close

  • Polsce – służyć, Europę – tworzyć, Świat – rozumieć

     

  • BOLIWIA

  • Boliwia

    •  

       Informacje o kraju


       

       

       

      1.1. Położenie geograficzne, ludność, obszar, stolica, języki urzędowe.

       

      Boliwia to kraj śródkontynentalny, bez dostępu do morza. Około 40% jej obszaru zajmują lasy deszczowe, 25% łąki i pastwiska, 20% tereny pustynne i półpustynne, 2% użytki rolne i 2% wody śródlądowe (11% - pozostałe tereny). Graniczy z Brazylią na północy i wschodzie, Paragwajem i Argentyną na południu oraz z Chile i Peru na zachodzie. Wyróżnia się trzy podstawowe regiony geograficzne: region andyjski - wysokogórski region obejmujący dwa główne, andyjskie łańcuchy wysokogórskie (Cordillera Occidental i Oriental) oraz zamknięty między nimi płaskowyż Altiplano; region subandyjski - subtropikalny region andyjskiego pogórza, obejmujący krainę Yungas oraz doliny Cordillera Oriental oraz region nizinny - obejmujący najrozleglejszą, północnowschodnią część kraju, rozciągającą się od dorzecza Amazonki po Gran Chaco.
      Powierzchnia Boliwii wynosi 1,098.581 km2 a ludność liczy około 11 mln (stan na styczeń 2017 r., wg. Narodowego Spisu Ludności). Większość ludności stanowią Indianie Keczua i Ajmara (odpowiednio 33% i 30%). Metysi stanowią 25% ludności, a biali 12%. Średnia gęstość zaludnienia wynosi 7 osób na km⊃2;. Ludność jest rozmieszczona nierównomiernie. Około 3/4 ludności zamieszkuje Andy, zwłaszcza obszary powyżej 3000 m n.p.m. W miastach zamieszkuje 52% ludności. Języki urzędowe: hiszpański, keczua, ajmara oraz guaraní.

       

      1.2.    Warunki klimatyczne.

       

      Boliwia stanowi pod względem klimatycznym swoisty fenomen, gdyż jej granice obejmują tereny reprezentujące w zasadzie wszystkie podstawowe typy klimatyczne: od klimatu tropikalnego panującego na nizinnym dorzeczu Amazonki, po arktyczny klimat pokrytych wiecznym śniegiem szczytów Andów. Większość obszarów kraju charakteryzuje się niewielką zmiennością klimatyczną na przestrzeni roku, lecz jednocześnie dużą nieprzewidywalnością pogody. Na przeważających obszarach latem występują obfitsze opady (na półkuli południowej lato trwa od grudnia do marca) oraz w północnej części kraju. Pora deszczowa rozpoczyna się w listopadzie i utrzymuje się do marca. Charakteryzuje się wysokimi temperaturami i wysoką wilgotnością.

       

      1.3.    Główne bogactwa naturalne.

       

      Boliwijska gospodarka opiera się w głównej mierze na górnictwie, przemyśle petrochemicznym i rolnictwie. Boliwia jest czwartym wydobywcą cyny na świecie, posiada znaczące złoża srebra, miedzi, wolframu, antymonu, cynku, złota i żelaza. Ważnym surowcem jest gaz ziemny, który w ostatnich dwóch dekadach stał się głównym przedmiotem sporów politycznych i źródłem napięć społecznych. Eksport boliwijskiego gazu systematycznie rośnie - Boliwia jest obecnie 15 eksporterem gazu na świecie ze znacznymi możliwościami zwiększenia jego wydobycia. Głównymi odbiorcami boliwijskiego gazu są Brazylia i Argentyna.

       

      1.4.    System walutowy, kurs i wymiana.

       

      Walutą Boliwii jest Boliviano (Bs.). W styczniu 2017 r. średni kurs wynosił Bs 6,86 za 1 US$.

       

      1.5.    Religia.

       

      Zdecydowana większość Boliwijczyków jest katolikami (jest to oficjalna religia państwowa). Dość popularny, zwłaszcza ostatnio, jest także protestantyzm. Ponadto 1% mieszkańców Boliwii praktykuje bahaizm, religię dążącą do unifikacji wyznań teistycznych, jako podstawy do osiągnięcia jedności rodzaju ludzkiego.

       

      1.6.    Infrastruktura transportowa (przejścia graniczne, lotniska, porty).

       

      Komunikacja jest bardzo słabo rozwinięta w Boliwii, największą rolę odgrywa transport samochodowy (69,8 tys. km dróg w tym tylko 10,2 tys. asfaltowych) oraz kolejowy (długość linii kolejowej 3691 km), z których znaczna część biegnie na wysokości ponad 4000 m n.p.m. W górach transport juczny. Największe znaczenie ma w Boliwii odcinek Drogi Panamerykańskiej biegnącej przez La Paz i Potosí. Na wschodzie kraju żeglowne rzeki o łącznej długości 14 tys. km. Żegluga śródlądowa na jeziorze Titicaca. Międzynarodowe porty lotnicze w La Paz i Santa Cruz. Boliwia korzysta z portów morskich w Chile: Arica i Antofagasta, Brazylii: Santos, Argentynie: Buenos Aires oraz Peru: Mollendo i Matarani. Z powodu bardzo słabej jakości komunikacji, a wręcz nikłej, Bank Światowy za pomocą różnych projektów stara się dofinansowywać rozbudowę infrastruktury, przede wszystkim, starając się, by każdy Boliwijczyk miał jakikolwiek dostęp do większych miast.

       

      1.7.    Obowiązek wizowy.

       

      W dniu 1 kwietnia 2007 r. Polska tak, jak reszta krajów Unii Europejskiej, wprowadziła obowiązek wizowy dla obywateli boliwijskich. Władze boliwijskie nie wprowadziły obowiązku wizowego dla obywateli Unii Europejskiej - wśród nich Polski - w celach pobytu turystycznego lub biznesowego, który może wynosić do 90 dni. W przypadku pobytu na okres dłuższy niż 90 dni prosimy o kontakt z najbliższą placówką dyplomatyczną Boliwii (w Berlinie lub w Wiedniu).

       

      1.8. Wykaz Świąt Państwowych.

       

      1 stycznia

      Nowy Rok

      22 stycznia

      Dzień Założenia Wielonarodowego Państwa
      Boliwii (święto obchodzone od 2010 r.)

      luty / marzec

      Karnawał

      poniedziałek i wtorek przed Środą Popielcową

      marzec / kwiecień

      Wielkanoc
      (Wielki Czwartek i Wielki Piątek)

      1 maja

      Święto pracy

      czerwiec

      Boże Ciało (czwartek)

      21 czerwca

      Przesilenie Zimowe

      6 sierpnia

      Dzień Narodowy

      2 listopada

      Dzień Wszystkich Zmarłych

      25 grudnia

      Boże Narodzenie

      31 grudnia

      Sylwester

       

       

       

      System administracyjny


       

       

      2.1. Ustrój polityczny.

       

      Evo Morales, obecny prezydent; nazwał Boliwię „Nowym Państwem Wielonarodowym i Demokratycznym”. Głową państwa i szefem rządu jest prezydent wybierany na 5 lat. Władza ustawodawcza, prezydent i kongres są wybierani w wyborach powszechnych. Kraj podzielony jest na 9 departamentów i 94 prowincje; Stolicą Konstytucyjną i siedzibą władzy sądowniczej jest Sucre, a siedzibą Rządu La Paz.

       

      2.2. Władza ustawodawcza.

       

      Władzę ustawodawczą sprawuje dwuizbowy Kongres składające się z Izby Deputowanych – 130 członków (68 członków wybieranych w okręgach jednomandatowych, 62 wybieranych z list partyjnych w okręgach wielomandatowych) i Senat – 27 członków wybieranych w okręgach wielomandatowych.

       

      2.3. Władza wykonawcza.

       

      Władzę wykonawczą sprawuje Prezydent – Szef rządu, Wiceprezydent oraz Ministrowie Państwa. W 2009 r. Boliwijczycy w referendum poparli projekt zmiany konstytucji umożliwiającej ubieganie się o drugą kadencję prezydentowi Evo Moralesowi. 14 kwietnia 2009 r. Kongres zaakceptował nowe prawo wyborcze, którego postanowieniem w Wielonarodowym Zgromadzeniu Legislacyjnym (Asamblea Legislativa Plurinacional) rdzenna ludność - Indianie, mają mieć zagwarantowane 7 miejsc w wyborach z tych departamentów, w których nie stanowią większości ludności. 50% składu Zgromadzenie mają stanowić ponadto kobiety. Prawo przewiduje ponadto zapewnienie możliwości głosowania Boliwijczykom niemieszkającym w ojczyźnie.W referendum w lutym 2016 społeczeństwo Boliwii zdecydowało, że w kolejnych wyborach nie chcą, by państwem rządził Evo Morales. Jednak, w połowie grudnia 2016 r. partia El Movimiento al Socialismo  potwierdziła kandydaturę Evo Moralesa w następnych wyborach na prezydenta kraju.

       

       

      2.4. Struktura administracji gospodarczej.

       

      Administrację gospodarczą stanowią: Ministerstwo Rozwoju Ekonomicznego (MDE), Ministerstwo Finansów oraz ministerstwa branżowe zajmujące się konkretnymi sektorami gospodarki (krajowy Instytut Reformy Rolnej, handel zagraniczny oraz inwestycje, górnictwo i metalurgia, rozwój alternatywny, planowanie rozwoju, budownictwo). Niezależnym organizmem jest Bank Centralny Boliwii. Znaczną rolę w gospodarce Boliwii spełniają takie organizacje gospodarcze jak, między innymi, Boliwijska Izba Węglowodorów, Izba Eksporterów z Santa Cruz, Izba brazylijsko boliwijska CAMBOBRA

       

      2.5. Sądownictwo gospodarcze.

       

      Sadownictwo gospodarcze opiera się m.in. na trybunałach polubownego załatwiania sporów z siedzibą w Boliwii. Międzynarodowy arbitraż handlowy jest nadal ważny, jednak rozporządzenia nowo uchwalonej konstytucji są bardzo klarowne w związku z wyraźnym wykluczeniem arbitrażu międzynarodowego dotyczącego zagranicznych inwestycji.

       

      Gospodarka


       

      Boliwijska gospodarka opiera się w głównej mierze na górnictwie i przemyśle energetycznym. Kraj ten jest czwartym wydobywcą cyny na świecie, posiada znaczące złoża srebra, miedzi, wolframu, antymonu, cynku, złota i żelaza. Ważnym surowcem jest również gaz ziemny. Eksport boliwijskiego gazu systematycznie rośnie - Boliwia jest aktualnie 10 jego eksporterem na świecie ze znacznymi możliwościami zwiększenia jego wydobycia. Głównymi odbiorcami boliwijskiego gazu są Brazylia i Argentyna. Boliwia pozostaje, obok Paragwaju, najbiedniejszym krajem Ameryki Południowej i zalicza się do grupy najuboższych krajów świata. Mimo bogactw naturalnych, ogromnego potencjału rolniczego i turystycznego, jest krajem zacofanym technologicznie i infrastrukturalnie. Mimo to, dane dotyczące wzrostu PKB za 2013 rok są zaskakujące: wzrost PKB wyniósł 6,5% i jest najwyższy od 1985 r. Tym samym, w 2013 roku PKB per capita osiągnął historyczny poziom 2794 USD. W sierpniu 2014 r. PKB wyniósł 5,6 %. Boliwia stała się drugim po Peru krajem Ameryki Łacińskiej pod względem wzrostu PKB. W 2015 PKB Boliwii wyniósł 33,197 mld USD, eksperci przewidują kilku procentowy wzrost PKB w 2016 r. W ostatnich latach Boliwia przechodzi poważny kryzys społeczny oraz polityczny. Konflikty oraz ruchy społeczne w roku 2003 ukazały słabość systemu demokratycznego w podejmowaniu odpowiednich działań w celu eliminacji problemów gospodarczych. Pomimo wagi takich reform państwa, jak decentralizacja, nie udało się zlikwidować różnic społecznych, braku równości przy dystrybucji majątku oraz dyskryminacji społecznej i kulturalnej prowadzących do ograniczenia perspektyw kształtowania się zdrowej gospodarki oraz promowania integracji społecznej. Boliwijski Instytut Handlu Zagranicznego (IBCE) podał, iż eksport Boliwii wyniósł w roku 2015 r. 9,591 mld USD, co oznacza spory spadek porównując do roku 2014, gdzie eksport wynosił 12, 15 mld USD. W 2016 r. eksport obniżył się jeszcze bardziej, aż do 6,056 mld USD. Import natomiast w 2016 roku wyniósł 6,838 mld USD. Głównymi partnerami gospodarczymi Boliwii są Brazylia (eksport gazu naturalnego), Japonia (cynk oraz srebro) oraz Argentyna (gaz naturalny). Najważniejsze państwa eksportujące do Boliwii to Brazylia, Argentyna oraz USA. Eksport do Polski wg IBCE za 2015 r. wyniósł  ponad 7 mln USD, natomiast import z Polski ponad 6 mln USD. Najważniejszymi produktami eksportowymi są gaz ziemny oraz minerały, które stanowią około 80% całego eksportu – wartość eksportu gazu ziemnego w okresie styczeń-wrzesień 2014 wyniosła rekordowe  8,13 mld USD. Z produktów nie-tradycyjnych, najczęściej eksportowana jest soja i jej pochodne, słonecznik i jego pochodne, drewno, banany, fasola, cukier, orzechy brazylijskie i quinoa. Między styczniem i wrześniem 2014 r.  wartość eksportu soi została oszacowana na 1,814 mld USD.

       

      Dwustronna współpraca gospodarcza


       

       

      4.1. Gospodarcze umowy dwustronne.

       

      Dotychczas nie podpisano żadnych umów gospodarczych pomiędzy Polską a Boliwią.

       

      4.2. Handel zagraniczny.

       

      Kraje docelowe dla boliwijskiego eksportu to Brazylia, gdzie gaz naturalny jest najważniejszym produktem, następnie Japonia, importująca z Boliwii cynk oraz srebro, a także Argentyna, gdzie głównym towarem eksportowym jest również gaz naturalny.
      Jeżeli chodzi o UE, to Szwajcaria, Wielka Brytania oraz Belgia są głównymi importerami boliwijskich towarów. Polska natomiast, nie ma znaczącego obrotu handlowego z Boliwią; importuje ekologiczne kakao odtłuszczone w proszku (informacja o sprawiedliwym handlu, opublikowana przez Ruch Solidarności z Ubogimi Trzeciego Świata MAITRI – pismo nr 4, 2006 r.).
      Obroty handlowe pomiędzy Boliwią i Polską za 2013 rok wyniosły około 20 mln USD, w tym eksport polskich produktów do Boliwii 4,6 mln USD (wzrost o 50% w porównaniu z rokiem 2012) oraz import produktów boliwijskich do Polski wynoszący ponad 15 mln USD (wzrost o 10% w porównaniu z rokiem 2012). Polska eksportuje do Boliwii przede wszystkim maszyny, opony, elementy konstrukcyjne, natomiast importuje soję, rudy miedzi i produkty chemiczne.
      Obecnie, prowadzona polityka o charakterze interwencjonistycznym, prawdopodobnie spowoduje wyhamowanie prywatnych inwestycji krajowych i zagranicznych w Boliwii, tak potrzebnych dla wzrostu gospodarczego kraju. Brak doświadczenia rządu w kierowaniu branżą przemysłową doprowadzi do niedoinwestowania upaństwowionego przemysłu paliwowego, elektrycznego oraz telekomunikacyjnego.
       

       

      4.3. Inwestycje /wzajemne/.

       

      Obecnie nie istnieją wspólne inwestycje polsko – boliwijskie.

       

      4.4. Współpraca regionalna.

       

      Obecnie nie są sformalizowane relacje regionalne. Boliwia nie angażuje się zanadto w procesy integracji regionalnej w ramach np. Wspólnoty Andyjskiej.

       

       

      Dostęp do rynku


       

       

      5.1. Dostęp do rynku dla polskich towarów i usług.

       

      Przystąpienie Polski do UE sprzyja wypracowaniu nowej strategii Polski wobec krajów Ameryki Łacińskiej, a wśród nich Boliwii; poprzez umożliwienie wpływu na kształt i przebieg ewentualnych negocjacji umów handlowych. Jeśli Boliwia zdecyduje się na podpisanie porozumienia z UE z pewnością ułatwi to relacje Boliwii z innymi krajami UE, w tym Polski, co może przyczynić się do rozpoczęcia znaczącej współpracy.

       

      5.2. Dostęp do rynku pracy. Świadczenie usług o zatrudnienie obywateli RP

       

      Polscy obywateli udający się do Boli¬wii są zwolnieni z obowiązku wizowego przy pobycie do 90 dni. Nie dotyczy to przyjazdów na pobyt stały lub w celu podjęcia pra-cy. Paszport powinien być ważny co najmniej 6 miesięcy od daty wjazdu. Istnieje tzw. wiza wielokrotna, wydawana przez narodową służbę migracyjną jedynie w celach gospodarczych
      lub biznesowych. Również istnieje wiza docelowa wydana na 30 dni z możliwością przedłużenia przez narodową służbę migracyjną, której należy przedstawić dokumentację wyjaśniającą cel wjazdu do Boliwii. Boliwia nie ma placówki dyplomatycznej w Polsce.
      Osoby udające się na okres dłuższy niż 3 miesiące winny ubiegać się o wizę w Ambasadzie Boliwii w Berlinie. Wymogi dotyczące wizy z prawem do pracy lub pobytowej określa konsul indywidual¬nie dla każdego przypadku.
       

       

      5.3. Nabywanie i wynajem nieruchomości.

       

      W Boliwii nie istnieją restrykcje w nabywaniu i wynajmie nieruchomości. Obcokrajowiec może się również starać o kredyt bankowy na kupno nieruchomości po spełnieniu wymaganych warunków.

       

      5.4. System zamówień publicznych.

       

      Nadzór nad przebiegiem procesów zamówień publicznych sprawuje Wiceministerstwo Publicznej Inwestycji oraz Finansowania Zewnętrznego podlegające Ministerstwu Planowania Rozwoju.   

       

      5.5. Ochrona własności przemysłowej i intelektualnej.

       

      Własność przemysłowa i intelektualna jest chroniona wieloma aktami prawnymi. Obejmuje ona ochronę marki, patentów, wzornictwa przemysłowego, ochronę praw autorskich itp. Funkcję regulatora spełnia Narodowa Służba Własności Intelektualnej SENAPI; jest to urząd państwowy podlegający Ministerstwu Rozwoju Produkcji oraz Różnorodności Gospodarczej.

       

       

       

      Przydatne linki i kontakty


       

       

      6.1. Administracja gospodarcza.

       

      6.2. Samorządy gospodarcze i energetyki.

       

      6.3. Oficjalna prasa ekonomiczna.

       

      6.4  Oficjalne strony o charakterze ekonomicznym.

       

      Oficjalne dane ekonomiczne są zawarte na portalu rządowym oraz na stronach internetowych poszczególnych Ministerstw i urzędów centralnych, wymienionych w pkt. 6.1.

      18 lipca 2013 (ostatnia aktualizacja: 17 stycznia 2017)

      Drukuj Drukuj Podziel się treścią: