close

  • Polsce – służyć, Europę – tworzyć, Świat – rozumieć

     

  • BHUTAN

    •  

       Informacje o kraju


       

      I.INFORMACJE OGÓLNE

      I.1.POŁOŻENIE GEOGRAFICZNE, LUDNOŚĆ, OBSZAR, STOLICA, JĘZYKI URZĘDOWE

       

      Nazwa państwa: Królestwo Bhutanu

      Położenie geograficzne: Bhutan jest państwem położonym w Himalajach Wschodnich, od północy graniczy z chińskim Tybetańskim Okręgiem Autonomicznym, od zachodu – z indyjskim stanem Sikkim, od południa oraz od wschodu – z indyjskimi stanami Bengal Zachodni oraz Asam. Na północy Bhutanu wznoszą się Himalaje Wysokie (z najwyższym szczytem państwa o nazwie Gangkhar Puensum – 7570 m n.p.m.). Środkową część kraju zajmują Himalaje Małe, przecięte żyznymi dolinami rzecznymi. Południe Bhutanu ma natomiast charakter nizinny (znajduje się tam równina o nazwie Duars. Połowa terytorium państwa znajduje się powyżej wysokości 3000 m n.p.m. Klimat ma charakter zwrotnikowy wilgotny, występują monsuny. Najludniejszym miastem jest stolica – Thimphu (62,5 tys. mieszkańców), inne większe miasta to: Phuntsholing (60,4 tys. mieszkańców), Samdrup Jongkhar (30,8 tys. mieszkańców) oraz Punakha (21,5 tys. mieszkańców).

      Ludność: 734 tys. (lipiec 2014 r.)

      Struktura etniczna: Ngalop (znani również jako Bhote) – 50 %, etniczni Nepalczycy (łącznie z Lothsampas) – 35 %, pozostali - 15 %

      Obszar: 38 394 km⊃2;

      Stolica: Thimphu

      Języki:  starchhopka (28 %), dzongkha  (język urzędowy, 24 %), lhotshamkha (22 %); pozostałe – 26 %

       

      I.2.WARUNKI KLIMATYCZNE

      Klimat na terenie południowych równin ma charakter podzwrotnikowy wilgotny; w położonych w środkowej części kraju dolinach górskich dominuje klimat umiarkowany, na północy występują warunki klimatyczne typowe dla obszarów wysokogórskich; granica wiecznego śniegu przebiega na wysokości 4500-4880 m n.p.m. Przeciętne temperatury w Thimphu wynoszą od 15 do 26⁰C w porze monsunowej (od czerwca do września), w styczniu natomiast waha się od -4 do 16⁰C. Na południu kraju temperatury wahają się w skali roku od 15 do 30 ⁰C. Rekordowa odnotowana temperatura wyniosła 40⁰C. Opady na północy wynoszą jedynie 40 mm rocznie, w pozostałych częściach kraju wahają się od 1000 do nawet 7800 mm rocznie.

       

      I.3.GŁÓWNE BOGACTWA NATURALNE

      Węgiel kamienny, surowce budowlane, wapień, drzewo tekowe.

       

      I.4.SYSTEM WALUTOWY, KURS I WYMIANA

      Oficjalną jednostką płatniczą jest ngultrum bhutański (dzielący się na 100 chhertum), powiązany kursem sztywnym 1:1 z rupią indyjską. Rupia indyjska jest powszechnie używana na terenie Bhutanu.

       

      I.5.RELIGIA

      Buddyści stanowią około 75,3 % ludności, hinduiści – 22,1 %, wyznawcy innych religii – 2,6 %. Konstytucja Bhutanu określa buddyzm jako duchowe dziedzictwo Bhutanu, jednocześnie zakładając rozdział polityki i religii.

       

      I.6.INFRASTRUKTURA TRANSPORTOWA (PRZEJŚCIA GRANICZNE, LOTNISKA, PORTY)

      Na terenie Bhutanu znajdują się cztery lotniska. Jedyny port lotniczy obsługujący połączenia międzynarodowe znajduje się w Paro (odległym o około 50 km na zachód od Thimphu). Pozostałe 3 porty lotnicze nie obsługują obecnie lotów pasażerskich (przez pewien czas były one obsługiwane przez lotnisko w Jakar, zostały jednakże zawieszone ze względu na nieopłacalność).

      Sieć drogowa ma łączną długość 8050 km (z czego 4991 km ma utwardzoną powierzchnię).

      Wzdłuż granicy indyjsko-bhutańskiej znajdują się trzy lądowe przejścia graniczne. Znajdują się one w miejscowościach: Phuentsholing (w części zachodniej), Gelephu (na środkowym odcinku granicy) oraz w dystrykcie Samdrup Jongkhar (w części wschodniej). Nie ma możliwości wjazdu do Bhutanu od strony chińskiej. (http://www.tourism.gov.bt/)

      Na terenie Bhutanu nie ma linii kolejowych ani portów rzecznych.

       

      I.7.OBOWIĄZEK WIZOWY

      Obywatele wszystkich państw (z wyjątkiem Indii, Bangladeszu oraz Malediwów) objęci są obowiązkiem wizowym. Wymagany okres ważności paszportu wynosi przynajmniej 6 miesięcy. Promesę wizy (wystawianej przez Departament Imigracyjny) uzyskać można wyłącznie za pośrednictwem agencji turystycznej, nie istnieje możliwość zakupu wizy na granicy. Koszt wizy wynosi 40 USD. Dodatkowo należy wykupić w agencji odpowiedni pakiet. Minimalna stawka za jeden dzień wynosi 200 USD (XII-II, VI-VII) lub 250 USD (III-V, IX-XI). Nie istnieje możliwość indywidualnego wjazdu turystycznego do Bhutanu. (http://www.tourism.gov.bt/plan/visa)

       

      I.8.WYKAZ ŚWIĄT PAŃSTWOWYCH

      W Bhutanie obchodzi się łącznie 16 ogólnopaństwowych świąt. Najważniejsze z nich, Święto Narodu, obchodzone 17 grudnia. Ponadto obchodzonych jest wiele świąt lokalnych (tzw. tshechu). Część świąt (zwłaszcza lokalnych) ma charakter ruchomy ze względu na stosowanie tybetańskiego kalendarza księżycowego.

       

       

      System administracyjny


       

      II.1.USTRÓJ POLITYCZNY

       

      Zgodnie z konstytucją, Królestwo Bhutanu jest monarchią konstytucyjną. Król (Druk Gyalpo) jest głową państwa. Od 14 grudnia 2006 r. na tronie w Bhutanie zasiada król Jigme Khesar Namgyal WANGCHUCK. Konstytucja reguluje w sposób szczegółowy sukcesję. Konstytucja gwarantuje również trójpodział władzy oraz reguluje działalność partii politycznych. Terytorium Bhutanu podzielone jest na 20 prowincji (dzongkhag).

      Głównymi partiami politycznymi na bhutańskiej scenie są: Druk Phuensum Tshogpa (DPT); People's Democratic Party (PDP); Bhutan Kuen-Nyam Party (BKP); Druk Chirwang Tshogpa (DCT) oraz Druk Nyamrup Tshogpa (DNT).

       

      II.2.WŁADZA USTAWODAWCZA

       

      Parlament Bhutanu składa się z dwóch izb. Izba wyższa (Rada Narodowa) składa się z 25 członków (20 wybranych z każdej prowincji oraz 5 mianowanych przez króla). Izba niższa (Zgromadzenie Narodowe) składa się z maksymalnie 55 członków (w liczbie od 2 do 7 z każdej prowincji, w zależności od liczby ludności). Obydwie izby powinny zbierać się co najmniej 2 razy w roku, a ich kadencja trwa 5 lat. Projekty ustaw finansowych powstawać mogą jedynie w izbie niższej, pozostałe projekty – w dowolnej z izb. Projekt zostaje uchwalony zwykłą większością głosów każdej z izb, w przypadku wspólnego posiedzenia – zgodę wyrazić musi dwie trzecie członków obydwu izb. Uchwalone przez izby akty prawne wchodzą w życie za zgodą króla. Jeżeli jedna z izb nie wyrazi w głosowaniu zgody na przyjęcie aktu uchwalonego przez drugą izbę lub jeżeli król nie wyraża zgody na podpisanie uchwalonego przez obydwie strony aktu, jego propozycja powinna być przedyskutowana i poddana głosowaniu na łączonym posiedzeniu obydwu izb.

       

      Ostatnie wybory do Zgromadzenia Narodowego odbyły się 2013 r. Zwyciężyła opozycyjna Demokratyczna Partia Ludowa (People’s Democratic Party – PDP), zdobywając 32 z 47 miejsc. Na czele nowego rządu stanął Lyonchhen Thsering Tobgay.

       

      II.3.WŁADZA WYKONAWCZA

       

      Zgodnie z konstytucją, król mianuje na stanowisko premiera lidera partii, która otrzymała największą liczbę mandatów w wyborach, lub też inną wyznaczoną przez tę partię osobę. Nie można sprawować funkcji premiera dłużej niż przez dwie kadencje. Król wyznacza ministrów spośród członków Zgromadzenia Narodowego na wniosek premiera, w tym samym trybie może ich zdymisjonować. Jedna trzecia członków Zgromadzenia może zdecydować o głosowaniu nad wotum nieufności wobec rządu; jeżeli wniosek zostanie przyjęty większością dwóch trzecich członków Zgromadzenia, król zobowiązany jest do zdymisjonowania całego gabinetu. Konstytucja wprowadza również instytucję lokalnych rządów w każdej z prowincji.

       

      Gospodarka


       

      III.1.Ogólna charakterystyka sytuacji gospodarczej.

      Królestwo Bhutanu (powiązane silnie z Indiami pod względem politycznym, dyplomatycznym i gospodarczym) pozostaje jednym z najmniej rozwiniętych krajów świata, w którym ponad 56% mieszkańców zatrudnionych jest w sektorze rolnym (2015 roku rolnictwo stanowiło 14% PKB).

      W 2015 r. PKB wzrósł do 3,3%, zaś stopa bezrobocia Bhutanu kształtowała się na poziomie 2,6%. Rozwój gospodarczy państwa wspiera (finansowany przez Indie) specjalny pakiet stymulacyjny o wartości 500 milionów Ngultrum (BTN) – oficjalna waluta Bhutanu. Ngultrum - powiązany jest sztywno z rupią indyjską (w stosunku 1:1); 1 lipca 2016 r. za 1 USD można było otrzymać ok. 67,51 BTN.

      Pieniądze z indyjskiego pakietu stymulacyjnego udostępniane są Bhutanowi za pośrednictwem banków, w postaci preferencyjnych kredytów, udzielanych wiejskim (często małym) zakładom wytwórczym. W lipcu 2014 r. Indie odnowiły także Bhutanowi program pomocowy polegający na sprzedaży LPG i nafty po preferencyjnych cenach.

      W 2015 r. inflacja osiągnęła poziom 6,6%. Do wzrostu inflacji przyczyniły się: ceny żywności na rynku krajowym oraz wysokie ceny produktów (m. in. żywnościowych) w Indiach, z których pochodzi większość towarów importowanych przez Bhutan.

      Koszty importu materiałów - wykorzystywanych głównie w celach inwestycji hydroenergetycznych - wpłynęły również na utrzymanie się wysokiego deficytu w obrotach bieżących, którego wartość w 2015 r. wzrosła do 32,2% PKB.

      W 2015 r. w eksporcie najważniejszymi partnerami handlowymi Bhutanu były: Indie (79% całego eksportu), Hong Kong, Bangladesz, Japonia, Nepal i Singapur. Bhutan eksportował głównie: energię elektryczną (głównie do Indii), metale, minerały, cement, żywność, drewno i gumę. Natomiast importował oleje i smary, samochody osobowe, maszyny i części, materiały i ryż – przede wszystkim z Indii oraz Korei Południowej.

      Stawka celna w Bhutanie kształtuje się na poziomie 10%. Import towarów jest pracochłonny.  Istnieją ograniczenia poziomu inwestycji w niektórych sektorach gospodarki, poza tym inwestorzy zagraniczni i krajowi są traktowani według jednakowych zasad. Otwarcie sektora bankowego dla większej liczby spółek zagranicznych zwiększyło konkurencję na rynku, jednak brak dostępu do finansowania jest poważną przeszkodą dla potencjalnych przedsiębiorców.  Górna stawka podatku od osób prawnych wynosi 28%. Pozostałe podatki obejmują podatek od wartości dodanej. Podatki pośrednie są głównym źródłem dochodów.

       

      III.2.Tabela głównych wskaźników makroekonomicznych.

      Wskaźniki

      2010

      2011

      2012

      2013

      2014

      2015

      PKB wartość globalna mld USD*

      1,58

      1,82

      1,82

      1,79

      1,95

      1,96

      PKB wartość na 1 mieszkańca według kursów rynkowych USD*

      2201

      2485

      2452

      2383

      2560

      2532

      PKB wartość na 1 mieszkańca PPP USD*

      6354

      6882

      7251

      7418

      7867

      8007

      Tempo wzrostu PKB w %*

      11,7%

      7,9%

      5,1%

      2,0%

      5,5%

      3,3%

      Relacja deficytu/nadwyżki finansów publicznych do PKB w %

      b.d.

      b.d.

      b.d.

      b.d.

      b.d.

      b.d.

      Relacja całkowitego długu publicznego do PKB w %

      b.d.

      b.d.

      44,1%

      38,9%

      b.d.

      b.d.

      Deficyt obrotów bieżących (% PKB)*

      -20,1%

      -28,3%

      -21,1%

      b.d.

      -24,8%

      -30,2%

      Stopa inflacji (indeks cen konsumpcyjnych CPI)*

      7,0%

      8,8%

      10,9%

      7,0%

      8,2%

      4,5%

      Stopa bezrobocia w %*

      3,3%

      3,1%

      2,1%

      2,9%

      2,8%

      2,6%

      Wartość obrotów handlu zagranicznego mln USD*

      1794

      2033

      1856

      1848

      1924

      1885

      Wartość eksportu mln USD*

      590

      745

      729

      667

      659

      704

      Wartość importu mln USD*

      935

      1305

      1209

      1101

      1118

      1181

      Wartość rocznego napływu ZIB mln USD**

      76

      29

      49

      14

      32

      12

      Wartość rocznego odpływu ZIB mln USD**

      b.d.

      b.d.

      b.d.

      b.d.

      b.d.

      b.d.

      * The World Bank

      ** UNCTAD

       

      III.3.Relacje gospodarcze z UE

      Stosunki dyplomatyczne między Unią Europejską, a Bhutanem nawiązane zostały w 1982 r. Pierwsze wspólne spotkanie w sprawie współpracy gospodarczej odbyło się w 1985 r.

      Dwuletnie konsultacje rozpoczęły się pomiędzy partnerami w 2004 roku i były okazją do wymiany poglądów na temat stosunków UE-Bhutan. Ostatecznie, na zaproszenie Rządu Królewskiego Bhutanu, UE wysłała misję obserwacyjną na pierwsze wybory Zgromadzenia Narodowego tego kraju w 2008 roku, co zainicjowało późniejszą współpracę międzyparlamentarną (przedstawiciele Parlamentu Europejskiego złożyli oficjalne wizyty w Bhutanie w 2009 i 2011 roku).

      Główne dziedziny, w których UE wspiera Bhutan stanowią: przestrzeganie zasad „dobrych rządów” („good governance”), budowa zdolności gospodarczych i handlowych oraz odnawialne źródła energii.

      W kwietniu 2014 r. Ambasador UE w New Delhi Joao Cravinho zapowiedział potrojenie unijnej pomocy rozwojowej dla Bhutanu w latach 2014-2020 (do poziomu 42 mln EUR).

      W rozmowach UE i Bhutanu dominują tematy dotyczące pomocy humanitarnej oraz spraw klimatycznych (świadczą o tym wizyty: komisarza UE, Paul Nielson - odpowiedzialnego za rozwój i pomoc humanitarną oraz dyrektora generalnego ds. zmian klimatu, Jos Delbeke).

      Według danych Komisji Europejskiej wymiana handlowa Unii Europejskiej z Bhutanem w 2015 r. wyniosła 115 mln EUR. Eksport Bhutanu do UE osiągnął wartość 51 mln EUR, natomiast import 65 mln EUR.

       

      Dwustronna współpraca gospodarcza


       

      W 2016 r. obroty handlowe pomiędzy Polską a Bhutanem osiągnęły 295 tys. USD. Eksport wyniósł 246 tys. USD (wzrost o 280%), a import 49 tys. USD. W rezultacie Polska odnotowała dodatnie saldo wymiany handlowej na poziomie 198 tys. USD, co jest odwróceniem wyniku z 2015 r. (- 102 tys. USD).

       

      Eksport zdominowany został przez urządzenia mechaniczne i elektryczne – głównie piły, których wartość sięgnęła 192 tys. USD Wśród towarów importowanych największą grupę stanowiły materiały i wyroby włókiennicze o wartości 46 tys. USD.

       

      Warto odnotować, że Polska nie ma podpisanych dwustronnych umów gospodarczych z Bhutanem. Specyfiką Bhutanu jest to, że specjalny traktat upoważnia Indie do reprezentowania Bhutanu w wielu sprawach międzynarodowych.

       

      Mln USD

       

      2014

       

       

      2015

       

       

      2016

       

      Eksport

       

      0,09

       

       

      0,09

       

       

      0,25

       

      Import

       

      0,04

       

       

      0,19

       

       

      0,05

       

      Obroty

       

      0,13

       

       

      0,28

       

       

      0,3

       

      Saldo

       

      0,05

       

       

      -0,1

       

       

      0,2

       

       

       

      Współpraca traktatowa

      Brak współpracy w tym obszarze.

       

      Dostęp do rynku


       

      W opublikowanym wspólnie przez World Bank i International Finance Corporation rankingu „Doing Business 2016”, grupującym gospodarki pod względem przyjazności dla prowadzenia biznesu, wśród 189 sklasyfikowanych państw Bhutan zajął 71 miejsce. Najlepiej ocenione zostały procedury związane z zarejestrowaniem przeniesienia własności nieruchomości i uzyskaniem podłączenia do sieci elektroenergetycznej. Najniżej zaś czynności związane z ogłoszeniem upadłości.

      Według rankingu Heritage Foundation i The Wall Street Journal klasyfikującym kraje według wolności gospodarczej „Index of Economic Freedom 2016” Królestwo Bhutanu sklasyfikowane zostało na 97 miejscu spośród 178 państw. Znaczące postępy w gospodarce Bhutanu nastąpiły w zakresie prawa własności oraz zmniejszenia poziomu korupcji. Najpoważniejsze problemy  stanowią obecnie nieefektywne ramy regulacyjne oraz niski stopień otwartości rynku.

      Kodeks cywilny i karny państwa Bhutanu obejmuje wiele nowoczesnych przepisów opartych na angielskim prawie zwyczajowym (stąd lepiej niż w innych krajach Azji Południowej chronione są np. prawa własności). Jednakże, pomimo podejmowanych działań nie zostały w pełni rozwinięte nowoczesne ramy prawne stwarzające dogodne warunki do prowadzenia biznesu. Założenie firmy wymaga przejścia ośmiu procedur i zajmuje tu obecnie ok. 15 dni.

      Koszt i czas wymagany do importu towarów jest stosunkowy wysoki, a rząd upoważniony jest do przeprowadzania kontroli nowych inwestycji zagranicznych.

      Sektor finansowy jest mały i słabo rozwinięty. Przepisy ograniczają lokalnym przedsiębiorcom dostęp do kapitału. Średnia stawka celna na towary wynosi 11,1%.

      W ostatnich latach z powodu otwarcia się Bhutanu na współpracę z zagranicznymi partnerami, wzrosła konkurencyjność, mimo to sektor bankowy pozostaje nadal pod kontrolą państwa.

       

      Przydatne linki i kontakty


       

       

      SEJM      http://www.nab.gov.bt/

      SENAT   http://www.nationalcouncil.bt/

       

       MINISTERSTWA

       

      MOA :        Ministry of Agriculture
      MOEA :     Ministry of Economic Affairs
      MOE :        Ministry of Education
      MOF :        Ministry of Finance
      MOFA :     Ministry of Foreign Affairs
      MOH :       Ministry of Health
      MOHCA :  Ministry of Home and Cultural Affairs
      MOIC :      Ministry of Information and Communications
      MOLHR :  Ministry of Labour and Human Resources
      MOWHS : Ministry of Works and Human Settlement

       

      PRASA

       

      Bhutan Observer http://bhutanobserver.bt/

       

      19 lutego 2015 (ostatnia aktualizacja: 27 lutego 2017)

      Drukuj Drukuj Podziel się treścią: