close

  • Być wiernym Ojczyźnie mej, Rzeczypospolitej Polskiej

     

  • ARABIA SAUDYJSKA

  • Arabia Saudyjska

    •  

       Informacje o kraju


       

      1.1. Położenie geograficzne, ludność, obszar, stolica, języki urzędowe

       

      Nazwa państwa:

      Królestwo Arabii Saudyjskiej (Al-Mamlaka Al-Arabiyyah As-Sa’udiyah)


       

      Położenie geograficzne:

      Arabia Saudyjska obejmując prawie 80% powierzchni Półwyspu Arabskiego znajduje się w południowo-zachodniej części kontynentu azjatyckiego i leży na skrzyżowaniu trzech kontynentów: Afryki, Azji i Europy. Rozciąga się od Morza Czerwonego na zachodzie do Zatoki Arabskiej (Perskiej) na wschodzie. Od północy graniczy z Jordanią, Irakiem i Kuwejtem, od południa z Jemenem i Omanem, od wschodu ze Zjednoczonymi Emiratami Arabskimi, Katarem i Bahrajnem. Wschodnia część kraju to płaskowyż zaczynający się na północy pustynią Wielki Nafud i ciągnący się w wzdłuż Zatoki Arabskiej (główny region wydobycia ropy naftowej i gazu), aż do największej na świecie pustyni piaszczystej Rub Al-Chali (Pusty Czworobok) na południu. Na zachodzie tego płaskowyżu znajduje się region Nadżd, gdzie położona Jest stolica - Rijad. W zachodniej części kraju, równolegle do Morza Czerwonego, biegnie łańcuch górski, którego najwyższe szczyty sięgają ponad 3 tys. m n.p.m. W regionie Hidżaz, usytuowanym nad Morzem Czerwonym, znajdują się m.in. święte miasta islamu Mekka i Medyna oraz miasto portowe Dżedda.

       

      Ludność:

      Ludność AS liczy 30 mln osób, w tym ok. 9-10 mln cudzoziemców (wg szac. 2015). Ponad 75% ludności AS przypada na ośrodki miejskie. Stolica – Rijad (4,5 mln. zarejestrowanych mieszkańców), jak i główne miasto portowe Dżedda (2,5 mln. mieszkańców). Oprócz rdzennych mieszkańców Półwyspu Arabskiego, kraj zamieszkuje znaczna liczba zagranicznych pracowników kontraktowych, z Azji i Afryki oraz obywatele państw zachodnich, w tym grupa Polaków (ok. 200-250 osób).

       

      Obszar:

      AS zajmuje obszar 2 149 690 km2, co daje jej 14 miejsce na świecie pod względem powierzchni i jest ok. 8 razy większa niż Polska Długość granic lądowych: 4 431 km, w tym z Irakiem - 814 km; Jordanią – 744 km; z Kuwejtem – 222 km; z Jemenem – 1458 km; z Omanem – 676 km; ze Zjednoczonymi Emiratami Arabskimi – 457 km; z Katarem – 60 km. Długość wybrzeża: 2640 km. 

       

      Stolica:

      Rijad – siedziba rodziny królewskiej.

       

      Języki urzędowe:

      Arabski (język angielski jest powszechnie używany w życiu gospodarczym).

       

      Czas:

      Czas: GMT +3 godziny; kod telefoniczny: +966; Rijad - 11; Dżedda -12; Dammam - 13.

       

      1.2. Warunki klimatyczne

       

      Arabia Saudyjska w większości znajduje się pod wpływem klimatu zwrotnikowego suchego (na wybrzeżach M. Czerwonego i Z. Arabskiej występuje wysoka wilgotność w lecie), a we wnętrzu kraju wybitnie suchego. Roczna suma opadów atmosferycznych waha się w granicach 20-70 mm, deszcze mają charakter epizodyczny. Średnia temperatura powietrza najcieplejszego miesiąca wynosi 35-45° C (maksymalna przekracza 50° C), a najzimniejszego 0-15° C (minimalna może spaść poniżej 0° C). Wiosną i latem wieje gorący pustynny wiatr, powodujący burze piaskowe i pyłowe.

       

      1.3. Bogactwa naturalne

       

      Ropa naftowa i gaz naturalny, ruda żelaza, złoto, miedź, boksyty i fosfaty.

       

      1.4. System walutowy, kurs i wymiana

       

      1 rial saudyjski (SAR) = 100 halalah; kurs: 1 USD = 3,75 SAR (stały).

       

      1.5. Religia

       

      Arabia Saudyjska jest kolebką islamu, jednej z trzech religii monoteistycznych. Jako kraj, w którym zrodził się islam, Arabia zajmuje w świecie muzułmańskim szczególną pozycję. Co roku miliony pielgrzymów przybywają do Mekki i Medyny na pielgrzymki religijne- hadż i umrah. AS zalicza się do najbardziej tradycyjnych krajów muzułmańskich. Religią państwową jest islam sunnicki w tradycji wahhabickiej (ok. 90%; reszta – ok. 10% to szyici). Prawo nie przewiduje możliwości wyznawania przez obywateli AS innych religii (zgodnie z prawem odstępstwo od Islamu jest zagrożone karą śmierci); brak możliwości publicznego praktykowania innych religii przez cudzoziemców; nie jest dozwolone noszenie na widocznym miejscu ozdób o wyraźnych motywach religijnych; Innowiercom nie wolno wchodzić do meczetów, ani przebywać w Mekce i w centrum Medyny.

       

      1.6. Infrastruktura transportowa

       

      Lotniska międzynarodowe znajdują się w Rijadzie, Dżeddzie, Dammamie i Medynie; główne porty morskie: Dżedda (M. Czerwone) i Dammam (Zatoka Arabska); linia kolejowa z Rijadu do Dammamu (w budowie połączenie kolejowe Dżedda-Rijad), szybka kolej Mekka-Medyna; dobrze rozwinięta sieć dróg samochodowych i autostrad; drogowe przejścia graniczne z Jemenem (sytuacja na 10.05.16 r. – zamknięte z powodu działań wojennychy), Jordanią, ZEA i Bahrajnem.

       

      1.7. Obowiązek wizowy

       

      Obywatele RP są obowiązani do uzyskania wizy uprawniającej do wjazdu i pobytu. Ambasada Arabii Saudyjskiej w Warszawie udziela wiz na podstawie decyzji swoich władz lub zaproszenia saudyjskiej instytucji czy firmy, która sponsoruje przyjazd. Każdy przyjeżdżający musi w zasadzie mieć miejscowego sponsora, który ponosi za niego pełną odpowiedzialność, przy czym w roli tej nie mogą występować placówki dyplomatyczne i konsularne. Uzyskanie wizy na granicy nie jest możliwe. Nie wydaje się wiz lotniskowych, ani uprawniających do wyjścia z portu morskiego. Wydawane są generalnie wizy: biznesowe (na podstawie zaproszeń saudyjskich firm bądź izb handlu i przemysłu, przy obowiązkowym potwierdzeniu przez ministerstwo handlu i inwestycji), w celu odwiedzin (dla najbliższych krewnych), tranzytowe oraz religijne (pielgrzymki – Hadż i Umrah), w których przypadku przyjazd łączy się z przestrzeganiem odrębnie określonej procedury. Saudyjskie MSZ uruchomiło elektroniczny system wizowy (dostępny na stronie: www.mofa.gov.sa), za którego pośrednictwem można uzyskać w trybie on-line numer referencyjny przyśpieszający uzyskanie wizy w placówkach dyplomatycznych Arabii Saudyjskiej. Na szczególne preferencje wizowe mogą liczyć właściciele firm planujących inwestycje na terenie tego kraju (możliwość otrzymania długoterminowej - 12 miesięcznej - wizy biznesowej). Na podstawie wizy biznesowej można poruszać się po ogólnodostępnych miejscach w kraju. Uprawnia ona jednocześnie do opuszczenia Królestwa Arabii Saudyjskiej. Sprawy związane z podjęciem stałej pracy i uzyskaniem zezwolenia na dłuższy pobyt, w tym członków rodziny zatrudnionego, załatwia sponsor przed przyjazdem zainteresowanego. Wizy z prawem do pracy można odbierać w Ambasadzie Arabii Saudyjskiej w Warszawie. W razie zatrudnienia nadal, choć coraz rzadziej, stosowana jest praktyka zatrzymywania paszportów w depozycie u pracodawcy. Cudzoziemców, którzy pragną opuścić Arabię Saudyjską, a mają status rezydenta (długoterminowa wiza pobytowa), obowiązują wizy wyjazdowe lub wyjazdowo-powrotne. Do ich uzyskania wymagana jest zgoda sponsora. Nie ma obowiązku okazywania biletu powrotnego, posiadania określonych środków finansowych na każdy dzień pobytu ani indywidualnego ubezpieczenia (w które należy się jednak zaopatrzyć we własnym interesie).

      Uwaga: bardzo restrykcyjne są przepisy celne. Ściśle egzekwowany jest zakaz wwozu narkotyków i broni (pod groźbą kary śmierci) oraz czegokolwiek, co mogłoby zostać uznane za sprzeczne z zasadami islamu (dewocjonalia, alkohol, wieprzowina, pornografia – wszystko w bardzo szerokim rozumieniu). Artykuły te są konfiskowane, a podróżny jest karany grzywną i wpisywany na czarną listę, co bardzo utrudnia powtórne uzyskanie wizy wjazdowej. Muszą się z tym liczyć także członkowie delegacji oficjalnych i dyplomaci. Kontrola celna we wszystkich punktach granicznych jest bardzo skrupulatna, wliczając bagaż podręczny.

       

      1.8. Święta państwowe

       

      Święta: narodowe - 23 września (proklamowanie Królestwa Arabii Saudyjskiej, 1932 r.) oraz muzułmańskie święta religijne: Eid Al-Fitr i  Eid Al-Adha - w terminach ruchomych zgodnie z kalendarzem muzułmańskim.

       

      System administracyjny


       

      2.1. Ustrój polityczny

       

      Arabia Saudyjska (AS) to monarchia absolutna. Na czele państwa i rządu AS stoi król (Salman ibn Abd al-Aziz Al Su’ud) noszący tytuł “Strażnika Dwóch Świętych Meczetów”, sprawujący jednocześnie funkcję premiera. Pierwszym następca tronu jest książę Mohammed bin Nayef, który pełni także funkcję wicepremiera. Drugim następcą tronu jest książę Mohammed bin Salman, który zajmuje także stanowisko drugiego wicepremiera oraz ministra obrony.

       

      2.2. Władza ustawodawcza i wykonawcza

       

      Władza wykonawcza i ustawodawcza spoczywa w rękach króla (na dzień 10.4.16 r. - król Salman) i Rady Ministrów. Wszyscy ministrowie oraz szefowie agend rządowych są odpowiedzialni przed królem i powoływani na 4 letnią kadencję (z możliwością ponownego powołania). Zgodnie z “Ustawą zasadniczą” nadaną przez króla Fahda w 1993 r. i regulującą podstawowe zasady ustrojowe państwa, “konstytucją” i najważniejszym źródłem prawa w AS jest Koran i Sunna (uznane przekazy dotyczące życia proroka Mahometa). Organem doradczym króla o stopniowo poszerzanych kompetencjach jest w całości mianowane (na 4 letnią kadencję) 150-osobowe Zgromadzenie Doradcze (Madżlis Asz-Szura). W 2005 r. przeprowadzono pierwsze częściowe (1/2 składu; druga połowa składu została następnie mianowana przez władze) powszechne wybory do rad miejskich (czynne i bierne prawa wyborcze przysługiwały w nich jedynie mężczyznom). W grudniu 2015 r. odbyły się wybory do rad municypalnych, w których po raz pierwszy czynne i bierne prawo wyborcze przyznano także kobietom. W 2007 r. na mocy dekretu królewskiego uregulowane zostały zasady sukcesji tronu przewidujące wybór następcy tronu, a w niektórych sytuacjach również króla, przez Radę Wierności Tronu składającą się z prominentnych członków rodziny królewskiej, bezpośrednich potomków założyciela państwa – króla Abdulaziza Al-Sauda. W AS nie działają partie polityczne ani związki zawodowe. Powstaje jednocześnie coraz więcej towarzystw, organizacji charytatywnych i stowarzyszeń zawodowych (w tym dziennikarzy, inżynierów, lekarzy itp.).

      Od kilku lat funkcjonują także Towarzystwo Praw Człowieka (na statusie pozarządowym) oraz rządowa Komisja Praw Człowieka mająca m.in. za zadanie nadzór nad wdrażaniem w AS międzynarodowych standardów w zakresie praw człowieka oraz dialog z organizacjami międzynarodowymi.

       

      2.3. Struktura administracji gospodarczej 

       

      W skład rządu AS wchodzą następujące ministerstwa gospodarcze (od 7.5.16 r.): finansów; gospodarki i planowania; handlu i inwestycji; energii, przemysłu i zasobów mineralnych; środowiska, wody i rolnictwa; ministerstwo pracy i rozwoju socjalnego; rozwoju regionów miejskich i wiejskich; komunikacji i technologii informatycznej; transportu. Głównym państwowym organem gospodarczym jest Najwyższa Rada Ekonomiczna (Supreme Economic Council - SEC), wdrażająca program reform ekonomicznych. Na prawach urzędów centralnych działają ponadto następujące agendy rządowe: Saudyjska Agencja Monetarna - odpowiednik banku centralnego (Saudi Arabian Monetary Agency - SAMA); Saudyjska Generalna Agencja Inwestycji (Saudi Arabian General Investment Authority - SAGIA); Agencja Rynku Kapitałowego (Capital Market Authority - CMA).

       

      2.4. Podział administracyjny

       

      AS dzieli się na 13 prowincji (regionów): Rijad, Mekka, Medyna, Qasim, As-Sharqiyah (Wschodnia ze stolicą w Dammamie), Asir (Abha), Tabuk, Hail, Arar (Północna Prowincja Graniczna), Jizan, Najran, Baha, Jouf (Sakakah), na których czele stoją - mianowani przez króla na 4 letnie kadencje - gubernatorzy poszczególnych prowincji.

       

      Samorząd gospodarczy

      Administracją biznesu prywatnego zajmują się Rady Izb Saudyjskich (Council of Saudi Chambers - CSC), w skład CSC wchodzą regionalne izby handlowo- przemysłowe w poszczególnych prowincjach AS. Najbardziej aktywne są Izby Handlowo-Przemyslowe w Rijadzie, Dammam i w Dżeddzie. W AS działają także branżowe stowarzyszenia gospodarcze. Przynależność do izb gospodarczych jest obowiązkowa.

       

       

       

       

      2.5. Sądownictwo gospodarcze

       

      Sądownictwo gospodarcze jako odrębna część prawa praktycznie nie istnieje. Oparte jest dotychczas na prawie koranicznym "shariacie" i dekretach Rady Ministrów AS. Od czasu (XII 2005) wejścia AS do Światowej Organizacji Handlu (World Trade Organization WTO) jest stopniowo budowany nowy system sądownictwa gospodarczego zgodny ze standardami handlu międzynarodowego, m.in. zapowiedziano powołanie specjalnej instytucji, składającej się z przedstawicieli samorządu gospodarczego, Ministerstwa Handlu i Przemysłu AS oraz Saudyjskiej Rady Konsultantów Prawnych (SCLC) dla rozstrzygania sporów między biznesmenami saudyjskimi i firmami zagranicznymi.

       

      Gospodarka


       

      3.1. Podstawowe wskaźniki makroekonomiczne

       

      Wskaźniki makroekonomiczne

      Wskaźniki

      2009

      2010

      2011

      2012

      2013

      2014

      2015

      PKB nominalny (mld USD)

      376,0

      435,3

      477,7

      520,9

      570,1

      752

      644

      PKB nominalny „non-oil” (mld USD)

      179,2

      226,8

      252,0

      276,7

      305,1

      307

      327

      PKB realny (zmiana w% )

      0,6

      3,8

      4,3

      4,8

      5,1

      3,6

      2,8

      PKB realny „non-oil”

      (zmiana w% )

      3,8

      4,3

      4,8

      5,0

      5,2

      Bd

      3,1

      Rezerwy dewizowe

      (mld USD,

      435,6

      470,1

      618,2

      806,6

      683,8

      732

      660

      Inflacja (% )

      5,1

      5,4

      5,7

      6,0

      6,2

      2,7

      2,2

      Produkcja ropy (mln b/d)

      8,2

      8,3

      9,2

      10,1

      9,9

      10

      10,3

      Ceny ropy (USD/b)

      62

      78

      95,3

      95,7

      95

      96

      50

      Stan r-ku bieżącego (% PKB)

      6,1

      10,9

      10,1

      7,8

      8,4

      10

      -5,2

      Bilans fiskalny (% PKB)

      -6,1

      6,7

      6,1

      5,7

      5,5

      -3,6

      -19

      Populacja (mln)

      26,2

      27,1

      27,9

      28,8

      30,1

      30,8

      31

       

      3.2. Struktura PKB

       

      Przemysł – 61,9%, usługi – 35,4%, rolnictwo – 2,7% (szacunk.za 2011 r.). Podstawową gałęzią gospodarki AS pozostaje sektor ropy naftowej (ok. 45% PKB, 85% dochodów eksportowych i 90% budżetowych), z którego wpływy walutowe (ca 85% wartości eksportu KAS) stanowią główną siłę napędową gospodarki narodowej. Drugą dźwignią rozwoju gospodarczego AS jest sektor petrochemiczny, bazujący na gazie naturalnym towarzyszącym ropie naftowej. Kolejnym filarem gospodarki saudyjskiej stać się ma sektor górnictwa bogactw mineralnych, reprezentowany przez państwowe przedsiębiorstwo Saudi Arabian Mining Company. W jego skład wchodzą 4 oddziały zajmujące się realizacją projektów o łącznej wartości ok. 7 mld USD. Duży nacisk kładziony jest ostatnio na rozwój sektora turystyki (rozumianej jako turystyka pielgrzymkowa, islamska).

      W 2015 r. władze saudyjskie walczyły z wyzwaniami związanymi ze spadkiem cen ropy naftowej, co przy dużym uzależnieniu gospodarki od sprzedaży tego surowca (85% dochodów eksportowych i 90% budżetowych) ma fundamentalne znaczenie dla bieżącej, ale również przyszłej sytuacji królestwa. Jednocześnie realizowano politykę zachowania udziału w światowym rynku ropy. Rząd deklarował otwartość na rozmowy ws. zmniejszenia wydobycia ropy, ale pod warunkiem, że to samo uczynią kraje spoza OPEC, a jak dotąd nie spotkało się to z pozytywnym odzewem. Od września 2015 r. nastąpił nawet wzrost eksportu ropy saudyjskiej do poziomu ponad 7 mln b/d (średnie wydobycie 10,1-10,2 mln b/d p.a.).

      Nominalnie wartość PNB wytworzonego w 2015 r. szacowana jest przez MFW na 644 mld USD (niezależny saudyjski Jadwa Institute ocenia PNB na 657,3 mld USD, co nominalnie stanowi spadek o 11,9% w relacji do 2014). Pomimo niższego wzrostu gospodarczego w relacji do ub.r. pozwoliło to na bezpieczny i sprzyjający rozwojowi poziom 2,8% (naftowy–2,4%, nienaftowy-3,1%). Niskie ceny ropy na rynkach światowych przełożą się najbardziej niekorzystnie na deficyt budżetowy, który szacowany jest w roku sprawozdawczym na ok. 20% PNB, (w stosunku do 1,6% na koniec 2014 r.), natomiast szacunki Jadwa mówią o 16%. To z kolei wpływa na konieczność ograniczenia wydatków i w efekcie - zwolnienie wzrostu. Należy zauważyć, że pod koniec roku instytucje i media, w tym saudyjskie, zaczęły zwracać uwagę na zwolnienie tempa wzrostu kredytów, depozytów, spadek cen papierów wartościowych, co jest nadal bagatelizowane. Głównym argumentem jest to, że ostrożna polityka fiskalna ostatnich lat pomogła w zbudowaniu bardzo dużych rezerw finansowych. Zarazem międzynarodowe organizacje finansowe (zwłaszcza MFW), jak i agencje ratingowe zwracają uwagę na pilną potrzebę rozpoczęcia reform, które spowodowałyby zmniejszenie wysokiego deficytu budżetowego. Deficyt budżetowy bilansowany jest również poprzez emisję obligacji rządowych, których wysokość wraz z ostatnia emisja grudniową wyniosła łącznie ok. 30,7 mld USD.

      Wg MFW aktywa zagraniczne netto banku centralnego (SAMA) spadły do 659,8 mld USD, co stanowi odpowiednik 32 miesięcy importu (Jadwa mówi o rezerwach 628,7 mld USD).

      Podkreśla się, że silnym elementem gospodarki saudyjskiej w 2015 r. pozostawał zdolny do rekompensowania  niskich cen ropy i słabszego wzrostu gospodarczego sektor bankowy, który cechowała duża płynność, wysoka zyskowność i niski poziom „trudnych” kredytów.

      Eksport w roku sprawozdawczym oceniany jest przez MFW na 236,2 mld USD (w tym ropa i produkty naftowe – 183,7 mld), a import - 152,7 mld USD. Prognozuje się ujemny bilans rachunku obrotów bieżących na 5,8 mld USD (0,9% PNB). Natomiast Jadwa ocenia całkowity eksport na 221,1 mld USD (ropa–165,7 mld), import 158,1 mld USD, a ujemny bilans rachunku obrotów bieżących - 14,3 mld USD (2,2% PNB). Wartość L/C otwieranych pod koniec roku przez sektor prywatny wskazuje na możliwość spadkowego trendu importu w dalszym okresie.

      W 2015 r. inflacja pozostawała na niskim poziomie rzędu 2%. Jej główną siłą napędową pozostaje od 1,5 roku sektor mieszkalnictwa.

      MFW wskazuje na konieczność przeprowadzenia reform w kierunku przesunięcia wzrostu z sektora publicznego na prywatny i powodujące większą dywersyfikację na rzecz sektorów nienaftowych. Ważne są też działania na rynku pracy w celu zwiększenie zatrudnienia w tej gałęzi, szczególnie wobec rosnącej populacji osób w wieku produkcyjnym. Utrzymywało się też wysokie bezrobocie wśród Saudyjczyków powyżej 15 roku - 11,7%. Ok. 70% saudyjskiej siły roboczej zatrudnione jest w sektorze rządowym. Rynek pracy nie jest w stanie wchłaniać wszystkich młodych, którzy pojawili się na rynku pracy, zwłaszcza kobiet.

      W ramach działań reformatorskich większemu przyciąganiu kapitału międzynarodowego służyło od dawna oczekiwane otwarcie na inwestycje zagraniczne giełdy saudyjskiej w połowie czerwca 2015 r. Rząd przyjął pod koniec roku ustawę o wprowadzeniu w życie podatku od nieużytkowanych gruntów w miastach. Coraz częściej mówi się o planach wprowadzenia VAT. Podniesiono też ceny benzyny z 45 do 64 halali (91-oktanowa) i z 60 do 90 halali (95-oktanowa). Następuje systematyczne ograniczanie wydatków budżetowych, poza służbą zdrowia, edukacją i obroną.

      Wobec dalszego spadku ropy można spodziewać się dalszego pogorszenia sytuacji w KAS w 2016 r.

       

      3.3. Rynek pracy

       

      Rynek pracy tworzy 7,2 mln zatrudnionych, z tego 80% to cudzoziemcy (dane nie uwzględniają pełnego zatrudnienia kobiet, ok. 20%). Oficjalna stopa bezrobocia 11.7% jest kwestionowana przez ekspertów rynku pracy i oceniana w rzeczywistości na ok. 30% (nie uwzględniając bezrobocia kobiet obliczanego na ok. 80%).

       

      3.4. Handel zagraniczny, bilans handlowy

       

      Eksport: Eksport w 2015 r. oceniany jest przez MFW na 236,2 mld USD (w tym ropa i produkty naftowe – 183,7 mld). W strukturze zdecydowanie dominuje ropa naftowa i produkty jej przetwórstwa, stanowiące ok. 90% całości eksportu Arabii Saudyjskiej. Głównymi odbiorcami saudyjskiego eksportu są: Japonia, Korea Płd., USA, Chiny oraz Indie.

      Import: MFW ocenia import w 2015 r. na a import - 152,7 mld USD; przeważają w nim maszyny i urządzenia, artykuły żywnościowe, chemikalia, środki transportu, wyroby tekstylne. Głównymi partnerami w imporcie KAS to: USA, Chiny, Niemcy, Japonia, Korea Płd., Indie i W.Brytania.

       

      3.5. Członkostwo w organizacjach międzynarodowych

       

      ONZ, Liga Arabska (AL), Światowa Organizacja Handlu (WTO), Panarabska Strefa Wolnego Handlu (GAFTA), Rada Współpracy Państw Zatoki (GCC), Organizacja Krajów Eksportujących Ropę Naftową (OPEC), Organizacja Arabskich Krajów Eksportujących Ropę Naftową (OAPEC), Międzynarodowa Agencja Energii Atomowej (IAEA), Bank Światowy (WB), Międzynarodowy Bank Odbudowy i Rozwoju (IBRD), Organizacja Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD), Międzynarodowy Fundusz Walutowy (IMF), Islamski Bank Rozwoju (IDB).

       

      3.6. Stosunki z Unią Europejską

       

      W 1989 r. Komisja Europejska i GCC podpisały Umowę o współpracy przewidującą m.in. podjęcie negocjacji w/s zawarcia umowy o wolnym handlu. Rozmowy rozpoczęto w 1990 r., ale pomimo kilkukrotnych rund spotkań technicznych i politycznych, nie osiągnięto porozumienia, w związku z czym negocjacje zostały zawieszone w końcu 2009 r. Kwestie dialogu ekonomicznego (Economic Dialogue) realizowane są w dalszym ciągu w formie corocznych spotkań na szczeblu ministerialnym (ostatnie w Brukseli w czerwcu 2015 r.).

       

      Dwustronna współpraca gospodarcza


       

      4.1. Ramy prawno-traktatowe współpracy gospodarczej

       

      • Stosunki dyplomatyczne z Arabią Saudyjską zostały nawiązane w dniu 3 maja 1995 r. poprzez podpisanie protokołu w siedzibie ONZ przez Ambasadorów Polski i Arabii Saudyjskiej. Od 1998 r. funkcjonuje w Rijadzie Ambasada RP, jesienią 2001 r. dokonano oficjalnego otwarcia placówki saudyjskiej w Warszawie.

       

      • Umowa Ramowa o współpracy w dziedzinie gospodarki, handlu, inwestycji, techniki, kultury, turystyki, młodzieży i sportu - podpisana w Rijadzie 11.10.2003 r., weszła w życie 19.08.2004 r. Dokument ten przewiduje możliwość powołania wspólnej komisji (art.7).
      • W przeszłości Polska jednostronnie przyznała Arabii Saudyjskiej klauzulę największego uprzywilejowania (KNU).
      • Konwencja w sprawie unikania podwójnego opodatkowania i zapobiegania od uchylania się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodu (w dn. 21.10.2010 r. uchwałą Rady Ministrów udzielono zgody na jej podpisanie).
      • W fazie negocjacji pozostaje umowa o popieraniu i wzajemnej ochronie inwestycji, tzw. BIT (od chwili wejścia w życie Traktatu Lizbońskiego Polska, tak jak inne kraje członkowskie UE, nie może bez mandatu Komisji Europejskiej samodzielnie negocjować tego typu umów).

       

      4.2. Wymiana handlowa Polski z Arabią Saudyjską

       

      Potencjał ekonomiczny Polski i Arabii Saudyjskiej oraz rola obu krajów w międzynarodowych stosunkach gospodarczych, zwłaszcza Polski w UE oraz Arabii Saudyjskiej w RWPZ, jak i relatywnie wysoka komplementarność obu gospodarek, przemawiają za potrzebą dalszego rozszerzania skali dwustronnej współpracy.

       

      Obroty towarowe Polski z Arabią Saudyjską w latach 2010-2015 (w mln USD)

       

       

      2010

       

      2011

       

      2012

       

      2013

       

      2014

       

      2015

      Dynamika w %

      2015/2014

      Eksport

      189,78

      276,45

      349,00

      506,53

      693,75

      632,13

      91

      Import

      209,82

      261,91

      274,87

      101,24

      61,04

      179,79

      295

      Obroty

      399,60

      538,36

      623,88

      607,77

      754,79

      811,92

      108

      Saldo

      - 20,04

      14,54

      74,14

      405,29

      632,71

      452,35

       

      Źródło: MG

       

      W 2015 r., pomimo całkowitego wzrostu obrotów o 8%, należy odnotować blisko 3-krotny wzrost importu do Polski z Arabii Saudyjskiej. W strukturze towarowej eksportu polskiego do KAS największą część stanowiły nadal artykuły rolno-spożywcze, w tym produkty pochodzenia roślinnego oraz gotowe artykuły spożywcze, napoje, tytoń. Następnie wysyłaliśmy wyroby przemysłu elektromaszynowego i metalurgiczne. Duży eksport stanowiły wyroby różne, w tym większość stanowiła podgrupa meble, pościel, materace, lampy, reklamy świetlne i budynki prefabrykowane. Poważną grupą były produkty przemysłu chemicznego i wyroby przemysłu drzewno-papierniczego. Odmiennie kształtowała się struktura towarów importowanych do Polski. Zdecydowanie dominowały wyroby przemysłu chemicznego, z czego większość to tworzywa sztuczne i kauczuk oraz wyroby z nich. Kolejna grupa to produkty mineralne i wyroby przemysłu lekkiego, z dominacją materiałów i wyrobów włókienniczych. 

      W 2008 r. roku Polska (po raz pierwszy od 2004 r.) odnotowała dodatni bilans w handlu z Arabią Saudyjską. Po stosunkowo słabych rezultatach roku 2009, wynikających głównie z wyjątkowo dużego spadku w polskim eksporcie (wyroby stalowe, maszyny i urządzenia), w kolejnych latach poziom wzajemnych obrotów systematycznie wzrastał. Główne pozycje w polskim eksporcie do Arabii Saudyjskiej w 2011 r. (brak szczegółowych danych za 2012 r.): urządzenia mechaniczne i elektryczne (części zamienne, wały napędowe, łożyska, osprzęt do telefonii, akumulatory, turbiny, spycharki, oświetlenie) - 29% eksportu ogółem; produkty pochodzenia zwierzęcego (gł. sery i twarogi) - 13,1%;  artykuły spożywcze (wyroby cukiernicze, piekarnicze, art. zbożowe-płatki) - 11,0%; wyroby różne (meble, w tym lekarskie, materace, stelaże, art. pościelowe) - 10,9%; wyroby przemysłu papierniczego - 8,4%; wyroby z gumy (gł. opony) i tworzyw sztucznych - 7,9%; produkty przemysłu chemicznego (leki, kosmetyki, wody toaletowe) - 6,9%; produkty poch. roślinnego (gł. jęczmień i warzywa mrożone) - 5,4%. Główne towary w imporcie z KAS w 2011 r.: tworzywa sztuczne (gł. polimery etylenu i propylenu, polietyleny i żywice, arkusze, taśmy i folie z tworzyw sztucznych) - 94,6% udziału w imporcie; produkty przemysłu chemicznego (etery)          - 2,3%; produkty roślinne (winogrona i owoce cytrusowe) - 1,5%.

      AS jest najbardziej rozwiniętym gospodarczo krajem arabskim (25% PKB całego świata arabskiego), dysponującym znacznymi zasobami kapitałowymi (nakłady inwestycyjne) i największym w regionie potencjałem importowym. W ostatnich latach była (z uwzględnieniem re-eksportu) największym finalnym odbiorcą polskiego eksportu w gronie państw członkowskich Rady Współpracy Państw Zatoki oraz strategicznie ważnym partnerem gospodarczym Polski w regionie.

      Istnieje możliwość zainteresowania inwestorów saudyjskich udziałem kapitałowym w planowanych inwestycjach sektora naftowo-gazowego w Polsce. Współpraca dwustronna mogłaby m.in. obejmować inwestycje w obiekty przerobu i dystrybucji produktów ropy naftowej i gazu naturalnego oraz usługi w zakresie poszukiwania złóż ropy naftowej i gazu ziemnego (m.in. wiercenia), budowę obiektów wydobywczych, linii przesyłowych i dystrybucyjnych. Sektor petrochemiczny generuje ponad 85% całości dochodów budżetowych i prawie 90% wartości saudyjskiego eksportu. Perspektywicznie ważne znaczenie z punktu widzenia bezpieczeństwa energetycznego Polski może mieć współpraca w sektorze ropy naftowej i gazu naturalnego. Warunkiem dostępu firm zagranicznych do saudyjskich zasobów gazu naturalnego jest znaczące (samodzielnie lub w konsorcjum z innymi partnerami) zaangażowanie kapitałowe w poszukiwania i eksploatację, co w odniesieniu do polskich firm wydaje się trudne do realizacji (dotychczas licencje uzyskały m.in. Shell, Total, Lukoil, Sinopec, ENI i Repsol). Polskie przedsiębiorstwa mogą natomiast odegrać rolę dostawcy usług technicznych, sprzętu i personelu specjalistycznego, co wymaga z ich strony nawiązania bezpośrednich kontaktów z koncernem Saudi Aramco lub jego saudyjskimi i zagranicznymi partnerami. Współpraca taka wymaga od potencjalnych polskich kooperantów poddania się procedurom certyfikacyjnym wymaganym zarówno przez Saudi Aramco, jak i inne znaczące firmy saudyjskie (niezbędny wymóg udziału w przetargach i umieszczenia na liście dostawców). Współpraca dwustronna mogłaby m.in. obejmować m. in. inwestycje w obiekty przerobu i dystrybucji produktów ropy naftowej i gazu naturalnego oraz usługi w zakresie poszukiwania złóż ropy naftowej i gazu ziemnego (m.in. wiercenia), budowa obiektów wydobywczych, linii przesyłowych i dystrybucyjnych. Ciekawym potencjalnie sektorem jest sektor rolno-spożywczy. W kontekście polityki bezpieczeństwa żywnościowego, władze saudyjskie wykupują lub dzierżawią grunty prowadząc uprawy interesujących je zbóż i wysyłając gros do królestwa, a pozostałą część sprzedając na rynku lokalnym. Obiektem zainteresowania jest również sektor produkcji artykułów spożywczych. Przedmiotem zainteresowania Saudyjczyków jest również rynek nieruchomości w Polsce.

       

      4.3. Współpraca inwestycyjna

       

      Próby utworzenia wspólnych przedsiębiorstw polsko-saudyjskich doprowadziły do inwestycji produkcyjnych w Polsce holdingów: "Zamil Steel" (zakład produkcji konstrukcji stalowych) i "Saudi Amiantit" (zakład produkcji zbiorników i rur z laminatów poliestrowych i włókna szklanego) oraz otwarcia biura handlowego koncernu petrochemicznego SABIC, który rozpoczął budowę regionalnego centrum logistycznego w Polsce. Istnieje też szereg inwestycji prywatnych saudyjskich biznesmenów w polskim sektorze nieruchomości. Niestety, w statystykach dot. inwestycji zagranicznych PAIiIZ nie uwzględnia inwestycji kapitałowych niższych od 1 mln USD oraz pośrednich inwestycji saudyjskich dokonanych za pośrednictwem funduszy międzynarodowych.

       

      W latach 2004-2009 tworzone były spółki polsko-saudyjskie na terytorium AS:

      - Gosaibi Group – Computerland Ltd. (w styczniu 2005 r. Computerland S.A. poinformował o rezygnacji z działalności przed zakończeniem procedury rejestracyjnej);

      - Polimex Arabia Ltdutworzona przez Polimex Mostostal Siedlce S.A. oraz przedsiębiorców saudyjskich;

      - Biatel Arabi (z udziałem Biatel S.A. i saudyjskiej Almashrik Co.) działająca w branży telekomunikacji i IT;

      - Elektrobudowa Konin z saudyjską firmą Al-Alamiyah;

      - PW Elektronika z firmą saudyjską Batterjee.

       

      Istnieje możliwość zainteresowania inwestorów saudyjskich udziałem kapitałowym w planowanych inwestycjach sektora naftowo-gazowego w Polsce. Współpraca dwustronna mogłaby m.in. obejmować inwestycje w obiekty przerobu i dystrybucji produktów ropy naftowej i gazu naturalnego oraz usługi w zakresie poszukiwania złóż ropy naftowej i gazu ziemnego (m.in. wiercenia), budowę obiektów wydobywczych, linii przesyłowych i dystrybucyjnych.

      Rozmowy przeprowadzone w Polsce przez ministra ropy i zasobów mineralnych Ali Al-Naimi w lipcu 2007 r. oraz jego deklaracje, iż Arabia Saudyjska jest otwarta na różne formy współpracy z Polską w sektorze energetycznym wskazują na potrzebę rozważenia przez stronę polską podjęcia poważnych działań w tym zakresie. Kolejne pomysły zmierzające do zachęcenia Saudyjczyków do inwestowania w Polsce pojawiły się w lipcu 2009 r. przy okazji wizyty saudyjskiej misji gospodarczej. Podczas spotkania ministrowie Skarbu i Gospodarki zachęcali Saudyjczyków do wzięcia udziału w procesie prywatyzacji spółek Skarbu Państwa.

       

      4.4. Wzajemne kontakty w sferze gospodarczej

       

      W ostatnich latach notujemy rosnące zainteresowanie nawiązaniem kontaktów i podjęciem bezpośredniej współpracy gospodarczej i handlowej ze strony polskich i saudyjskich podmiotów gospodarczych. Przejawem tego były misje handlowe do Arabii Saudyjskiej i do Polski organizowane przez obie strony. Szereg polskich firm wykazuje zainteresowanie regularnym uczestnictwem w targach i wystawach międzynarodowych w Rijadzie i Dżeddzie.

      W kwietniu 2000 r. Minister Gospodarki J. Steinhoff złożył wizytę w Arabii Saudyjskiej. Była to pierwsza w historii dwustronnych kontaktów wizyta polskiego ministra gospodarki w tym kraju. w trakcie spotkań z partnerami przedstawiono możliwości współpracy z Polską, zwłaszcza w sektorze paliwowo-energetycznym, przemyśle stalowym oraz obronnym. Także w 2000 r. KIG zrealizował misję gospodarczą z udziałem przedsiębiorców z branż: energetycznej, maszynowej, budowlanej, medycznej, geologicznej, meblowej, sektora żywnościowego. w trakcie tej wizyty KIG oraz Rada Saudyjskich Izb Przemysłowo-Handlowych uzgodniły kwestię utworzenia Polsko-Saudyjskiej Rady Biznesu w RP i Saudyjsko-Polskiej Rady Biznesu w AS.

      W październiku 2003 r. miała miejsce w AS wizyta rządowej delegacji gospodarczej pod przewodnictwem Pana Marka Pola, Wiceprezesa Rady Ministrów, Ministra Infrastruktury. Równolegle z tą wizytą przebywała w KAS zorganizowana przez Krajową Izbę Gospodarczą, misja gospodarcza ponad 40 polskich przedsiębiorców.

      W marcu 2004 r. Arabię Saudyjską odwiedził (wraz z grupą przedsiębiorców) Prezydent RP Pan Aleksander Kwaśniewski. z kolei w kwietniu 2004 r. przebywał w Polsce, na zaproszenie Wicepremiera M.Pola saudyjski Minister Transportu. w maju 2004 r. przebywała w Polsce liczna i wielosektorowa misja przedsiębiorców saudyjskich, podczas której w KIG odbyło się i Polsko-Saudyjskie Forum Gospodarcze. We wrześniu 2004 r. na Dzień polsko-arabskiej współpracy gospodarczej przybyła liczna delegacja saudyjska pod przewodnictwem Ministra Przemysłu i Handlu M. Yamaniego. Min. Yamani przeprowadził rozmowy z Premierem M. Belką, Wicepremierem, Ministrem Gospodarki i Pracy

      J. Hausnerem, został też zaproszony do złożenia oficjalnej wizyty w Polsce.

      W czerwcu 2005 r. w Warszawie miało miejsce II Polsko-Arabskie Forum Gospodarcze, zaś w listopadzie w AS przebywała 17-osobowa misja handlowa KIG (branże: motoryzacyjna, telekomunikacja, IT, gospodarka wodna, maszyny budowlane, projekty inwestycyjne i budowlane, farmaceutyki dla weterynarii, mieszanki paszowe.

      W 2006 r. w Warszawie przebywała misja handlowa przedsiębiorców saudyjskich pod przewodnictwem Sekretarza Generalnego Saudyjskiej Rady Izb Przemysłu i Handlu P. Fahad S. Al-Sultan.

      W czerwcu 2007 r. miała miejsce historyczna wizyta państwowa w Polsce króla AS Abdullaha, któremu towarzyszyła misja gospodarcza zorganizowana przez Radę Saudyjskich Izb Handlu i Przemysłu (CSCCI). w lutym 2007 b. prezydent RP, Lech Wałęsa wziął udział w Dżeddyjskim Forum Ekonomicznym (Jeddah Economic Forum - 2007), natomiast w lipcu przebywał w Polsce saudyjski minister ropy naftowej i zasobów naturalnych, Ali Al-Naimi. Ponadto w maju tego roku KIG zorganizował misje na Międzynarodowe Targi Przemysłu Spożywczego, Hotelowego i Opakowaniowego oraz na Międzynarodowe Targi Medyczne - Ochrona Zdrowia i Szpitalnictwo w Dżeddzie. w listopadzie 2007 r. w kolejnej misji handlowo-inwestycyjnej KIG uczestniczyły firmy polskiego sektora rolno-spożywczego.

      W czerwcu 2008 r. delegacja MG pod przewodnictwem Wicepremiera, Ministra Gospodarki, W. Pawlaka wzięła udział w szczycie energetycznym zwołanym z inicjatywy króla Arabii Saudyjskiej w Dżeddzie. Delegacja polska po raz pierwszy pojawiła się na podobnym spotkaniu - spośród 38 państw z całego świata zaproszonych zostało 8 państw z UE, w tym Polska jako jedyna z regionu EŚW. w listopadzie 2008, w ramach przygotowań do wizyty Premiera Donalda Tuska, przebywała w AS delegacja, której przewodniczył Minister Skarbu Państwa Aleksander Grad, z udziałem Podsekretarza Stanu w MG D. Bogdana.

      W listopadzie 2008 r. Wicepremier W. Pawlak przyjął Ministra Handlu i Przemysłu KAS, P. Abdullaha A. Ali-Reza, który jako reprezentant Króla Arabii Saudyjskiej przewodniczył delegacji saudyjskiej biorącej udział w obchodach 90. Rocznicy Odzyskania Niepodległości.

      W 2009 r. w kolejnej rundzie negocjacji umowy inwestycyjnej (tzw. BIT) w Rijadzie uczestniczył Podsekretarz Stan w MG M. Korolec. Ponadto w Polsce przebywała saudyjska misja gospodarcza, której gospodarzem była KIG.

      W październiku 2010 r. w Polsce przebywała misja handlowa Saudyjsko-Polskiej Rady Biznesu na czele z jej przewodniczącym dr Yasserem Al-Harbi.

      W lutym 2011 r. (w ramach konferencji Międzynarodowego Forum Energetycznego) przebywała w Rijadzie delegacja gospodarcza pod przewodnictwem Wicepremiera Waldemara Pawlaka; podczas pobytu podpisana została Konwencja w Sprawie Unikania Podwójnego Opodatkowania (22 lutego 2011 r.).

      Listopad 2011- posiedzenie Saudi-Polish Joint Commission/Saudyjsko-Polskiej Komisji Mieszanej

      Kwiecień (23-24) 2012 - wizyta w Rijadzie Premiera Tuska wraz z delegacją towarzyszącą (przedstawiciele resortów gospodarczych + biznes)

      Grudzień 2012 – wizyta misji polskiego biznesu „kobiecego” w Dżeddzie i Rijadzie

      Grudzień 2013 – Saudi-Polish Business Forum z udziałem firm polskich i saudyjskich przy okazji wizyty prezydenta B.Komorowskiego w Arabii Saudyjskiej

       

       

      4.5. Możliwości rozwoju polskiego eksportu do Arabii Saudyjskiej

      Statystyka wymiany gospodarczej między RP i AS wskazuje, że najbardziej obiecującymi sektorami potencjalnej współpracy mogą być:

      • Sektor rolno-spożywczy: dostawy produktów mleczarskich, mięsa i wyrobów mięsnych (drobiowych i wołowych), przetworów warzywnych, świeżych i mrożonych owoców, soków i koncentratów owocowych, wyrobów piekarniczych i cukierniczych, w tym czekoladowych, a ponadto transfer technologii przetwórstwa żywności, maszyn i urządzeń dla małych zakładów produkcyjnych, m.in. piekarniczych i cukierniczych oraz tworzenie joint ventures w tej dziedzinie w AS;
      • Produkty chemiczne, tworzywa sztuczne, wyroby gumowe i szklane, ceramika: m. in. kosmetyki (zwł. perfumy i wody toaletowe), szkło budowlane i dekoracyjne, panele, płytki ceramiczne, włókna syntetyczne, opony samochodowe;
      • Towary i usługi sektora zdrowia: leki, kosmetyki, aparatura badawczo-naukowa, wyposażenie szpitali (w tym sal operacyjnych) i gabinetów lekarskich, usługi z zakresu tzw. turystyki zdrowotnej, rehabilitacji, rekonwalescencji, operacji medycznych;
      • Wyroby przemysłu drzewno-papierniczego: meble biurowe, szpitalne, hotelowe i domowe, materiały i stolarka budowlana, ścier drzewny, papier (opakowaniowy, gazetowy) i tektura, artykuły higieniczne z papieru;
      • Przemysł metalurgiczny: dostawy metali i wyrobów z metali nieszlachetnych, wyrobów z metali kolorowych, zwłaszcza miedzi, konstrukcji przemysłowych (kątowniki, profile, rury itp. dla przemysłu naftowego i gazowego, szyny kolejowe), jak również tworzenie joint ventures w zakresie dystrybucji i sprzedaży artykułów hutniczych;
      • Sektor energii elektrycznej, gospodarki wodnej i ochrony środowiska: projektowanie i wykonawstwo obiektów energetycznych, linii transmisyjnych energii elektrycznej i stacji transformatorowych, dostawy urządzeń: kotłów, turbin, transformatorów, kabli, silników oraz innego sprzętu elektrycznego, w tym oświetleniowego, budowa sieci wodno-kanalizacyjnych oraz oczyszczalni ścieków, dostawy technologii i urządzeń ochrony środowiska, usługi software dla sektora energetycznego i gospodarki wodnej
      • Przemysł obronny: potencjalne tematy polskiego eksportu i współpracy naukowo-technicznej w tym sektorze to dostawy sprzętu i amunicji wojskowej dla potrzeb sił zbrojnych i specjalnych AS, środków ochrony osobistej, m. in. kamizelek ochronnych i masek gazowych, dostawy małych samolotów, śmigłowców oraz łodzi desantowych i kutrów patrolowych, dostawy radarów, sprzętu telekomunikacyjnego i radiolokacyjnego, dostawy wojskowych szpitali polowych oraz wyposażenia sanitarno-medycznego;

       

      Inne potencjalne dziedziny rozwoju polskiego eksportu:

       

      • przemysł maszynowy i górnictwo – pojazdy samochodowe, jachty i łodzie motorowe; maszyny, urządzenia i sprzęt górniczy oraz usługi techniczne;
      • budownictwo drogowe i kolejnictwo – głównie jako podwykonawcy;
      • lotnictwo cywilne-samoloty i helikoptery dla celów rolniczych, sanitarnych i pożarniczych;
      • gospodarka morska - dostawy statków handlowych, rybackich i baz przetwórczych;
      • projektowanie, budowa portów handlowych i rybackich; szkolenia personelu;
      • telekomunikacja i IT: dostawy sprzętu i oprogramowania dla branży telekomunikacyjnej;
      • ochrona zdrowia: dostawy sprzętu, współpraca naukowo-badawcza, szkolenie personelu;
      • turystyka: współpraca biur podróży; inwestycje saudyjskie w hotele, sanatoria, itp.
      • Na konkurencyjność polskiego eksportu wpływa kilka istotnych czynników: cena, marka produktu, referencje użytkowania w krajach Bliskiego Wschodu, oferowane finansowanie lub kredyt kupiecki, termin dostawy i – w przypadku nieznanych dotąd na rynku produktów – gotowość dostarczenia darmowych próbek. Polska, podobnie jak inni nowi członkowie UE, jest postrzegana jako potencjalny dostawca towarów porównywalnych jakościowo z zachodnioeuropejskimi, jednakże po odpowiednio konkurencyjnych cenach. W aspekcie cenowym na rynku saudyjskim, generalnie pozytywnie można ocenić konkurencyjność polskiej oferty eksportowej w takich grupach towarowych, jak: wyroby hutnicze, zwłaszcza stalowe; materiały budowlane, w tym drewniane panele podłogowe oraz drzwi i okna, płytki ceramiczne i szkło budowlane; urządzenia energetyczne i sprzęt elektryczny, meble i sprzęt oświetleniowy; artykuły spożywcze, zwłaszcza słodycze, produkty mleczarskie oraz przetwory warzywne, w zakresie usług technicznych w sektorze nafty i gazu oraz energetycznym i stoczniowym, telekomunikacji i IT (w tym automatyki przemysłowej), a także budowlanym w zakresie montażu obiektów przemysłowych.

       

       

      Dostęp do rynku


       

      Na konkurencyjność polskiego eksportu wpływa kilka istotnych czynników: cena, marka produktu, referencje użytkowania w krajach Bliskiego Wschodu, oferowane finansowanie lub kredyt kupiecki, termin dostawy i – w przypadku nieznanych dotąd na rynku produktów – gotowość dostarczenia darmowych próbek. Polska, podobnie jak inni nowi członkowie UE, jest postrzegana jako potencjalny dostawca towarów porównywalnych jakościowo z zachodnioeuropejskimi, jednakże po odpowiednio konkurencyjnych cenach.

      W aspekcie cenowym na rynku saudyjskim, generalnie pozytywnie można ocenić konkurencyjność polskiej oferty eksportowej w takich grupach towarowych, jak: wyroby hutnicze, zwłaszcza stalowe; materiały budowlane, w tym drewniane panele podłogowe oraz drzwi i okna, płytki ceramiczne i szkło budowlane; urządzenia energetyczne i sprzęt elektryczny, meble i sprzęt oświetleniowy; artykuły spożywcze, zwłaszcza słodycze, produkty mleczarskie oraz przetwory warzywne, w zakresie usług technicznych w sektorze nafty i gazu oraz energetycznym i stoczniowym, telekomunikacji i IT (w tym automatyki przemysłowej), a także budowlanym w zakresie montażu obiektów przemysłowych.

       

      5.1. Saudyjskie bariery i utrudnienia administracyjne w eksporcie i współpracy gospodarczej

       

      • restrykcyjne procedury SFDA w odniesieniu nie tylko do mięsa i artykułów żywnościowych, ale również leków, towarów sektora medycznego, kosmetycznego, itp. Instytucja ta stosuje nierzadko kosztowne i czasochłonne procedury kwalifikacyjne dopuszczania artykułów spożywczych i medycznych do obiegu towarowego na rynku saudyjskim. Problemem jest też rozbieżność pomiędzy wewnętrznymi przepisami saudyjskimi (zwykle biorą prymat) nad mającymi mieć powszechne zastosowanie wspólnymi regulacjami GCC,
      • restrykcyjne dotychczas podejście SASO (Saudi Arabian Standard Organization), kierującej się normami częściowo odbiegającymi od europejskich,
      • zakaz importu wyrobów z wieprzowiny i alkoholu oraz szeroko interpretowany zakaz dystrybucji publikacji "sprzecznych z Islamem", co eliminuje te grupy towarowe oraz powoduje konieczność przygotowywania oddzielnych materiałów promocyjnych na rynek saudyjski;
      • zróżnicowane traktowanie przez władze fiskalne firm zagranicznych (20-procentowy podatek dochodowy) i saudyjskich (płacą “zakat” – podatek religijny 3,5% od wartości obrotu);
      • brak (poza głównymi koncernami państwowymi – np. SABIC, SAUDI ARAMCO – działającymi zgodnie z odrębnymi regulacjami całkowicie kompatybilnymi z praktyką czołowych firm światowych) jednolitych przepisów, regulujących dostęp do sfery zakupów publicznych oraz bardzo ograniczony dostęp do odpowiednich informacji.
      • złożone przepisy (także formalności) dotyczące zatrudniania obcokrajowców, działalności biznesowej i praktyka wizowa (przy dłuższym pobycie obowiązek posiadania tzw. sponsora);
      •  brak rozwiniętego systemu dostępu do informacji handlowych i danych statystycznych, zwłaszcza w języku angielskim;
      • stosunkowo wysokie koszty udziału w imprezach targowych i wystawienniczych na terenie AS (ceny stoisk, promocji towarów, biletów lotniczych i hoteli). W działalności promocyjno-marketingowej w królestwie należy wziąć pod uwagę, że organizowanie tego typu imprez dla mężczyzn i kobiet konieczne jest uzyskanie specjalnego pozwolenia.

      Należy podkreślić, iż większość powyższych barier i utrudnień jest stopniowo usuwana przez władze saudyjskie w ramach procesu reform dostosowawczych do wymogów WTO oraz liberalizacji działalności gospodarczej w AS. Jednakże proces ten ma charakter długofalowy, a zmiany nie są jednolicie wdrażane przez poszczególne urzędy i instytucje saudyjskie. Lista saudyjskich sektorów gospodarczych zamkniętych dla inwestycji zagranicznych (tzw. lista negatywna) jest systematycznie weryfikowana i redukowana przez Najwyższą Radę Ekonomiczną (SEC) z uwzględnieniem zobowiązań, wynikających z akcesji do WTO. Podjęła ona m.in. decyzję zezwalającą na inwestycje zagraniczne w następujących sektorach gospodarki AS: usługi ubezpieczeniowe i dystrybucyjne, handel hurtowy i detaliczny włącznie z handlem detalicznym artykułami medycznymi i prowadzeniem aptek prywatnych, transport lotniczy i kolejowy oraz usługi telekomunikacyjne. Z listy negatywnej zostały również wyłączone prowadzenie agencji handlowych (za wyjątkiem praw franszyzy), sektor dystrybucji filmów kinowych i kaset magnetowidowych oraz usługi transmisji satelitarnej. Wprawdzie sektor produkcji ropy naftowej pozostaje nadal zamknięty dla inwestycji zagranicznych, jednakże otwarto przed nimi usługi dla sektora wydobywczego. Niedostępne dla inwestorów zagranicznych pozostają także m.in. usługi turystyczne związane z pielgrzymkami religijnymi Hadż i Umrah oraz sektor nieruchomości w Mekce i Medynie, usługi pośrednictwa na saudyjskim rynku pracy, prowadzenie banków krwi i stacji surowic antytoksycznych oraz ośrodków kwarantanny.  

       

      5.2. Nabywanie i wynajem nieruchomości

       

      Zgodnie ze zobowiązaniami akcesyjnymi AS do WTO przepisy dotyczące nabywania i wynajmu nieruchomości są oparte na zasadach rynkowych: w chwili obecnej cudzoziemcy mogą wynajmować i kupować nieruchomości na cele prywatne i komercyjne. Na początku 2011 r. uregulowano zasady nabywania nieruchomości wprowadzając tzw. mortgage law.

       

      5.3. Ochrona własności przemysłowej i intelektualnej

       

      W AS obowiązuje wspólne ustawodawstwo państw RWPZ w zakresie ochrony marek handlowych, które zapewnia 10-letni okres ochrony po ich zarejestrowaniu. Właściciel danej marki może wystąpić o kolejny okres ochronny przed upływem poprzedniego. Zgodnie z nowym ustawodawstwem osoby fałszujące lub podrabiające zarejestrowane marki handlowe podlegają karze więzienia nie mniejszej niż 5 lat oraz grzywnie pieniężnej do 1 mln SAR (266,6 tys. USD) lub obu tym karom łącznie. Wprowadzane są stopniowo także inne regulacje prawne w zakresie ochrony praw własności intelektualnej i przemysłowej zgodne ze standardami międzynarodowymi.

       

      Przydatne linki i kontakty


       

      6.1. Administracja gospodarcza

       

      UWAGA! W związku ze zmianą struktury władz saudyjskich od dnia 7.5.16 r. można spodziewać się stopniowych zmian również w ich adresach internetowych.

       

       

      Supreme Economic Council (Najwyższa Rada Ekonomiczna) - www.sec.gov.sa

       

      Ministry of Agriculture (Ministerstwo Rolnictwa) - www.agrwat.gov.sa

       

      Ministry of Commerce & Industry (Ministerstwo Przemysłu i Handlu) - www.commerce.gov.sa

       

      Ministry of Communications and IT (Ministerstwo Komunikacji i IT) - www.saudi.gov.sa

       

      Ministry of Economy & Planning ( Ministerstwo Gospodarki i Planowania)- www.mep.gov.sa

       

      Ministry of Finance ( Ministerstwo Finansów) - www.mof.gov.sa

       

      Ministry of Foreign Affairs (Ministerstwo Spraw Zagranicznych) - www.mofa.gov.sa

       

      Ministry of Health (Ministerstwo Zdrowia) - www.moh.gov.sa

       

      Ministry of Higher Education (Ministerstwo Szkolnictwa Wyższego) - www.mohe.gov.sa

       

      Ministry of Culture and Information (Ministerstwo Kultury i Informacji) - www.saudiinf.com

       

      Ministry of Labor (Ministerstwo Pracy) - www.mol.gov.sa

       

      Ministry of Municipalities and Rural Affairs (Ministerstwo Rozwoju Miast i Wsi) - www.momra.gov.sa

       

      Ministry of Water & Electricity( Ministerstwo Gospodarki Wodnej i Energii Elektrycznej) - www.mow.gov.sa

       

      Ministry of Petroleum & Mineral Resources ( Ministerstwo Ropy i Zasobów Mineralnych) - www.mopm.gov.sa

       

      Ministry of Transport (Ministerstwo Transportu) - www.mot.gov.sa

       

      Saudi Arabian General Investment Authority(SAGIA - Saudyjska Generalna Agencja Inwestycji) - www.sagia.gov.sa

       

      Saudi Arabian Monetary Agency (SAMA - Saudyjska Agencja Monetarna) - www.sama.gov.sa

       

      Capital Market Authority (CMA - Agencja Rynku Kapitałowego) - www.cma.org.sa

       

      Saudi Customs General Directorate (Dyrekcja Generalna Urzędu Ceł) - www.customs.gov.sa

       

      Central Department of Statistics (Centralny Urząd Statystyczny) - www.cds.gov.sa

       

      6.2. Samorządy gospodarcze

       

      Council of Saudi Chambers of Commerce & Industry (CSCCI - Rada Saudyjskich Izb Handlu i Przemysłu) - www.saudichambers.org.sa

       

      Riyadh Chamber of Commerce & Industry ( Izba Handlowo-Przemysłowa w Rijadzie) - www.riyadhchamber.com

       

      Jeddah Chamber of Commerce & Industry ( Izba Handlowo-Przemysłowa w Dżeddzie) - www.jcci.org.sa

       

      Dammam Chamber of Commerce & Industry ( Izba Handlowo-Przemysłowa w Dammamie) - www.chamber-ep.org.sa

       

      6.3. Prasa ekonomiczna

       

      Saudi Press Agency (Saudyjska Agencja Prasowa) - www.spa.gov.sa

       

      "Arab News" - www.arabnews.com ; "Saudi Gazette" - www.saudigazette.com

       

      "Saudi Commerce & Economic Review" - saudicommerce@chamber.org.sa

       

      www.saudia-online.com

      www.thesaudi.net

      www.tradearabia.com

      www.bluepages.com.sa

       

      6.4. Organizatorzy targów i wystaw handlowych

       

      Riyadh Exhibitions Company Ltd. - www.recexpo.com

       

      Dhahran International Exhibitions Company Ltd. - www.dhahran-expo.com

       

      Jeddah International Exhibition & Convention Ltd. - www.acexpos.com

       

      6.5. Indywidualne zamieszczanie ofert handlowych - w j. angielskim (bezpłatnie)

       

      Wydawnictwo "SAUDI COMMERCE & ECONOMIC REVIEW", P.O.Box 719, Dammam 31421, Kingdom of Saudi Arabia; fax: +966-3-8598174; mail: saudicommerce@chamber.org.sa.

       

      Formularz zgłoszeniowy CSCCI na stronie www.saudichambers.org.sa/contact_us/

       

       

      9 maja 2016 (ostatnia aktualizacja: 10 maja 2016)

      Drukuj Drukuj Podziel się treścią: