close

  • Polsce – służyć, Europę – tworzyć, Świat – rozumieć

     

  • PANAMA

  • Panama

    •  

       Informacje o kraju


       

      1. Panama - informacje ogólne

       

      1.1.      Położenie geograficzne, ludność, obszar, stolica, języki urzędowe.

       

      Położenie geograficzne. Panama (oficjalna nazwa: Republika Panamy, hiszp. República de Panamá) zajmuje wąski (od ok. 50 km do ok. 200 km) pas lądu łączący Amerykę Północną z Ameryką Południową. W najwęższej części, zwanej Przesmykiem Panamskim, znajduje się Kanał Panamski. Od północy Panama graniczy z Kostaryką, od południa – z Kolumbią.

       

      Ponad 50% powierzchni kraju zajmują wyżyny i góry Kordylierów Centralnych. Linia brzegowa Panamy charakteryzuje się licznymi zatokami, największe z nich to Panamska (od strony Oceanu Spokojnego) i Moskitów (od Morza Karaibskiego). Do terytorium Panamy należy też ok. 1600 wysp położonych wzdłuż jej wybrzeży..

       

      Ludność: Panamę zamieszkuje 3.850.735 mieszkańców (dane z 2013 roku - źródło INEC/Instituto Nacional de Estadísticas de Panamá). Ponad 60% ludności stanowią Metysi, 20% — Mulaci i Murzyni, 10% — ludność pochodzenia europejskiego, ponadto Indianie, zamieszkujący głównie tereny na wybrzeżu Morza Karaibskiego, które stanowią autonomiczne terytorium Indian Kuna.

       

      Obszar: terytorium Panamy zajmuje powierzchnię:75.517 km⊃2; (wg. Krajowego Instytutu Geograficznego "Tommy Guardia"). Administracyjnie kraj dzieli się na 9 prowincji, 75 departamentów, 3 autonomiczne jednostki tzw. comarcas zamieszkane przez Indian (Kuna Yala, Embera, Bugle Ngöbe) i 621 powiatów (w tym 2 comarcas: Kuna i Kuna Madugandí Wargandi).

       

      Stolica: stolicą Panamy jest Panama, miasto portowe położone nad Oceanem Spokojnym, w pobliżu Kanału Panamskiego. Liczbę mieszkańców szacuje się na ok. 700 tys.

       

      Języki urzędowe:  językiem urzędowym Panamy jest hiszpański.

       

       

      1.2.      Warunki klimatyczne

       

      Klimat równikowy, na północy bardzo wilgotny (opady całoroczne do 4000 mm), na południu wilgotny (opady głownie w półroczu letnim, 1500–2500 mm rocznie). Pora deszczowa jest długa (od maja do grudnia) i krótki sezon letni (od połowy grudnia do końca kwietnia). Średnia temperatura miesięczna: 26–28°C na nizinach i około 17–10°C w górach. Panama jest położona w strefie aktywnej sejsmicznie.

       

      1.3.      Główne bogactwa naturalne

       

      • sól kamienna,
      • rudy żelaza, manganu i miedzi
      • złoto
      • lasy mahoniowe

       

      1.4.      System walutowy, kurs

       

      Oficjalna walutą Panamy jest Balboa, PAB, jednak w powszechnym użyciu jest dolar amerykański. Kurs balboa: 1 PAB = 1 USD

       

       

      1.5.      Religia

       

      W Panamie przeważają katolicy: 65,1%. Znaczącą grupę stanowią zielonoświątkowcy: 14,43%. Protestanci to 6,38%. Islam wyznaje 3,5%, a buddyzm – 2,1%.

       

      1.6.      Infrastruktura transportowa

       

      Infrastruktura drogowa w Panamie jest słabo rozwinięta, zwłaszcza we wschodniej części kraju. Istnieje ok. 12 tys. km dróg, w tym ponad 1/3 o utwardzonej nawierzchni. Główny szlak transportowy stanowi Droga Panamerykańska (545 km) łącząca Panamę z Kostaryką. Długość linii kolejowej wynosi 355 km (głównie kolej wąskotorowa). Najważniejsze porty to Panama, Cristóbal, Colón i Balboa. Główny port lotniczy — Panama.

       

      1.7.      Obowiązek wizowy

       

      Od 23 sierpnia 2002 r. między Polską a Panamą obowiązuje umowa o ruchu bezwizowym. Zgodnie z nią obywatele polscy mający ważne paszporty mogą wjeżdżać oraz przebywać na terytorium Panamy do 90 dni bez wizy. Zwolnienie z obowiązku wizowego nie obejmuje osób zamierzających podjąć naukę, pracę lub inną działalność zarobkową, a także przyjeżdżających na pobyt stały. Każdy przyjeżdżający do Panamy ma obowiązek posiadania wystarczających środków na pokrycie kosztów pobytu (gotówka nie jest konieczna, wystarczy udokumentowany stan konta bankowego i karta kredytowa).

      Panamska służba graniczna może skrócić dozwolony pobyt obcokrajowca w Panamie do mniej niż 90 dni. Turystów opuszczających Panamę samolotem obowiązuje tzw. podatek wyjazdowy (w postaci opłaty lotniskowej) w wysokości 20 USD od osoby. W Panamie nie ma obowiązku meldunkowego.

       

      1.8.      Wykaz świąt państwowych

       

      1 stycznia - Nowy Rok

      9 stycznia - Dzień Męczenników

      Karnawałowy poniedziałek - Poniedziałek przed środą popielcową.

      Karnawałowy wtorek - Wtorek przed środą popielcową.

      Wielki Piątek

      1 maja - Święto Pracy

      3 listopada - Dzień Niepodległości (od Kolumbii).

      4 listopada - Dzień Flagi

      5 listopada - Dzień Krzysztofa Kolumba

      10 listopada - Primer Grito de Independencia de la Villa de los Santos” czyli “Pierwszy krzyk Niepodległości w Villa de los Santos”- Powstanie w Villa de los Santos przeciwko Hiszpanii.

      28 listopada - Dzień Niepodległości (od Hiszpanii).

      8  grudnia - Dzień Niepokalanego Poczęcia oraz Dzień Matki.

      25 grudnia - Boże Narodzenie

       

       

      System administracyjny


       

      2. System administracyjny

       

      2.1. Ustrój polityczny

       

      Panama jest republiką. Głową państwa i jednocześnie szefem rządu jest prezydent wybierany w wyborach powszechnych na 5-letnią kadencję.

       

       

      2.2. Władza ustawodawcza

       

      Władza ustawodawcza należy do 1-izbowego Zgromadzenia Ustawodawczego wybieranego w wyborach powszechnych na 5 lat.

       

       

      2.3. Władza wykonawcza

       

      Władzę wykonawczą sprawuje rząd powoływany przez prezydenta i przed nim odpowiedzialny.

       

       

      2.4. Struktura administracji gospodarczej

       

      Dyrekcja Generalna do Międzynarodowych Spraw Ekonomicznych (Dirección General de Relaciones Económicas Internacionales) przy Ministerstwie Spraw Zagranicznych

       

       

      2.5. Sądownictwo gospodarcze

       

      Sądownictwem gospodarczym  zajmują się: 

      - wyspecjalizowane Sądy Gospodarcze

      - Komisja Wolnej Konkurencji i Ochrony Konsumentów  (Comisión de Libre Competencia y Asuntos del Consumidor CLICAC)

      - Sąd Najwyższy

       

      Gospodarka


       

      Gospodarka Panamy – podsumowanie 2015 r.

       

      PKB

       

      Wzrost gospodarczy Panamy w drugim kwartale 2015 r., wyliczony na podstawie dynamik kwartalnych,  wyniósł 5,8%, w porównaniu do tego samego okresu w roku ubiegłym, według danych z  Narodowego Instytutu Statystyki i Spisu Ludności (INEC) Kontrolera Generalnego Panamy. W pierwszej połowie 2015 roku wzrost osiągnął poziom 5,9%, w porównaniu do analogicznego okresu w 2014 r. , kiedy to wzrost gospodarczy wyniósł z kolei 4,9%.
       

      Działalność gospodarcza, która uzyskała najlepsze wyniki w pierwszej połowie roku to: dostawy energii elektrycznej, gazu i wody (15,6%), pośrednictwo finansowe (11,7%), budownictwo (6,7%), górnictwo i wydobywanie (6,7%) oraz handel (5,7%). Na drugim biegunie znajduje się działalność gospodarcza, która doświadczyła najmniejszego wzrostu, w tym także ta, która miała negatywny wpływ na PKB,  tj. rybołówstwo (-3,4%), produkcja (-0,5%) oraz rolnictwo, hodowla zwierząt, łowiectwo i leśnictwo (-0,1%).
       

      Znaczny wzrost aktywności w dostawach energii elektrycznej, gazu i wody zanotowano dzięki zwiększeniu wytwarzania energii wodnej (69,9%) i wiatrowej (130,3%). Produkcja energii wodnej wzrosła z 1711.5 GWh w pierwszym semestrze 2014 do 2908.5 GWh w analogicznym okresie roku 2015. Był to wzrost historyczny, spowodowany z jednej strony zwiększoną ilością opadów na obszarze wybrzeża Karaibów, z drugiej zaś otwarciem dwóch nowych elektrowni wodnych (Bajo Frio w Chiriqui i Bonyic w Bocas del Toro), które dostarczyły łącznie 59,2 Gwh.
       

      Pośrednictwo finansowe wypracowało zysk brutto w wysokości 746.6 mln dolarów i portfel kredytowy, którego wartość sięgała sześćdziesięciu miliardów dolarów. Wzrost w sektorze budowlanym był spowodowany nowymi projektami mieszkaniowymi, których inwestycje wzrosły o 14,1%.


      Spadek aktywności w rolnictwie, łowiectwie i leśnictwie w pierwszej połowie roku był spowodowany ograniczeniem produkcji rolnej i co za tym idzie, eksportu produktów rolnych, a to ze względu na dłuższy suchy okres w rejonie Arco Seco, w przeciwieństwie do ulewnych deszczy wzdłuż wybrzeża Karaibów. Wzrósł jednak eksport bananów i melona oraz odnotowano wzrost w działalności hodowlanej i leśnictwie.
      Odnotowano wzrost w handlu dzięki ekspansji popytu krajowego, handel hurtowy pozostaje w stagnacji ze względu na sytuację firm działających w strefie wolnocłowej Colón (Zona Libre Colón). Wzrost popytu krajowego był wynikiem tworzenia miejsc pracy, wyższych zarobków, transferów rządowych i finansowania udzielonego przez krajowy systemu bankowy na użytek prywatny. W strefie Colón trzeci rok z rzędu spadła sprzedaż (8,0%), choć mniej niż w r. 2014 (13,4%), przede wszystkim do Kolumbii, Wenezueli i Ekwadoru, z powodu trudności w wymianie walut w Wenezueli, wyższych podatków dla producentów tekstyliów i obuwia w Kolumbii oraz dewaluacji walut narodowych tych krajów i innych w stosunku do dolara.


      Rachunek bieżący bilansu płatniczego
      Według resortu gospodarki i finansów, deficyt sektora publicznego niefinansowego wyniósł w drugiej połowie 2015 roku 724 milionów dolarów, tj. odnotowano jego zmniejszenie o $ 1.187 mln (62,1%) w porównaniu do pierwszej połowy 2014 r. Osiągnięto to głównie poprzez korekty wydatków (o 15,3% mniej) i wzrost przychodów (3,7%), uzyskanych głównie przez FUS (ze względu na większą liczbę podatników i ich wynagrodzenia) i przez agencje jednostkowe (Krajowy Urząd ds. Usług Publicznych, Krajowy Urząd Celny, Loteria Narodowa i inne).
       

      Deficyt rachunku obrotów bieżących bilansu płatniczego wyniósł 947.3 milionów dolarów w tym okresie, co oznacza spadek o 1114.2 mln (54%) w porównaniu do pierwszego półrocza 2014 r. Decydujący okazał się tu najniższy deficyt salda towarów (1.038,2 milionów dolarów – 25,2%) w związku ze spadkiem cen paliw. Z kolej handel usługami odnotował nadwyżkę w wysokości 3818.9 mln dolarów (o 12,6% więcej niż w 2014 r.) spowodowaną zwiększonymi wydatkami na podróże obcokrajowców na terytorium Panamy oraz dochodem uzyskanym przez Kanał Panamski,  Narodowy System Portów i banki.


      Inflacja
      Indeks cen towarów i usług konsumpcyjnych (CPI) w okresie od stycznia do czerwca 2015 roku, w porównaniu do grudnia 2014 r., wykazał wzrost o 1,3%, zarówno w Nacional Urbano, jak w okręgu Panamy i San Miguelito; w innych obszarach miejskich wzrósł o 1,9%.
       

      Dług publiczny
      Według danych Ministerstwa Gospodarki i Finansów dług publiczny w pierwszej połowie 2015 roku wynosił 19,294.1 mln dolarów. Oznacza to wzrost o 1654.6 mln (9,4%) w porównaniu z pierwszą połową 2014 roku. Zgodnie z rodzajem kredytodawcy,  4.222,5 milionów przynależą do długu wewnętrznego , a 15,071.5 do zadłużenia zagranicznego.
       

      Handel zagraniczny
      Bilans handlowy w pierwszym półroczu 2015 r. wykazał deficyt w wysokości 3087.6 mln dolarów. Eksport towarów sięgnął 8.052 mln dolarów (96,2 milionów dolarów lub 1,2% mniej niż w analogicznym okresie 2014 r.), a import 11,139.6 mln dolarów (1134.4 mln lub 9,2% mniej niż w 2014 roku).


      Wartość eksportu, wyłączając strefę wolnocłową Colón,  wyniosła 349,1 mln dolarów, co oznacza spadek o 14,8%, w wyniku zmniejszenia produkcji na eksport spowodowanego czynnikami klimatycznymi w niektórych przypadkach i niższych cen międzynarodowych w innych. Spadła sprzedaż, głównie w przemyśle spożywczym (15,3 mln USD), tłuszczów i olejów jadalnych (8,8 mln USD), drewna (8,6 mln USD), produktów z żeliwa i stali (USD 6, 3 mln), cukrów ($ 5,0 mln), papieru i tektury (4,4 mln USD) i owoców (3,9 mln). Eksport wzrósł głównie do Indii, Meksyku i Turcji, spadł zaś do Chin, Stanów Zjednoczonych, Danii, Holandii i Japonii.
       

      Wartość importu w pierwszej połowie 2015 roku, z wyłączeniem firm działających w strefie wolnocłowej Colón, wyniosła 5796.3 mln - spadek o 888 mln (13,3%) w stosunku do 2014 r. Spadła również waga importowanych towarów (12,4%), ze względu na niższe zapotrzebowanie na paliwo do wytwarzania energii elektrycznej oraz wyrobów z żeliwa i stali, wobec postępu rozbudowy Kanału Panamskiego. W rozdziałach taryfowych, najbardziej znaczący był import paliw (801,2 mln dolarów), maszyn, urządzeń i sprzętu mechanicznego (596,2 mln dolarów), samochodów i ich części (585,4 mln dolarów), maszyn i urządzeń elektrycznych do odtwarzania dźwięku (433,7 mln dolarów) i wyrobów z żeliwa i stali (321,3 mln dolarów). Do głównych dostawców towarów należą Stany Zjednoczone (1.519,2 mln), Chiny (507,3 mln dolarów), Meksyk (306,9 mln dolarów), Kostaryka (225,8 mln dolarów) i Hiszpania (197,1 mln dolarów).

       

      Inwestycje zagraniczne w Panamie
      Napływ bezpośrednich inwestycji zagranicznych do gospodarki Panamy wyniósł  2.558,5 mln dolarów, o 386,3 mln (17,8%) więcej niż w pierwszej połowie 2014 roku, dzięki zyskom reinwestowanym przez banki i firmy zajmujące się świadczeniem usług elektrycznych, handlowych i turystycznych. Wzrosły także inwestycje w inne formy kapitału.

       

      Tabela głównych wskaźników makroekonomicznych

       

      Główne wskaźniki makroekonomiczne

      2012

      2013

      2014

      20151

      PKB wartość globalna w cenach bieżących (mln USD)

      37.956,21

      42.648,09

      46.515,11

      bd

      PKB wartość per capita w cenach bieżących (USD)

      9.984,89

      11.036,37

      11.844,68

      bd

      Roczne tempo wzrostu PKB w %

      10,24%

      8,35%

      6,16%

      5,9%

      Relacja całkowitego długu publicznego do PKB w %*

      37,6%

      36,8%

      39,5%

      38,7%

      Roczna stopa inflacji (indeks cen konsumpcyjnych CPI)

      5,6%

      4,0%

      2,6%

      1,3%

      Stopa bezrobocia w % **

      4,8%

      5,7%

      5,4%

      5,1%2

      Wartość obrotów handlu zagranicznego (mln USD) - łącznie ze strefą wolnocłową w Colón **

      40.669,5

      38.291,1

      35.881,0

      17.524,8

      Wartość obrotów narodowego handlu zagranicznego (mln USD)

      12.192,0

      12.696,7

      13.260,2

      5.631,4

      Wartość narodowego eksportu FOB (mln USD) - bez strefy wolnocłowej w Colón**

      821,6

      843,9

      818,2

      349,1

      Wartość eksportu FOB (mln USD) - ze strefy wolnocłowej w Colón **

      16.141,7

      14.735,5

      12.962,1

      5.580,7

      Wartość narodowego importu FOB (mln USD) - bez strefy wolnocłowej w Colón **

      11.370,4

      11.852,8

      12.442,0

      5.282,3

      Wartość importu FOB (mln USD) strefy wolnocłowej w Colón **

      14.650,8

      12.685,5

      11.060,3

      5.192,9

      Deficyt na rachunku obrotów bieżących bilansu płatniczego **

      -3.527,5

      -4.919,5

      -5.258,0

      -947,3

      Relacja deficytu na rachunku obrotów bieżących bilansu płatniczego do PKB w %

      9,29%

      11,53%

      11,30%

      bd

      Wartość netto rocznego napływu zagranicznych inwestycji bezpośrednich (w mln USD)

      2.979,6

      4.653,5

      4.718,9

      2.558,5

      Źródło: CEPAL / * Najwyższa Izba Kontroli Panamy / ** INEC

      1 Wstępne dane na koniec czerwca 2015 r. / źródło: Najwyższa Izba Kontroli Panamy

      2 Dane na koniec sierpnia 2015 r. / źródło: INEC Panama

       

       

       

       

      Dwustronna współpraca gospodarcza


       

      4. Dwustronna współpraca gospodarcza.

       

      4.1. Gospodarcze umowy dwustronne

       

      Polska nie ma dwustronnej umowy gospodarczej z Panamą.

       

      4.2. Handel zagraniczny.

       

      Według danych Głównego Urzędu Statystycznego w Polsce (GUS) w pierwszej połowie 2015 r. Polska importowała z Panamy towary o wartości 53.668.915 dolarów. 87,73% tej kwoty stanowią towary z rozdziału  89, który obejmuje łodzie oraz inne jednostki  pływające, podczas gdy 9,62% odpowiada importowi  bananów. Tymczasem polski eksport do Panamy wyniósł 59.541.170 dolarów, z czego 79,21% stanowił eksport statków i innych konstrukcji pływających z rozdziału 89, 11,08% produktów farmaceutycznych, 1,82%  pozostałych respiratorów oraz masek gazowych z pozycji 9020, 1,55% opon pneumatycznych, nowych, gumowych, a 1,43% pozostałych gotowych artykułów.

       

      Wśród gałęzi rynku, które oferują największy potencjał eksportu na panamski rynek, z uwzględnieniem popytu zewnętrznego, który on generuje, znajdują się maszyny dla budownictwa i robót publicznych, towary konsumpcyjne, farmaceutyki, pojazdy, wytwarzanie energii i technologia przemysłowa.

       

      4.3. Inwestycje.

       

      W chwili obecnej nie ma znaczących polskich inwestycji bezpośrednich w Panamie.

       

      4.4. Współpraca regionalna.

       

      Między Polską a Panamą nie ma tej formy współpracy.

       

      Dostęp do rynku


       

      5. Dostęp do rynku.

       

      5.1. Dostęp do rynku dla towarów i usług /bariery/.

       

      W rankingu krajów o najbardziej sprzyjających warunkach dla prowadzenia działalności gospodarczej, na liście 189 krajów, Panama znalazła się na 55. miejscu (dane Banku Światowego, Doing Business 2014). Wśród 32 państw regionu Ameryki Łacińskiej i Karaibów zajmuje piąte miejsce. Oba te wyniki są znacząco lepsze niż w poprzednich latach. Fitch Ratings ocenia, że perspektywa gospodarcza Panamy jest stabilna, a prowadzenie działalności wiąże się z niewielkim ryzykiem.

       

      Gospodarka Panamy jest otwarta i dynamiczna, z dobrze rozwiniętym sektorem usług. Kraj ma również dogodną lokalizację geograficzną, dzięki której stał się nowoczesną platformą logistyczną, z jej głównym atutem – Kanałem Panamskim. Panama jest międzynarodowym centrum redystrybucji dóbr, ruchu pasażerskiego i komunikacji międzynarodowej. W strefie wolnocłowej w Colón działa około 3000 firm, a wielkość rocznych obrotów wynosi ponad 19 mld USD. W Międzynarodowym Centrum Bankowości funkcjonuje ponad 90 instytucji finansowych.

       

      W ostatnich latach rząd dokonał istotnych zmian w ustawodawstwie, których celem jest poprawa funkcjonowania rynku, uproszczenie procedur i wyeliminowanie barier celnych. Panama ma podpisane umowy handlowe z głównymi partnerami, zarówno w regionie, jak i poza nim, dzięki czemu wzmacnia swój udział w handlu światowym. Jest też stroną umowy stowarzyszeniowej między UE a blokiem krajów Ameryki Środkowej, ratyfikowanej w 2011 r., która przewiduje stopniową redukcję ceł importowych.

       

      Bariery:

      - pozwolenie na import jest wymagane dla niektórych towarów objętych kontyngentem lub mających wpływ na produkcję krajową;

      - import produktów pochodzenia roślinnego i zwierzęcego wymaga przedłożenia świadectwa sanitarnego wystawionego w kraju pochodzenia;

      - środki owadobójcze, leki i ich pochodne wymagają certyfikatu, potwierdzającego ich dopuszczenie do sprzedaży w kraju ich pochodzenia;

      - w niektórych sektorach gospodarki, istotnych dla interesu narodowego, istnieją ograniczenia dla inwestycji zagranicznych. Są to m.in.:

      1. ograniczenie zakupu ziemi: artykuł 286 Konstytucji zakazuje cudzoziemcom nabywania gruntów państwowych, a także prywatnych, położonych w odległości mniejszej niż 10 km od granicy;

      2. ograniczenie w prowadzeniu handlu detalicznego: artykuł 288 Konstytucji zastrzega handel detaliczny dla rodowitych Panamczyków, obcokrajowców posiadających kartę stałego pobytu od co najmniej trzech lat oraz licencjonowanych podmiotów prawnych;

      3. połów niektórych gatunków ryb w wodach Panamy jest zarezerwowany dla podmiotów krajowych, co określa Ustawa o Zasobach Morskich. Artykuł 4 nr 38 przepisów wykonawczych z dnia 15 czerwca 1992 r. zastrzega dla obywateli Panamy połowy tuńczyka na łodziach poniżej 150 ton wyporności i połowy krewetek w wodach przybrzeżnych na łodziach poniżej 10 ton wyporności (Artykuł 3 nr 124 z 8 listopada 1990 r.);

      4. artykuł 74 ustawy nr 21 z 29 stycznia 2003 zezwala firmom zagranicznym na lotniczy transport kabotażowy, o ile Panama ma podpisaną umowę z państwem, w którym te firmy są zarejestrowane. Nie wszystkie takie umowy zawierają pozwolenie na tego typu transport. Np. Hiszpania od 2001 r. ma podpisaną Umowę o Transporcie Lotniczym z Panamą, która jednak nie uwzględnia transportu kabotażowego;

      5. artykuł 14 ustawy nr 24 z dnia 30 czerwca 1999 rezerwuje dla obywateli Panamy prawo do działalności nadawczej.

       

      5.2. Dostęp do rynku pracy. Świadczenie usług i zatrudnienie cudzoziemców.

       

      Kodeks pracy przewiduje zatrudnianie cudzoziemców pod warunkiem udzielenia zezwolenia na pracę przez Ministerstwo Pracy i Rozwoju Pracowników. Jednak, co do zasady, pracownicy zagraniczni nie mogą przekroczyć 10% wszystkich zatrudnionych w firmie ani 10% funduszu płac. Na takich samych prawach jak obywateli Panamy można zatrudniać cudzoziemców pozostających w związku małżeńskim z Panamczykami oraz cudzoziemców przebywających w Panamie od minimum 10 lat. W przypadku pracowników technicznych lub specjalistycznych udział personelu zagranicznego może sięgać 15% wszystkich pracowników (jednak istnieje obowiązek szkolenia Panamczyków, by mogli zastąpić cudzoziemców, gdy ich kontrakt przekroczy 6 miesięcy). Firmy zatrudniające mniej niż 10 pracowników mogą zatrudniać jednego pracownika zagranicznego.

       

      Podatek i składkę na ubezpieczenie społeczne płaci zarówno pracownik, jak i pracodawca, odpowiednio 9,75% i 12,25%. Pracownicy na własny rachunek płacą 12,5% od 52% dochodu brutto.

       

      5.3. Inwestycje zagraniczne i działalność gospodarcza.

       

      Panama zachęca do inwestowania podmioty zarówno lokalne jak i zagraniczne poprzez udogodnienia w zakładaniu firm lub ich filii:

      http://proinvex.mici.gob.pa/images/stories/pdf/Ley_SEM.pdf.

       

      Ponadto w Panamie funkcjonują specjalne strefy gospodarcze ułatwiające prowadzenie działalności, wśród nich warto wymienić Specjalny Obszar Gospodarczy Panama – Pacyfik, strefę wolnocłową w Colón i w Ciudad del Saber.

       

      Aby rozpocząć działalność gospodarczą w Panamie należy:

       

      1. zarejestrować się w Wydziale Dochodów (DGI) i uzyskać wpis do Krajowego Rejestru Podatników (RUC);

      2. uzyskać licencję komercyjną (Aviso de Operaciones );

      3. zarejestrować się w gminie, w której firma ma siedzibę;

      4. zarejestrować się w Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (CSS);

      5. zarejestrować się w Ministerstwie Pracy i Rozwoju Pracowników

      6. uzyskać zezwolenie na prowadzenie działalności od służb sanitarnych (Operación Sanitaria).

       

      Istnieje możliwość założenia firmy w Panamie jako spółki zagranicznej. Musi ona być zarejestrowana w rejestrze publicznym i wnieść opłatę 250 dolarów w pierwszym roku i po 300 dolarów w kolejnych latach. Nie ma wymogów co do minimalnego kapitału. Proces rejestracji jest zwykle prowadzony przez prawnika (koszt od 800 do 2000 dolarów).

      Rok rozliczeniowy pokrywa się z rokiem kalendarzowym, chociaż w niektórych przypadkach organy podatkowe mogą żądać specjalnego okresu rozliczeniowego (zawsze obejmującego dwanaście miesięcy). Organami podatkowymi są: Ministerstwo Gospodarki i Finansów oraz Urząd Celny. Firmy zagraniczne muszą być zarejestrowane w Generalnej Dyrekcji Wpływów i są zobowiązane do płacenia podatku w wysokości 25% dochodu netto. Specjalne ulgi podatkowe występują w strefach wolnocłowych.

       

       

      Przydatne linki i kontakty


       

      Panamá Tramita

      Zbiór wszystkich wymaganych procedur i formalności urzędowych w Panamie

      www.panamatramita.gob.pa

       

      PROINVEX Panamá

      Panamska agencja ds. inwestycji zagranicznych

      http://proinvex.mici.gob.pa

       

      INEC

      Panamski Urząd Statystyczny

      www.contraloria.gob.pa/inec/

       

      Autoridad Nacional de Aduanas

      Panamski Urząd Celny

      www.ana.gob.pa

      27 sierpnia 2013 (ostatnia aktualizacja: 15 grudnia 2015)

      Drukuj Drukuj Podziel się treścią: