

       

      2.4  Sądownictwo gospodarcze

       

      Działalność gospodarcza w Kostaryce regulowana jest przez Kodeks Handlowy z 1964 r. z późniejszymi zmianami.

       

      Nie istnieją wyspecjalizowane sądy ds. gospodarczych. Sądownictwo gospodarcze funkcjonuje w ramach sądów rejonowych pierwszej instancji, apelacyjnych (II instancja) oraz Wydziału ds. cywilnych i administracyjnych Sądu Najwyższego (instancja najwyższa). Przed skierowaniem sprawy do sądu, przedsiębiorca może skorzystać z pomocy Centrum Arbitrażowego przy Kostarykańskiej Izbie Handlowej (CCA, www.camara-comercio.com) lub Krajowej Izbie Przemysłu Rolnego i Rolnictwa (CNAACR, www.cnaacr.com).

       

      Gospodarka


       

        

      3. Gospodarka

       

      3.1  Ogólna charakterystyka sytuacji gospodarczej

       

      W porównaniu do swoich środkowoamerykańskich sąsiadów, Kostaryka jest stosunkowo stabilną gospodarką opartą na turystyce, rolnictwie i eksporcie produktów przemysłu elektronicznego. Na korzyść kraju świadczą stabilne instytucje publiczne, wieloletnia historia pokojowego przekazywania władzy oraz zdecydowanie mniejsze różnice w dystrybucji dochodu narodowego niż w innych państwach regionu. W porównaniu do innych państw Ameryki Środkowej, poziom życia w Kostaryce jest zdecydowanie wyższy. PKB per capita wg parytetu siły nabywczej wynosi 12.600 USD i jest najwyższy w całym regionie (sytuacja ubóstwa dotyka około 20% społeczeństwa, mniej niż w innych krajach AŚ). Imponująca bioróżnorodność Kostaryki sprawia, iż jest ona interesującym miejscem dla ekoturystyki. Zagranicznych inwestorów przyciągają stabilność polityczna kraju, stosunkowo wysoki poziom kwalifikacji pracowników oraz zachęty finansowe oferowane w strefach wolnego handlu. W odróżnieniu od reszty krajów Ameryki Środkowej, Kostaryka nie jest silnie uzależniona od przekazów pieniężnych z zagranicy - stanowią one jedynie ok. 2% PKB.

      Od ponad 25 lat Kostaryka rozwija się w sposób zrównoważony, głównie dzięki przyjęciu w latach 80. proeksportowego modelu gospodarki, a także otwarciu na inwestorów zagranicznych i stopniowej liberalizacji handlu. W latach 2002-2015 średnie tempo wzrostu PKB wynosiło ok. 4%. W okresie poprzedzającym światowy kryzys ekonomiczny, gospodarka Kostaryki rozwijała się szybciej niż pozostałych państw regionu, aby w 2009 r. odnotować spadek PKB na poziomie -1,1%. Jednakże, ze względu na większą - w porównaniu do reszty AŚ - dywersyfikację rynków zbytu swoich towarów, Kostaryka słabiej odczuła efekty globalnego kryzysu gospodarczego. Rząd realizował plan stymulacji gospodarki i ochrony najuboższych grup społecznych pod nazwą „Tarcza”. W efekcie, wzrosło zatrudnienie w sektorze publicznym, zwielokrotniono również wydatki na cele socjalne i infrastrukturalne. Dodatkowo, w lutym 2009 r. rząd uzyskał linię kredytową w MFW o wartości 725 mln USD. Niemniej jednak, nakłady poniesione na realizację planu antykryzysowego spotęgowane załamaniem eksportu, spadkiem dochodów podatkowych i niższą konsumpcją wewnętrzną miały wpływ na znaczące pogorszenie się stanu finansów publicznych.

      W 2010 r. gospodarka kostarykańska zaczęła odzyskiwać dynamikę sprzed kryzysu. Wzrost PKB był najwyższy, po Panamie, wśród krajów regionu, głównie dzięki zwiększeniu eksportu i konsumpcji prywatnej (+3,5%). W roku 2015 wzrost PKB osiągnął 3,7%. Warto też odnotować znaczący spadek inflacji w 2015 r. (0,8%, wobec 4,5% w 2014 r.).

       Pogorszyła się natomiast kondycja finansów publicznych – w wyniku wysokich wydatków państwa, wzrosły deficyt budżetowy i dług publiczny. Najpilniejszą potrzebą Kostaryki jest obecnie przeprowadzenie reformy fiskalnej w celu uzdrowienia finansów państwa, obejmującej m.in. ustawy o wprowadzeniu VAT (nie istnieje do tej pory), o spółkach handlowych, o funkcjonariuszach publicznych oraz o przeciwdziałaniu oszustwom fiskalnym. Uzdrowienie finansów publicznych jest palącą potrzebą kraju – dług publiczny wzrasta i osiągnął już 49% PKB, 48,5% budżetu państwa jest wydatkowane tylko na spłacanie długu publicznego, nie ma środków na inwestycje publiczne. Pojawia się też problem bezrobocia, oscylującego wokół 10% (11,8% w 2014, 9,6% w 2015).

      Przez wiele lat eksport kostarykański zdominowany był przez banany i kawę, jednak na przestrzeni ostatniej dekady nastąpiła dywersyfikacja struktury produkcji, głównie poprzez rozkwit sektora „maquila” - zakładów przetwórczo-montażowych ukierunkowanych na eksport – spowodowany wprowadzeniem przez rząd systemu zachęt dla inwestorów zagranicznych. Wśród firm, które zdecydowały się ulokować kapitał w Kostaryce są m.in. Intel, Procter&Gamble, Boston Scietific, Hospira i Baxter Healthcare.

      Obroty handlowe Kostaryki stanowią ok. 46% wymiany handlowej całego regionu AŚ. Po załamaniu eksportu w 2009 r. (-9% r/r), w 2010 r. jego wolumen wzrósł do 9,34 mld USD, a całkowita wartość obrotów handlowych Kostaryki wyniosła 23 mld USD. W kolejnych latach wolumen wymiany handlowej kraju stopniowo wzrastał. W 2014 r. obroty handlowe wyniosły 28,39 mld USD, a w 2015 r. osiągnęły 30,2 mld USD.

      Kawa i banany wciąż odgrywają istotną rolę w sprzedaży zagranicznej Kostaryki (10%), jednak od kilku lat głównym produktem eksportowym pozostają podzespoły komputerowe (24% udziału), rośnie też udział aparatów medycznych i leków (16%). Głównymi pozycjami w imporcie są komponenty elektroniczne, paliwa i oleje ropopochodne, farmaceutyki oraz samochody.

      Stany Zjednoczone są głównym partnerem handlowym Kostaryki; na rynek amerykański kierowane jest 30,7% eksportu; towary sprowadzane z USA stanowią 46,2% całości importu. Kolejnymi po Stanach Zjednoczonych odbiorcami eksportu kostarykańskiego są: UE (17% - głównie Benelux, Niemcy, Włochy i Wielka Brytania), państwa Ameryki Środkowej (13% - przede wszystkim Panama i Gwatemala), Meksyk (6,4%) oraz Chiny wraz z Hong Kongiem (5,8%). Poza USA, najwięcej towarów sprowadzanych jest z Meksyku (9%), UE (8% - przede wszystkim z Niemiec i Niderlandów) oraz Chin (13,2%).

      Większość inwestycji zagranicznych lokowana jest w przemyśle wytwórczym, turystyce i nieruchomościach. Od lat głównym inwestorem są Stany Zjednoczone (56%); następne miejsca zajmują Hiszpania (5,8%), Niderlandy (2%) i Kanada (2,5%). W 2014 r. wartość inwestycji zagranicznych wyniosła 2,10 mld USD i w 2015 r. 2,70 mld USD.

      Kostaryka jest regionalnym liderem w kwestiach ekologicznych. Z powodów ekologicznych nie są eksploatowane złoża ropy naftowej na wybrzeżu Atlantyku. 99% energii elektrycznej wykorzystywanej w kraju generowane jest przez odnawialne źródła; zamiarem rządu jest osiągnięcie zerowej emisji CO2 do 2021 r.

       

      3.2  Tabela głównych wskaźników makroekonomicznych

       

       

      2011

      2012

      2013

      2014

      2015

      PKB wartość globalna w mld USD

      42,30

      46,47

      49,58

      49,6

      52,89

      PKB wartość na 1 mieszkańca w USD (PPP)

      9212

      9985

      10536

      10426

      11002

      Tempo wzrostu PKB w %

      4,5

      5,2

      1,8

      3,0

      3,7

      Relacja deficytu finansów publicznych do PKB w %

      5,3

      4,4

      5

      6,01

      5,83

      Relacja całkowitego długu publicznego do PKB w %

      46,5

      51,9

      55

      42,4

      49

      Stopa inflacji (indeks cen konsumpcyjnych CPI) w %

      4,9

      4,5

      5,2

      4,5

      0,8

      Stopa bezrobocia w %

      6,5

      7,8

      7,6

      11,8

      9,6

      Wartość obrotów handlu zagranicznego w mld USD

      25,91

      28,19

      29,22

      28,39

      30,60

      Wartość eksportu w mld USD

       

      10,38

      11,44

      17,56

      11,30

      11,80

      Wartość importu w mld USD

       

      15,53

      16,75

      11,66

      17,09

      18,80

      Relacja deficytu na rachunku obrotów bieżących bilansu płatniczego do PKB w %

      -3,5

      -5,27

      -5,9

      -4,4

      -3,3

      Wartość rocznego napływu zagranicznych inwestycji bezpośrednich w mld USD

      2,15

      2,26

      2,66

      2,10

      2,70

      Wartość rocznego odpływu zagranicznych inwestycji bezpośrednich w mln USD

      5,8

      4,25

      2,65

      2,58

      3,30

      Skumulowana wartość zagranicznych inwestycji bezpośrednich (inward) *

      b. d.

      b. d.

      b. d.

      b. d.

      b. d.

      Skumulowana wartość zagranicznych inwestycji bezpośrednich za granicą (outward) *

      b. d.

      b. d.

      b. d.

      b. d.

      b. d.

            Dane: MFW, BCCR, CEPAL, COMEX, UNCTAD

      * - kraj nie publikuje oficjalnych danych na ten temat.

       

      3.3  Główne sektory gospodarki

       

      Na przestrzeni ostatnich lat gospodarka Kostaryki przeszła głębokie zmiany strukturalne. Dzięki inwestycjom zagranicznym o wysokiej wartości dodanej i dywersyfikacji eksportu, kraj ten wyróżnia się na tle regionu w dalszym ciągu silnie uzależnionego od rolnictwa. W 2015 r. udział poszczególnych sektorów gospodarki w tworzeniu PKB przedstawiał się następująco: 75,2% usługi (w tym handel i turystyka), 19,2% przemysł, 5,6% rolnictwo.

      W sektorze przemysłowym zatrudnionych jest 22% ludności aktywnej zawodowo. Podstawą przemysłu jest sektor montażowo-przetwórczy, skoncentrowany przede wszystkim w specjalnych strefach ekonomicznych. Generalnie produkcję przemysłową można podzielić na dwa działy:

      1. produkcję tradycyjną na potrzeby rynku wewnętrznego (żywność przetworzona, napoje);
      2. nastawioną proeksportowo produkcję montażowo-przetwórczą (elektronika, sprzęt medyczny, farmaceutyki, tekstylia).

        Usługi dają zatrudnienie 64% populacji aktywnej zawodowo. Sektorem notującym najszybszy wzrost jest turystyka (jej udział w tworzeniu PKB wynosi 13%), której rozwój jest wspierany przez rząd za pomocą licznych zachęt fiskalnych i ułatwień administracyjnych. Kostaryka jest najważniejszym ośrodkiem ekoturystycznym w AŚ. Corocznie kraj odwiedza ok. 2 mln turystów. W opracowanym przez Światowe Forum Ekonomiczne (WEF) rankingu „Travel and Tourism Competitiveness Report 2009”, Kostaryka zajęła 42. miejsce na świecie i pierwsze w Ameryce Łacińskiej pod względem konkurencyjności turystycznej. Pozostałe gałęzie sektora usług notujące szybki wzrost to transport, usługi informatyczne i usługi dla biznesu.

      Sektor rolniczy zatrudnia 14% siły roboczej Kostaryki. Rolnictwo zdominowane jest przez uprawy kawy, bananów (drugi producent na świecie) i ananasów, przeznaczonych głównie na rynek St. Zjednoczonych i europejski (98% eksportu). Ziemie uprawne zajmują 505 tys. km2. Na wyżynach uprawiane są głównie kawa i trzcina cukrowa, podczas gdy na nizinach dominują bananowce. W ostatnich latach zyskały na znaczeniu produkty nietradycyjne tj. kwiaty cięte, orzechy makadamia, zioła i kawa gourmet. Hodowla palm olejowych zaspokaja przede wszystkim potrzeby wewnętrzne. Rybołówstwo skoncentrowane jest głównie na wybrzeżu Pacyfiku; opiera się na połowie skorupiaków (krewetki, langusty) i tuńczyka.

       

      3.4 Uczestnictwo w wielostronnych organizacjach i porozumieniach o charakterze ekonomicznym

       

      1 stycznia 2009 r. Kostaryka stała się stroną Stefy Wolnego Handlu CAFTA-DR między państwami AŚ, USA i Dominikaną. Ponadto, podpisała układy o wolnym handlu z Meksykiem, Chile, Panamą, Kanadą oraz krajami CARICOM. W 2010 r. zakończono negocjacje podobnych porozumień z ChRL i Singapurem.

                  Kostaryka jest członkiem następujących porozumień i organizacji o charakterze gospodarczym: APEC (obserwator), BCIE, CACM, CEPAL, FAO, G-77, IADB, IBRD, IDA, IFAD, IFC, ILO, IMF, LAES, ALADI (obserwator), MIGA, OAS, UNCTAD, UNIDO, UNWTO, WB, WCO, WIPO, WTO.

       

      3.5  Relacje gospodarcze z UE

      Jako strona Systemu Integracji Środkowoamerykańskiej (SICA), Kostaryka utrzymuje wielopłaszczyznowe stosunki z UE (dialog polityczny, współpraca gospodarcza). Głównym celem polityki unijnej wobec Kostaryki jest wspieranie spójności społecznej oraz stymulowanie uczestnictwa państwa w procesie integracyjnym AŚ.

      W maju 2010 r. w ramach odbywającego się w Madrycie szczytu UE-AŚ, Kostaryka, wraz z pozostałymi krajami regionu, podpisała tekst Umowy Stowarzyszeniowej z UE. Porozumienie obejmuje aspekty polityczne i gospodarcze oraz współpracę w zakresie rozwoju. W wymiarze gospodarczym układ ustanawia obszar wolnego handlu w zakresie produktów przemysłowych i obniżenie taryf celnych dla niektórych towarów rolnych (banany, mięso, ryż). Parlament Kostaryki ratyfikował już Umowę. Aby weszła ona w pełni w życie, potrzebna jest jeszcze ratyfikacja przez niektóre państwa UE.

      Na Kostarykę przypada 60% eksportu krajów AŚ do UE, zajmuje też drugie miejsce - po Panamie - pod względem inwestycji unijnych w regionie. Od 2003 r. obroty handlowe UE z Kostaryką rosły w tempie 3,5%; obecnie Unia jest drugim partnerem handlowym Kostaryki, z udziałem 13,3% w wymianie handlowej ogółem (2015 r.) i odnotowuje ujemne saldo obrotów handlowych z Kostaryką (-1,28 mln euro). Eksport unijny w 2015 r. wyniósł 973 mln euro (829 mln w 2014 r.), podczas gdy wartość importu osiągnęła 2,25 mld euro (3,77 mld w 2014 r.). Udział Kostaryki w globalnym eksporcie i imporcie UE wynosi 0,1% (70. miejsce wśród partnerów handlowych Unii: 57. importer, 89. eksporter w 2015 r.).

      UE importuje głównie produkty rolno-spożywcze (66,4%), towary przetworzone (19,3%), maszyny i urządzenia transportowe (9,3%). Eksportuje natomiast maszyny i urządzenia transportowe (40,1%), wyroby przemysłu chemicznego (19,2%), wyroby przemysłu przetwórczego (13,1%) oraz żywność (5,7%) (2015 r.).

      Głównymi inwestorami europejskimi w Kostaryce są Hiszpania, Niderlandy i Niemcy.

      W zakresie unijnej pomocy rozwojowej, Kostaryka otrzymała w latach 2007-2013 34 mln euro na cele związane ze zwalczaniem biedy i nierówności społecznych, a także rozwijaniem procesu integracyjnego w AŚ. Później kraj ten, ze względu na stosunkowo wysoki PKB per capita, przestał się kwalifikować do dwustronnej pomocy w ramach Instrumentu Współpracy Rozwojowej (DCI). Pozostaje jednak aktywnym partnerem w regionalnych i tematycznych programach unijnych takich jak Al-Invest, Euro-Solar, Eurosocial, URBAL, ALFA, ALBAN, Euroclima czy LAIF.

       

       

      Dwustronna współpraca gospodarcza


       

      4. Dwustronna współpraca gospodarcza

       

                  4.1  Gospodarcze umowy dwustronne

       

      Do czasu pełnego wejścia w życie Umowy Stowarzyszeniowej UE-AŚ, kształt stosunkom gospodarczym Kostaryki z Polską nadaje Umowa ramowa o współpracy gospodarczej między UE i Ameryką Środkową z 1993 r.

       

      4.2  Handel zagraniczny

       

      Fluktuacje wartości i struktury importu towarów z Polski w skali rocznej wskazują, że w dużej mierze opiera się on na okazjonalnych transakcjach przeprowadzanych na międzynarodowym rynku towarowym w zależności od aktualnych cen. Często polskie towary trafiają do Kostaryki poprzez międzynarodowych pośredników, a bezpośrednie kontakty handlowe miejscowych przedsiębiorców z polskimi odnotowywane są sporadycznie.

      Kostaryka jest głównym partnerem handlowym Polski w regionie AŚ. Istnieje ogromna przewaga eksportu kostarykańskiego do Polski nad importem z naszego kraju. Od 2011 r. wolumen wymiany handlowej charakteryzowała tendencja spadkowa (od 104,88 mln USD w 2011 do 52,01 mln USD w 2014), w 2015 r. nastąpił jednak wzrost obrotów do wartości 74,39 mln USD, w tym polski eksport wyniósł 4,72 mln USD, import z Kostaryki 69,67 mln USD.

      Polska eksportuje do Kostaryki m.in. kosmetyki, samochody, rury, sprzęt elektryczny, leki, jachty, preparaty do włosów; importuje owoce (banany, ananasy), podzespoły elektroniczne oraz sprzęt medyczny.

       

      Obroty handlowe między Polską i Kostaryką (w mln USD)

       

      2011

      2012

      2013

      2014

      2015

      2016

      I-X

      Obroty

      104,88

      82,93

      63,48

      52,01

      74,39

      92,36

      Eksport

      8,44

      8,14

      6,46

      4,76

      4,72

      9,86

      Import

      96,43

      74,80

      57,02

      47,25

      69,67

      82,50

      Saldo

      -87,99

      -66,66

      -50,56

      -42,49

      -64,95

      -72,64

       

       

       

       

       

       

       

       

       

      Dane MR RP

       

      4.3  Inwestycje wzajemne

       

      Dane Narodowego Banku Polskiego nie odnotowują, by firmy zarejestrowane w Kostaryce dokonywały bezpośrednich inwestycji zagranicznych w Polsce. Również w danych NBP brak jest informacji, by polskie firmy inwestowały w Kostaryce. Inwestycje obywateli polskich ograniczają się do zakupów nieruchomości.  

       

      4.4  Współpraca regionalna

       

      Z uwagi na znaczne oddalenie geograficzne Polski i Kostaryki współpraca o charakterze regionalnym nie istnieje.

       

      4.5  Współpraca samorządów gospodarczych

       

      Brak jest współpracy samorządów gospodarczych z Polski i Kostaryki.

       

      Dostęp do rynku


       

      5. Dostęp do rynku

       

                  5.1  Dostęp do rynku dla polskich towarów i usług

       

      Na przestrzeni ostatnich lat Kostaryka znacznie zliberalizowała dostęp do rynku, zwłaszcza w zakresie towarów przemysłowych. Dalsza liberalizacja dostępu dla firm z UE nastąpi po pełnym wejściu w życie Umowy Stowarzyszeniowej UE-AŚ.

      Jako członek Jednolitego Rynku Ameryki Środkowej (CACM), Kostaryka stosuje wspólną dla krajów regionu taryfę celną, która określa wysokość stawek importowych dla państw trzecich (0% na dobra kapitałowe i przemysłowe, 15% na dobra konsumpcyjne). Maksymalna stawka celna wynosi 150% (mrożone produkty drobiowe), jednak tylko 2% importu Kostaryki podlega opłatom celnym wyższym niż 15%.

      Większość importowanych towarów nie wymaga posiadania certyfikatów importowych, tym niemniej w przypadku m.in. farmaceutyków, kosmetyków, produktów chemicznych, przetworzonej żywności i napojów wymagane jest uzyskanie pozwolenia importowego i rejestracja przez Min. Zdrowia. Dla produktów pochodzenia roślinnego lub zwierzęcego wymagany jest certyfikat fitosanitarny wydany przez lokalne Min. Rolnictwa. Procedura przyznania certyfikatu trwa zazwyczaj kilka tygodni. W ostatnich miesiącach Kostaryka dokonała znaczących uproszczeń ww. procedur (średni czas oczekiwania spadł z 25 do 15 dni), zmniejszyła się także ilość potrzebnych dokumentów. 

      Polskie firmy nie informowały placówki o barierach w handlu z Kostaryką. Można jednak stwierdzić, że polski eksport jest nisko konkurencyjny na miejscowym rynku. W okresie PRL importowano surowce, maszyny i produkty mało przetworzone po atrakcyjnie niskich cenach. W dalszym ciągu takiego rodzaju asortyment jest kojarzony z ofertą eksportową Polski. Bariery takie jak zakotwiczenie w strefie dolarowej, znaczna odległość od Polski, różnice skali oraz skomplikowane procedury celne - dodatkowo utrudniają eksport polskich produktów. Nie bez znaczenia są bariery językowe i kulturowe.

      Firmy unijne jako bariery w handlu wskazują m.in. rozbudowaną biurokrację, opieszałość urzędników państwowych, występujące przypadki arbitralnych decyzji celnych oraz zaniedbaną infrastrukturę publiczną.

      Rząd Kostaryki aktywnie wspiera lokowanie BIZ w kraju. Ustawodawstwo krajowe zezwala na inwestycje zagraniczne w większości sektorów gospodarki. Po przystąpieniu do układu CAFTA-DR, Kostaryka zliberalizowała dostęp do rynku usług, niemniej wciąż istnieją ograniczenia dla inwestorów zagranicznych dotyczące m.in. transportu, telefonii stacjonarnej i energetyki (produkcja i dystrybucja energii elektrycznej). 

      W rankingu gospodarek przyjaznych biznesowi „Doing Business 2014”, Kostaryka zajęła 78. miejsce (na 183 państwa sklasyfikowane), najwyższą punktację otrzymując w kategoriach „handel międzynarodowy” i „rejestracja nieruchomości”. W 2015 roku Kostaryka zajęła 79 miejsce na 189 państw, które zostały sklasyfikowane. W 2016 r. znalazła się na 62. pozycji wśród 190 państw analizowanych.

      W klasyfikacji WEF „Enabling Trade Report 2014”, Kostaryka zajęła 42. miejsce na świecie (drugie w Ameryce Łacińskiej po Chile), na 138 krajów pod względem łatwości prowadzenia handlu. Najwyższą punktację otrzymała w kategorii „dostęp do rynku”. Dobre wyniki uzyskała również w kategoriach „środki pozataryfowe” i „struktura taryfowa”. W 2015 roku w tejże klasyfikacji, Kostaryka awansowała na 40. miejsce.

       

      5.2  Dostęp do rynku pracy. Świadczenie usług i zatrudnianie obywateli RP

       

      Obcokrajowiec chcący podjąć pracę jest zobowiązany posiadać prawo stałego pobytu oraz uzyskać pozwolenie na pracę z Urzędu Imigracyjnego Kostaryki. W tym celu powinien zgłosić się do najbliższego konsulatu Kostaryki. Pozwolenie jest wydawane na okres 1 roku, po czym należy wystąpić o jego przedłużenie. Procedura przyznania pozwolenia trwa zazwyczaj 30-60 dni. Obcokrajowiec może wystąpić o obywatelstwo kostarykańskie po 5 latach pobytu w kraju. Szczegółowe informacje dostępne są pod adresem www.migracion.go.cr.

       

      5.3  Nabywanie i wynajem nieruchomości

       

      Generalnie, Kostaryka zezwala na nabywanie ziemi i nieruchomości przez obcokrajowców; jedynym ograniczeniem jest zakaz posiadania ziemi w 50-metrowym pasie przybrzeżnym. Przy zawieraniu transakcji zalecane jest skorzystanie z pomocy kancelarii prawniczej lub agenta nieruchomości.

       

      5.4  System zamówień publicznych

       

      Kostaryka nie jest sygnatariuszem Wielostronnego Porozumienia w Sprawie Zamówień Publicznych-GPA WTO. Przyznawanie kontraktów publicznych reguluje ustawa Ley de Contratación Administrativa z 1995 r. z późn. zmianami. Ustawa wprowadziła równe traktowanie oferentów krajowych i zagranicznych, w praktyce jednak preferowani są oferenci krajowi oraz z państw-sygnatariuszy układu CAFTA-DR. Informacje o zamówieniach publicznych zamieszczane są na stronie www.comprared.cr.

       

      5.5  Ochrona własności przemysłowej i intelektualnej

       

      Kostaryka zaadaptowała do swojego prawodawstwa zapisy WTO dotyczące ochrony własności intelektualnej (TRIPs); jest także członkiem WIPO. Urzędami zajmującymi się udzielaniem ochrony prawnej na przedmioty własności intelektualnej są Biuro Prokuratora Generalnego i Rejestr Krajowy (Registro Nacional). Szczegółowe informacje dostępne są pod adresem: www.registronacional.go.cr.

      Pomimo wprowadzenia nowych rozwiązań legislacyjnych, sprzedaż nielegalnie skopiowanych multimediów i podrobionych marek towarowych oraz bezprawne rozprzestrzenianie amerykańskich programów telewizyjnych jest wciąż dość częstą i praktycznie bezkarną praktyką.

      Biuro US Trade Representative umieściło Kostarykę na tzw. Watch List, będącej spisem państw w których nie są przestrzegane prawa własności intelektualnej.

       

      5.6  Informacja o aktach prawnych

       

      Zbiór aktów prawnych Kostaryki w języku hiszpańskim znajduje się na stronie www.asamblea.go.cr/Centro_de_informacion/Consultas_SIL/Pginas/Leyes.aspx.

      Informacje nt. legislacji kostarykańskiej w jęz. angielskim dostępne są na stronach www.costaricalaw.com oraz www.glin.gov.

       

       

      Przydatne linki i kontakty


       

      6. Przydatne kontakty i linki

       

      6.1  Administracja gospodarcza

       

      Urząd Prezydenta

      PO Box 520-2010 Zapote, San José Costa Rica

      Tel. (506) 2207-9100 Fax (506) 2253-1485

      http://presidencia.go.cr/

       

      Ministerstwo Handlu Zagranicznego / Ministerio de Comercio Exterior (COMEX)

      75 metros norte de la agencia del Banco de Costa Rica, Paseo Colón

      PO Box: 96-2050 San José, Costa Rica

      Tel: (506) 299-4700 Fax: (506) 255-3281

      info@comex.go.cr

      http://www.comex.go.cr

       

      Ministerstwo Gospodarki, Przemysłu i Handlu / Ministerio de Economía, Industria y Comercio

      Edificio del IFAM, en B° Los Colegios, Moravia.

      PO Box: 100216-1000 San José, Costa Rica

      Tel.: (506) 235-2700 Fax: (506) 236-7192 / 236-7281

      uie@meic.go.cr

      http://www.meic.go.cr

       

      Ministerstwo Finansów / Ministerio de Hacienda

      Antiguo Banco Anglo, frente al Hotel Costa Rica, diagonal al Teatro Nacional, San José,

      Tel.: (506) 257-9333 Fax: (506) 233-8267 / 221-7216

      centrovirtual@hacienda.go.cr

      http://www.hacienda.go.cr

       

      Ministerstwo Rolnictwa i Hodowli / Ministerio de Agricultura y Ganadería

      PO Box: 10094-1000 San José, Costa Rica

      Tel.: (506) 231-2344 Fax: (506) 232-98-63

      extensioninfotec@mag.go.cr

      http://www.mag.go.cr

       

      Ministerio del Ambiente y Energía (MINAE)

      PO Box: 10104-1000 San José, Costa Rica

      Tel.: (506) 233-4533 / 283-8004 Fax: (506) 257-0697

      prensa@minae.go.cr

      http://www.minae.go.cr

       

      Ministerstwo Planowania Krajowego i Polityki Ekonomicznej / Ministerio de Planificación

      PO Box: 10127 - 1000 San José, Costa Rica

      Tel.: (506) 281-2700 Fax: (506) 281-2755

      webedit@ns.mideplan.go.cr

      http://www.mideplan.go.cr

       

      Agencja Promocji Handlu Zagranicznego Kostaryki / Promotora de Comercio Exterior de Costa Rica (PROCOMER)

      Edificio Centro de Comercio Exterior. Avenida 3a. Calle 40. San José, Costa Rica
      Tel.:+ (506) 2299-4700 Fax: + (506) 2233-5755
      info@procomer.com www.procomer.com

       

      Bank Centralny Kostaryki / Banco Central de Costa Rica

      Avenida Central y Primera, calles 2 y 4, San José

      Tel.: (506) 243-3333 Fax: (506) 243-3001

      PO Box: 10058 – 1000 San José, Costa Rica

      http://www.bccr.fi.cr

       

      Służba Celna / Dirección General de Aduanas

      Avenida 1a y 3ª , Calle 1ª, edificio Pozuelo & Pagés, San José, Costa Rica

      Tel.: (506) 257-6202 Fax: (506) 221-9482

      http://www.hacienda.go.cr/aduanas

       

      6.2  Samorządy gospodarcze

       

      Izba Handlowa Kostaryki / Cámara de Comercio de Costa Rica

      http://www.camara-comercio.com

      Kostarykańska Izba Eksporterów / Cámara de Exportadores de Costa Rica (CADEXCO)

      http://www.cadexco.net

      Izba Przemysłowa Kostaryki / Cámara de Industrias de Costa Rica

      http://www.cicr.com

      Kostarykańsko-Amerykańska Izba Handlowa / Cámara Costarricense-Norteamericana de Comercio (AMCHAM)

      http://www.amcham.co.cr

      Izba Turystyki / Cámara  de Turismo de Costa Rica (CANATUR)

      http://www.tourism.co.cr

      Związek Agentów Celnych Kostaryki / Asociación de Agentes de Aduana de Costa Rica

      http://www.agentesaduaneros.com

       

      6.3  Oficjalna prasa ekonomiczna

       

      La Republica http://www.larepublica.net

      Tico Times http://www.ticotimes.net

      El Economista http://www.eleconomista.net

      La Nación http://www.nacion.com

      Prensa Libre http://www.prensalibre.cr

      El Financiero http://www.elfinancierocr.com

      Summa http://www.revistasumma.com

      Actualidad Económica http://www.actualidad-e.com

       

      6.4  Oficjalne strony o charakterze ekonomicznym

       

      http://www.cinde.org

      http://www.empresas.co.cr

      http://www.costaricaweb.com/business

      29 lipca 2013 (ostatnia aktualizacja: 16 stycznia 2017)

      Drukuj Drukuj Podziel się treścią: