close

  • Być wiernym Ojczyźnie mej, Rzeczypospolitej Polskiej

     

  • BRUNEI

  • Brunei Darussalam

    •  

       Informacje o kraju


       

      Brunei Darussalam

      Informacje o kraju


      1.1. Położenie geograficzne, ludność, obszar, stolica

       

      Brunei Darussalam znajduje się na północnym wybrzeżu wyspy Borneo. Terytorium Brunei podzielone jest na dwie części i zajmuje w sumie powierzchnię 5,765 km2. Znacząca część kraju pokryta jest lasem tropikalnym. Brunei posiada w sumie 161 km wybrzeża. Jedynym krajem sąsiadującym na lądzie jest Malezja.

      Sułtanat zamieszkuje 374 tys. osób. Na społeczeństwo Brunei składają się następujące grupy etniczne: brunejscy muzułmańscy Malajowie, którzy stanowią większość populacji sułtanatu (67%), Brunejczycy chińskiego pochodzenia (około 15%) oraz lokalne grupy plemienne.

      Oficjalnym językiem jest język malajski, ale ze względu na różnorodność narodowościową używane są również dialekty chińskie oraz języki plemion aborygeńskich. Angielski jest językiem powszechnie używanym w Brunei. Stolicą administracyjną i siedzibą rządu jest miasto Bandar Seri Begawan.

       

      1.2. Warunki klimatyczne

      Brunei położone jest w pobliżu równika. Taka lokalizacja powoduje całoroczne wysokie temperatury w ok. 30 st. C. i dużą wilgotność powietrza. Nie ma zauważalnych pór roku, ale zasadniczo rok można podzielić na dwa okresy: porę suchą i monsunu (październik – marzec).

       

      1.3. Główne bogactwa naturalne

      Gaz, ropa naftowa.

       

      1.4. System walutowy, kurs i wymiana

      Brak jest banku centralnego a kurs dolara brunejskiego jest ściśle powiązany z kursem dolara singapurskiego. Dolar brunejski składa się z 100 centów, kurs ustabilizowany, wolnorynkowy, 1 BND = 2,7644 PLN (kurs średni NBP z 01.04.2015 r.).

       

      1.5. Religia

      Religią państwową jest islam (67% populacji). Inne wyznawane religie to buddyzm (13%), chrześcijaństwo (10%), oraz inne religie (10%)

       

      1.6. Infrastruktura transportowa

      Brunei posiada dość dobrze rozwiniętą infrastrukturę drogową (około 400 km dróg asfaltowych). Główne porty kraju to Muara, Kuala, Belait, Seria. Długość linii kolejowych: 13 km.

      Lotnisko międzynarodowe jest zlokalizowane w stolicy kraju.

       

      1.7. Obowiązek wizowy

      Obywatele polscy mogą przebywać w Brunei bez wizy do 30 dni. Nie dotyczy to przyjazdów w celu podjęcia pracy lub nauki. Należy wtedy wystąpić o wizę do placówek dyplomatycznych Brunei (w Europie: w Berlinie, Londynie, Brukseli, Paryżu, Genewie). Wymagany okres ważności paszportu przy wjeździe wynosi 6 miesięcy. Nie ma obowiązku okazania biletu powrotnego przy wjeździe, jednak może tego zażądać przewoźnik. Od tury­stów z Europy władze imigracyjne zwykle nie żądają okazania środków finansowych, chociaż formalnie istnieje wymóg po­siadania 500 BND przy pobycie do 3 dni.

       

      1.8 Wykaz świąt państwowych na 2015 r.

       

                                                            

      Nowy Rok

      1 styczeń

      Chiński Nowy Rok

      3 luty

      Urodziny Proroka Mahometa

      15 luty

      Dzień Odzyskania Niepodległości

      23 luty

      Isra Mikraj*

      16 maja

      Dzień Wojska

      31 maja

      1 dzień Ramadanu*

      18 czerwca

      Nuzul Al-Quraan*

      4 lipiec

      Urodziny sułtana

      15 lipiec

      Hari Raya Aidil Fitri*

      17-18 lipiec

      Hari Raya Aidiladha

      7 listopada

      1st Day of Muharram 1433

      28 listopada

      Święto Bożego Narodzenia

      26 grudnia

       

      * data może ulec zmianie

       

       

       

       

      System administracyjny


       

      2.1. Ustrój polityczny

       

      Brunei to monarchia absolutna. Głową państwa i szefem rządu jest sułtan. Sułtan powołuje pozostałych członków rządu.

      2.2.Władza ustawodawcza

       

      Władzę ustawodawczą sprawuje sułtan. Funkcję doradczą spełnia kilkudziesięcioosobowa rada (Legislative Council).

      2.3.Władza wykonawcza

       

      Władzę wykonawczą sprawuje rząd, na czele którego stoi sułtan. Obecnie strukturę rządu tworzy 11 ministerstw oraz Kancelaria Premiera.

       

      2.4. Struktura administracji gospodarczej

       

      W skład struktury administracji gospodarczej wchodzą następujące ministerstwa: Ministerstwo Finansów, Ministerstwo Spraw Zagranicznych i Handlu, Ministerstwo Przemysłu i Zasobów Naturalnych oraz Ministerstwo Rozwoju.

       

      2.5. Sądownictwo gospodarcze

                        Cywilny system prawny wzorowany jest na systemie brytyjskim. Sprawy cywilne i gospodarcze rozstrzygane są przed sądami                  powszechnymi

       

      Gospodarka


       

      3.1. Ogólna sytuacja gospodarcza

       

      Gospodarka Brunei opiera się na złożach ropy naftowej i gazu. Brunei jest trzecim co do wielkości producentem ropy naftowej w Azji Południowo – Wschodniej i czwartym na świecie producentem skroplonego gazu. Ponad 50% PKB wytwarzane jest bezpośrednio przez sektor wydobywczy. Ropa i gaz wydobywane są przez Brunei Shell Petroleum (największy podmiot gospodarczy w kraju), Total E&P Borneo BV oraz konsorcja australijskie i kanadyjskie (częścią jest notowana na warszawskiej GPW Kulczyk Oil Ventures). Ww. firmy wydobywcze są spółkami, w których część udziałów posiada także rząd Brunei. Ocenia się, iż obecnie eksploatowane złoża ropy wystarczą do 2015 – 2020 roku (bez nowych odkryć). Jednakże obecnie prowadzone są prace poszukiwawcze w innych częściach kraju i należy spodziewać się znalezienia nowych zasobów.

      Głównymi partnerami handlowymi Brunei są Japonia, Indonezja, Korea Płd. i Australia. Z Japonią i Koreą Płd. Brunei ma podpisane długoterminowe umowy na zakup gazu skroplonego i ropy naftowej. W 2014 r. 92,5% wartości eksportu Brunei stanowiła ropa naftowa i gaz.

      Dzięki bardzo wysokim dochodom państwa (90% wpływów do budżetu zapewniają przychody z sektora wydobywczego) sułtan szeroko rozwinął państwo socjalne. Brak jest podatku dochodowego od osób fizycznych, wiele świadczeń społecznych jest finansowanych przez budżet państwa oraz stosuje się subwencjonowanie cen niektórych produktów. Bezrobocie praktycznie nie istnieje. Połowa siły roboczej kraju pracuje w sferze publicznej a około 40% przy wydobyciu i przetwórstwie ropy i gazu. Pozostałe 10% znalazło zatrudnienie głównie w usługach i rolnictwie.

      Na początku 2008 r. rząd ogłosił długofalową oraz średnioterminową strategię rozwoju. Pierwsza z nich nazywa się Brunei Vision 2035. Ma ona trzy podstawowe cele: stworzenie społeczeństwa bardzo dobrze wykształconego i posiadającego wysokie kwalifikacje, wypracowanie wysokich standardów życia (wejście do czołówki 10 krajów na świecie wg. klasyfikacji United Nations Human Development Index) oraz stworzenie dynamicznej i zrównoważonej gospodarki (wejście do grupy 10 krajów na świecie o najwyższym PKB na mieszkańca).

      Główną przeszkodą w rozwoju innych gałęzi gospodarki jest słabość kapitałowa i organizacyjna prywatnych, niezależnych przedsiębiorstw brunejskich oraz małe zainteresowanie inwestycjami ze strony przedsiębiorstw zagranicznych.

       

      3.2. Tabela głównych wskaźników makroekonomicznych

       

                                                       Podstawowe wskaźniki makroekonomiczne gospodarki Brunei w latach 2005-2014

            

       

      WSKAŹNIKI

      2005

      2006

      2007

      2008

      2009

      2010

      2011

      2012

      2013

      2014*

      Liczba ludności

      380 000

      383 000

      390 000

      398 000

      406 200

      408 500

      409 700

      410 500

      412 000

      416 000

      PKB na 1 mieszkańca (tys. USD)

      25,90

      26,60

      26,10

      25,20

      24,30

      24,60

      25,10

      24,90

      24,20

      brak danych

      PKB (mln USD - ceny stałe)

      9 531,42

      7 532,13

      7 953,16

      8 293,68

      7 937,85

      8 688,30

      9 740,68

      9 898,37

      9 711,70

      6 901,90

      PKB (dynamika % - ceny stałe 2005 rok)

      0,4

      4,4

      0,2

      -1,9

      -1,8

      2,6

      3,4

      0,9

      -1,8

      -0,9

      Nadwyżka/deficyt budżetowy (mln USD)

      2 009,73

      2 463,97

      2 683,30

      4 018,49

      664,79

      1 056,84

      4 748,39

      2 961,75

      1 807,3

      brak danych

      Nadwyżka/deficyt budżetowy (% PKB)

      21,10

      21,50

      21,90

      27,9

      6,2

      8,5

      28,5

      17,5

      brak danych

      brak danych

      Inflacja (%)

      1,1

      0,2

      1,0

      2,1

      1,1

      0,4

      2,0

      0,2

      0,3

      brak danych

      Bezrobocie (%)

      4,3

      4,0

      3,4

      3,7

      3,5

      2,9

      1,9

      1,1

      2,7

      2,7

      Eksport (mln USD)

      6 247

      7 626

      7 668

      10 543

      7 174

      8 887

      12 464

      12 980

      11 435

      10 508

      Główne kierunki eksportu (%) [2014*]: Japonia (40,1), Korea (11,0), Indie (9,1), Australia (7,5), Indonezja (5,9)

      Główne towary eksportowe (%) [2014]: ropa naftowa i skroplony gaz ziemny-LNG (92,5), produkty chemiczne (4,5), maszyny i sprzęt transportowy (1,4)

      Import (mln USD)

      1 448

      1673

      2 101

      2 573

      2 401

      2 536

      3 600

      3 570

      3 613

      3 386

      Główne kierunki importu (%)[2014*]: Malezja (21,9), Singapur (21,7), Chiny (10,6), USA (9,6), Tajlandia (4,8), Niemcy (4,5), Japonia (4,3), Indonezja (4,3),  Korea (2,7)

      Główne towary importowe (%) [2014]: artykuły przemysłowe, maszyny i sprzęt transportowy, różne wyroby przetworzone (62,4), produkty rolno-spożywcze (15,9), produkty chemiczne (9)

      Bezpośrednie inwestycje zagraniczne w Brunei (mln USD)

      175,0

      88,0

      258,0

      222,0

      326,0

      626,0

      1 208,0

      859,0

      brak danych

      brak danych

      Inwestycje portfelowe (mln USD)

      22,0

      -90,0

      358,0

      88,0

      139,0

      155,0

      165,0

      163,0

      brak danych

      brak danych

      Inwestycje inne (mln USD)

      -1 273,0

      -620,0

      -875,0

      -15,0

      -6,0

      -61,0

      132,0

      -7 147,0

      brak danych

      brak danych

      Średni kurs  wymiany USD/BND

      1,6644

      1,5889

      1,5071

      1,4172

      1,4546

      1,3635

      1,2579

      1,2496

      1,2513

      1,2671

                               
       

                              wskaźniki wstępne, PKB - dane za 3 kw. 2014

       

      Źródło: roczniki (wybrane lata) Brunei Darussalam: Statistical Yearbook / Key Indicators / International Merchandise Trade Statistics / Business & Investment Guide - Department of Statistics JPKE Prime Minister's Office / Ministry of Industry & Primary Resources Brunei Darussalam oraz Th e Report Brunei Darussalam (wybrane lata), Oxford Business Group, Oksford, Wielka Brytania / ADB - Asian Development Bank - The Key Indicators for Asia & the Pacific.

                                             © Wydział Promocji Handlu i Inwestycji Ambasady RP w Kuala Lumpur, marzec 2015.

       

      3.3. Główne sektory gospodarki (o największym znaczeniu/udziale w PKB).

      Gospodarka Brunei w całości opiera się na sektorze ropy i gazu. Sektor wydobywczy odpowiada za około 50% PKB. Usługi i rolnictwo nie odgrywają znaczącej roli w gospodarce. Brunei nie jest samowystarczalne pod względem żywności.

       

      3.4. Uczestnictwo w wielostronnych organizacjach i porozumieniach
      o charakterze
      ekonomicznym

      Brunei jest członkiem stowarzyszenia państw ASEAN oraz forum APEC i ASEM.

      3.5. Relacje gospodarcze z UE

      Współpraca pomiędzy UE a Brunei odbywa się w ramach porozumienia o współpracy pomiędzy KE a państwami ASEAN podpisanego w 1980 r. Obecnie negocjowane jest Porozumienie o Partnerstwie i Współpracy (PCA).

      Delegacja Unii Europejskiej z siedzibą w Dżakarcie obejmuje swoim zasięgiem także Brunei. Natomiast sułtanat nie posiada własnej placówki w Brukseli. Kraje UE, których podmioty gospodarcze wykazują się znaczną aktywnością na terenie Brunei, otrzymują wsparcie dyplomatyczne od placówek macierzystych krajów (Wlk. Brytania, Francja, Niemcy).

      Brunei Darussalam nie prowadzi dwustronnych negocjacji umowy o wolnym handlu z UE.

       

      Dwustronna współpraca gospodarcza


       

      4.1. Gospodarcze umowy dwustronne

      brak

       

      4.2. Handel zagraniczny

      Współpraca handlowa pomiędzy Polską a Brunei jest znikoma a jej poziom niezbyt stabilny. Brunei jest jednym z niewielu krajów w Azji, z którym Polska ma dodatni bilans handlowy.

       

                                                                                

       

      STATYSTYKI POLSKIE

       

      HANDEL ZAGRANICZNY POLSKA - BRUNEI 2001-2014 (w tys. USD)

       

       

      EKSPORT z POLSKI

      DYNAMIKA W %

      IMPORT z BRUNEI

      DYNAMIKA W %

      OBROTY

      DYNAMIKA W %

      SALDO

      2001

      23,0

       

      6,8

       

      29,8

       

      16,2

      2002

      102,2

      444,3

      11,6

      170,6

      113,8

      381,9

      90,6

      2003

      41,4

      40,5

      80,4

      693,1

      121,8

      107,0

      -39,0

      2004

      20,0

      48,3

      13,0

      16,2

      33,0

      27,1

      7,0

      2005

      4,0

      20,0

      14,2

      109,2

      18,2

      55,2

      -10,2

      2006

      503,6

      12 590,0

      21,9

      154,2

      525,5

      2 887,4

      481,7

      2007

      765,9

      152,1

      239,8

      1 095,0

      1 005,7

      191,4

      526,1

      2008

      13,4

      1,7

      24,1

      10,1

      37,5

      3,7

      -10,7

      2009

      899,6

      6 713,1

      3,2

      13,3

      902,8

      2 407,3

      896,4

      2010

      220,0

      24,5

      10,5

      328,8

      230,5

      25,5

      209,5

      2011

      894,7

      406,7

      42,0

      399,2

      936,7

      406,3

      852,7

      2012

      16,1

      1,8

      5,1

      12,1

      21,2

      2,3

      11,1

      2013

      6 664,0

      41 286,2

      9,6

      189,3

      6 673,6

      31 461,4

      6 654,4

      2014

      981,0

      14,7

      21,1

      219,8

      1 002,1

      15,0

      959,9

       

      Źródło: Ministerstwo Gospodarki - DAP na podstawie danych Ministerstwa Finansów i GUS; opracowanie własne.
      © WPHI Ambasady RP w Kuala Lumpur, marzec 2015 r.

       

      Głównymi polskimi towarami eksportowymi były w ostatnich latach: urządzenia elektryczne i mechaniczne, opony, papier, wyroby stołowe, artykuły z tworzyw sztucznych i reklamy handlowe. Import stanowiły: odzież bawełniana, urządzenia elektryczne, parasole, okucia meblowe i płaszcze kąpielowe.

       

      4.3. Inwestycje wzajemne

      Spółka Kulczyk Oil Ventures notowana na warszawskiej GPW w ramach konsorcjum z innymi firmami prowadzi szeroko zakrojone prace poszukiwawcze na terenie Brunei Darussalam.

       

      4.4. Współpraca regionalna

      Brak jest współpracy na szczeblu regionalnym pomiędzy Polską a Brunei.

       

      4.5. Współpraca samorządów gospodarczych

      W 2007 r. polska Krajowa Izba Gospodarcza podpisała porozumienia o współpracy z National Chamber of Commerce and Industry of Brunei Darussalam (NCCIBD).

       

       

      Dostęp do rynku


       

      5.1. Dostęp do rynku dla polskich towarów i usług

      Brunei nie stosuje żadnych barier ograniczających lub blokujących import towarów i usług wyłącznie z Polski. Brunei jest krajem stowarzyszonym w ASEAN. Porozumienie o współpracy pomiędzy krajami UE a ASEAN zostało podpisane w 1980 r. W roku 2003 weszła w życie inicjatywa TREATI (The Trans- Regional EU-ASEAN Trade Initiative), która ma za zadanie dalsze ułatwianie handlu pomiędzy krajami UE a ASEAN. Brak jest bezpośrednich negocjacji dwustronnej umowy o wolnym handlu UE – Brunei.

      Główne przeszkody jakie napotykają polskie firmy na rynku brunejskim mają charakter pozataryfowy i wynikają ze specyfiki systemu polityczno-gospodarczego.

      W przetargach faworyzowane są firmy miejscowe dlatego polskie firmy muszą szukać partnerów na terenie Brunei, aby dostarczać swoje produkty na ten rynek. Ponadto, częstym problemem są uciążliwe i długotrwałe procedury biurokratyczne. Żywność do bezpośredniego spożycia sprzedawana na terenie kraju musi posiadać certyfikację „Halal”.

       

      5.2. Dostęp do rynku pracy. Świadczenie usług i zatrudnienie obywateli RP

      Brunei jest dużym importerem siły roboczej. Szacuje się, że w kraju może przebywać nawet 120 tys. zagranicznych pracowników. Większość migrantów zarobkowych pracuje w sektorze wydobywczym i rynek pracy dla specjalistów w tej dziedzinie jest otwarty.

       

      5.3. Nabywanie i wynajem nieruchomości

      Szacuje się, iż zdecydowana większość nieruchomości w Brunei należy do sułtana i rodziny królewskiej. Przed nabyciem nieruchomości cudzoziemiec każdorazowo musi prosić o zgodę sułtana. W związku z próbami dywersyfikacji gospodarki brunejskiej, podjęto decyzję o sprzedaży kilku działek pod inwestycje mieszkaniowo/wypoczynkowe dla cudzoziemców.

       

      5.4. System zamówień publicznych

      Jednym z jego priorytetów systemu zamówień publicznych jest wspieranie lokalnych podmiotów gospodarczych. W związku z powyższym podmioty polskie, które zamierzają wziąć udział w przetargach publicznych powinny najpierw poszukać partnera brunejskiego.

       

      5.5. Ochrona własności przemysłowej i intelektualnej

      Ochrona znaków towarowych została uregulowana w ustawie o ochronie znaków towarowych z 1998 roku. Znaki towarowe rejestrowane są na 7 lat. Następnie można przedłużyć rejestracje o kolejne 14 lat.

      Osoba prawna bądź fizyczna, która ma już zarejestrowany patent w Malezji lub Wielkiej Brytanii, może go zgłosić do brunejskiego sądu (w ciągu 3 lat od pierwszej rejestracji). Sąd brunejski rejestruje taki patent na podstawie ustawy o wynalazkach z 1972 roku.

      Brunei należy do Światowej Organizacji Własności Intelektualnej (WIPO).

       

      Przydatne linki i kontakty


       

      6.1. Administracja gospodarcza

      Oficjalna strona rządu Brunei, www.brunei.gov.bn

      Kancelaria Premiera, www.pmo.gov.bn

      Ministerstwo Spraw Zagranicznych i Handlu, www.mfa.gov.bn

      Ministerstwo Rozwoju, www.mod.gov.bn

      Ministerstwo Przemysłu i Zasobów Naturalnych, www.industry.gov.bn

       

      6.2. Samorządy gospodarcze

      National Chamber of Commerce and Industry of Brunei Darussalam, Unit 1, Block D, Beribi Industrial Complex I, Jalan Gadong BE11188, Brunei Darussalam, Tel: (673 2) 244-4959, Fax (673 2) 244-7397, e-mail: abas@nccibd.com

       

      6.3. Oficjalna prasa ekonomiczna

      Brak

      6.4. Oficjalne strony o charakterze ekonomicznym

       

      Patrz pkt. 6.1.

      (brak daty publikacji) (ostatnia aktualizacja: 7.04.2015 )

      27 sierpnia 2013 (ostatnia aktualizacja: 7 kwietnia 2016)

      Drukuj Drukuj Podziel się treścią: