close

  • Polsce – służyć, Europę – tworzyć, Świat – rozumieć

     

  • GUJANA

  • Gujana

    •  

       Informacje o kraju


       

       

                  1.1 Położenie geograficzne, ludność, obszar, stolica, języki urzędowe

       

      Kraj na północnym wybrzeżu kontynentu południowoamerykańskiego, o powierzchni 215 tys. km⊃2;, ze stolicą w Georgetown. Liczba ludności to 742 tys., z czego 1/3 zamieszkuje w stolicy. Główne grupy etniczne: Hindusi 43%, Murzyni 30%, Indianie 9%, Metysi 17%. Językiem urzędowym Gujany jest angielski, w użyciu także hindi, arawak i kreolski.

       

                  1.2 Warunki klimatyczne

       

      Klimat tropikalny, wilgotny, ze średnią temperatur od 23 do 32 stopni Celsjusza. Nieznaczna różnica temperatur w zależności od pory roku. Wilgotność ok. 70%. Pora deszczowa właściwie całoroczna, opady nasilają się w zależności od regionu kraju. Gujana leży poza pasem nawiedzanym przez huragany.

       

                 1.3 Główne bogactwa naturalne

       

      Złoto, diamenty, boksyty, mangan, uran, ropa naftowa. Duże zasoby drewna.

       

                1.4 System walutowy, kurs, wymiana

       

      Walutą Gujany jest dolar gujański (GYD). Kurs na dzień 1.05.2009 r. to 204,25 GYD za 1 USD. Wymiany można dokonać w bankach, kantorach i większych hotelach. Jednocześnie powszechnie akceptowane są dolary amerykańskie.

       

                1.5 Religia

       

      Chrześcijaństwo (zielonoświątkowcy, katolicy, anglikanie, adwentyści) 57%, hinduizm 23%, islam 7%, inne 2,7%.

       

                1.6 Infrastruktura transportowa

       

      Z ok. 8 tys. km dróg jedynie 1/10 ma utwardzoną nawierzchnię. Niezbyt rozległa sieć kolejowa służy do transportu surowców. Transport rzeczny na łącznej trasie ok. 1000 km. Jedno lotnisko międzynarodowe, jedno lotnisko regionalne oraz kilkadziesiąt małych lądowisk w głębi kraju (awionetki pasażerskie i towarowe).

       

                 1.7 Obowiązek wizowy

       

      Obywateli polskich przy wjeździe do Gujany obowiązują wizy. Aby uzyskać wizę turystyczną, należy wypełnić dwa wnioski i dołączyć dwa zdjęcia paszportowe. Koszt wizy turystycznej wynosi 20 USD, biznesowej trzymiesięcznej – 40 USD, biznesowej rocznej – 50 USD. Wniosek o wizę należy złożyć co najmniej 6 tygodni przed planowanym wjazdem do Gujany. Aplikować o wizę można w Ambasadzie Gujany w Brukseli (e-mail: embassy.guyana@skynet.be – pod tym adresem można uzyskać informacje, w jaki sposób dokonać opłat za wizę) bądź w Ambasadzie Gujany w Caracas. Otrzymanie wizy nie gwarantuje wjazdu na terytorium Gujany – ostateczną decyzję podejmują funkcjonariusze miejscowej straży granicznej. Okres ważności paszportu powinien wynosić co najmniej 6 miesięcy. Obowiązuje posiadanie biletu powrotnego i środków pieniężnych na utrzymanie podczas pobytu. W przypadku niemożności złożenia wniosku w placówce dyplomatycznej Gujany, można wysłać wniosek do Ministerstwa Spraw Wewnętrznych Gujany o wydanie wizy przy wjeździe.

       

      Nie ma ograniczeń w przywozie pieniędzy, natomiast wywieźć z Gujany można do 10 tys. USD. Obowiązuje zakaz wwożenia żywności, wydawnictw pornograficznych, zwierząt, żyletek, a także całkowity zakaz przewozu broni, materiałów wybuchowych, substancji narkotycznych oraz surowego mięsa.

       

                 1.8 Wykaz świąt państwowych

       

      Nowy Rok, 23 lutego – Dzień Republiki Gujany, 26 maja - Dzień Niepodległości, Niedziela Wielkanocna, 25 grudnia – Boże Narodzenie oraz ruchome święta muzułmańskie (koniec ramadanu) i hinduskie (Divali).

       

      System administracyjny


       

       

                 2.1. Ustrój polityczny

       

      Gujana jest państwem demokratycznym z prezydencko-parlamentarnym systemem rządów (prezydent jest jednocześnie głową państwa i szefem rządu oraz ma uprawnienia ustawodawcze) i zagwarantowanym konstytucyjnie pluralizmem politycznym.

       

                  2.2.Władza ustawodawcza

       

      Władzę ustawodawczą sprawują jednocześnie prezydent (możliwość wydawania dekretów z mocą ustawy i rozporządzeń) i jednoizbowe Zgromadzenie Narodowe. Deputowani do Zgromadzenia (65) są wybierani w wyborach powszechnych w systemie mieszanym (część wybierana w okręgach w systemie proporcjonalnym, część nominowana przez partie polityczne z list krajowych w zależności od ogólnej liczby głosów oddanej na partię). Ponadto prezydent mianuje do 6 członków Zgromadzenia (zasiadają w parlamencie bez prawa głosu, najczęściej są to ministrowie, którzy zgodnie ze zwyczajem powinni być członkami parlamentu).

       

                 2.3. Władza wykonawcza

       

      Władzę wykonawczą sprawuje rząd, na czele którego stoi prezydent. Prezydent mianuje członków rządu i premiera, kierującego jedynie pracami rządu. Prezydent jest faktycznym szefem rządu i przewodniczy jego posiedzeniom.

      Prezydent jest wybierany na pięcioletnią kadencję (bez ograniczonej liczby reelekcji) w wyborach pośrednich, tj. partie polityczne przed wyborami parlamentarnymi przedstawiają kandydatów na prezydenta, urząd obejmuje ten kandydat, którego partia zdobyła najwięcej głosów w wyborach. Prezydent ma prawo rozwiązać Zgromadzenie, natomiast parlament ma ograniczone możliwości odwołania prezydenta (jedynie w przypadku niezdolności do pełnienia urzędu z powodu zaburzeń psychicznych lub w wyniku rażących naruszeń konstytucji.

       

                 2.4. Struktura administracji gospodarczej

       

      Zadania z zakresu administracji gospodarczej wykonuje rząd, poprzez resorty gospodarcze i finansowe oraz nadzorując działalność wyspecjalizowanych instytucji.

       

                2.5. Sądownictwo gospodarcze

       

      Nie ma wydzielonego sądownictwa gospodarczego. Sprawy gospodarcze rozstrzygają sądy cywilne. Jeżeli wartość przedmiotu sporu jest niewielka, wówczas w pierwszej instancji sprawę rozstrzyga sąd magistracki. W przypadku sporu o przedmiot znacznej wartości, sprawa trafia bezpośrednio do wydziału cywilnego Sądu Najwyższego. Od wyroków w pierwszej instancji przysługuje odwołanie do sądu apelacyjnego.

       

       

      Gospodarka


       

       

                     3.1.Ogólna charakterystyka sytuacji gospodarczej

       

      Gospodarka Gujany opiera się w bardzo dużym stopniu na rolnictwie i przemyśle wydobywczym, które generują blisko 40% PKB, jednak niecałe 60% stanowia usługi. Gujana, z dochodem PKB per capita na poziomie 4,000 dolarów na mieszkańca, jest jednym z najbiedniejszych krajów Zachodniej Półkuli. Gospodarka Gujany jest bardzo silnie uzależniona od sprzedaży sześciu sztandarowych produktów eksportowych (boksyty, złoto, cukier, ryż, drewno, krewetki), których wolumen eksportowy zależy od warunków atmosferycznych i pogodowych, a wpływy z eksportu uzależnione są od kształtowania się cen światowych.

       

      Zapoczątkowany w roku 1989 r. rządowy Program Naprawy Gospodarki pomógł odwrócić wcześniejszy, trwający blisko 15 lat, całkowity zastój gospodarczy kraju. W ostatnich dwudziestu latach, dzięki pomocy instytucji zagranicznych (tj. IDB, MWF, Bank Światowy) gospodarka Gujany rozwijała się w średnim tempie ponad 5% rocznie. W 2014r. gospodarka Gujany zanotowała  spowolnienie tempa wzrostu PKB  (4,3%) w porównaniu z 5,2% w 2013 r.). Spowolnienie wzrostu gospodarczego Gujany, nie było tylko i wyłącznie skutkiem światowego kryzysu finansowego z 2009r., wzrostu cen ropy naftowej, lecz także w dużym stopniu było efektem chronicznych problemów gospodarki, zwłaszcza niewydajnej infrastruktury (np. brak systemu dróg na południu i zachodzie kraju), jak i niedoborów wykwalifikowanej siły roboczej.

       

       

      Rząd Gujany zmaga się od kilku lat z dylematem jak pogodzić spłatę długów zagranicznych z koniecznością zwiększenia wydatków na inwestycje publiczne, zwłaszcza w podstawową infrastrukturę kraju. Gujana jest jednym z najbardziej zadłużonych krajów regionu Ameryki Południowej i Karaibów. W 2006 r. wskaźnik zadłużenia do wartości PKB wynosił ponad 180%. W 2007 Między-Amerykański Bank Rozwoju (Inter-American Development Bank - IDB), główny donator pomocy gospodarczej dla Gujany, umorzył 470 mln dolarów długu Gujany, co przyniosło zmniejszenie wskaźnika zadłużenia w 2007 r. do poziomu 120%. Obecnie zadłużenie kraju wynosi 61%. Częsciowym rozwiązaniem problemu zadłużenia ma być spłata Wenezueli należności za ropę w postaci ryży na podstawie umowy podpisanej w 2012r. w ramach Petrocaribe. W 2015r. planowane jest również uruchomienie elektorwni w rejonie wodospadu Amelie Falls w celu obniżenia zależności Gujany od importu energii.

       

      Głównymi partnerami handlowymi Gujany są Kanada i Stany Zjednoczone, które kupują odpowiednio 33,7% i 33,2% gujańskiej oferty eksportowej. Zapotrzebowanie importowe pokrywane jest przez USA (22,6%), Trynidad i Tobago (21,2%), Chuny (8,8%) i Kuba (5,8%). Gujana importuje głównie żywność, ropę naftową oraz maszyny przemysłowe i części zamienne (głównie służące do wydobycia boksytów i złota).

       

                      3.2.  Tabela głównych wskaźników makroekonomicznych

       

       

       

      Wyszczególnienie

      2013

      2014

      PKB wartość globalna (mld USD)

      614.1

      721.3

      PKB wartość na 1 mieszkańca (w miarę możliwości zarówno według kursów rynkowych jak i w jednostkach parytetu siły nabywczej) (USD)

      8.348

      9.806

      Tempo wzrostu PKB w %

      5,2

      4,3

      Relacja deficytu/nadwyżki finansów publicznych do PKB w %

      -4,66

      -

      Relacja całkowitego długu publicznego do PKB w %

      58,2

      63,9

      Stopa inflacji (indeks cen konsumpcyjnych CPI)

      1,9

      2,5

      Stopa bezrobocia w %

      21,7

      -

      Wartość obrotów handlu zagranicznego (mld USD)

      3,22

      3,24

      Wartość eksportu (mld USD)

      1,37

      1,31

      Wartość importu (mld USD)

      1,85

      1,93

      Relacja deficytu/nadwyżki na rachunku obrotów bieżących bilansu płatniczego do PKB w %

      -6,93

      -8,4

      Wartość rocznego napływu zagranicznych inwestycji bezpośrednich (mln USD)

      240

      -

      Wartość rocznego odpływu zagranicznych inwestycji bezpośrednich (mln USD)

      0

      -

      Skumulowana wartość zagranicznych inwestycji bezpośrednich na Gujanie (inward) (mln USD)

      2.547

      -

      Skumulowana wartość zagranicznych inwestycji bezpośrednich Gujany za granicą (outward) (mln USD)

      2

      -

      Źródło: Guyana Bureau of Statistics, Bank Centralny Gujany, CIA World Factbook, IMF World Economic Outlook, The Economist Intelligence Unit, UNCTAD

       

       

                 3.3. Główne sektory gospodarki (o największym znaczeniu/udziale w PKB).

       

      Podstawą gospodarki Gujany jest rolnictwo, wytwarzające ponad 30% PKB. Produkcja rolna jest zdominowana przez uprawy cukru, ryżu oraz połowy krewetek. Gujana prowadzi także intensywną politykę leśną i jest największym eksporterem drewna wśród członków CARICOM.

       

      Na drugim miejscu pod kątem znaczenia dla gospodarki kraju, plasuje się przemysł wydobywczy. Gujana posiada stosunkowo duże zasoby boksytów, aluminium i złota. Eksport sześciu produktów: cukru, złota, boksytów, krewetek, ryżu i drewna stanowi 60% PKB Gujany. Sektor turystyczny jest śladowy w Gujanie. Gujana jest jednym z niewielu państw karaibskich i członków CARICOM, gdzie rolnictwo tak zdecydowanie przeważa nad turystyką i sektorem usług.

       

                  3.4.Uczestnictwo w wielostronnych organizacjach i porozumieniach o charakterze ekonomicznym

       

      Gujana jest jednym z czterech państw założycielskich (obok Barbadosu, Jamajki i Trynidadu i Tobago), Karaibskiej Wspólnoty i Wspólnego Rynku - CARICOM (The Caribbean Community and Common Market). CARICOM powstała w 1973 r. i w chwili obecnej zrzesza 15 państw-członków (oprócz państw założycielskich są to: Antigua i Barbuda, Bahamy, Belize, Dominika, Grenada, Haiti, Saint Lucia, Montserrat, Saint Kitts i Nevis, Saint Vincent i Grenadyny, Surinam) oraz 5 państw nie posiadających pełnego statusu: Anguilla, Bermudy, Brytyjskie Wyspy Dziewicze, Kajmany, Turks i Caicos). CARICOM jest największym i najważniejszym projektem integracji gospodarczej na Karaibach, dodatkowo pogłębionym o elementy tzw. Jednolitego Rynku i Gospodarki CARICOM (CSME - CARRICOM Single Market and Economy).

       

      Wstępny harmonogram wdrażania CSME został przyjęty w 1989 r. w Deklaracji członków CARICOM z Grand Anse, stawiającej sobie za główny cel pogłębienie integracji gospodarczej poprzez przejście od Wspólnego Rynku do utworzenia Jednolitego Rynku i Gospodarki, co powinno zaowocować progresywnym i głębszym włączeniem regionu Karaibów w system gospodarki globalnej oraz umocnić więzi handlowe z nie-tradycyjnymi partnerami państw karaibskich.

       

      Pierwszą fazą tworzenia CSME było utworzenie Jednolitego Rynku CARICOM w 2006 r. Pełna implementacja założeń Jednolitego Rynku i Gospodarki CARICOM ma nastąpić do 2015 r. Wzorowany na przykładzie Jednolitego Rynku Unii Europejskiej, CSME zakłada swobodny przepływ towarów, usług, kapitału i siły roboczej oraz wspólną politykę handlową. CSME postuluje również wprowadzenie elementów wspólnej polityki monetarnej i fiskalnej oraz harmonizację prawa krajów członków.

       

      Obecnie trwają negocjacje w sprawie ostatecznego terminu wejścia w życie pełnego CSME. Podczas szczytu Państw CARICOM w marcu 2008 r. część krajów członkowskich, należących do zdefiniowanej na mocy traktatu założycielskiego CARICOM grupy „Krajów Bardziej Rozwiniętych” (MDCs – More Developed Countries: Bahamy, Barbados, Jamajka, Trynidad i Tobago, Gujana, Surinam), domagała się odsunięcia w czasie zaplanowanego na 2015 r. wprowadzenia CSME, obawiając się negatywnych skutków związanych z napływem taniej siły roboczej z biedniejszych krajów karaibskich. Gujana, w której stolicy znajduje się siedziba CARICOM, należy do najbardziej aktywnych zwolenników utrzymania przyjętego harmonogramu wprowadzania CSME.

       

      Gujana przystąpiła również do utworzonego w 2005 r. przez Wenezuelę stowarzyszenia Petrocaribe. Petrocaribe jest elementem tzw. „boliwariańskiej, solidarnej polityki  zagranicznej“ Prezydenta Hugo Chaveza i polega na sprzedaży wenezuelskiej ropy naftowej państwom basenu Morza Karaibskiego na warunkach preferencyjnych tj. płatność jest kredytowana przez stronę wenezuelską na okres 25 lat przy symbolicznej 1% stopie. W chwili obecnej Petrocaribe obejmuje 12 z 15 państw członków CARICOM oraz Kubę, Dominikanę, Honduras i Gwatemalę.  Petrocaribe zakłada średni dzienny wolumen sprzedaży wenezuelskiej ropy dla krajów stowarzyszonych na poziomie 185 tys. baryłek dziennie, niemniej w rzeczywistości liczba ta wynosi 145 tys. baryłek (z czego 95 tys. idzie od razu na Kubę).

       

      Gujana jest również członkiem Światowej Organizacji Handlu (WTO) i brytyjskiej Wspólnoty Narodów (Commonwealth of Nations), powołanej do życia w 1931 r. organizacji międzynarodowej zrzeszającej dawne dominia brytyjskie, obecnie niepodległe kraje. Od marca 2011 Gujana jest równiez członkiem UNASUR.

       

                  3.5. Relacje gospodarcze z UE

       

      Unia Europejska jest bardzo ważnym partnerem gospodarczym Gujany. Nadrzędnym celem UE jest pomoc krajom karaibskim umożliwiająca im skuteczne odpowiadanie na wyzwania w regionie. Strategia UE w tym zakresie składa się z trzech głównych kierunków: Utworzenie politycznego partnerstwa opartego na wspólnych wartościach, przezwyciężanie słabych punktów w dziedzinie gospodarki i ochrony środowiska a także propagowanie spójności społecznej i walka z ubóstwem. Z drugiej strony celem UE w dziedzinie rozwoju jest pomoc wszystkim państwom w regionie Karaibów w osiąganiu długoterminowych celów rozwoju, samodzielnie i w warunkach bezpieczeństwa i stabilności. Dotyczy to również wsparcia tych krajów Karaibów, które do 2020 r., a więc do czasu wygaśnięcia obecnej umowy z Kotonu, zamierzają osiągnąć status państw rozwiniętych.

       

      UE silnie popiera dążenia państw Karaibów do budowania wspólnoty na szczeblu regionalnym, traktując CARICOM jako oś integracji a CARIFORUM (Karaibskie Forum Państw AKP – Afryki, Karaibów i Pacyfiku (obecnie 77 krajów): jego członkami są wszyscy członkowie CARICOM z wyjątkiem Montserrat) – jako oś współpracy.

       

      UE ma specjalne stosunki z regionem Karaibów od ponad 30 lat, które zostały zagwarantowane podpisaną w 1975 r. Konwencją z Lome, a od 2000 roku Umową o partnerstwie z Kotonu, w ramach której wyasygnowano budżet pomocowy, zaoferowano preferencje handlowe oraz szereg mechanizmów wsparcia dla wszystkich państw AKP. Od 1 stycznia 2008 r. w stosunkach UE – AKP zaczęły obowiązywać Umowy o partnerstwie gospodarczym (Economic Partnership Agreement – EPA), które wprowadziły istotne zmiany we wcześniejszych relacjach EU z krajami AKP. Od tego dnia zarówno preferencje handlowe na mocy Umowy z Kotonu jak i ulgi zapewnione w 2001 r. przez Światową Organizację Handlu (WTO) przestały obowiązywać. U podstaw EPA leży polityka wzajemności, która ma na celu dostosowanie się do zasady wzajemności obowiązującej w ramach WTO. W praktyce oznacza ona, że kraje AKP, aby móc wejść ze swoimi produktami na rynki Unii Europejskiej muszą w pełni otworzyć w zamian swoje rynki dla produktów z Unii oraz usunąć wszelkie bariery celne i cła importowe.

       

      Gujana zakończyła negocjacje ws. EPA w końcu 2007 r. Oprócz umów gospodarczych z UE, Gujana korzysta w dużym zakresie z unijnej pomocy rozwojowej finansowanej przez Europejski Bank Inwestycyjny w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju (EFR). W ramach 10. edycji EFR na lata 2008-2013 wartość środków finansowych dla Gujany wynosi 51 mln euro i są one przeznaczone m.in. na walkę z powodziami, zarządzanie wybrzeżem morskim (35%) oraz pomoc makroekonomiczną (65%).

       

      Gujana jest objęta Generalnym Systemem Preferencji Celnych UE (GSP). Założeniem tego systemu jest udzielanie przez kraje unijne preferencji celnych wszystkim krajom rozwijającym się i najmniej rozwiniętym, w myśl hasła ”Rozwój poprzez handel”. W praktyce dla krajów karaibskich i członków CARICOM, z których wszystkie objęte są systemem GSP, oznacza to znaczące redukcje stawek celnych na takie produkty jak: tytoń (redukcja o 52%), soki owocowe (30%), owoce (20%), warzywa (14%), ryby (20%). Od 2009 r. Gujana objęta jest również unijnym systemem GSP+. GSP+ oznacza dodatkową redukcję stawek celnych (w niektórych przypadkach do 0) oferowanych przez UE krajom, które spełniają warunki poza-gospodarcze (tj. realizowanie polityki zrównoważanego rozwoju, praktyki dobrego rządzenia, a zwłaszcza przestrzeganie praw człowieka i praw pracowniczych, udziału w walce z przestępczością zorganizowaną etc.).

       

      W handlowych stosunkach bilateralnych z krajami UE, Gujana tradycyjnie najmocniej związana jest z Wielką Brytanią, która pozostaje od wielu lat największym odbiorcą gujańskiego eksportu i importu spośród krajów unijnych. Z pozostałych krajów UE największe zainteresowanie Gujaną wykazują: Portugalia, Francja oraz Holandia.

       

       

      Dwustronna współpraca gospodarcza


       

       

                  4.1. Gospodarcze umowy dwustronne

       

      Polska nie ma podpisanej żadnej dwustronnej umowy gospodarczej z Gujaną. W kwietniu 2008 r. Prezydent RP ratyfikował podpisaną 25 czerwca 2005 r. w Luksemburgu Umowę zmieniającą Umowę o Partnerstwie między członkami grupy państw Afryki, Karaibów i Pacyfiku z jednej strony a Wspólnotą Europejską i jej Państwami Członkowskimi z drugiej strony, podpisaną w Kotonu dnia 23 czerwca 2000 r. Umowa zmieniająca weszła w życie dnia 1 lipca 2008 r.

       

      Z Umowy wynika obowiązek udzielania przez państwa członkowskie Wspólnoty Europejskiej, w tym Polskę, na podstawie osobnych porozumień, Europejskiemu Bankowi Inwestycyjnemu gwarancji „pokrywającej wszelkie ryzyko” (w tym kredytowe, ekonomiczne i polityczne) dla 75% operacji w krajach AKP oraz krajach i terytoriach zamorskich realizowanych w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju (EFR), finansowanych przez Europejski Bank Inwestycyjny z  funduszy własnych. Wysokość 10 edycji EFR na lata 2008-2013 jest określona na poziomie 2 mld 30 mln euro. Wysokość gwarancji jest proporcjonalna do wkładu państw członkowskich w kapitale Europejskiego Banku Inwestycyjnego i dla Polski wynosi 2,084% jego wartości, co stanowi w chwili obecnej kwotę 31 mln 730 tys. euro. Minister Finansów jest odpowiedzialny za dokonywanie szacunków potencjalnych wypłat z tytułu gwarancji dla Europejskiego Banku Inwestycyjnego oraz za dokonywanie płatności z tego tytułu.

       

      Umowa nie rodzi dla Polski bezpośrednich skutków gospodarczych. Wkład Polski do 10. edycji EFR umożliwia natomiast polskim przedsiębiorcom uczestnictwo w przetargach organizowanych przez Komisję Europejską na realizację projektów w krajach AKP, finansowanych z EFR.

       

                  4.2.  Handel zagraniczny

       

      Według danych Ministerstwa Gospodarki za 2014r., wartość obrotów handlowych z Gujaną w tym okresie wyniosła łącznie 4,6 mln. USD. Polski eksport do Gujany w 2014r. osiągnął wartość 3,6 mln USD, zaś wartość polskiego importu z Gujany wyniosła 0,9 mln USD. Głównymi polskimi produktami eksportowymi do Gujany były chemikalia organiczne, maszyny i urządzenia elektroniczne, tworzywa sztuczne i artykuły z nich. Z Gujany Polska importowała głównie rudy metali i zboża oraz przetwory z owoców lub innych części roślin.

        

       

      Saldo obrotów towarowych z Gujaną w 2012r. było ujemne i wyniosło -0,6 tys. euro. W 2011 r. saldo obrotów towarowych było również ujemne, wynosząc -1,7 mln euro, co oznacza, że na przestrzeni 2012r. powiększyło się ono blisko trzykrotnie. Udział łącznej wartości eksportu i importu do/z Gujany nie przekracza 0,001% całości polskiego eksportu i importu.

       

                      4.3. Inwestycje /wzajemne/

       

      W Gujanie nie ma jak dotąd żadnych polskich inwestycji bezpośrednich.

       

                      4.4. Współpraca regionalna

       

      Według informacji Ambasady RP w Caracas, brak jest jakiejkolwiek współpracy między Polską a Gujaną na szczeblu regionalnym.

       

                     4.5. Współpraca samorządów gospodarczych

       

      Według informacji Ambasady RP w Caracas, brak jest jakiejkolwiek współpracy między Polską a Gujaną na szczeblu samorządów gospodarczych. 

       

      Dostęp do rynku


       

       

                 5.1. Dostęp do rynku dla polskich towarów i usług /bariery/

       

      Zapisy prawa gujańskiego zapewniają równe traktowanie zagranicznych i krajowych inwestorów odnośnie prawa do zakładania firm oraz wyboru aktywności gospodarczej. Wyjątkami od tej ogólnej zasady są sektory, uważane za strategiczne przez rząd Gujany tj. przemysł wydobywczy, telekomunikacja, leśnictwo, bankowość. Zarówno firmy miejscowe, jak i zagraniczne muszą uzyskać odpowiednie pozwolenia na działalność w ww. obszarach.

       

      Główną gujańską regulacją prawną dotyczącą inwestycji zagranicznych jest, pochodzący z 2004 r., „Akt Inwestycyjny“ (Investment Act), który wyznacza ramy prawne dla zapewnienia przez rząd Gujany ochrony inwestycji zagranicznych oraz własności zagranicznych inwestorów. Organem rządowym powołanym do przyciągania inwestycji zagranicznych jest Biuro Inwestycji Gujany (Guyana Office for Investment - GO-INVEST), szukające obecnie przede wszystkim zagranicznych inwestycji dla sektora rolno-przetwórczego, turystycznego, telekomunikacyjnego i rybołówstwa.

      (więcej informacji: http://www.goinvest.gov.gy)

       

                 5.2.  Dostęp do rynku pracy. Świadczenie usług i zatrudnienie obywateli RP

       

      Dostęp cudzoziemców do gujańskiego rynku pracy jest ułatwiony administracyjnie przez rząd Gujany, z uwagi na małą liczebność populacji tego kraju oraz niski procent wysoko kwalifikowanych pracowników. Ministerstwo Spraw Wewnętrznych (Ministry of Home Affairs) jest organem odpowiedzialnym za wydawanie pozwoleń na pracę na terenie Gujany. W praktyce bardzo szybko rozpatruje aplikacje dot. wydania pozwolenia na pracę. Jest również uprawnione do zniesienia niektórych wymogów formalnych (np. opublikowania ogłoszenia o pracę w lokalnej prasie), w przypadkach, gdy pozwolenie na pracę dotyczy pożądanego przez władze gujańskie profilu zawodowego cudzoziemca. Pozwolenie na pracę wydaje się na maksymalny okres trzech lat, z możliwością przedłużenia. O pozwolenie na pracę należy wystąpić przed planowanym przyjazdem do Gujany za pośrednictwem Ambasady Gujany i przy pomocy pracodawcy.

       

                  5.3. Nabywanie i wynajem nieruchomości

       

      Cudzoziemcy mogą nabywać i wynajmować nieruchomości na terenie Gujany. Prawo regulujące nabywanie nieruchomości w Gujanie, podobnie jak w innych krajach anglojęzycznych Karaibów, wywodzi się z wyspiarskiego prawa zwyczajowego (Common Law). Z uwagi na różnice w prawie cywilnym (m.in. polskim) i zwyczajowym, w przypadku nabywania nieruchomości przez cudzoziemca, sugeruje się korzystanie z usług autoryzowanych pośredników sprzedaży nieruchomości.

                   

                  5.4. System zamówień publicznych

                 

      Gujana jest w trakcie prac nad wdrożeniem spójnego systemu zamówień publicznych, wzorowanym na analogicznych rozwiązaniach członków CARICOM. 

       

                  5.5. Ochrona własności przemysłowej i intelektualnej

       

      Ochrona własności przemysłowej i intelektualnej jest zagwarantowana. Gujana  wraz z odzyskaniem niepodległości w 1966 r. transponowała do swojego prawa całość brytyjskich regulacji dotyczących ochrony własności przemysłowej i intelektualnej (np.: The Copyright Act, The Patents and Designs Act, The Trademarks Act). Urzędem wydzielonym do zajmowania się ochroną własności intelektualnej i przemysłowej w Gujanie jest Rejestr Aktów Prawnych (Deeds Registry) przy Ministerstwie Spraw Prawnych (Ministry of Legal Affairs). Gujana jest także członkiem Światowej Organizacji Własności Intelektualnej (World Intellectual Property Organization - WIPO) i sygnatariuszem Paryskiej Konwencji dot. Ochrony Własności Przemysłowej.

                               

       

       

      Przydatne linki i kontakty


       

       

       

                   6.1. Administracja gospodarcza
       
      http://www.mintic.gov.gy (Ministerstwo Turystyki, Przemysłu i Handlu)
      http://www.moftic.gov.gy (Ministerstwo Handlu Zagranicznego i Współpracy Międzynarodowej)
      http://www.agriculture.gov.gy (Ministerstwo Rolnictwa)
      http://www.bankofguyana.org.gy (Bank Centralny Gujany)
       
                  6.2. Samorządy gospodarcze
       
      brak
       
                   6.3. Oficjalna prasa ekonomiczna
       
      http://www.guyanachronicle.com (Guyana Sunday Chronicle)
       
                 6.4. Oficjalne strony o charakterze ekonomicznym
       
      http://www.goinvest.gov.gy (oficjalny portal rządowy dla inwestorów zagranicznych)
      http://www.caricom.org (oficjalna strona CARICOM, którego siedziba znajduje się w Gujanie)
      www.carib-export.com (Karaibska Agencja Rozwoju Eksportu - Caribbean Export Development Agency)
       
       

      8 lipca 2013 (ostatnia aktualizacja: 27 lutego 2015)

      Drukuj Drukuj Podziel się treścią: