close

  • Polsce – służyć, Europę – tworzyć, Świat – rozumieć

     

  • CHILE

  • Chile

  •  

     Informacje o kraju


     

    1.1. Położenie geograficzne, ludność, obszar, stolica, języki urzędowe.

     

    Położenie geograficzne: Chile leży na zachodnim wybrzeżu Ameryki Południowej i graniczy z Peru, Boliwią i Argentyną. Do Chile należą wyspy: Wyspa Wielkanocna (Rapa Nui), Salas y Gómez, San Félix, San Ambrosio, Archipelag Juan Fernández (Alejandro Selkirk, Róbinson Crusoe)  i Archipelag Chiloé (Quinchao). Chile kontynentalne rozciąga się na przestrzeni 4 270 km, natomiast szerokość od wybrzeża do granicy, przebiegającej wzdłuż pasma Andów, wynosi średnio 200 km. Chile rości sobie prawa do fragmentu Antarktydy o powierzchni 1,25 mln km2., gdzie znajdują się antarktyczne stacje badawcze wielu państw, w tym Polska Stacja Antarktyczna „Arctowski”.

     

    Ludność: Chile liczy ok. 18 milionów osób. Biali stanowią 52,7 proc. społeczeństwa, Metysi 44,1 proc., Indianie 3,2 proc.Wśród grup etnicznych dominującą grupę stanowią Indianie Mapuche (87 proc. ludności autochtonicznej Chile). Inne grupy etniczne to: Aimara, Atacameños, Kawésqar, Kolla, Quechua, Rapa Nui i Yagán. Gęstość zaludnienia to 24 mieszkańców na km2;.

    Stosunek liczby kobiet do mężczyzn w Chile jest zbliżony, z nieznacznym wskazaniem na wyższy procent ludności żeńskiej (według danych z 2014 roku, 50,67 proc. ludności stanowią kobiety a 49, 33 proc. mężczyźni).

    Obszar: Powierzchnia Chile wynosi 756 945 km2;.

     

    Stolica: Stolicą Chile jest Santiago, skupiające ponad 1/3 ludności państwa, tj. ok. 7 mln mieszkańców. Pozostałe większe miasta to (2014): Valparaíso (295 tys. mieszkańców), Concepción (229 tys.), La Serena (211 tys.), Antofagasta (390 tys.), Temuco (264 tys.) i Iquique (181 tys.).

     

    Język urzędowy: hiszpański. 

     

    1.2. Warunki klimatyczne.

     

    Chile leży pomiędzy 17 a 56 stopniem długości geograficznej, stąd jego ogromna różnorodność klimatów. Północ kraju jest bardzo sucha, w dużej mierze pokryta pustynią, w centrum Chile dominuje klimat śródziemnomorski, a na południu umiarkowany morski.

     

    1.3. Główne bogactwa naturalne.

     

    Wg badań United Geological Service z USA, złoża rudy miedzi w Chile wynoszą 140 mln ton, co odpowiada 30 proc. światowych zasobów tego surowca. Złoża molibdenu wynoszą 3 mln ton, co równe jest 35 proc. światowych zasobów. Ponadto, Chile dysponuje eksploatowanymi złożami złota, srebra, żelaza, magnezu, ołowiu, cynku i litu.  W Chile ropa naftowa wydobywana jest ze złóż położonych na dalekim południu kraju, na 36 platformach wiertniczych położonych w Cieśninie Magellana. Złoża gazu ziemnego są eksploatowane na południu Chile (Region Magallanes), podobnie jak węgla kamiennego (okolice Coronel). Chile posiada również złoża gazu łupkowego, które szacuje się na 64 tcf.

     

    1.4. System walutowy, kurs i wymiana.

     

    Kurs walutowy jest płynny, rezerwy walutowe Banku Centralnego Chile gromadzone są w dolarach amerykańskich. W dniu 20 kwietnia 2017 r. kurs wg Banku Centralnego Chile 1 USD = 647 pesos chilijskich (CLP). UF – Unidad de Fomento jest jednostką monetarną, której wartość zmienia się codziennie, zależnie od poziomu inflacji. Jej wysokość ustala i publikuje Bank Centralny Chile, w okresach 30 dniowych. UF używana jest w niektórych usługach finansowych i nieruchomościach. W dniu 20 kwietnia 2017 r. wartość 1 UF wynosiła  26.526,10  pesos.

     

    1.5. Religia.

     

    67 proc. ludności Chile wyznaje katolicyzm. Około 17 proc. to protestanci,  11 proc. deklaruje ateizm, pozostałe religie są wyznawane przez 5 proc. społeczeństwa.

     

    1.6. Infrastruktura transportowa (przejścia graniczne, lotniska, porty).

     

    Chile graniczy z Argentyną (5308 km), Boliwią (860 km) i Peru (171 km).

    Autostrada panamerykańska jest podstawą transportu drogowego Chile. Jej długość wynosi ok. 1500 km. Ponadto nowoczesne autostrady łączą główne ośrodki miejskie z portami, np. Santiago – San Antonio, Santiago – Valparaíso i Viña del Mar.

     

    Najważniejsze drogowe przejścia graniczne (www.pasosfronterizos.gov.cl):

    1) z Argentyną: Paso Cristo Redemptor w V Regionie (Valparaíso)

    2) z Boliwią: Paso Chungara w I Regionie (Tarapacá)

    3) z Peru, Paso Concordia w I Regionie (Tarapacá). 

     

    Przewóz towarowy koleją został w Chile sprywatyzowany w latach 90-tych XX wieku. Kolejowe przewozy pasażerskie należą obecnie do Przedsiębiorstwa Kolei Państwowych (EFE) i obejmują trasy łączące Santiago z miastami na południu kraju, oraz kilka połączeń regionalnych, również na południu kraju. Kolejowy transport pasażerski ma nieznaczną rangę w Chile, połączenia kolejowe obsługują trasy z Santiago na południe kraju (Santiago-Rancagua-Talca-Chillan). W 2013 r. doszło do reaktywacji linii kolejowej towarowo-pasażerskiej Arica – La Paz (Boliwia).

     

    Blisko 88 proc. wymiany handlowej Chile z zagranicą dokonuje się drogą morską. Chile dysponuje 4 tys. km wybrzeża, wśród portów handlowych jest 10 portów państwowych i 14 prywatnych. Największe chilijskie porty morskie: San Antonio i Valparaíso (V Region), Talcahuano – San Vincente (VIII Region), Antofagasta (II Region), Iquique i Arica (I Region).

    Najważniejszym lotniskiem w Chile jest Arturo Merino Benitez w Santiago. Lotniska regionalne znajdują się w: Arica, Antofagasta, Concepción, Puerto Montt, Iquique, Calama, Punta Arenas, Temuco, Copiapó, Osorno, La Serena.

     

    Strefa Wolnocłowa w Iquique (www.zofri.cl)

     

    Strefa wolnocłowa w Iquique powstała  25 czerwca 1975 w celu wspierania rozwoju gospodarczego na północnym obszarze Chile, m.in. poprzez stworzenie miejsc pracy (obecnie zatrudnia 30 tysięcy osób) oraz integrację gospodarczą z pozostałymi regionami Chile i państwami ościennymi. Stała się ona ważnym ośrodkiem handlu zagranicznego dla krajów regionu, takich jak Argentyna, Brazylia, Paragwaj, Peru i Boliwia. Wewnątrz Strefy działa około 1800 firm z 70 krajów. Obrót towarów zwolniony jest z cła i podatków, a roczna sprzedaż wynosi około 6 mld USD. Towary mogą być przechowywane, przetwarzane, wykańczane lub sprzedawane bez ograniczeń. W Strefie znajduje się również centrum handlowe (Mall Zofri) o powierzchni 30.000 m kw. Firmy działające w Strefie otrzymują następujące korzyści podatkowe i celne: zwolnienie z zapłaty podatku  podstawowego (19 proc.); zwolnienie z płatności podatku VAT za operacje prowadzone w ramach systemu  Strefy; zwolnienie z płatności podatku VAT za usługi świadczone na terytorium Strefy. Nabywca kupujący towary w Strefie o wartości powyżej 1000 USD z przeznaczeniem do obrotu na rynku jest zobowiązany uiścić opłaty podatkowe i celne.

    Strefa wolnocłowa znajduje się również w Punta Arenas (Zona Franca de Punta Arenas).

     

    1.7. Obowiązek wizowy.

     

    Obywatele Polski mogą wjechać do Chile bez wizy na pobyt do 90 dni. Nie dotyczy to przyjazdów na pobyt stały lub w celu podjęcia pracy.

     

    1.8. Wykaz świąt państwowych, dni wolne od pracy w 2017 r.:

     

    1 stycznia

    Nowy Rok

     

    2 stycznia

    Nowy Rok

     

    14 kwietnia

    Wielki Piątek

    rel

    15 kwietnia

    Wielka Sobota

    rel

    19 kwietnia

    Spis Powszechny

     

    1 maja

    Dzień Pracy

     

    21 maja

    Rocznica Bitwy pod Iquique

     

    26 czerwca

    Świętego Piotra i Pawła

    rel

    2 lipca

    Prawybory prezydenckie

     

    16 lipca

    Matki Boskiej z Karmelu

    rel

    15 sierpnia

    Wniebowzięcie NMP

    rel

    18 września

    Dzień Niepodległości (Fiesta Patria)

     

    19 września

    Święto Armii (Fiesta Patria)

     

    9 października

    Odkrycie Ameryki

     

    27 października

    Dzień Kościołów Ewangelickich i Protestanckich

    rel

    1 listopada

    Wszystkich Świętych

    rel

    19 listopada

    Wybory prezydenckie i parlamentarne

     

    8 grudnia

    Niepokalane Poczęcie NMP

    rel

    17 grudnia

    II tura wyborów prezydenckich

     

    25 grudnia

    Boże Narodzenie

    rel

     

    System administracyjny


     

    2.1. Ustrój polityczny.

     

    Chile jest republiką prezydencką. Prezydent, jako szef państwa i rządu, wybierany jest w wyborach powszechnych na czteroletnią kadencję, bez możliwości reelekcji w kolejnych bezpośrednio następujących wyborach. Prezydentem jest Michelle Bachelet, która została wybrana na 4-letnią kadencję 2014-2018.

    Pod względem administracyjnym państwo składa się z 15 regionów, na czele których stoi intendente (wojewoda): Arica y Parinacota, Tarapacá, Antofagasta, Atacama, Coquimbo, Valparaíso, Region Metropolitalny Santiago, Libertador General Bernardo O’Higgins, Maule, Bío Bío, Araucanía, Los Ríos, Los Lagos, Aisén del General Carlos Ibáñez del Campo, Magallanes y de la Antártica Chilena.

     

    Terenowa administracja rządowa

     

    Prezydent -> Minister Spraw Wewnętrznych -> Intendente Regional + Rada Regionalna -> Gubernator Prowincjonalny

     

    2.2. Władza ustawodawcza.

     

    Władzę ustawodawczą sprawuje dwuizbowy Kongres Narodowy, złożony z Izby Deputowanych (120 deputowanych, wybieranych na czteroletnią kadencję) i Senatu (38 senatorów kadencji 8-letniej, co 4 lata połowa składu ulega odnowieniu). Siedzibą Kongresu jest Valparaíso.

     

    2.3. Struktura administracji gospodarczej.

     

    Do zadań Ministerstwa Finansów należy:

    1) Administrowanie finansami państwa,

    2) Przygotowywanie projektów prawa, które pozwoli na osiągnięcie wzrostu gospodarczego,

    3) Prowadzenie polityki podatkowej,

    4) Pogłębianie i otwarcie rynku kapitałowego, wspieranie integracji z rynkiem światowym,

    5) Udział w negocjacjach umów o wolnym handlu,

    6) Koordynacja prac instytucji związanych z Ministerstwem Finansów. 

     

    Instytucje podległe Ministerstwu Finansów: Dyrekcja ds. budżetowych  (Dirección de Presupuestos, Dipres), Urząd Skarbnika Republiki (Tesorería General de la República), Mennica Państwowa (Casa de Moneda de Chile).

    Instytucje związane z Ministerstwem Finansów: Urząd Podatkowy (Servicio de Impuestos Internos), Krajowy Urząd Celny (Servicio Nacional de Aduanas), Dyrekcja Zakupów Publicznych (Dirección de Compras y Contratación Pública), Krajowa Dyrekcja Służby Cywilnej (Dirección Nacional del Servicio Civil), Komisja Nadzoru nad Bankami i Instytucjami Finansowymi (Superintendencia de Bancos e Instituciones Financieras), Komisja Nadzoru Papierów Wartościowych i Ubezpieczeń (Superintendencia de Valores y Seguros), Komisja Nadzoru Kasyn (Superintendencia de Casinos de Juego), Oddział Analiz Finansowych (Unidad de Análisis Financiero).
     

    Do obszarów działania Ministerstwa Gospodarki należy:

    1) Rozwój produktywności i eksportu, innowacyjność technologiczna przedsiębiorstw, rozwój produktywności w regionach, polityka dot. małych przedsiębiorstw, promocja turystyki,

    2) Konkurencja i regulacja rynków, udoskonalanie instytucji regulujących rynki telekomunikacji, energetyki oraz wodociągów i kanalizacji, reforma systemu antymonopolowego,

    3) Administracja i polityka w dziedzinie rybołówstwa.   

    Instytucje związane i/lub podległe z Ministerstwu Gospodarki: Krajowy Urząd ds. Rybołówstwa (Servicio Nacional de Pesca), Krajowy Urząd ds. Turystyki (Servicio Nacional de Turismo), Krajowy Urząd ds. Konsumenckich (Servicio Nacional del Consumidor), Komisja Nadzoru Elektryczności i Paliw (Superintendencia de Electricidad y Combustible), Krajowy Instytut Statystyki (Instituto Nacional de Estadisticas), Krajowy Urząd Kontroli Gospodarczej (Fiscalia Nacional Economica), Komitet Inwestycji Zagranicznych (Comité de Inversiones Extranjeras), Przedsiębiorstwo Zaopatrzenia na Obszarach Odległych (Empresa de Abastecimiento de Zonas Aisladas), System Przedsiębiorstw Publicznych (Sistema de Empresas Publicas), Korporacja Rozwoju Produkcji (Corporación de Fomento de Producción, CORFO), Krajowa Rada ds. Innowacji na rzecz Konkurencyjności (Consejo Nacional de Innovación para la Competividad).

     

    Ministerstwo Rolnictwa jest instytucją rządową odpowiedzialną za kierowanie i koordynowanie działalności w sektorze rolnym i leśnym.

    Instytucje podległe: Urząd ds. Analiz i Polityk Rolnych (Oficina de Estudios y Políticas Agrarias – ODEPA), Instytut Rozwoju Rolnego (Instituto de Desarrollo Agropecuario), Służba ds. Rolnictwa i Hodowli / Główny Inspektorat Weterynaryjny (Sevicio Agricola y Ganadero SAG), Lasy Państwowe (Corporación Nacional Forestal CONAF), Instytut Badawczy Rolnictwa (Instututo de Investigaciones Agropecuarias INA), Fundacja na rzecz Innowacyjności w Rolnictwie (Fundación para la Innovación Agraria), Fundacja na rzecz komunikacji, szkoleń i kultury rolnej (Fundación de  Comunicaciones, Capacitación y Cultura del agro – FUCOA), Krajowa Komisja ds. Irygacji (Comisión Nacional del Riego), Instytut ds. Lasów (Instituto Forestal INFOR), Centrum Informacji o Zasobach Naturalnych (Centro de Información de Recursos Naturales).

     

    Ministerstwa Górnictwa

    Misją Ministerstwa Górnictwa jest tworzenie, rozwój, rozpowszechnianie i ocena norm, które przyczyniają się do zrównoważonego rozwoju górnictwa, jednocześnie optymalizując jego wkład do rozwoju gospodarczego państwa.

    Instytucje podległe lub zależne od Ministerstwa Górnictwa: Krajowa Korporacja Miedzi - Codelco, Krajowe Przedsiębiorstwo Ropy Naftowej (Empresa Nacional del Petroleo ENAP), Krajowe Przedsiębiorstwo Górnicze (Empresa Nacional de Minería, Enami), Krajowy Urząd ds. Geologii i Górnictwa (Servicio Nacional de Geología y Minería), Krajowa Komisja ds. Miedzi (Comisión Chilena de Cobre, Cochilco).

     

    Ministerstwo Energii

    Ministerstwo Energii koordynuje plany, zasady i normy prawidłowego funkcjonowania i rozwoju sektora energetycznego w kraju i doradza rządowi we wszystkich sprawach związanych z energią.

    Instytucje podległe lub zależne od Ministerstwa Energii: Komisja ds. Energii Nuklearnej (CCHEN), Agencja ds. Efektywności Energetycznej (ACHEE), Centrum Energii Odnawialnych (CER), Krajowa Komisja ds. Energii (CNE), Wyższy Urząd Nadzoru ds. Energii Elektrycznej i Paliw (SEC).

     

    Do kompetencji Ministerstwa Robót Publicznych należy zapewnienie usług w dziedzinie infrastruktury (drogi, porty, lotniska) oraz gospodarowania zasobami wodnymi.

     

    Ministerstwo Transportu i Telekomunikacji, opracowuje polityki transportowe i telekomunikacyjne i kontroluje ich stosowanie, nadzorowanie przedsiębiorstw publicznych i prywatnych,  które świadczą usługi transportowe i telekomunikacyjne.

     

    2.4. Sądownictwo gospodarcze.

     

    Urząd Krajowego Prokuratora ds. Gospodarczych (Fiscalía Nacional Económica) jest kompetentny w sprawach nadużycia pozycji dominującej na rynku, ograniczeń wolnej konkurencji, nieuczciwej konkurencji oraz koncentracji podmiotowej (fuzje, przejęcia).
    Trybunał ds. Ochrony Wolnej Konkurencji jest sądem specjalnym orzekającym tylko w tej dziedzinie. Arbitraż  gospodarczy zapewnia Centrum Arbitrażu i Mediacji Izby Handlowej w Santiago. Centrum to świadczy również usługi arbitrażu międzynarodowego (Centro de Arbitraje y Mediación de la Cámara de Comercio de Santiago, CAM Santiago).

     

    Gospodarka


     

    3.1. Ogólna charakterystyka sytuacji gospodarczej.

     

    W rankingach i raportach międzynarodowych instytucji takich jak OECD i Bank Światowy, Chile uznaje się za  najbezpieczniejsze i najstabilniejsze państwo Ameryki Południowej. Solidne podstawy makroekonomiczne, gwarancje prawne dla zagranicznych firm, wysoki wskaźnik wolności gospodarczej, stabilność polityczna, niewielka korupcja oraz bezpieczeństwo wyróżniają ten kraj na tle innych państw kontynentu.

     

    Gospodarka chilijska odnotowuje znaczące sukcesy od ponad 20 lat dzięki dobremu zarządzaniu finansami publicznymi. Rozsądna polityka makroekonomiczna i stabilizacja fiskalna stanowiły kluczowe czynniki wzrostu Chile w warunkach realizacji strategii otwartego rozwoju gospodarki surowcowej. Przeprowadzenie udanych reform w obszarze handlu i sprzyjające uwarunkowania międzynarodowe (wysokie ceny miedzi, głównego towaru eksportowego) umożliwiły Chile w latach 1988–1997 realizację wysokiego tempa wzrostu gospodarczego (ok. 7-8 proc.). W następnych latach m.in. wskutek kryzysu azjatyckiego, nastąpił spadek wzrostu PKB. W latach 2004-2008 kraj ten ponownie zaczął osiągać wysokie tempo wzrostu PKB (ok. 6 proc.). Wobec światowego kryzysu ekonomicznego 2007-2009, wskaźniki gospodarcze Chile pogorszyły się – wzrost  i popyt wewnętrzny odnotowały znaczące spadki. Na początku 2010 r. Chile, tuż przed oficjalną zmianą rządu, stanęło w obliczu tragicznego w skutkach trzęsienia ziemi (27 luty 2010). Z tego też powodu pierwszym najważniejszym zadaniem dla nowego rządu było przygotowanie planu odbudowy kraju. Szacunkowe straty spowodowane trzęsieniem ziemi oceniono na 30 mld USD. Rząd ogłosił Program odbudowy kraju w latach 2010-2013. Program zakłada realizację inwestycji w wysokości 8,4 mld USD w najbliższych  4 latach  w następujących sektorach: - mieszkalnictwo, urbanizacja, architektura; - edukacja; - infrastruktura drogowa, wodociągowa itp., - roboty publiczne, - ochrona zdrowia, - zapobieganie kataklizmom. Do końca 2013 r. odbudowano 95 proc. zniszczonej infrastruktury publicznej.

     

    W 2014 do władzy wróciła koalicja centrowo-lewicowa pod nazwą Nueva Mayoría i na czele rządu stanęła ponownie Michelle Bachelet. Obecny rząd zapowiada przywrócenie systemu bezpłatnej edukacji, zmianę konstytucji oraz nowy system podatkowy.

     

    Z uwagi na głębokie strukturalne zróżnicowanie społeczno-gospodarcze kraju (regionalne, społeczne, kulturowe), wizja szybkiego rozwoju gospodarczego Chile jest bardzo optymistyczna. W społeczno-politycznej rzeczywistości Chile, które należy do krajów o najwyższej rozpiętości dochodów na świecie (Gini 50,5), realizacja priorytetów programu rządowego wymagać będzie dłuższego okresu czasu, nawet przy bardzo aktywnej roli państwa wspierającego wolny rynek. Według szacunków Banku Centralnego, Chile osiągnie w 2017 roku wzrost gospodarczy między 1 a 2 proc.

     

    Umowy o wolnym handlu.

     

    Duże znaczenie dla handlu zagranicznego Chile mają zawierane umowy  o wolnym handlu. Aktualnie obowiązują umowy z Australią, Kanadą, Ameryką Środkową (Kostaryka, El Salvador, Gwatemala, Honduras, Nikaragua.), Chinami, Kolumbią, Koreą Południową, EFTA (Islandia, Liechtenstein, Norwegia, Szwajcaria), USA, Hongkongiem, Malezją, Meksykiem, Panamą, Tajlandią, Turcją, Wietnamem, oraz umowy o charakterze handlowym lub stowarzyszeniowym z Boliwią, Kubą, Ekwadorem, Indiami, Japonią, Mercosur (Argentyna, Paragwaj, Wenezuela, Brazylia, Urugwaj), P4 (Nowa Zelandia, Singapur, Brunei), Peru, UE (Niemcy, Austria, Belgia, Bułgaria, Cypr, Chorwacja, Dania, Słowacja, Słowenia, Hiszpania, Estonia, Finlandia, Francja, Grecja, Węgry, Irlandia, Włochy, Łotwa, Litwa, Luksemburg, Malta, Holandia, Polska, Portugalia, Wielka Brytania, Czechy, Rumunia, Szwecja), Wenezuelą, krajami Sojuszu Pacyfiku jako jeden z członków (Meksyk, Kolumbia, Peru).

    Na import z państw, z którymi nie ma preferencyjnych warunków wymiany handlowej obowiązuje 6 proc. stawka celna.

     

    Według danych Krajowej Izby Gospodarczej Chile wartość eksportu wyniosła w 2016 r. 60,5 mld USD, zmniejszając o 2,6 proc. wartość w stosunku do 2015 roku (62,1 mld USD). Wartość importu w 2016 roku wyniosła 58,8 mld USD i wskazała różnicę 5,9 proc. wobec 2015 roku (62,4 mld USD).

    Miedź w Chile jest głównym zasobem górniczym, a zarazem najważniejszym produktem eksportowym. Dostarcza znaczną część przychodów z eksportu. W 2015 eksport miedzi osiągnął wartość 17,25 mld USD (27 proc. wartości chilijskiego eksportu). Sytuacja uległa pogorszeniu w 2016 roku, kiedy to, według International Trade Statistics (ITC), całkowity eksport miedzi (minerał i koncentraty) oszacowany został na wartość 15 mld USD (w 2014 roku 22 mld USD).

    Największymi odbiorcami chilijskiej miedzi były Chiny (7 mld USD), Korea Płd. (1,9 mld USD), USA (1,8 mld USD), Brazylia (0,8 mld USD). Z krajów europejskich najwięcej miedzi trafia do Francji (0,5 mld USD), Włoch i Holandii (po 0,4 mld USD) i Hiszpanii (0,1 mld USD). Chilijska produkcja miedzi niemal całkowicie kierowana jest na eksport. Wewnętrzne  zapotrzebowanie kraju zaspokajane są przez niecałe 2 proc. całkowitej produkcji. Rynek producentów miedzi w Chile można podzielić wg wielkości producenta na grupę dużych, średnich i małych producentów miedzi. Do kategorii dużych producentów miedzi należy 14 firm zagranicznych i jedna krajowa – Codelco.

     

    Chilijski eksport w ujęciu geograficznym

    mld USD

    Kraj/grupa

    2015

    2016

    Chiny             

    16,3

    17,0

    UE                 

    8,2

    w tym:

    Holandia 1,6

    Hiszpania 1,3

    Włochy 1,0

    7,5

    w tym:

    Holandia 1,6

    Hiszpania 1,3

    Włochy 0,8

    USA                 

    8,1

    8,3

    Japonia          

    5,3

    5,1

    Mercosur       

    4,5

    w tym:

    Brazylia 3,0

    4,3

    w tym:

    Brazylia 2,9

    Korea Płd.     

    4,0

    4,1

    Indie              

    1,9

    1,4

    Peru               

    1,5

    1,5

    Tajwan           

    1,4

    1,1

    Meksyk          

    1,3

    1,2

    Boliwia          

    1,1

    1,1

    źródło: Bank Centralny Chile

     

    Chilijski import w ujęciu geograficznym

    mld USD

    Kraj/grupa

    2015

    2016

    Chiny

    14,6

    14,1

    USA

    11,7

    10,2

    UE

    9,7

    w tym:

    Niemcy 2,3

    Francja 1,5

    Hiszpania 1,5

    Włochy 1,1

    9,9

    w tym:

    Niemcy 2,2

    Francja 1,8

    Hiszpania 1,5

    Włochy 1,0

    Mercosur

    8,2

    w tym:

    Brazylia 4,8

    Argentyna 2,5

    7,9

    w tym:

    Brazylia 4,7

    Argentyna 2,4

    Meksyk

    2,1

    1,9

    Japonia

    2,0

    1,9

    Korea Płd.

    2,0

    1,7

    Ekwador

    1,1

    0,9

    Peru

    1,0

    0,9

    źródło: Bank Centralny Chile

     

    Inwestycje bezpośrednie.

     

    Wiele zagranicznych firm zainwestowało w Chile wykorzystując zapisów Dekretu 600 (Decreto Ley 600 Estatuto de la Inversión Extranjera) dotyczącego mechanizmu inwestycji zagranicznych, który gwarantował określone prawa i przynosił korzyści zagranicznym inwestorom, np.: niezmienność stawki podatkowej przez okres 10 lat.

    W 2015 roku, w wyniku powstania nowej instytucji zajmującej się inwestycjami zagranicznymi - Agencia de Promoción de la Inversión Extranjera, Dekret 600 został zastąpiony Ustawą 20.780 (Ley 20.780).

     

    Wartość zakumulowanych bezpośrednich inwestycji zagranicznych w 2012 r. (za okres 1974 – 2012) w Chile wyniosła ponad 256 miliardów USD. Sektory do których trafiło najwięcej BIZ  to górnictwo; elektryczność, woda i gaz; przemysł; usługi finansowe. BIZ pochodziło głównie z USA, Hiszpanii, Kanady, Wielkiej Brytanii, Australii  i Japonii. Wartość BIZ  najdynamiczniej rosła w latach 1995-2000, w kolejnych latach napływ BIZ był już mniej dynamiczny. Zagraniczne inwestycje bezpośrednie w 2015 r. wyniosły 20,4 mld USD.  Ze względu na kraj pochodzenia najwięcej inwestycji pochodziło z Hiszpanii (12,9 proc.), USA (10,5 proc.), Kanady (9,7 proc.), Brytyjskich Wysp Dziewiczych (9,7 proc.), Kajmanów (7,9 proc.), Bermudów (7,6 proc.), Japonii (6,2 proc.), Francji (6,1 proc.), Holandii (3,3 proc.), Szwajcarii (3 proc.), Brazylii (2,9 proc.), Wielkiej  Brytanii (2,3 proc.) i innych (18 proc.). Zakumulowane inwestycje zagraniczne Chile w latach 1990-2015 wyniosły ponad 106 mld USD i trafiły do 65 krajów na wszystkich kontynentach. Najwięcej z nich trafiło do krajów regionu – Brazylii, Kolumbii, Argentyny, Peru.

     

    3.2. Tabela głównych wskaźników makroekonomicznych Chile 2015-2017 (sty-lut).

     

     

    2015

    2016

    2017

    PKB (mld USD)

    -

    242,8

    -

    PKB per capita (tys. USD)

    -

    13,4

    -

    Dług publiczny (mld USD)

    41,3

    -

    -

    Dług publiczny (% PKB)

    17,3 %

    -

    -

    Dług publiczny per capita (tys. USD)

    2,2

    -

    -

    Deficyt (mld USD)

    -4,9

    -

    -

    Deficyt (% PKB)

    -2,09 %

    -

    -

    Bezrobocie (w %)

    -

    -

    6,4 % (sty)

    Średnia pensja (tys. USD)

    -

    11,6

    -

    Eksport (w mld USD)

    62,1

    60,5

    -

    Import (w mld USD)

    62,4

    58,8

    -

    Eksport do Polski (w mln USD)

    157,2

    203,9

    27,8 (sty-lut)

    Import z Polski (w mln USD)

    94,1

    95,7

    20,1 (sty-lut)

    Obroty (w mln USD)

    251,3

    299,6

    47,9 (sty-lut)

    źródło www.datosmacro.com, Krajowa Izba Gospodarcza (CNC Chile) oraz INSIGOS (Ministerstwo Rozwoju)

     

    3.3. Główne sektory gospodarki (o największym znaczeniu/udziale w PKB).

     

    W 2016 r. udział poszczególnych sektorów gospodarki w tworzeniu PKB prezentował się następująco:

    Usługi finansowe (obejmują ubezp., usł. dla biznesu)        18,8 proc.

    Usługi dla osób (obejmują edukację, sł. zdrowia i in.)       12,5 proc.

    Handel, gastronomia, hotelarstwo                                        10,9 proc.

    Przemysł przetwórczy                                                          10,8 proc.     

    Dochody z podatku od wartości dodanej (VAT)                  8,3 proc.

    Górnictwo                                                                             7,7 proc. (11,1 proc. w 2013 r.)  

    Budownictwo                                                                        7,3 proc.

    Usługi mieszkaniowe                                                           5,5 proc.

    Transport                                                                               4,9 proc.

    Administracja publiczna                                                      4,9 proc.

    Rolnictwo i leśnictwo                                                                       3,3 proc.

    Gaz, elektryczność, woda                                                     2,8 proc.

    Komunikacja                                                                         1,4 proc.

    Rybołówstwo                                                                        0,7 proc.

    Dochody z należności celnych                                             0,4 proc.

     

    Źródło: http://www.cochilco.cl:4040/boletin-web/pages/tabla13/buscar.jsf;jsessionid=Pcnn-CbTpyQ5o0UpCy0yFNqgAveWbmml21W25sQf.webcochilco  

     

    Górnictwo. Chile jest krajem górniczym i jego rozwój gospodarczy w dużym stopniu zależy od wydobycia i eksportu surowców naturalnych. W ostatnich latach jednak zauważalny jest spadek dochodów dla budżetu państwa związanych z tym sektorem. Spowodowane jest to spadkiem cen miedzi na światowych rynkach i spowolnieniem gospodarczym Chin, które są głównym odbiorcą miedzi z Chile.

    W rankingu kanadyjskiego Fraser Institute najbardziej opłacalnych państw pod kątem inwestycji w górnictwie, Chile znalazło się dopiero na 39. miejscu na 104 badanych państw (w 2013 roku było jeszcze na 4. miejscu). W stosunku do roku 2015 jest to spadek o 28 miejsc. Chile jest największym producentem miedzi i posiada największe rezerwy tego złoża na świecie szacowane na 150 mln ton, co stanowi prawie 28 proc. udział w skali światowej. Pomimo dominacji dużych producentów (kilka prywatnych spółek oraz jedna państwowa), także mniejsi przedsiębiorcy prowadzą inwestycje, a sektor pozostaje wciąż otwarty i konkurencyjny. W latach 90-tych XX w. wydobycie miedzi wynosiło 3,5 mln ton rocznie, w roku 2010 5,4 mln ton, w 2015 r. 5,76 mln ton i docelowo ma osiągnąć 8 mln ton do 2018 roku. Chilijska produkcja miedzi niemal całkowicie kierowana jest na eksport. Wewnętrzne zapotrzebowanie kraju zaspokajane są przez niecałe 2 proc. całkowitej produkcji.

     

    W Chile wydobywany jest również molibden, towarzyszący złożom miedzi. W 2015 roku, udział Chile w światowej produkcji molibdenu wyniósł 18,2 proc. Pozostałe metale wydobywane w Chile to srebro, złoto, żelazo, magnez, ołów i cynk. Udział Chile w światowej produkcji srebra w 2015 roku wyniósł 5,5 proc. Chile posiada także największe rezerwy litu na świecie, szacowane na 7,5 milionów ton i jest drugim największym producentem tego minerału.. Wydobycie węgla kamiennego koncentruje się na południu kraju. Dzięki przyznanym przedsiębiorstwom prywatnym koncesjom na wydobycie węgla, własność tym sektorze nie jest już w 100 proc. państwowa. Aktualnie firmy prywatne produkują 75 proc. węgla kamiennego w Chile. W rynku wydobycia węgla kamiennego uczestniczą małe i średnie oraz duże przedsiębiorstwa. Po ograniczeniu produkcji własnej, jedną z form działalności państwowej ENACAR jest skup węgla pozyskiwanego przez MŚP węglowe. W związku  z ograniczeniami dostaw gazu ziemnego z Argentyny ocenia się, że rola węgla kamiennego  w produkcji energii elektrycznej może w przyszłości wzrosnąć. Ropa naftowa wydobywana jest ze złóż położonych na dalekim południu kraju, na 36 platformach wiertniczych położonych w Cieśninie Magellana. Złoża ropy naftowej są własnością państwa chilijskiego, poszukiwanie i wydobycie surowców należy do państwowej Empresa Nacional de Petroleo (ENAP). Jednakże firmy prywatne mogą również wykonywać tę działalność na podstawie zawartych z państwem kontraktów. W ostatnich latach wydobycie ropy naftowej stopniowo spada. Krajowy gaz ziemny, wydobywany na południu Chile, jest wykorzystywany jedynie na potrzeby najbliższego regionu, (m.in. do produkcji metanolu) ze względu na małą skalę wydobycia jak i odległości nie jest opłacalny jego transport. Na Ziemi Ognistej występują również złoża gazu łupkowego

    Produkty przemysłowe w wymianie handlowej miały znaczny udział. W 2016 r. w eksporcie dominowały surowce wydobywcze (miedź i jej pochodne) przynosząc do budżetu kwotę w wysokości 26,5 mld USD (44,2 proc. ogólnego eksportu Chile) oraz produkty przemysłu chemicznego na kwotę 2  mld USD. Natomiast produktami importowanymi były głównie oleje i smary (3,5 mld USD), telefony komórkowe i samochody (po 1,6 mld USD).

    Usługi finansowe są w Chile wysoko rozwinięte. Na rynku istnieje 25 banków, w tym 13 banków zagranicznych. Wśród banków chilijskich jest jeden bank państwowy (Banco del Estado), pozostałe są prywatne. Pięć największych banków skupia 71 proc. rynku, są to: Santander, Banco del Estado, Banco de Chile, BCI, BBVA. Rynek bankowy jest nadzorowany przez Komisję Nadzoru Bankowego i Instytucje Finansowe.

     

    3.4. Uczestnictwo w wielostronnych organizacjach i porozumieniach o charakterze ekonomicznym (OECD, WTO, TPP itd.).

     

    11 stycznia 2010 r. został podpisany traktat akcesyjny między Chile i Organizacją Współpracy Gospodarczej i Rozwoju, który wszedł w życie w maju 2011 roku. Chile stało się de facto pierwszym członkiem tej organizacji w Ameryce Południowej i drugim, po Meksyku, państwem członkowskim w Ameryce Łacińskiej.

    Chile opowiada się za liberalizacją handlu światowego w ramach WTO. Celem Chile jest ograniczenie skali subsydiów rolnych oraz zmiana zasad stosowania środków antydumpingowych, tak by nie były one używane jako bariery w handlu zagranicznym. Uczestniczy w negocjacjach WTO jako członek grup G-20, CAIRNS oraz grupy przyjaciół negocjacji antydumpingowych.

    Wraz z podpisaniem 4 lutego 2016 roku porozumienia o wolnym handlu – Partnerstwo Transpacyficzne, Chile stało się członkiem ponadregionalnej organizacji zrzeszającej 12 krajów, między innymi Stany Zjednoczone (prezydent Donald Trump zdecydował o odstąpieniu od TPP), Japonię, Kanadę, Meksyk, Australię. Partnerstwo ma na celu stymulowanie wzrostu gospodarczego, wspieranie rynku pracy, podnoszenie standardów życia oraz wspieranie innowacji, produktywności i konkurencyjności. Ponadto, zapisy traktatu przewidują także redukcję taryf celnych oraz ustanowienie mechanizmu promującego BIZ.

     

    3.5. Relacje gospodarcze z UE.

     

    Współpraca gospodarcza z UE regulowana jest w części gospodarczej Układu Stowarzyszeniowego zawartego  między Unią Europejską a Chile w 2002 r. Od tego czasu obroty handlowe UE-Chile wzrosły ponad dwukrotnie, z poziomu 7 mld USD w 2002 r. do 17,4 mld USD w 2016 r. Chilijski eksport do krajów UE w 2016 r. osiągnął poziom 7,5 mld USD (rekordowy poziom odnotowano w 2007 i 2008 r. 16 mld USD). Udział UE w chilijskim eksporcie to 12,5 proc. Natomiast import z UE wyniósł 9,9 mld USD (16,8 proc. całego chilijskiego importu).

     

    W 2016 r. 50 proc. eksportu do UE było kierowane do trzech państw: Holandii (1,6 mld USD), Hiszpanii (1,3 mld USD), Włoch (0,8 mld USD). Natomiast za import z UE w 65 proc. odpowiedzialne były cztery państwa: Niemcy (2,2 mld USD), Francja (1,8 mld USD), Hiszpania (1,5 mld USD) i Włochy (1 mld USD).

     

    Dwustronna współpraca gospodarcza


     

    4.1. Gospodarcze umowy dwustronne.

     

    Kwestie współpracy gospodarczej Polska-Chile regulowane są w części gospodarczej Układu Stowarzyszeniowego zawartego między Unią Europejską a Chile w 2002 r.

     

    Ponadto między Polską i Chile obowiązują następujące umowy :

     

    • Umowa między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej i Rządem Republiki Chile w sprawie wzajemnego popierania i ochrony inwestycji (2000)
    • Protokół przy podpisaniu Umowy między Rządem RP i Rządem Republiki Chile w sprawie wzajemnego popierania i ochrony inwestycji stanowiący jej integralną część (2000)
    • Konwencja między Rządem RP a Rządem Republiki Chile w sprawie unikania podwójnego opodatkowania i zapobiegania uchylaniu się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i od majątku (2003)
    • Umowa o współpracy i wzajemnej pomocy w sprawach celnych (2007)

     

    4.2. Handel zagraniczny.

    Według danych INSIGOS (Ministerstwo Rozwoju), w 2016 roku obroty handlowe z Chile wyniosły 299,6 mln USD, w tym polski eksport 95,7 mln USD, a import 203,9 mln USD. W stosunku do roku 2015, zaobserwowano wzrost obrotów handlowych o 48,3 mln USD. Wartość polskiego eksportu do Chile wzrosła o 1,6 mln USD, a wartość importu z Chile o 46,7 mln USD. Na koniec 2016 roku, saldo wymiany handlowej wyniosło 108,1 mln USD na korzyść Chile i było o 45,1 mln USD korzystniejsze niż w 2015 roku.

    Porównanie danych za styczeń-luty zarówno 2016 jak i 2017 roku wskazuje na korzystniejsze wyniki dla Polski:

    mln USD

     

    I-II 2016

    I-II 2017

    EKSPORT DO CHILE

    12,2

    20,1

    IMPORT Z CHILE

    34,7

    27,8

    OBROTY

    46,9

    47,9

    SALDO

    -22,5

    -7,7

     

    Chile importuje z Polski: górnicze taśmy transportowe, kable i drut izolowany, rusztowania, samochody turystyczne typu melex, jachty, rowery, kotły wytwarzające parę, urządzenia spawalnicze, sondy głębokościowe, torby papierowe typu kraft, opony autobusowe i ciężarowe, kamienie młyńskie i szlifierskie, kosmetyki, słodycze oraz wódkę

    Polska natomiast importuje z Chile: wino, owoce suszone, owoce świeże (winogrona, truskawki, jagody, jabłka, gruszki), owoce mrożone, filety rybne, orzechy, miedź w postaci rudy i koncentratu oraz miedź nierafinowaną. 

     

    4.3. Polskie inwestycje/obecność na rynku.

     

    Na początku grudnia 2011 r. KGHM Polska Miedź ogłosił informację o zakupie kanadyjskiej kopalni Quadra FNX i dzięki tej transakcji przystąpi wspólnie z japońską Sumitomo Metal Mining do realizacji projektu eksploatacji złóż miedzi i molibdenu w Sierra Gorda  w północnym Chile (Region Antofagasta). Oficjalne otwarcie kopalni nastąpiło 1 października 2014 roku. W uroczystości wzięła udział prezydent Chile Michelle Bachelet.

     

    Polska firma brokerska X-Trade Brokers Dom Maklerski S.A. z Warszawy otworzyła w lipcu 2011 r. oddział międzynarodowy w Santiago de Chile. Jest to pierwszy pozaeuropejski oddział tej firmy, który ma być przyczółkiem do zdobycia rynku internetowych usług maklerskich w Ameryce Południowej. Jednocześnie jest to pierwsza polska inwestycja  w Chile.

     

    W 2013 roku firma COMARCH (usługi IT) otworzyła biuro w Santiago, z którego obsługuje cały region Ameryki Łacińskiej.

     

    Pod koniec 2013 r. producent kosmetyków INGLOT otworzył 3 punkty sprzedaży w Santiago. W 2016 roku było ich już ponad 10.

     

    Inną polską firmą, która dzięki współpracy z chilijskim partnerem jest obecna na miejscowym rynku jest FIBARO. W kwietniu 2017 r. otwarto pierwszy salon pokazowy stworzonych przez nią produktów home intelligence.

     

    4.4. Współpraca regionalna.

     

    Istnieją umowy o współpracy między miastami: Kraków-La Serena (miasta bliźniacze), Kraków-Santiago Providencia (umowa o współpracy w dziedzinie kultury i edukacji), Bielsko-Biała-Rancagua (miasta partnerskie) oraz Elbląg-Coquimbo (miasta partnerskie). Przygotowywana jest umowa o współpracy między Regionem Coquimbo i Dolnym Śląskiem.

     

    4.5. Współpraca samorządów gospodarczych.

     

    Krajowa Izba Gospodarcza współpracuje z chilijską Krajową Izbą Gospodarczą, Usług  i Turystyki (Cámara Nacional de Comercio, Servicios y Turismo) i Izbą Gospodarczą Santiago (Cámara de Comercio de Santiago) przy organizacji misji gospodarczych do Chile. 22 sierpnia 2003 w Santiago Fundacja Przedsiębiorczości EuroChile i Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości podpisały Memorandum of understanding w celu zacieśnienia współpracy.

     

    Dostęp do rynku


     

    5.1. Dostęp do rynku dla polskich towarów i usług (bariery).

     

    Bariery taryfowe

    Dostęp do chilijskiego rynku reguluje część gospodarcza Układu Stowarzyszeniowego zawartego między UE a Chile w 2002 r. Na mocy jego zapisów stawki większości towarów (ok. 96 proc. produktów) będących we wzajemnym obrocie zostały zredukowane do 0 proc. Niewielka ich część jest obłożona cłem w wysokości 6 proc.

     

    Bariery pozataryfowe, techniczne

    Chile wymaga od importerów spełnienia przepisów dotyczących certyfikacji, norm technicznych.

     

    Produkty pochodzenia zwierzęcego i roślinnego. W przypadku zwierząt żywych, produktów pochodzenia zwierzęcego i roślinnego zaświadczenie upoważniające do eksportu na teren Chile wystawia urząd Servicio Agricola y Ganadero (SAG), odpowiednik polskiego Głównego Inspektoratu Weterynarii. Na mocy IV Aneksu do Umowy Stowarzyszeniowej między Chile i UE, SAG wystawia zakładom przetwórstwa spożywczego określonych branż dokumenty, dzięki którym mogą eksportować na teren Chile. Procedura, w imieniu producentów, prowadzona jest przez upoważnione instytucje państw członkowskich UE, w Polsce jest to Główny Inspektorat Weterynarii. Na stronie SAG znajduje się aktualna lista producentów, którzy mogą eksportować do Chile:

    http://www.sag.cl/ambitos-de-accion/habilitacion-de-establecimientos 

     

    Dla niektórych produktów spożywczych wymagane są zaświadczenia zarówno z SAG, jak i Instituto de Salud Pública (Instytut Zdrowia Publicznego). W przypadku produktów spożywczych o podwyższonej zawartości tzw. „krytycznych”  składników odżywczych (sól, cukier, tłuszcze nasycone, wartość energetyczna) Ministerstwo Zdrowia Chile wymaga tego, aby produkt posiadał właściwą etykietę ostrzegawczą z napisem „Wysoka zawartość…..” (Ley 20.606 dot. składu odżywczego artykułów spożywczych i informowanie o tym z dn. 6 lipca 2012). W listopadzie 2015 roku, wprowadzony został również zakaz reklamowania produktów o podwyższonym stanie ww. składników skierowany do osób poniżej 14 roku życia.

     

    W przypadku kosmetyków w Chile obowiązują przepisy z kwietnia 2003 r. regulujące ich rejestrację, produkcję, import, magazynowanie, dystrybucję (certyfikat dopuszczenia do obrotu handlowego) i reklamę. Produkty krajowe i importowane przechodzą tą samą procedurę rejestracyjną i nie są tu przewidziane wyjątki dla towarów z UE. Instituto de Salud Pública odpowiada za procedury związane z rejestracją kosmetyków.

     

    W 2005 r. wprowadzono system obligatoryjnych certyfikatów (Dekret 298) dla importowanych produktów elektrycznych (w szczególności dla ręcznych narzędzi elektrycznych, przenośnych piecyków elektrycznych oraz kabli elektrycznych) pod względem bezpieczeństwa ich używania, jakości oraz efektywności energetycznej. Jednocześnie Superintendencia de Electricidad y Combustibles SEC dopuszcza możliwość uznania certyfikatów zagranicznych dla konkretnych produktów wg listy wyłączeń (Resolución Extenta) znajdującej się na oficjalnej stronie internetowej SEC: http://www.sec.cl/portal/page?_pageid=33,3405520&_dad=portal&_schema=PORTAL 

     

    Opodatkowanie dodatkowe dla poniższych towarów importowanych:

    - woda mineralna, napoje sztuczne i syropy (13 proc.),

    - wina, szampan, wina musujące i piwo (15 proc.),

    - likiery, pisco, whisky, brandy, wódka (31,5 proc.),

    - cygara (52,6 proc.),       

    - papierosy (60,5 proc.),

    - tytoń przetworzony (59,7 proc.)

     

    Inne bariery pozataryfowe

    Przy imporcie towarów w opakowaniu zawierającym drewno lub na paletach konieczne jest spełnienie przepisów dotyczących fumigacji, niezależnie od kraju pochodzenia.

     

    Chile wprowadziło ograniczenia dla dalekomorskich statków połowowych należących do krajów UE i innych w korzystaniu z portów chilijskich (zakaz wyładunku, składowania, logistyka, zaopatrzenie itp.), które poławiają miecznika i makrelę na Południowym Pacyfiku.

     

    Brak przestrzegania ochrony praw własności intelektualnej i przemysłowej ze strony Chile. W szczególności, jeśli chodzi o produkty farmaceutyczne, programy komputerowe i książki. Chile znajduje się na tzw. czerwonej liście Priority Watch List USA od 2007 roku.

     

    Chile nie stosuje subsydiów eksportowych, ograniczeń ilościowych ani dobrowolnych ograniczeń eksportu. Występuje natomiast zakaz importu do Chile samochodów i motocykli używanych, używanych opon, azbestu w jakiejkolwiek formie i toksycznych odpadów przemysłowych, miodów oraz materiałów pornograficznych.

     

    5.2. Dostęp do rynku pracy. Świadczenie usług i zatrudnienie obywateli RP.

     

    Zgodnie z prawem chilijskim, obcokrajowiec, który chce podjąć pracę w Chile, musi uzyskać zezwolenie na pobyt czasowy albo zezwolenie na pracę. Może je uzyskać w Ambasadzie/ Konsulacie Chile w kraju, w którym obecnie rezyduje lub bezpośrednio w Chile. Zezwolenie na pobyt tymczasowy  ważne jest na okres 1 roku, po którym można je przedłużyć na okres kolejnego roku. Po uzyskaniu drugiej wizy tymczasowej, tj. po upływie 2 lat pobytu w Chile można starać się o pobyt stały. Wiza rezydenta w ramach zezwolenia na pracę – jest przyznawana na okres 2 lat. Po tym okresie można ubiegać się o status stałego rezydenta. Analogiczna wiza przyznawana jest współmałżonkowi, rodzicom i dzieciom, pod warunkiem, ze pozostają na jego utrzymaniu. Nie mogą oni podjąć żadnych zajęć, za które otrzymywaliby wynagrodzenie.

     

    Więcej informacji na stronie chilijskiego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych:

    www.extranjeria.gob.cl

     

    5.3. Nabywanie i wynajem nieruchomości.

     

    Obcokrajowcy mają takie same prawa nabywania i wynajmu nieruchomości jak rezydenci. W przypadku przedsiębiorstw, tylko te zarejestrowane w Chile mają prawo zakupu nieruchomości.

     

    5.4. System zamówień publicznych.

     

    Instytucją odpowiedzialną za funkcjonowanie systemu zamówień publicznych jest Urząd ds. Zamówień Publicznych (Dirección de Compras Públicas). Ogłaszanie zapotrzebowania oraz zawieranie kontraktów na dobra i usługi dla sektora publicznego ma miejsce na rynku on-line, który nazywa się ChileCompra. Portal www.chilecompra.cl   pozwala każdej osobie czy przedsiębiorstwu, chilijskiemu czy zagranicznemu, brać udział w systemie. ChileProveedores jest platformą zintegrowaną z ChileCompra. Stanowi Oficjalny Elektroniczny Rejestr Dostawców w ramach zamówień publicznych. Rejestr ten pozwala stwierdzić wiarygodność dostawców bez zbędnej biurokracji i przeprowadzać licytacje „bez dokumentów”. W rejestrze mogą zamieścić swoje dane osoby fizyczne i prawne, Chilijczycy i obcokrajowcy, umieszczając w serwisie w prosty sposób zaświadczenia o prowadzonej przez siebie działalności handlowej i inne wymagane dokumenty. Na stronie Ministerstwa Robót Publicznych można znaleźć szczegółowe informacje dotyczące przetargów publicznych:

    http://portal.mop.gov.cl/servicios/Paginas/ConcursosyLicitaciones.aspx

     

    5.5. Ochrona własności przemysłowej i intelektualnej.

     

    Instytucją odpowiedzialną za ochronę własności przemysłowej i intelektualnej jest Krajowy Instytut Własności Przemysłowej (Instituto Nacional de Propiedad Industrial – INAPI, www.inapi.cl), który jest kompetentny w zakresie znaków firmowych i patentów.

    Znaki firmowe muszą być wpisane do Rejestru Znaków Firmowych w Departamencie Własności Przemysłowej, Ministerstwa Gospodarki Chile. Rejestracja znaku firmowego za granicą nie uprawnia do wnoszenia żadnych skarg, jeśli dana marka nie jest oficjalnie zarejestrowana w Chile. Znaki firmowe rozpoznawane na całym świecie mogą liczyć na priorytetowe traktowanie. Jeśli dana marka jest powszechnie rozpoznawana, proces rejestracji powinien przebiegać sprawniej. Używanie znaku firmowego nie jest konieczne, aby obowiązywała zasada wyłączności na dany znak. Znak firmowy rejestrowany jest na 10 lat. W celu przedłużenia tego okresu, należy złożyć odpowiednie podanie przed upływem okresu obowiązywania wyłączności na dany znak.

    Procedury rejestracji, szczególnie w odniesieniu do nowych farmaceutyków i produktów agro-chemicznych nie zapewniają wystarczającej ochrony danych poufnych i przeprowadzanych testów podczas rejestracji, zwłaszcza przed możliwością ich wycieku i  wykorzystaniem przez osoby trzecie.

    Kwestie przestrzegania praw własności intelektualnej pozostają tematem spornym w stosunkach Chile z UE oraz USA. W szczególności, jeśli chodzi o produkty farmaceutyczne, programy komputerowe, muzykę i książki (patrz: Raport Specjalny 301 USA dot. kradzieży praw intelektualnych)

    Chile znajduje się od 2006 r. na Priority Watch List USA wśród 11 państw, które nie przestrzegają prawa w zakresie IPR.

    Pomimo wprowadzenia w Chile nowego prawa i podejmowania działań zmierzających ku polepszeniu ochrony własności intelektualnej, pozycja Chile w Raporcie nie zmienia się od lat. Według Dyrekcji Generalnej ds. Wielostronnych Relacji Gospodarczych (Direcon), Raport 301 nie oddaje chilijskiej rzeczywistości. Jako przykład podawana jest obowiązująca ustawa dot. własności intelektualnej (Ley Nr 17.336), utworzenie Narodowego Instytutu Własności Intelektualnej (INAPI), utworzenie brygady ds. śledzenia przestępstw w zakresie prawa własności intelektualnej (Bridepi), wyznaczenie Instytutu Badań Rolniczych (INIA) jako jednostki depozytowej mikroorganizmów z przeznaczeniem dla Światowej Organizacji Własności Intelektualnej (OMPI).

     

    5.6. Inwestowanie w Chile.

     

    Dwa podstawowe prawa regulujące zagraniczne inwestycje w Chile to Ustawa o Inwestycjach Zagranicznych (Ley 20.848, który zastąpił tzw. Dekret 600) oraz Artykuł 47 Ustawy Organicznej Banku Centralnego znanego także jako rozdział XIV Kompendium Regulacji Wymiany Międzynarodowej. Ustawa 20.848 reguluje wejście obcego kapitału na rynek chilijski jako zagranicznej inwestycji używając przejrzystych i prostych zasad. Obowiązuje w stosunku do osób indywidualnych lub podmiotów prawnych, a także do Chilijczyków rezydujących poza granicami kraju. Kilka podstawowych zasad to między innymi:

     

    • Minimum inwestycji  szacowane na 5 mln USD (akceptuje się minimum 2.5 mln USD, jeżeli inwestycja zawiera transfer technologii wraz z aktywami trwałymi),
    • Praktycznie żaden z sektorów gospodarki oraz regionów nie jest zarezerwowany wyłącznie dla państwowych inwestorów,
    • Niedyskryminujące traktowanie wszystkich petycji,
    • W przypadku gdy dochody i korzyści są repatriowane obowiązują dwa rodzaje opodatkowania: niezmienny reżim podatkowy ustalający efektywny całościowy podatek na poziomie 42 proc. na przestrzeni 10 lat; drugi z reżimów to ogólny którego zwyczajna rata podatkowa wynosi 35 proc.,
    • Swobodny dostęp do wymiany walut po najkorzystniejszym kursie,
    • Inwestycje mogą być dokonane między innymi w: dowolnej obcej walucie, która może być wymieniana zgodnie z wolą inwestora; aktywach fizycznych zarówno nowych, jak i używanych; technologiach,  
    • Dodatkowe korzyści mogą być przydzielone inwestorom inwestującym powyżej 50 milionów USD (np. prawo do posiadania kont zagranicznych, niezmienny reżim podatkowy do 20 lat).

     

    Zasady te są gwarantowane zgodnie z kontraktem podpisywanym przez zagranicznego inwestora oraz Agencję ds. Promocji Inwestycji Zagranicznych reprezentującą rząd w Chile.

    Status inwestora zagranicznego można uzyskać przekładając potrzebne dokumenty                 (różne w zależności od tego czy inwestor jest osoba fizyczną czy prawną) do rozpatrzenia Agencji ds. Promocji Inwestycji Zagranicznych (InvestChile). Agencja jest zobowiązana do wystawienia certyfikatu w ciągu 15 dni roboczych. Inwestor podpisuje kontrakt z rządem chilijskim reprezentowanym przez członka Agencji, definiujący warunki porozumienia.

    Termin wykonania inwestycji został ustanowiony na czas od jednego roku do trzech lat. Inwestycje powyżej 50 mln USD przeznaczone na wydobycie oraz projekty przemysłowe mogą starać się o termin do 8 lat, który może zostać przedłożony do 12 lat (dla projektów górniczych).

    Rząd chilijski nie udziela wsparcia finansowego dla inwestorów zagranicznych, jednak istnieją zachęty do inwestowania w regionach niekorzystnych ze względu na warunki geograficzne (północ i południe kraju).

    Przepisy dotyczące międzynarodowej wymiany walutowej odnoszą się do ogólnych zasad kursu walut dla kredytów, depozytów, inwestycji, dodatków kapitałowych z zagranicy oraz zobowiązań międzynarodowych. Minimum kwalifikujące się pod ten reżim to 10 000 USD lub odpowiednik tej sumy wyrażony w obcej walucie. Poinformowanie Banku Centralnego Chile o tego typu operacjach jest obowiązkowe nawet jeśli nie jest wymagana autoryzacja. Nie ma restrykcji dotyczących kapitału repatriowanego.

     

    Więcej informacji dotyczących inwestowania w Chile można znaleźć na stronie Ministerstwa Finansów lub Komitetu Inwestycji Zagranicznych:

    www.investchile.gob.cl/wp-content/uploads/2015/12/LEY-20848_25-JUN-2015-ENGLISH.pdf

    www.investchile.gob.cl/wp-content/uploads/2016/02/Minuta-Ley-20.848.pdf

    www.hacienda.cl/english/investor-relations-office/sites-of-interest.html

    www.investchile.gob.cl

     

    Przydatne linki i kontakty


     

    Instytucje

    Ministerstwo Spraw Zagranicznych (Ministerio de Relaciones Exteriores)

    www.minrel.gob.cl

    Dyrekcja ds. Międzynarodowych Relacji Gospodarczych MSZ (DIRECON)
    www.direcon.cl

    Agencja ds. Promocji Eksportu (ProChile)

    www.prochile.cl

    Ministerstwo Gospodarki, Rozwoju i Turystyki (Ministerio de Economía, Fomento y Turismo) www.economia.gob.cl

    Ministerstwo Finansów (Ministerio de Hacienda)
    www.hacienda.gob.cl

    Ministerstwo Rolnictwa (Ministerio de Agricultura)
    www.minagri.gob.cl

    Ministerstwo Górnictwa (Ministerio de Minería)
    www.minmineria.gob.cl

    Ministerstwo Energii (Ministerio de Energía)  
    www.minenergia.gob.cl

    Ministerstwo Robót Publicznych (Ministerstwo de Obras Públicas)
    www.mop.cl

    Ministerstwo Transportu i Telekomunikacji (Ministerio de Transporte y Telecomunicaciones)  
    www.mtt.gob.cl

    Agencja ds. Promocji Inwestycji Zagranicznych (Agencia de Promoción de la Inversión Extranjera)
    www.investchile.gob.cl

    Krajowa Komisja ds. Energetyki (Comisión Nacional de Energía)
    www.cne.cl

    Korporacja ds. Rozwoju Produktywności (Corporación de Fomento de la Producción)

    www.corfo.cl

    Krajowy Instytut Statystyczny (Instituto Nacional de Estadísticas)
    www.ine.cl

    Krajowy Urząd Celny (Servicio Nacional de Aduanas)  
    www.aduana.cl

    Urząd ds. Turystyki (Servicio Nacional de Turismo)
    www.sernatur.cl

    Urząd Podatkowy (Servicio de Impuestos Internos)
    www.sii.cl

    Krajowy Instytut Własności Przemysłowej (Instituto Nacional de Propiedad Industrial)
    www.inapi.cl

    Urząd ds. Rolnictwa i Hodowli (Servicio Agrícola y Ganadero) / sprawy weterynaryjno-fitosanitarne

    www.sag.cl

     

    Izby Gospodarcze / stowarzyszenia / inne

    Krajowa Izba Gospodarcza (Cámara Nacional de Comercio)

    www.cnc.cl

    Izba Gospodarcza Santiago (Cámara de Comercio de Santiago)

    www.ccs.cl

    Regionalna Izba Gospodarcza w Valparaíso (Cámara Regional del Comercio de Valparaíso) www.crcpvalpo.cl

    Krajowe Stowarzyszenie Górnicze (Sociedad Nacional de Minería)

    www.sonami.cl

    Konfederacja Produkcji i Handlu (Confederación de la Producción y del Comercio)

    www.cpc.cl

    Federacja Przemysłu (Federación Gremial de la Industria) 

    www.sofofa.cl

     

    Portale handlowe

    Baza firm chilijskich
    www.mercantil.com

    Usługi
    www.chileservicios.com

    Strefa Wolnocłowa w Iquique 
    www.zofri.cl

     

    Unia Europejska w Chile

    Delegatura UE w Chile
    www.eeas.europa.eu/delegations/chile

    Export Helpdesk EU

    www.exporthelp.europa.eu

    ElanBiz

    www.elanbiz.org

     

    Banki

    Bank Centralny (Banco Central de Chile)
    www.bcentral.cl

    Bank Narodowy (Banco del Estado de Chile)
    www.bancoestado.cl

     

    Prasa o tematyce gospodarczej

    Dario Financiero
    www.df.cl

    Estrategia
    www.estrategia.cl

    Economía y Negocios (dodatek do dziennika El Mercurio)
    www.economiaynegocios.cl

    Pulso
    www.pulso.cl

    América Economía
    www.americaeconomia.com

     

    Prasa górnicza

    Minería Chilena
    www.mch.cl

    Area Minera
    www.aminera.com

    Gestión Minera
    www.gestionminera.cl

    Latino Minería
    www.latinomineria.com

    Directorio Minero (wyszukiwarka)
    www.direcmin.com

    Cluster Minero
    www.clusterminero.cl

    8 lipca 2013 (ostatnia aktualizacja: 28 kwietnia 2017)

    Drukuj Drukuj Podziel się treścią: