close

  • Polsce – służyć, Europę – tworzyć, Świat – rozumieć

     

  • CHINY

  • Chiny

    •  

       Informacje o kraju


       

      1.1. Położenie geograficzne, ludność, obszar, stolica, języki urzędowe.

       

      Położenie geograficzne:

      Chińska Republika Ludowa jest największym terytorialnie państwem Azji, którego powierzchnia wynosi 9 597 tys. km2. Kraj ten ma 14,5 tys. km wybrzeża i najdłuższą na świecie łączną długość granic lądowych: 22 117 km. ChRL graniczy z Afganistanem, Królestwem Bhutanu, Indiami, Kazachstanem, Koreańską Republiką Ludowo-Demokratyczną, Kirgistanem, Laotańską Republiką Ludowo-Demokratyczną, Mongolią, Federacją Myanmaru, Nepalem, Islamską Republiką Pakistanu, Federacją Rosyjską, Tadżykistanem i Socjalistyczną Republiką Wietnamu.

      Chiny są państwem unitarnym, a ich terytorium dzieli się na: 22 prowincje, 5 regionów autonomicznych, 4 miasta wydzielone (Chongqing, Pekin, Szanghaj, Tianjin) oraz 2 specjalne regiony administracyjne (Hongkong i Makao). Ukształtowanie terenu ChRL jest bardzo zróżnicowane. Od nizin i niewysokich gór na wschodzie kraju po wyżyny i wysokie pasma górskie (Himalaje) na południowym-zachodzie. W północno-wschodniej części kraju leży rozległa Nizina Mandżurska, a na północnym-zachodzie Pustynia Gobi. Państwo Środka jest zdominowane przez dorzecza dwu rzek: Jangcy oraz Huang He (Żółta Rzeka).

       

      Ludność:

      Liczba ludności ChRL w 2015 roku wynosiła 1 374,6 mln. Prowincjami o największej liczbie ludności są: Guangdong (108,5 mln mieszkańców), Shandong (98,5 mln mieszkańców) oraz Henan (94,8 mln mieszkańców), Syczuan (82,0 mln mieszkańców), Jiangsu (79,8 mln mieszkańców), Hebei (74,3 mln mieszkańców). Około 92% populacji należy do grupy etnicznej Han. Pozostałe 8% (ponad 100 mln osób) to przedstawiciele 55 mniejszości etnicznych. Mieszkańcy miast stanowią 56,1% populacji.

       

      Stolica:

      Stolicą państwa jest Pekin (Beijing).

       

      Języki urzędowe:

      Językami urzędowymi jest mandaryński, języki mniejszości etnicznych w poszczególnych regionach kraju, angielski w Hong Kongu oraz portugalski w Makao.

       

      1.2. Warunki klimatyczne.

      Terytorium ChRL położone jest w 3 strefach klimatycznych: zwrotnikowej (południowo-wschodnia część kraju), podzwrotnikowej (część wschodnia, centralna oraz zachodnia) oraz umiarkowanej o przewadze klimatu kontynentalnego (część północna i północno-wschodnia). Temperatury wiosną wahają się od 10 do 22°C, latem nie są niższe niż 22°C, jesienią mieszczą się w przedziale 10 – 22°C, a zimą spadają poniżej –10°C.

       

      1.3. Główne bogactwa naturalne.

      Do najważniejszych bogactw naturalnych ChRL należą: antymon, aluminium, boksyty, cyna, cynk, diamenty, fosforyty, gaz ziemny, grafit, kaolin, łupki bitumiczne, magnetyt, mangan, miedź, molibden, ołów, ropa naftowa, rtęć, ruda uranu, ruda żelaza, sól kamienna, wanad, wolfram, węgiel kamienny, złoto.

       

      1.4. System walutowy, kurs i wymiana.

      Walutą ChRL jest yuan (lub renminbi-RMB). Jeden yuan (lub kuai) dzieli się na 10 jiao (lub mao), oraz na 100 fenów (1 CNY = 10 jiao = 100 fen). W obiegu znajdują się banknoty o nominałach 1, 2 i 5 jiao, a także 1, 5, 10, 20, 50 i 100 yuanów oraz monety 1, 2 i 5 fen oraz 1 i 5 jiao oraz 1 yuan. Waluta chińska jest częściowo wymienialna, a Ludowy Bank Chin prowadzi politykę płynnego kursu regulowanego, z dopuszczalnym dziennym zakresem wahań +/- 2%. Średni kurs wymiany RMB w stosunku do złotego polskiego z dnia 20 listopada 2015 roku wyniósł 1 CNY = 0,62 PLN. Średni kurs Ludowego Banku Chin głównych walut (stan na 20 grudnia 2016 r.) wynosi:

      1 USD = 6,95 RMB

      1 EUR = 7,23 RMB

      1 GBP = 8,61 RMB

      100 JPY = 5,94 RMB

       

      1.5. Religia.

      ChRL jest państwem świeckim z wysokim wskaźnikiem ateistów. Do tradycyjnych chińskich religii należą: konfucjanizm (będący systemem etyczno-filozoficznym), taoizm oraz buddyzm. Ponadto 1,5% społeczeństwa stanowią muzułmanie, ok. 1,5% protestanci, ok. 1% katolicy, w tym 0,4% wyznawcy patriotycznego kościoła narodowego, a ok. 0,6% wyznawcy kościoła podziemnego uznającego zwierzchnictwo papieża.

       

      1. Infrastruktura transportowa

       

      Lotniska

      Na terytorium ChRL znajduje się 207 cywilnych portów lotniczych. Aktualnie w Chinach jest ok. 200 portów lotniczych, przy czym 70 z nich obsłużyło ponad 1 mln pasażerów. Największymi portami lotniczymi w Chinach są lotniska: Beijing Capital (89,9 mln pasażerów), Shanghai Pudong (60,1 mln pasażerów), Guangzhou Baiyun (55,2 mln pasażerów), Chengdu Shuangliu (42,2 mln pasażerów), Shenzhen Bao’an (39,7 mln pasażerów), Shanghai Hongqiao (39,1 mln pasażerów). Liczba pasażerów obsługiwanych przez porty lotnicze w Chinach stale rośnie – wg danych Chińskiego Urzędu Lotnictwa Cywilnego w 2015 r. liczba pasażerów w chińskich portach lotniczych wyniosła 914,8 mln osób (wzrost o 10% w porównaniu do 2014 r.), natomiast ruch cargo i pocztowy osiągnął 14,09 mln ton, co stanowi wzrost o 3,9% rdr.

       

      Przewozy pasażerskie i towarowe w największych portach lotniczych w ChRL w 2015 r.

      Poz

      Port lotniczny

      Liczba pasażerów w mln

      Wzrost

      % rdr

      Cargo w tys.

      1

      Beijing Capital

      89,94

      4,4

      1 889

      2

      Shanghai Pudong

      60,10

      16,3

      3 275

      3

      Guangzhou Baiyun

      55,20

      0,8

      1 537

      4

      Chengdu Shuangliu

      42,24

      12,1

      557

      5

      Shenzhen Bao’an

      39,72

      9,5

      1 014

      6

      Shanghai Hongqiao

      39,09

      2,9

      434

      7

      Kunming Changshui

      37,52

      16,4

      355

      8

      Xi'an Xianyang

      32,97

      12,7

      212

      9

      Chongqing Jiangbei

      32,40

      10,7

      319

      10

      Hangzhou Xiaoshan

      28,35

      11,1

      425

      Źródło: Civil Aviation Administration of China

       

      Rurociągi, drogi i koleje

      Łączna długość ropociągów i gazociągów w 2015 roku wynosiła 104 tys. km. W roku 2015, sieć kolejowa ChRL liczyła 121 tys. km (w 2014: 112 tys.), w tym 19,8 tys. km stanowiły koleje dużych prędkości. W 2015 r. spośród 4,577 mln km dróg, 123 tys. km stanowiły drogi ekspresowe i autostrady. Łączna długość ropociągów i gazociągów w Chinach na koniec 2015 r. wynosiła 108,7 tys. km.

       

      Porty i szlaki wodne

      ChRL posiada około 2 tys. portów morskich, z czego 130 jest dostępnych dla obcych bander. Z końcem 2015 r. w chińskich portach dostępnych było 6115 koi (z czego 1 750 klasy 10 tys. t.). Chiny posiadają rozwiniętą, liczącą ok. 127 tys. km sieć szlaków żeglugi śródlądowej, na którą składają się rzeki oraz liczne systemy kanałów.

      Według danych z 2015 r., do największych chińskich portów należą (w mln ton frachtu): 1. Ningbo-Zhoushan (889,3), 2. Shanghai (649,1), 3. Tianjin (540,5), 4. Kanton (500,5), 5. Qingdao (484,5), 6. Dalian (414,8).

       

      1.7. Obowiązek wizowy.

      Obywatele polscy udając się do ChRL zobowiązani są posiadać ważną wizę (pobytową lub tranzytową). Istnieją wizy jednokrotnego, dwukrotnego oraz wielokrotnego wjazdu. Wyjazd z Chin kontynentalnych do Hongkongu lub Makao uznawany jest za opuszczenie terytorium ChRL. Posiadacze paszportów dyplomatycznych oraz służbowych są zwolnieni z obowiązku wizowego. Wizę tranzytową, pozwalającą na wyjście poza teren lotniska, można uzyskać na największych chińskich lotniskach na czas 72 godz.

       

      1.8. Wykaz świąt państwowych.

      Począwszy od 2008 roku zmianie uległ układ świąt państwowych. Zmniejszono znaczenie świąt państwowych (Święto Pracy 1 maja, Święto Narodowe obchodzone w rocznicę proklamowania ChRL 1 października), a w zamian podniesiono wagę ruchomych świąt związanych z tradycją chińską, tj. Nowy Rok (przełom stycznia/lutego), Święto Zmarłych (kwiecień), Święto Smoczych Łodzi (maj/czerwiec), Święto Środka Jesieni (wrzesień).

       

       

      System administracyjny


       

      2.1. Ustrój polityczny.

      Zgodnie z konstytucją z 1982 roku ChRL jest socjalistyczną republiką ,,demokratycznej dyktatury ludowej”, której system opiera się na sojuszu robotniczo-chłopskim. W preambule pojawia się zapis o wielopartyjnym systemie współpracy i konsultacji politycznej pod przywództwem KPCh. Oficjalna ideologia państwowa opiera się na marksizmie-leniniźmie, maoizmie, teorii Deng Xiaopinga, Zasadzie Trzech Reprezentacji (Jiang Zemina) oraz koncepcji naukowego rozwoju (Hu Jintao). Naczelnymi organami władzy państwowej są: Ogólnochińskie Zgromadzenie Przedstawicieli Ludowych (OZPL), Przewodniczący ChRL, Rada Państwowa i Centralna Komisja Wojskowa.

       

      2.2. Władza ustawodawcza.

      Najwyższym organem władzy ustawodawczej jest OZPL, które jest jednoizbowym parlamentem. Jego kadencja wynosi 5 lat, a w skład wchodzą deputowani wybierani w wyborach pośrednich przez zgromadzenia ludowe prowincji, regionów autonomicznych, miast wydzielonych, specjalnych administracyjnych regionów i armii. Liczba deputowanych nie jest stała – na początku każdej kadencji ustala ją Stały Komitet OZPL, przy czym górna granica wynosi 3.000 osób. Przedstawiciele mniejszości etnicznych mają zagwarantowaną pewną liczbę miejsc, na ogół oscyluje ona wokół 13-14% ogólnej liczby parlamentarzystów. Wśród właściwości OZPL należy wskazać kompetencje legislacyjne: uchwalanie ustawy zasadniczej i jej zmiana, uchwalanie ustaw zwykłych, zatwierdzenie planu rozwoju społeczno-gospodarczego oraz budżetu. Ponadto OZPL mianuje i odwołuje członków najwyższych organów państwa i sprawuje nad nimi kontrolę. Najważniejszym organem OZPL jest Stały Komitet, który posiada szerokie kompetencje, tj. dokonywanie wykładni konstytucji i ustaw, oraz prawo do uchylania niezgodnych z konstytucją aktów Rady Państwowej.

       

      2.3. Władza wykonawcza.

      A.Przewodniczący ChRL, wybierany przez OZPL, jest głową państwa i jego najwyższym przedstawicielem na zewnątrz (bywa określany mianem prezydenta). Jego kadencja wynosi 5 lat z możliwością reelekcji na kolejne 5 lat. Stanowisko przewodniczącego ma charakter głównie reprezentacyjno-ceremonialny, a jego kompetencje są ograniczone. Obecnie osoba piastująca stanowisko Przewodniczącego ChRL skupia w swoim ręku również stanowisko Sekretarza Generalnego KPCh i Przewodniczącego Centralnej Komisji Wojskowej.

      B.Rada Państwowa jest głównym organem wykonawczym ChRL (rząd). W jej skład wchodzą: premier, wicepremierzy, radcy stanu, ministrowie, przewodniczący komitetów, Kontroler Generalny i Sekretarz. Na wniosek Przewodniczącego ChRL OZPL wybiera Premiera. Konstytucja określa kompetencje Rady Państwowej. Organ ten sprawuje kontrolę nad administracją wszystkich szczebli, na podstawie konstytucji i ustaw wydaje przepisy administracyjne, decyzje oraz zarządzenia, posiada również inicjatywę ustawodawczą. Ciąży na niej także odpowiedzialność za wcielanie w życie uchwalonych przez OZPL ustaw (m.in. budżetu), planów rozwoju społeczno-ekonomicznego oraz polityki KPCh. Rada prowadzi politykę zagraniczną. W skład struktur Rady Państwowej wchodzą: Kancelaria (pod kierownictwem Sekretarza), 20 ministerstw, 3 komitety, Urząd Kontroli, a także Ludowy Bank Chin. Oprócz ministerstw i komisji Radzie Państwowej podlegają także liczne organizacje, instytucje i urzędy takie jak agencja prasowa Xinhua, administracja celna, czy akademie naukowe.

      C.Centralna Komisja Wojskowa (CKW) kieruje siłami zbrojnymi państwa. Na jej czele stoi wybierany przez OZPL Przewodniczący. Na jego wniosek parlament wybiera wiceprzewodniczących i członków CKW.

       

      2.4. Struktura administracji gospodarczej.

      W ChRL można wyróżnić dwa piony struktury administracji gospodarczej: rządowy (podległy bezpośrednio lub pośrednio Radzie Państwowej) oraz pion partyjno-parlamentarny. Władze lokalne, szczególnie w specjalnych strefach ekonomicznych, tworzą swą własną administrację gospodarczą.

      1) Pion rządowy:

      • Ministerstwa i komisje podległe Radzie Państwowej: Ministerstwo Finansów, Ministerstwo Przemysłu i Technologii Informatycznych, Ministerstwo Rolnictwa, Ludowy Bank Chin;
      • Specjalne organizacje bezpośrednio podległe Radzie Państwowej: Komisja Nadzoru Mienia Skarbu Państwa;
      • Organizacje bezpośrednio podległe Radzie Państwa: Dyrekcja Lasów Państwowych; Główny Urząd Ceł, Główny Urząd ds. Nadzoru Jakościowego i Kwarantanny, Państwowy Urząd Podatkowy, Państwowa Administracja ds. Handlu i Przemysłu, Urząd ds. Bezpieczeństwa Pracy, Biuro ds. Własności Intelektualnej, Krajowy Urząd ds. Turystyki;
      • Biura administracyjne podległe Radzie Państwowej: Biuro Rady Państwa ds. Hongkongu i Makao;
      • Instytucje bezpośrednio podległe Radzie Państwowej: Komisja Nadzoru Bankowego, Komisja Nadzoru Ubezpieczeń, Państwowy Urząd ds. Zbóż;
      • Biura i komisje podległe ministerstwom i komisjom: Państwowa Dyrekcja Monopolu Tytoniowego, Państwowy Urząd Komunikacji Pocztowej i Telefonicznej, Państwowa Komisja ds. Wymiany Międzynarodowej.

      2) Pion partyjno-parlamentarny:

      • Komitet Finansowo-Gospodarczy OZPL;
      • Komitet Ochrony Środowiska i Zasobów Naturalnych OZPL;
      • Komitet ds. Rolnictwa i Terenów Wiejskich OZPL

       

      2.5. Sądownictwo gospodarcze.

      Na mocy ustawy „Organic Law of the People’s Courts” z dnia 1 stycznia 1980 roku oraz konstytucji ChRL z 1982 roku system sądowniczy charakteryzuje się czterema szczeblami: (i) Sąd Najwyższy (Supreme People’s Court) – nadzorujący pracę niższych szczebli oraz sądy powszechne na trzech szczeblach lokalnych: (ii) prowincjonalnym, (iii) powiatowym oraz (iv) gminnym. Są to sądy pierwszej instancji prowadzące sprawy gospodarcze, kryminalne, cywilne. Dodatkowo działają sądy specjalnego przeznaczenia (militarne, transportu kolejowego, transportu wodnego oraz zasobów leśnych). System sądowniczy w Chinach nie definiuje sądów gospodarczych jako odrębnych jednostek. Sprawy gospodarcze są rozstrzygane w ramach działań prowadzonych przez sądy powszechne.

      Aspekty gospodarcze (wewnętrzne i zagraniczne relacje gospodarcze, określenie statusu prawnego podmiotów gospodarczych, prawa własności, prawo spółek, zagraniczne podmioty gospodarcze itp) są regulowane w Kodeksie Cywilnym („General Principles of the Civil Code”). 

       

      Gospodarka


       

      3.1. Ogólna charakterystyka sytuacji gospodarczej.

       

      Wzrost gospodarczy

      Gospodarka chińska jest jedną z najszybciej rozwijających się gospodarek na świecie. Od 1978 roku, kiedy rozpoczęto reformy gospodarcze, Chiny przeszły proces transformacji z gospodarki centralnie planowanej do gospodarki określanej „gospodarką rynkową o chińskiej specyfice”. Średnie tempo wzrostu gospodarczego w okresie reform wynosiło ponad 10%. W 2010 r. Chiny wyprzedziły Japonię i stały się drugą największą gospodarką na świecie pod względem nominalnej wartości PKB. W 2015 r. PKB Chin osiągnął wartość 11,1 bln USD i był ponad dwukrotnie wyższy niż wartość PKB Japonii.

      Chińska gospodarka od kilku lat odnotowuje spowolnienie wzrostu gospodarczego. Niższe tempo wzrostu PKB wpisuje się w zapowiadane przez chińskie władze procesy związane z transformacją gospodarczą określane jako new normal. Oznacza to niższe tempo wzrostu gospodarczego, który w ostatnich dekadach oparty był przede wszystkim na inwestycjach infrastrukturalnych, wzroście produkcji przemysłowej i eksporcie, oraz przejście na nowe czynniki pobudzania wzrostu gospodarczego, takie jak rozwój sektora usług, konsumpcji, innowacyjności oraz prywatnej przedsiębiorczości.

      Po raz ostatni Chiny odnotowały dwucyfrowy wzrost PKB (10,6%) w 2010 roku. W kolejnych latach z roku na rok tempo wzrostu gospodarczego było coraz niższe. W 2014 r. PKB wzrósł o 7,3% (wartość skorygowana z 7,4% w dniu 7 września 2015 r.), natomiast w 2015 r. tempo wzrostu gospodarczego spowolniło do 6,9%. W pierwszych trzech kwartałach 2016 r. wzrost PKB Chin wyniósł 6,7%.

       

      Polityka gospodarcza

      Aktualna polityka gospodarcza rządu jest determinowana przede wszystkim: (1) założeniami 13-ego Planu Pięcioletniego na lata 2016-2020; (2) postanowieniami 18-ego Zjazdu Komunistycznej Partii Chin (KPCh) z 2012 roku, zgromadzeniami plenarnymi Komitetu Centralnego KPCh oraz rocznym programem pracy rządu przyjmowanym na odbywającym się co roku w marcu Ogólnochińskim Zgromadzeniu Przedstawicieli Ludowych (3) polityką „nowej normy” zakładającą wolniejszy, ale lepszy jakościowo i bardziej zrównoważony wzrost gospodarczy.

      W 2015 r. zakończyła się realizacja 12-tego Planu Pięcioletniego na lata 2011-2015. Głównym jego założeniem był zrównoważony wzrost, który miał zredukować nierówności społeczne oraz przyspieszyć rozwój zacofanych prowincji zachodnich. Głównymi osiągnięciami w realizacji 12-ego Planu Pięcioletniego były: szybkie tempo rozwoju gospodarczego (średni wzrost PKB wyniósł 7,8%, a Chiny stały się drugą największą gospodarką świata oraz krajem o najwyższych obrotach handlowych); dalsze dostosowania strukturalne (rozwój sektora usług, konsumpcji, urbanizacja, poprawa efektywności energetycznej); rozwój infrastruktury (121 tys. km linii kolejowych, w tym 19 tys. km kolei wysokich prędkości, 120 tys. km autostrad, rozwój sieci 4G), ważne osiągnięcia naukowo-techniczne; poprawa standardów życia ludności (m.in. zmniejszenie liczby osób żyjących w ubóstwie na terenach wiejskich o 100 mln); poprawa dostępu do zabezpieczeń socjalnych.

                  Podczas Ogólnochińskiego Zgromadzeniu Przedstawicieli Ludowych w marcu 2015 r. przyjęto 13-ty Plan Pięcioletni na lata 2016-2020. Wyznacza on dwa nadrzędne cele: budowę umiarkowanie zamożnego społeczeństwa do 2021 roku (100 rocznica powstania Komunistycznej Partii Chin) oraz uczynienie z Chin do 2049 roku (100 rocznica powstania ChRL) nowoczesnego kraju socjalistycznego, który jest bogaty, silny, demokratyczny, o wysokim poziomie kultury i harmonijnym społeczeństwie. Głównymi celami przyjętymi w projekcie Planu Pięcioletniego na lata 2016-2020 są: utrzymanie poziomu wzrostu gospodarczego powyżej 6,5% PKB rocznie, podwojenie dochodu per capita w stosunku do poziomu z 2010 roku, promocja zaawansowania technologicznego produkcji przemysłowej, wzrost udziału konsumpcji we wzroście gospodarczym, wzrost poziomu urbanizacji, modernizacja rolnictwa, podniesienie standardów i jakości życia społeczeństwa, eliminacja ubóstwa na terenach wiejskich, ochrona środowiska, poprawa systemu zarządzania. Pięć kluczowy haseł towarzyszących 13-temu Planowi Pięcioletniemu to: rozwój oparty na innowacjach, zrównoważony rozwój, zielony rozwój, otwarty rozwój oraz rozwój dla wszystkich.

       

      Handel zagraniczny

      Chiny są największym eksporterem i drugim największym importerem na świecie. Wartość wymiany towarowej Chin w 2015 r. wyniosła 3 956,9 mld USD, w tym eksport 2 274,9 mld USD, a import 1 682,0 mld USD. Niemniej wartość wymiany handlowej w 2015 r. spadła w porównaniu do 2014 r.: eksportu o 2,9%, a importu o 14,2%. Również po 10 miesiącach 2016 r. wymiana handlowa Chin z zagranicą zmniejszyła się: eksport spadł o 8,2%, a import o 7,5%. Ze względu na większy spadek importu niż eksportu, w 2015 r. Chiny osiągnęły rekordową nadwyżkę obrotów towarowych z zagranicą, wynoszącą 593  mld USD. Po 10 miesiącach 2016 r. nadwyżka obrotów towarowych z zagranicą wyniosła 433 mld USD.

      Kraje UE pozostają największym partnerem handlowym Chin. Wartość dwustronnej wymiany handlowej na koniec 2015 r. wyniosła 564 mld USD. Chiński eksport do UE w 2015 r. wart był 356 mld USD (spadek o 4,0% rdr), a wartość importu z krajów UE wyniosła 209 mld USD (spadek o 14,5%). Stany Zjednoczone są drugim największym partnerem handlowym Chin. W 2015 r. wartość wymiany wyniosła 558 mld USD. Eksport Chin do Stanów Zjednoczonych wyniósł 410 mld USD (wzrost o 3,4%). Wartość importu do Chin osiągnęła 149 mld USD (spadek o 6,5%). Trzecim największym partnerem handlowym Chin jest Japonia. Wartość obrotów w 2015 r. zamknęła się kwotą 279 mld USD (eksport do Japonii spadł o 9,2% do 149 mld USD, import z Japonii o 12,2% do 143 mld USD).

      W strukturze towarowej eksportu z Chin dominują wyroby przemysłowe (ok. 95,4%), przy niewielkim udziale artykułów rolno-spożywczych oraz surowców (odpowiedni 2,8% i 1,8%%). Najważniejszymi towarami eksportowymi są: maszyny biurowe i urządzenia telekomunikacyjne (ponad 21%), maszyny elektryczne i nieelektryczne (ok. 19%), produkty przemysłu chemicznego (ok. 5,7%), sprzęt transportowy (ok. 5%), oraz tekstylia i odzież (ok. 4,8%).

      W strukturze towarowej importu do Chin największy udział mają: maszyny elektryczne i nieelektryczne (17,1%), surowce (ok 12,5%), paliwa (ok. 11,8%), inne dobra konsumpcyjne (ok. 8%), maszyny biurowe i urządzenia telekomunikacyjne (7,2%), pojazdy, ich części i akcesoria (ok. 5,9%) oraz artykuły rolno-spożywcze (ok.5,7%).

      Inwestycje zagraniczne

      Wartość zrealizowanych bezpośrednich inwestycji zagranicznych (FDI) w Chinach w 2015 r. wyniosła 126,3 mld USD. Ponad 80% wszystkich inwestycji pochodzi z krajów Azji, głównie z Hong Kongu (68%), Singapuru (4,87%), Japonii (3,62%) i Korei Południowej (3,32%). Europa odpowiada za ok. 4,5% inwestycji, USA i Kanada za 2,3%, a „raje podatkowe” za 7,5%. Głównych inwestorów w Chinach można podzielić na trzy grupy: (I) wysoko rozwinięte gospodarki, np. USA, Niemcy, Japonia, Korea Płd.; (II) obszary z przewagą ludności etnicznie chińskiej bądź ze znaczącą chińską diasporą: Hongkong, Singapur, Tajwan; oraz (III) tzw. raje podatkowe, przez które transferowany jest z reguły prywatny kapitał: Brytyjskie Wyspy Dziewicze, Samoa i Kajmany.

      Wg danych na koniec 2015 roku największa część bezpośrednich inwestycji zagranicznych została ulokowana: w sektorze wytwórczym – 39,9 mld USD (33,4%), nieruchomości – 34,6 mld USD (29%), wynajmu i usług komercyjnych – 12,5 mld USD (10,4%) oraz w dziedzinie sprzedaży hurtowej i detalicznej – 9,5 mld USD (7,9%). Inwestycje w sektorze transportu, magazynowania i usług pocztowych sięgnęły 4,5 mld USD (3,7%), bankowości 4,2 mld USD (3,5%), a w badania naukowe, pomoc techniczną i poszukiwania geologiczne zainwestowano ponad 3,2 mld USD (2,7%).

      W ostatnich latach Chiny stają się jednym z największych inwestorów zagranicznych. W 2015 r. wartość chińskich bezpośrednich inwestycji zagranicznych osiągnęła 118 mld USD. W 2008 r. było to jedynie 10,3 mld USD, co oznacza ponad dziesięciokrotny wzrost w latach 2008-2014. Spółki państwowe przejmowały głównie przedsiębiorstwa z sektora energetycznego, natomiast prywatne firmy zainteresowane były sektorem technologii przemysłowych, dóbr konsumenckich oraz nieruchomościami. Największymi przejęciami w Europie było nabycie przez chiński Sinopec w czerwcu 2009 r. za 7,3 mld USD szwajcarskiego Addax Petroleum oraz zakup przez należącą do ChemChina firmy China National Tire & Rubber Co. za 7,1 mld EUR  26,2% akcji włoskiego producenta opon Pirelli w marcu 2015 r. oraz zakup za 8,6 mld USD przez Tencent w czerwcu 2016 r. 84,3% udziałów fińskiego wytwórcę gier komputerowych Supercell.

       

       

      3.2 Główne wskaźniki makroekonomiczne.

       

      Wybrane wskaźniki makroekonomiczne Chin w latach 2012-2015.

       

      Wyszczególnienie

      2012

      2013

      2014

      2015

      Liczba ludności (mln)

      1 354,0

      1 360,7

      1 367,8

      1 374,6

      Stopa wzrostu PKB (%)

      7,8

      7,7

      7,3

      6,9

      PKB (mld USD)

      8 229

      9 240

      10 354

      11 068

      PKB (per capita w USD)

      6 093

      6 807

      7 593

      7847

      Udział rolnictwa, leśnictwa i surowców w PKB (%)

      19,5

      9,4

      9,2

      8,9

      Udział przemysłu w PKB (%)

      45,0

      43,7

      42,7

      40,9

      Udział sektora usług w PKB (%)

      45,5

      46,9

      48,1

      50.2

      Deficyt budżetowy (%PKB)

      -1,5

      -2,1

      -2,1

      -2,3

      Dług publiczny (łącznie z długiem prowincji) (%)

      36,9

      39,5

      41,1

      43,9

      Zadłużenie zagraniczne (w mld USD)

      737

      863

      895

      1416,2

      Inflacja CPI – ceny towarów konsumpcyjnych (%)

      2,6

      2,6

      2,0

      1,4

      Stopa bezrobocia (w miastach) (%)

      4,1

      4,1

      4,1

      4,1

      Obroty handlowa (mld USD)

      3 792,2

      4 078,1

      4 232,3

      3 956,0

      Eksport towarów  (mld USD)

      2 056,9

      2 219,0

      2 354,1

      2 274,9

      Stopa wzrostu eksportu (%)

      7,9

      7,9

      6,1

      -2,9

      Import towarów (mld USD)

      1 735,3

      1 859,1

      1 878,2

      1 682,0

      Stopa wzrostu importu (%)

      4,3

      7,3

      0,4

      -14,2

      Saldo (mld USD)

      321,6

      359,9

      476,0

      593,0

      Bezpośrednie inwestycje zagraniczne w Chinach (mld USD)

      111,7

      117,6

      119,6

      126,3

      Bezpośrednie inwestycje chińskie za granicą (w mld USD)

      77,7

      92,7

      102,9

      118,0

      Rezerwy dewizowe (mld USD)

      3 388

      3 880

      3 899

      3 330

      Źródło: Opracowanie Wydziału Ekonomicznego Ambasady RP w Pekinie na podstawie danych: Banku Światowego, Międzynarodowego Funduszu Walutowego, UNCTAD oraz National Bureau of Statistics of China

       

       

       

      3.3. Główne sektory gospodarki.

       

      Górnictwo węgla kamiennego

      Złoża węgla w Chinach szacuje się na ponad 1 bln ton, co wg. szacunków stanowi 13% światowych zasobów tego surowca. Chiny są jego największym producentem  i konsumentem (ok. 45% światowego wydobycia). Zgodnie z danymi NBS wydobycie węgla w 2015 roku (przy zdolnościach wydobywczych 5,7 mld ton) wyniosło 3,98 mld ton, co oznacza spadek wydobycia o 4,9% (rdr).

      W Chinach pod koniec 2015 r. było ok. 11 tys. kopalń, jednak do końca 2018 r. planowane jest zamknięcie ponad 4 tys. z nich w ramach programu redukcji nadwyżek mocy produkcyjnych. Większość kopalń usytuowana jest w prowincjach centralnych (Shanxi i Shaanxi). Trzy największe firmy wytwarzają jedynie 15% całej produkcji, a na rynku istnieją, oprócz firm państwowych, także kolektywne i prywatne. Największy na świecie węglowy konglomerat górniczy, Shenhua Group, posiada 9% krajowego rynku. Dwie kolejne to China National Coal Group Corp. oraz Datong Coal Mine Group.

       

      Przemysł metalurgiczny

      Chiny są największym producentem stali na świecie. Jej produkcja gwałtownie wzrasta w ostatnich latach. Większość produkcji stali pochodzi z niewielkich zakładów rozrzuconych po całym terytorium Chin. Największą produkcję wykazuje prowincja Hebei, gdzie znajduje się największy producent, Hebei Iron and Steel Group. W 2015 roku produkcja stali walcowanej wyniosła 800 mln ton (z czego 110 mln ton przeznaczono na eksport), przy zdolnościach produkcyjnych 1,15 mld ton. Do 2020 r. planowana jest redukcja mocy produkcyjnej stali o 150 mln ton.

       

      Przemysł motoryzacyjny

      W 2015 roku w Chinach, największym rynku samochodowym na świecie, sprzedano 22,6 mln aut (wzrost o 4,7% rdr). Swoje fabryki w Chinach mają czołowi producenci samochodów na świecie, choć regulacje prawne dopuszczają najwyżej 50% udział partnerów zagranicznych w przedsięwzięciach w sektorze motoryzacyjnym. Największym producentem jest SAIC Motor Corp. z Szanghaju, firma w 2015r. wyprodukowała ponad 5,9 mln pojazdów.

       

      Przemysł tekstylny

      Przez wiele lat przemysł tekstylny był motorem napędowym chińskiego eksportu. Jednak w obliczu recesji na najbardziej rozwiniętych rynkach świata wartość eksportu wyrobów tekstylnych spadła. W celu ratowania branży i stabilizacji wartości eksportu w czasie zmniejszonego popytu, w 2008 i 2009 r. rząd podniósł poziom ulg eksportowych (rabat w podatku VAT) do 16% dla producentów wyrobów tekstylnych. Na koniec 2015 roku wartość eksportu wyrobów tekstylnych osiągnęła poziom 273,5 mld USD, co oznacza spadek o 4,9% rdr. Głównymi bazami eksportowymi sektora są prowincje: Zhejiang, Guangdong, Fujian, Jiangsu, Shandong oraz Szanghaj.

       

      Sektor usług

      W 2015 r. wartość sektora usług wzrosła do 34 407,5 mld RMB, co stanowi 50,2% udziału w PKB i oznacza 8,3% wzrostu rdr. Pomimo, że udział usług w PKB wciąż jest na niskim poziomie w porównaniu do gospodarek państw rozwiniętych, to odnotowano tu znaczącą zmianę w ostatnich latach. Oczekuje się, że udział sektora usług w PKB Chin w nadchodzących latach będzie wzrastał.

       

      Turystyka

      W 2015 r. Chiny przyjęły 133,8 mln turystów z zagranicy (wliczając Hongkong, Makao i Tajwan wzrost o 4,1%), z których 56,9 mln spędziło co najmniej jedną noc w Chinach, (wzrost o 2,3%). Najwięcej turystów zagranicznych pochodziło z Hongkongu (79,4 mln), Makao (22,9 mln), Tajwanu, (5,5 mln), Rep. Korei (4,4 mln), Japonii (2,5 mln), Wietnamu (2,2 mln), USA (2,1 mln) i Rosji (1,6 mln).

      W 2015 r. liczba turystów wyjeżdżających osiągnęła 120 mln, aż 12% więcej w porównaniu z 2014 r.. W tym 89,5% podróży przypada na Azję, 3,5% na Europę, 3% na Afrykę, 2,7% na obydwie Ameryki oraz 1,1% na Australie i Oceanię. Głównymi kierunkami wyjazdów zagranicznych chińskich turystów w 2015 r. były: Japonia, Tajlandia, Rep. Korei, USA, Singapur, Australia, Rosja, Indonezja. Chińscy turyści wydali podczas wyjazdów zagranicznych w 2015 r.  194 mld USD. Polskę odwiedziło w 2015 r. ok. 60 tys. chińskich turystów.

       

      3.4. Uczestnictwo w wielostronnych organizacjach o charakterze ekonomicznym.

      Chińska Republika Ludowa jest członkiem następujących organizacji: Azjatycki Bank Rozwoju, Afrykański Bank Rozwoju (jako członek spoza regionu), Organizacja Współpracy Gospodarczej Azja-Pacyfik (APEC), Rada Antarktyczna (jako obserwator), ASEAN (ChRL jest tzw. partnerem dialogowym ASEAN oraz uczestniczy w spotkaniach grup ASEAN+1 oraz ASEAN+3), Bank Rozliczeń Międzynarodowych (BIS), Karaibski Bank Rozwoju, Organizacji ds. Rolnictwa i Żywności (FAO), Grupa G-24 (jako obserwator) oraz G-77, Międzynarodowa Agencja Energii Atomowej, Bank Światowy (wraz z IFC, IDA oraz MIGA), Europejski Bank Odbudowy i Rozwoju (EBOiR), Międzynarodowa Organizacja Lotnictwa Cywilnego, Międzynarodowy Fundusz Rozwoju Rolnictwa (IFAD), Międzynarodowa Organizacja Pracy (ILO), Międzynarodowy Fundusz Walutowy, Międzynarodowa Organizacja Morska (IMO), Międzynarodowa Organizacja Normalizacyjna (ISO), Południowoazjatycki Związek Współpracy Regionalnej (SAARC jako obserwator), Szanghajska Organizacja Współpracy (SCO), Organizacja Narodów Zjednoczonych, Światowa Organizacja Celna (WCO), Światowa Organizacja ds. Praw Własności Intelektualnej (WIPO), Światowa Organizacja Handlu (WTO). Ponadto Chiny uczestniczą w pracach G20, APEC oraz ASEM.

      W styczniu 2016 r. z rozpoczęła działalność powstała z inicjatywy Chin nowa międzynarodowa instytucja finansowa Azjatycki Banku Inwestycji Infrastrukturalnych (AIIB) z siedzibą w Pekinie. Chęć uzyskania członkostwa w AIIB zgłosiło 57, państw w tym Polska. Ponadto w 2015 r. rozpoczął działalność Nowy Bank Rozwoju BRICS z siedzibą w Szanghaju, którego członkami oprócz Chin są: Brazylia, Rosja, Indie oraz Republika Południowej Afryki.

      Chiny mają zawarte 13 porozumień o wolnym handlu: z ASEAN, Hongkongiem, Makao, Pakistanem, Chile, Nową Zelandią, Singapurem, Peru, Kostaryką, Islandią, Szwajcarią, Republiką Korei i Australią. W trakcie negocjacji są umów o wolnym handlu z Radą Współpracy Państw Zatoki Perskiej, Norwegią, Sri Lanką, Malediwami, Gruzją, trójstronnej umowy o wolnym handlu Chiny-Japonia-Korea oraz umowy Regionalnego Wszechstronnego Partnerstwa Gospodarczego (RCEP z państwami ASEAN, Australią, Indiami, Republiką Korei, Japonią i Nową Zelandią). Ponadto Chiny są w trakcie negocjacji dwustronnej umowy inwestycyjnej z Unią Europejską i Stanami Zjednoczonymi.

       

      3.5. Relacje gospodarcze z UE.

      Po rozszerzeniu Unii Europejskiej w 2004 roku stała się ona największym partnerem handlowym Chin. Natomiast Chiny są zaraz po Stanach Zjednoczonych drugim największym partnerem handlowym UE. Według danych Eurostat wartość dwustronnej wymiany handlowej w 2015 r. wyniosła 520,8 mld EUR. Chiński eksport do Unii w 2015 r. wart był 350,4 mld EUR, co oznacza wzrost o 16% rdr. Wartość importu z krajów UE wyniosła 170,4 mld EUR, co stanowiło wzrost o 3,5%.

      Wzajemna wymiana handlowa stanowi bardzo ważną część współpracy pomiędzy UE a Chinami, lecz rozwijane są również inne formy stosunków. Do głównych zadań, jakie stawia sobie UE w zakresie tej współpracy należą:

      • Wzmocnienie relacji z Chinami dzięki wykorzystaniu możliwości wynikających z otwierania się Chin na świat
      • Praktyczne zaangażowanie we wspieranie Chin w procesie reform dla wspólnych korzyści w dwustronnej współpracy w takich dziedzinie gospodarki handlu i inwestycji, spraw społecznych, ochrony środowiska, etc.
      • Promocja wzajemności i uczciwej konkurencji na wszystkich płaszczyznach współpracy
      • Zakończenie negocjacji wszechstronnej umowy inwestycyjne zapewniającej lepszy dostęp dla europejskich firm do rynku chińskiego
      • Realizacja inicjatyw w zakresie połączeń (connectivity) infrastrukturalnych, handlowych, cyfrowych i ludzkich pomiędzy Europą i Chinami
      • Współpraca na rzecz wzmocnienia ładu międzynarodowego, zrównoważonego rozwoju i bezpieczeństwa międzynarodowego

        Podstawowym dokumentem prawnym określającym wzajemną współpracę jest „EU-China Trade and Cooperation Agreement” z 1985 roku. Rozpoczęto również negocjacje nowej umowy Partnership and Cooperation Agrement (PCA). W październiku 2006 roku mając na uwadze kwestie handlowe oraz inwestycyjne przygotowano strategię „EU-China Trade and Investment Competition and Partnership”, której celem jest osiągnięcie wzajemnie korzystnych warunków wymiany. W strategii położono nacisk na korzyści płynące z otwarcia rynków, czy zwiększania konkurencyjności, jak również potrzeby wsparcia dla podmiotów z UE prowadzących działalność w Chinach oraz działania na rzecz zwiększenia znajomości specyfiki rynku chińskiego. W listopadzie 2013 r. podczas szczytu Unia Europejska – Chiny przyjęto dokument „EU-China 2020 Strategic Agenda of Cooperation”, która wyznacza cele i program współpracy do 2020 r. Również w listopadzie 2013 r. rozpoczęto negocjacje dwustronnej umowy inwestycyjnej, która ma obejmować nie tylko ochronę wzajemnych inwestycji, ale również zwiększać dostęp do rynku. W czerwcu 2016 r. zaprezentowano dokument prezentujący elementy nowej strategii UE wobec Chin.

        Unia Europejska i Chiny prowadzą szereg dialogów sektorowych obejmujących ponad 20 dziedzin współpracy (m.in. ochrona środowiska, nauka i technika, polityka przemysłowa, kultura i edukacja). W dziewięciu chińskich miastach ma swoje biura Izba Handlowa Unii Europejskiej w Chinach.

       

      Dwustronna współpraca gospodarcza


       

      4.1.Gospodarcze umowy dwustronne.

       

      • 29 stycznia 1951 r. w Pekinie podpisano pierwszą umowę o wymianie towarowej i płatnościach pomiędzy dwoma krajami. W następnych latach rokrocznie podpisywano takie umowy na rok bieżący, na zmianę w obydwu stolicach. Tego samego dnia podpisano pierwsze porozumienie pocztowe i komunikacyjne, które unormowało połączenia telegraficzne, telefoniczne, pocztowe i komunikację radiową pomiędzy dwoma krajami oraz umowę międzyrządową o utworzeniu Polsko-Chińskiego Towarzystwa Maklerów Okrętowych „Chipolbrok”.
      • 20 lipca 1954 r. podpisano umowę między rządem PRL i Centralnym Rządem Ludowym ChRL o współpracy technicznej i naukowo-technicznej. Na mocy umowy powołano Wspólną Stałą Komisję Współpracy Technicznej i Naukowo-Technicznej między PRL i ChRL. Komisja spotykała się na corocznych sesjach na przemian w stolicach obu krajów w celu zakreślenia podmiotów wymiany.
      • 20 czerwca 1986 r. w Pekinie podpisano umowę o cywilnej komunikacji lotniczej.
      • 7 czerwca 1988 r. w Pekinie podpisano umowę w sprawie unikania podwójnego opodatkowania i zapobiegania uchylaniu się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodu oraz umowę w sprawie wzajemnego popierania i ochrony inwestycji.
      • 13 września 1993 r. w Warszawie podpisano umowę o stosunkach handlowych i gospodarczych.
      • 22 września 1994 r. w Pekinie podpisano umowę fitosanitarną.
      • 13 kwietnia 1995 r. w Pekinie podpisano umowę o współpracy naukowo-technicznej.
      • 15 grudnia 1995 r. w Pekinie zawarto porozumienie o współpracy w zakresie wzajemnego uznawania badań, certyfikatów i znaków zgodności wyrobów.
      • W październiku 1996 r. w Warszawie podpisano umowę o współpracy w transporcie morskim.
      • W listopadzie 1997 r. w Pekinie podpisano umowę o współpracy w zakresie zapewnienia warunków zdrowotnych produktom pochodzenia zwierzęcego.
      • 29 września 2000 r. w Warszawie podpisano umowę o współpracy finansowej.
      • W czerwcu 2004 r. w Warszawie podpisano umowę o współpracy gospodarczej.
      • W listopadzie 2004 r. zawarto porozumienie o współpracy w ramach Polsko-Chińskiego Centrum Nauki i Technologii Rolnej.
      • 20 grudnia 2011 r w Pekinie podpisano oświadczenie o strategicznym partnerstwie między Polską i Chinami.
      • 25 kwietnia 2012 r. w Warszawie podpisano umowę o współpracy w zakresie zrównoważonej infrastruktury.
      • 25 kwietnia 2012 r. w Warszawie podpisano memorandum w sprawie promocji wymiany i współpracy małych i średnich przedsiębiorstw oraz memorandum o współpracy pomiędzy Polską Agencją Informacji i Inwestycji Zagranicznych oraz Biurem Rozwoju Przemysłu Ministerstwa Handlu Chin.
      • 12 września 2013 r. w Warszawie podpisano porozumienie o współpracy pomiędzy Chińską Radą Promocji Handlu Zagranicznego – oddział w Taizhou (CCPIT Taizhou) oraz  firmą Międzynarodowe Targi Polska.
      • 21 września 2015 r. w Warszawie podpisano porozumienie między Ministrem Rolnictwa i Rozwoju Wsi RP a Ministerstwem Rolnictwa Chińskiej Republiki Ludowej o współpracy w ramach Polsko-Chińskiego Centrum Nauki i Technologii Rolnej.
      • 21 października 2015 r. w Tianjin podpisano porozumienie między Ministrem Środowiska Rzeczypospolitej Polskiej a Ministerstwem Ziemi i Zasobów Naturalnych Chińskiej Republiki Ludowej w sprawie współpracy w dziedzinach geologii i górnictwa.
      • 25 listopada 2015 r. w Pekinie podpisano Memorandum o porozumieniu pomiędzy Ministrem Sportu i Turystyki Rzeczypospolitej Polskiej  a Narodowym Urzędem ds. Turystyki Chińskiej Republiki Ludowej o współpracy w dziedzinie turystyki.
      • 25 listopada 2015 r. w Pekinie podpisano Memorandum o porozumieniu pomiędzy Industrial and Commercial Bank of China i Bankiem Gospodarstwa Krajowego.
      • 25 listopada 2015 r. w Pekinie podpisano Memorandum o porozumieniu pomiędzy Industrial and Commercial Bank of China i Polską Agencją Informacji i Inwestycji Zagranicznych.
      • 26 listopada 2015 r. w Pekinie podpisano Memorandum o porozumieniu pomiędzy Rządem Chińskiej Republiki Ludowej a Rządem Rzeczypospolitej Polskiej dotyczące wspólnego wspierania inicjatywy „Jeden Pas i Jeden Szlak”.
      • 20 czerwca 2016 r. w Warszawie podpisano Wspólne oświadczenie w sprawie ustanowienia wszechstronnego strategicznego partnerstwa między Rzecząpospolitą Polską a Chińską Republiką Ludową
      • 20 czerwca 2016 r. w Warszawie podpisano Memorandum o porozumieniu w sprawie planu współpracy dwustronnej między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Chińskiej Republiki Ludowej
      • 20 czerwca 2016 r. w Warszawie podpisano Memorandum o porozumieniu między Ministerstwem Rozwoju Rzeczypospolitej Polskiej a Państwową Komisją Rozwoju i Reform Chińskiej Republiki Ludowej  w sprawie utworzenia Komitetu Sterującego do spraw Współpracy Przemysłowej
      • 20 czerwca 2016 r. w Warszawie podpisano Umowę między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Chińskiej Republiki Ludowej w sprawie wzajemnego zwolnienia usług międzynarodowego przewozu lotniczego z opodatkowania podatkiem od wartości dodanej lub podatkiem o podobnym charakterze
      • 20 czerwca 2016 r. w Warszawie podpisano Protokół w sprawie wymagań fitosanitarnych dla eksportu jabłek z Polski do Chin
      • 20 czerwca 2016 r. w Warszawie podpisano Memorandum o porozumieniu o współpracy w zakresie kontroli poziomu substancji szkodliwych w mięsie drobiowym eksportowanym z Polski do Chin.
      • 20 czerwca 2016 r. w Warszawie podpisano Memorandum o współpracy w zakresie ułatwień odpraw celnych między Służbą Celną Rzeczypospolitej Polskiej a Generalną Administracją Celną Chińskiej Republiki Ludowej
      • 20 czerwca 2016 r. w Warszawie podpisano Memorandum o porozumieniu między Polską Agencją Kosmiczną a Chińską Narodową Agencją Kosmiczną dotyczące współpracy w zakresie eksploracji kosmosu i wykorzystania przestrzeni kosmicznej w celach pokojowych
      • 24 października 2016 r. w Gdańsku podpisano Memorandum o współpracy w dziedzinie gospodarki morskiej pomiędzy Ministerstwem Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej Rzeczpospolitej Polskiej a Ministerstwem Transportu Chińskiej Republiki Ludowej
      • 13 grudnia 2016 r. w Pekinie podpisano Memorandum o porozumieniu między Ministerstwem Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej Rzeczpospolitej Polskiej a Ministerstwem Transportu Chińskiej Republiki Ludowej w sprawie  ustanowienia sekretariatu koordynującego współpracę morską pomiędzy Chinami i krajami Europy Środkowej i Wschodniej.

      4.2. Handel zagraniczny.

      Według danych GUS w 2015 r. obroty handlowe między Chinami a Polską osiągnęły wartość 24,7 mld USD (wg NBS 17,1 mld USD) i były o 4,2% niższe niż w 2014 r. (wg NBS zmniejszyły się  o 0,6%). Polski eksport do Chin w 2015 r. spadł o 10,4% (wg NBS o 6,5%), natomiast import z Chin do Polski zmniejszył się o 3,6% (wg NBS wzrósł o 0,6%). W pierwszych 10 miesiacach 2016 r. Polski eksport do Chin spadł o 4,1% (wg danych chińskich o 7,2%), natomiast import z Chin do Polski wzrósł o 4,8% (wg danych chińskich o 4,0%).

       

      Wymiana handlowa Chin z Polską (w tys. USD) wg danych GUS.

       

      2013

      rdr

      2014

      rdr

      2015

      rdr

      2016 (I-X)

      rdr

      Import z Polski

      2 119 659

      21,3%

      2 250 634

      6,2%

      2 017 344

      -10,4%

      1 574 120 

      -4,1%

      Eksport do Polski

      19 446 875

      10,4%

      23 502 171

      19,7%

      22 655 330

      -3,6%

      19 723 552

      4,8%

      Obroty

      21 566 534

      11,3%

      25 752 805

      18,4%

      24 672 674

      -4,2%

      21 297 672

      4,1%

      Saldo

      17 327 216

      9,2%

      21 251 537

      21,4%

      20 637 986

      -2,9%

      18 149 432

      5,7%

      Źródło: opracowanie Wydziału Ekonomicznego Ambasady RP w Pekinie na podstawie danych GUS

       

       

      Wymiana handlowa Chin z Polską (w tys. USD) wg danych NBS

       

      2013

      rdr

      2014

      rdr

      2015

      rdr

      2016 (I-X)

      rdr

      Import z Polski

      2 231 800

      11,8%

      2 936 641

      31,5%

      2 744 126

      -6,5%

      2 087 577

      -7,2%

      Eksport do Polski

      12 574 880

      1,5%

      14 257 022

      13,4%

      14 345 752

      0,6%

      12 226 965

      4,0%

      Obroty

      14 806 670

      2,9%

      17 193 663

      16,1%

      17 089 878

      -0,6%

      14 315 542

      2,2%

      Saldo

      10 343 080

      -0,4%

      11 320 381

      9,4%

      11 601 626

      2,5%

      9 157 306

      8,8%

      Źródło: opracowanie Wydziału Ekonomicznego Ambasady RP w Pekinie na podstawie danych National Bureau of Statistics of China

       

       

      Według danych Głównego Urzędu Statystycznego, w 2015 roku Chiny pozostają naszym największym partnerem w imporcie z Azji, a Polska największym partnerem Chin w Europie Środkowo-Wschodniej. Chiny są drugim najważniejszym partnerem Polski pod względem wielkości importu, którego udział w całkowitym imporcie do Polski w 2015 r. wyniósł 11,6%. Wartość eksportu polskich dóbr do Chin pozostaje relatywnie niska, stanowiąc zaledwie 1% polskiego eksportu ogółem, przez co kraj ten był dopiero na 21. miejscu pod względem wielkości polskiego eksportu w 2015 r.

      Do najważniejszych towarów w polskim eksporcie do Chin zalicza się miedź i wyroby z miedzi, meble, czekoladę i wyroby cukiernicze, części i akcesoria samochodowe, silniki, turbiny parowe, aparaturę do telefonii przewodowej, przełączniki elektryczne, kauczuk syntetyczny.

      Do najważniejszych towarów importowanych z Chin do Polski należą: aparatura do telefonii przewodowej, urządzenia komputerowe, części do urządzeń nadawczych oraz odbiorników radiowych i telewizyjnych, części i akcesoria do maszyn biurowych, odzież i bielizna, zabawki i gry towarzyskie, lampy i oprawy oświetleniowe, transformatory elektryczne, obuwie, maszyny drukarskie, walizy i teczki.

      W tabelach poniżej przedstawiono 10 najważniejszych pozycji (według nomenklatury CN) w eksporcie z Polski do ChRL oraz imporcie z ChRL do Polski w 2015 r.

       

      Najważniejsze towary w eksporcie z Polski do Chin w 2015 r.

      Kod

      Działy CN

      Eksport [tys. USD] (GUS]

      Eksport [tys. USD] [NBS]

       

       

       

       

      '74

      Miedź i wyroby z miedzi

      687 379 

      751 479

      '84

      Reaktory jądrowe, kotły, maszyny i urządzenia mechaniczne oraz ich części

      287 167

      482 816

      '85

      Maszyny i urz. elektr. oraz ich części, rejestratory i odtwarz. dźwięku, obrazu i dźwięku, ich części i akcesoria

      218 753

      346 192

      '94

      Meble, pościel, materace, lampy, reklamy świetlne, budynki prefabrykowane

      129 449

      149 558

      '40

      Kauczuk i wyroby z kauczuku

      81 649

      109 330

      '39

      Tworzywa sztuczne i artykuły z nich

      61 153

      58 613

      '87

      Pojazdy nieszynowe oraz ich części i akcesoria

      56 125

      213 780

      '04

      Produkty mleczarskie, jaja, miód naturalny i pozostałe jadalne produkty pochodzenia zwierzęcego

      46 971

      45 251

      ‘73

      Wyroby z żeliwa i stali

      43 501

      45 960

      '90

      Przyrz. i aparatura, opt., fotograf., kinematograf., pomiar., kontr., precyzyjne, medyczne, ich części i akcesoria

      39 274

      72 283

      Źródło: opracowanie Wydziału Ekonomicznego Ambasady RP w Pekinie na podstawie danych GUS oraz National Bureau of Statistics of China

       

      Najważniejsze towary w imporcie z Chin do Polski w 2015 r.

       

      Kod

      Działy CN

      Import [tys. USD] [GUS]

      Import [tys. USD] [NBS]

      '85

      Maszyny i urz. elektr. oraz ich części, rejestratory i odtwarz. dźwięku, obrazu i dźwięku, ich części i akcesoria

      7 488 429

      2 892 678

      '84

      Reaktory jądrowe, kotły, maszyny i urządzenia mechaniczne oraz ich części

      4 938 000

      3 006 248

      '62

      Odzież i dodatki odzieżowe, inne niż z dzianin

      975 258

      568 599

      '95

      Zabawki, gry i artykuły sportowe, ich części i akcesoria

      873 759

      237 281

      '94

      Meble, pościel, materace, lampy, reklamy świetlne, budynki prefabrykowane

      840 550

      948 068

      '61

      Odzież i dodatki odzieżowe, z dzianin

      743 920

      530 449

      '90

      Przyrz. i aparatura, opt., fotograf., kinematograf., pomiar., kontr., precyzyjne, medyczne, ich części i akcesoria

      568 910

      1 577 288

      '64

      Obuwie, getry i wyroby podobne, ich części

      550 594

      308 325

      '73

      Wyroby z żeliwa i stali

      488 771

      320 320

      '39

      Tworzywa sztuczne i artykuły z nich

      471 722

      314 994

      Źródło: opracowanie Wydziału Ekonomicznego Ambasady RP w Pekinie na podstawie danych GUS oraz National Bureau of Statistics of China

       

      4.3 Wzajemne inwestycje

       

      Według danych Narodowego Banku Polskiego stan należności z tytułu polskich inwestycji w Chinach na koniec 2015 r. wyniósł 77,6 mln USD. Wśród największych polskich firm działających w Chinach można wymienić: PZL Świdnik (montaż i dystrybucja cywilnych śmigłowców, Jiujiang, Jiangxi), Selena (zakłady produkcyjne produktów chemii budowlanej, Foshan, Guangdong oraz Nantong, Jiangsu), Maflow Poland (produkcja przewodów klimatyzacyjnych i przewodów gumowych, Dalian, Liaoning), Rafako (zakład produkcji maszyn dźwigowych i energetycznych, Zhangjiakou, Hebei), Kopex (zakład produkcyjne maszyn górniczych, Taian, Shandong), Fakro (fabryka okien dachowych i schodów strychowych, Jiaonan, Shandong), Fasing (zakład produkujący łańcuchy górnicze, Shandong). Większość polskich firm prowadzi działalność produkcyjną w Chinach poprzez spółki joint venture z partnerem chińskim. Najstarszą spółką tego typu, utworzoną w 1951 roku, jest Chińsko-Polskie Towarzystwo Okrętowe Chipolbrok.

      Według danych NBP w 2015 r. napływ zagranicznych inwestycji bezpośrednich do Polski wyniósł 3,9 mln USD, natomiast stan zobowiązań z tytułu chińskich inwestycji bezpośrednich w Polsce wyniósł na koniec 2015 roku 216,8 mln USD. Wśród największych chińskich inwestorów w Polsce można wymienić: Everbright International (przejęcie w sierpniu 2016 r. spółki Novago, zajmującej się m.in. przetwarzaniem odpadów komunalnych, recyklingiem, produkcją paliw alternatywnych), LiuGong Machinery (przejęcie od Huty Stalowa Wola działu produkcji maszyn budowlanych), Tri-Ring Group Co. (przejęcie Fabryki Łożysk Tocznych w Kraśniku), Haoneng Packaging (zakład produkcji naklejek na napoje i produkty żywnościowe w Skawinie), TCL Corporation (produkcja telewizorów i monitorów LCD w Żyrardowie), TPV Technology (produkcja telewizorów i monitorów LCD w Gorzowie Wielkopolskim), Na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie notowane są akcje trzech chińskich spółek: Peixin International Group N.V. (chińska spółka, która projektuje, produkuje i sprzedaje maszyny do produkcji artykułów higienicznych codziennego użytku), JJ Auto CG (chińska spółka produkująca części do ciężarówek, samochodów dostawczych, pojazdów budowlanych i maszyn ciężkich), Fenghua SoleTech (chińska spółka, która jest producentem i specjalizuje się w produkcji podeszw do butów sportowych i codziennych dla światowych marek obuwniczych). W Polsce działają również chińskie banki: Bank of China, Industrial and Commercial Bank of China, China Exim Bank.

       

      4.4.Współpraca regionalna.

       

      Po 1989 roku zostało podpisanych szereg porozumień dotyczących współpracy regionalnej pomiędzy polskimi jednostkami samorządu a ich chińskimi odpowiednikami. Głównym celem jest wymiana doświadczeń, metod zarządzania oraz wzajemna promocja regionów (w zakresie współpracy przemysłowej, handlowej oraz turystycznej).

      Lista oficjalnych kontaktów dwustronnych na poziomie województw/prowincji:

       

      1. Województwo pomorskie – okręg administracyjny miasta Szanghaj
      2. Województwo małopolskie – prowincja Jiangsu
      3. Województwo zachodniopomorskie – prowincja Guangdong.
      4. Województwo warmińsko-mazurskie – prowincja Heilongjiang
      5. Województwo dolnośląskie – prowincja Anhui
      6. Województwo lubuskie – prowincja Hainan
      7. Województwo lubelskie – prowincja Henan
      8. Województwo śląskie – prowincja Liaoning
      9. Województwo opolskie – prowincja Fujian
      10. Województwo mazowieckie – prowincja Shandong
      11. Województwo podkarpackie – Region Autonomiczny Guangxi – Zhuang
      12. Województwo świętokrzyskie – prowincja Hunan
      13. Województwo mazowiecki – prowincja Hebei
      14. Województwo łódzkie – prowincja Syczuan

      Lista oficjalnych kontaktów dwustronnych miast i gmin:

      1. Miasto Sopot – Changning (dzielnica Szanghaju).
      2. Miasto Gdynia – miasto Haikou.
      3. Miasto Kraków – miasto Nankin
      4. Miasto Nowy Sącz – miasto Suzhou
      5. Miasto Nowy Sącz – miasto Jiaonan.
      6. Miasto Toruń – miasto Guilin
      7. Miasto Bydgoszcz – miasto Ningbo
      8. Miasto Lublin – miasto Jiaozuo
      9. Miasto Łódź – miasto Tianjin
      10. Miasto Poznań – miasto Shenzhen
      11. Miasto Szczecin – miasto Dalian
      12. Miasto Szczecin – miasto Jinan
      13. Miasto Koszalin – miasto Fuzhou
      14. Miasto Słupsk – miasto Xiamen
      15. Miasto Płock – miasto Huai’an (Jiangsu)
      16. Miasto Rzeszów – miasto Fangchenggang
      17. Gmina Piaseczno – miasto Huanggang
      18. Miasto Lublin – Jiading (dzielnica Szanghaju)
      19. Miasto Grudziądz – miasto Nanning
      20. Miasto Legionowo – miasto Jiujiang
      21. Miasto Elbląg – miasto Laibin
      22. Miasto Jastrzębie Zdrój – miasto Xuzhou
      23. Miasto Radom – miasto Huzhou
      24. Miasto Łódź – miasto Kanton
      25. Miasto Kołobrzeg – miasto Zhongshan
      26. Miasto Chorzów – miasto Yingkou
      27. Miasto Kielce – miasto Yuyao
      28. Miasto Gdynia – miasto Zhuhai
      29. Miasto Jaworzno – miasto Yiwu
      30. Miasto Łowicz – miasto Xuzhou
      31. Miasto Elbląg – miasto Baoji
      32. Gmina Strawczyn – powiat Xianju
      33. Miasto Gliwice – miasto Zhengzhou
      34. Powiat Piaseczno – miasto Shaoxing

       

      Dostęp do rynku


       

      • 5.1. Bariery dostępu do rynku dla polskich towarów i usług.

      Istnienie barier nie wynika tylko z różnic kulturowych, językowych czy też odmienności systemu prawnego oraz praktyk i specyfiki prowadzenia działalności gospodarczej. Przyczyn głównych barier w dostępie do rynku chińskiego upatrywać należy przede wszystkim w założeniach polityki gospodarczej ChRL. Jednym z jej głównych celów jako dążenie do rozwoju rodzimych zdolności wytwórczych przy wykorzystaniu zagranicznych technologii, surowców i kapitału. Ponadto, określa się branże traktowane priorytetowo (np. przemysł samochodowy), gdzie inwestor zagraniczny nie może posiadać większości kapitału, lub sektor budowlany, w którym trzeba wykazać się długoletnim doświadczeniem na rynku by móc ubiegać się o realizację projektów. Konsekwencją tego są przykładowo wyższe wymogi przy zakładaniu firm handlowych z kapitałem zagranicznym w niektórych branżach, czasochłonne procedury certyfikacji wyrobów przemysłowych czy też zakazy importu szeregu artykułów rolno – spożywczych. Za to dużo łatwiej jest kupić gotowe wyroby przemysłowe, sprzedać surowce a nawet dostarczyć technologię. Spośród różnorodnych barier w dostępie do rynku chińskiego, największe znaczenie z punktu widzenia polskiego potencjału eksportowego mają:

      - taryfy celne - średnia taryfa celna wynosi 9,5%, przy czym na artykuły rolno spożywcze – 14,8%, a na pozostały towary – 8,6%. Taryfami celnymi objętych jest 8285 towarów, natomiast 636 obowiązuje import bezcłowy

      - kwoty taryfowe dotyczące 47 produktów (głównie artykułów pochodzenia roślinnego lub zwierzęcego)

      - podatek akcyzowy, m.in. na import alkoholu, wyrobów tytoniowych, paliw, niektórych pojazdów silnikowych, niektórych kosmetyków, towarów luksusowych (w tym m.in. kamieni szlachetnych, biżuterii, jachtów, zegarków, sprzętu do gry w golfa)

      - cła antydumpingowe (na koniec 2015 r. dot. 15 produktów pochodzących z UE) oraz cła ochronne (m.in. na mączkę ziemniaczana i silikon importowany z UE)

      - reguły standaryzacji, certyfikacji i norm technicznych

      - skomplikowane wymogi sanitarne i fitosanitarne

      - niedostatecznie przejrzysta regulacje prawne

      - ograniczenia w dostępie do zamówień rządowych

      - zagrożenie związane z nieprzestrzeganiem praw własności intelektualnej;

      - wysokie koszty akwizycji i reklamy;

      - bariera językowa i odmienna kultura biznesu; 

      5.2. Dostęp do rynku pracy dla polskich obywateli.

       

      W przypadku zatrudnienia na terenie Chin regulacje prawne ChRL wymagają od obcokrajowca uzyskania kolejno trzech dokumentów: (i) pozwolenia na pracę (Alien employment permit), (ii) legitymacji pracowniczej, (iii) karty stałego pobytu (Residence permit). Pozwolenie na pracę oraz legitymacja pracownicza posiadają dwuletni okres ważności, lecz podlegają corocznej kontroli przez właściwe organy państwowego nadzoru. Karta pobytu jest zwykle ważna tylko w okresie jednego roku. W świetle obecnie obowiązujących przepisów osoby ubiegające się o pozwolenie na pracę zobowiązane są do złożenia odpowiednich dokumentów najpierw w Wydziałach Konsularnych chińskich placówek w Polsce, a następnie dokończyć procedurę w Chinach.

      5.3. Nabywanie i wynajem nieruchomości.

      Prowadzenie działalności gospodarczej wiąże się nierozłącznie z użytkowaniem ziemi. W Chinach własność ziemi należy do państwa lub jest własnością kolektywną. Transakcje ziemią ograniczają się do nabywania prawa do korzystania z ziemi, co nie ma żadnego związku ze zmianą własności. Wszelkie zasoby naturalne, minerały, obiekty zakopane lub ukryte w ziemi nie stanowią przedmiotu prawa do korzystania z ziemi.

      W dniu 26 maja 1990 roku Rada Państwa uchwaliła regulacje odnośnie praw do korzystania z ziemi na obszarach miejskich, które stanowią podstawę prawną przy tego typu transakcjach. W wielu prowincjach istnieją wydane przez władze lokalne szczegółowe wytyczne dotyczące nabywania nieruchomości.

      Obecnie inwestorzy mogą nabyć prawa do korzystania z ziemi poprzez użyczenie. Maksymalne terminy dzierżawa kształtują się następująco:

      • Ziemia na cele mieszkaniowe – 70 lat;
      • Ziemia na cele przemysłowe – 50 lat;
      • Ziemia na cele edukacji, badań naukowych, kulturalnych, zdrowia publicznego oraz sportu – 50 lat;
      • Ziemia na cele komercyjne, turystyczne i rekreacyjne – 40 lat;
      • Ziemia na cele ogólne lub inne – 50 lat;

      Rząd centralny przygotował rozporządzenie regulujące zasady dzierżawy oraz ustalające oficjalne minimalne ceny ziemi w zależności od lokalizacji nieruchomości Regulacje przedstawione w rozporządzeniu obowiązują w przypadkach transferu terenów na cele działalności gospodarczej i jasno określają minimalne ceny za prawa do dzierżawy. Strony zainteresowane są zobowiązane do złożenia oferty, której cena nie może być niższa niż oficjalna cena minimum. Ziemia została podzielona na 15 klas, których cena minimum jest uzależniona od lokalizacji. Szczegółowo określono poziom cen minimalnych dla każdej gminy w ChRL. Władze lokalne zostały zobligowane do wdrażania standardów określonych w regulacjach prawnych i pod żadnym pretekstem nie mogą ustalać cen poniżej oficjalnego poziomu.

      W przypadku wynajmu nieruchomości na cele biurowe z reguły obowiązują szczegółowe, lokalne wytyczne różne w poszczególnych prowincjach. Zasadniczo biura przedstawicielskie firm zagranicznych muszą być zlokalizowane w budynkach tzw. Grade A, których listy są dostępne w prowincjonalnych oddziałach Państwowego Urzędu ds. Przemysłu i Handlu (SAIC). W przypadku wynajmu przez obcokrajowców nieruchomości na cele mieszkaniowe regulacje zostały w ostatnim czasie znacznie uproszczone.

      5.4. System zamówień publicznych.

      W latach 90-tych rozpoczęła się w Chinach reforma systemu zamówień publicznych. Przyjęto szereg ustaw i rozporządzeń regulujących zagadnienia związane z zamówieniami publicznymi. Do najważniejszych należą Prawo Przetargowe („Bidding Law”) uchwalone w dniu 1 stycznia 2000 roku, oraz Ustawa o zamówieniach publicznych („Government Procurement Law” – GPL) uchwalona w dniu 1 stycznia 2003 roku.

      Zgodnie z ustawą GPL wszystkie zakupy agencji rządowych na wszystkich szczeblach powinny być prowadzone w oparciu o jej regulacje. Lista towarów, usług i projektów budowlanych realizowanych ze środków budżetowych jest publikowana w formie katalogu („Centralized Procurement Catalogue”) w środkach masowego przekazu (China Financial and Economic News, China Government Procurement Net oraz China Government Procurement Journal). W przetargu publicznym minimalny czas na złożenie ofert wynosi 20 dni. Wybór ofert następuje w oparciu o kryteria cenowe i jakościowe. Wszyscy oferenci (wraz z odrzuconymi) zostają powiadomieni o wynikach przetargu. Dokumenty przetargowe są przechowywane przez właściwe agencje przez 15 lat.

      Wartość zamówień publicznych w Chinach cały czas się zwiększa – w 2014 r. wyniosła 1 730 mld RMB (179.37 mld USD), przy czym w danych nie są uwzględnianie zamówienia przedsiębiorstw państwowych. Większość zamówień publicznych jest realizowanych przez jednostki administracji lokalnej (1 647 mld RMB), natomiast zamówienia rządu centralnego wyniosły w 2014 r. jedynie 83,4 mld RMB. W grudniu 2007 r., po pięciu latach negocjacji, Chiny podpisały pisemny wniosek o przystąpienie do Porozumienia o Zamówieniach Publicznych Światowej Organizacji Handlu.

      Celem przeciwdziałania preferowaniu zagranicznych dostawców w czerwcu 2009 r. Państwowa Komisja ds. Reform i Rozwoju wydała rozporządzenie nakładające na rządy lokalne w ChRL wymóg nadania priorytetu wyrobom firm chińskich przy zakupie towarów i usług ze środków publicznych (klauzula „kupuj chińskie”). Podobnemu celowi ma służyć kampania „Made in China 2025” ogłoszona w marcu 2015 r. przez premiera Li Keqianga. Jej celem jest przyspieszenie transformacji Chin z kraju o dużym potencjale produkcji w kraj o silnym potencjale produkcji, produkcji dobrej jakościowo i zaawansowanej technologicznie.

       

      5.5. Ochrona własności przemysłowej i intelektualnej.

      Chiny są sygnatariuszem wszystkich międzynarodowych protokołów dotyczących rejestracji oraz ochrony znaków towarowych, a ich postanowienia wprowadzane są sukcesywnie w życie. Urząd Patentowy w ChRL podlega bezpośrednio Państwowej Administracji ds. Przemysłu i Handlu (State Administration for Industry and Commerce – SAIC). Urząd ten posiada swoich Rzeczników Patentowych w większych miastach Chin. Prowincjonalna administracja SAIC zajmuje się sprawami związanymi ze znakami towarowymi, ich ochroną, prawami wynikającymi z ich stosowania oraz rozwiązuje problemy związane z ich naruszaniem.

      W dniu 27 października 2001 roku weszła w życie ustawa „Trademark Law”. Określa ona zasady właściwej rejestracji znaku towarowego w Chinach, zarówno dla podmiotów miejscowych, jak również zagranicznych. Rejestracja znaku towarowego może być dokonana w miejscowym urzędzie „Trademark Office”. Okres ochrony znaku towarowego wynosi 10 lat od dnia rejestracji. Każdy obcokrajowiec lub zagraniczna firma może wnioskować o rejestrację znaku towarowego, zgodnego z odpowiednimi umowami zawartymi pomiędzy krajem, który reprezentują a Chinami, oraz zgodnego z odpowiednimi umowami traktatami, do których należą oba kraje, lub na zasadzie wzajemności. Zagraniczny inwestor może wnioskować o rejestrację znaku towarowego za pośrednictwem licencjonowanego agenta.

      Ważnym aspektem w ochronie własności jest ochrona patentowa. Odpowiedzialnym za sprawy patentowe w Chinach jest Urząd Patentowy (China Patent Office), który dokonuje analizy wniosków pod kątem Prawa Patentowego („Patent Law”). Urząd Patentowy ma swoje biura w poszczególnych prowincjach. Zagraniczni inwestorzy mogą składać aplikacje patentowe za pośrednictwem agentów. Opłaty za wnioski patentowe uzależnione są od specyficznej kategorii zaszeregowania. Okres ochrony patentowej wynosi 20 lat w przypadku wynalazku, a w przypadku wzorów 10 lat. W przeciwieństwie do znaków towarowych okres ważności nie może być przedłużany. Oprogramowanie komputerowe nie może być opatentowane, ale podlega ochronie z zakresu Copyright Law.

      Prawa własności intelektualnej są chronione przed ich naruszaniem zarówno środkami administracyjnymi, jak i na drodze postępowania sądowego. W przypadku naruszenia praw, właściciel może wystąpić z powództwem do właściwego sądu cywilnego, który w ChRL jest pierwszą instancją w tych sprawach. W przypadkach nadzwyczajnych zainteresowana strona może prosić sąd o zamrożenie aktywów pozwanego. Chiny zaadoptowały podwójną ścieżkę ochrony przed naruszaniem praw własności intelektualnej. Jedną z nich jest rozwiązanie spornej sprawy na szczeblu właściwego powiatu. Drugim sposobem jest wykorzystanie do tego celu agenta patentowego, który zgodnie z chińskim prawem patentowym (China`s Patent Law) może pełnić rolę mediatora.

       

      5.6. Informacja o aktach prawnych

      Ramy prawne regulujące działanie podmiotów zagranicznych na terenie ChRL są określane poprzez ustawy i rozporządzenia wydawane zarówno na szczeblu centralnym rządu przez m.in. Komitet Sterujący Ogólnochińskiego Zgromadzenia Przedstawicieli Ludowych i podpisywane przez prezydenta ChRL, jak również przez państwowe biura i instytuty im podległe. Organem centralnym sprawującym nadzór nad przedsiębiorstwami i regulującym ten rynek jest Państwowa Administracja ds. Przemysłu i Handlu (SAIC).

       

      Akty prawne regulujące działanie zagranicznych przedsiębiorstw na rynku ChRL możemy podzielić na sześć zasadniczych grup:

       

      1. Podstawowe akty prawne:

       

      2. Akty prawne związane z założeniem i prowadzeniem działalności gospodarczej przedsiębiorstw w sektorze:

       

      3. Rozporządzenia z zakresu prawa podatkowego:

      4. Rozporządzenia z zakresu ochrony środowiska naturalnego:

      5. Rozporządzenia z zakresu administrowania prawami do użytkowania ziemi:

       

      6. Import & Export

      W ramach aktywnie prowadzonej polityki przemysłowej wprowadzanych jest w życie wiele nowych szczegółowych regulacji prawnych mających na celu aktywizację poszczególnych sektorów gospodarki. Regulacje różnią się w poszczególnych prowincjach, stąd niezbędne jest zapoznanie się w oddziale SAIC z bieżącymi aktami prawnymi obowiązującymi na danym terenie.

       

      5.7 Katalog wytycznych dla inwestycji zagranicznych

      Jednym z najważniejszych dokumentów regulujących dostęp inwestorów zagranicznych do rynku chińskiego jest katalog wytycznych dla inwestycji zagranicznych. Dokument jest okresowo uaktualniany, a najnowsza jego wersja została przyjęta 10 kwietnia 2015 r.

      Zadaniem wytycznych jest ukierunkowanie inwestycji zagranicznych w zgodzie z założeniami polityki rządu ChRL wobec poszczególnych sektorów. Katalog dzieli się na trzy części: (i) sektory gospodarki, w których rząd zachęca do dokonywania inwestycji (encouraged), (ii) sektory gospodarki, gdzie inwestycje zagraniczne mają ograniczony charakter (restricted), (iii) sektory gospodarki zastrzeżone, w których nie będzie można dokonywać inwestycji zagranicznych (prohibited).

      Wytyczne zachęcają do inwestycji w branże i projekty związane z ochroną środowiska naturalnego, zwiększające efektywność wykorzystania surowców naturalnych, unowocześniające technologie „czystej” produkcji, czy projekty z zakresu wykorzystania energii odnawialnej. Restrykcje (w katalogu z 2015 r. objęte nimi jest 38 gałęzi przemysłu) dotyczą m.in. przemysłu ciężkiego, energetyki, transportu, nieruchomości, edukacji, bankowości, doradztwa prawnego etc. Gałęzie przemysłu niedostępne dla zagranicznych inwestorów (katalogu z 2015 r. określa 36 takich gałęzi przemysłu) to m.in. wydobycie metali szlachetnych i materiałów radioaktywnych, rybołówstwo, edukacja na szczeblu wojskowym, policyjnym czy szkoły partyjne, produkcja papierosów - tytoniu, produkcja tradycyjnych chińskich herbat, produkcja tradycyjnych chińskich farmaceutyków, działalność wydawnicza etc. 

      Treść aktów prawnych regulujących zakładanie i prowadzenie działalności gospodarczej na terenie ChRL przez podmioty zagraniczne jest dostępna na stronach internetowych SAIC pod adresem www.saic.gov.cn (wersje chińskie i angielskie).

       

       

      Przydatne linki i kontakty


       

      6.1. Administracja gospodarcza.

      www.english.mofcom.gov.cn – Ministerstwo Handlu,

      www.pbc.gov.cn/english - Ludowy Bank Chin,

      www.english.gov.cn – strona internetowa Rady Państwa,

      www.mof.gov.cn – Ministerstwo Finansów,

      www.agri.gov.cn – Ministerstwo Rolnictwa,

      www.miit.gov.cn – Ministerstwo Przemysłu i Technik Informatycznych,

      www.stats.gov.cn – Chiński Główny Urząd Statystyczny,

      www.english.customs.gov.cn – strona internetowa Głównej Dyrekcji Celnej,

      www.chinatax.gov.cn – Państwowa Dyrekcja Podatkowa,

      www.saic.gov.cn – Państwowa Administracja ds. Handlu i Przemysłu,

      www.cnta.gov.cn – Krajowa Administracja ds. Turystyki,

      www.sipo.gov.cn – Państwowe Biuro ds. Własności Intelektualnej.

      www.cnao.gov.cn – National Audit Office (Państwowy Urząd Kontroli)

      6.2. Rządy lokalne.

      Pekin

      www.bjinvest.gov.cn – strona rządu lokalnego w Pekinie (ds. inwestycji),

      www.english.tax861.gov.cn/ - strona urzędu skarbowego w Pekinie

      Szanghaj

      www.shanghai.gov.cn – strona rządu lokalnego w Szanghaju

       

      Chengdu

      www.chengdu.gov.cn – strona rządu lokalnego w Chengdu

      Dalian

      www.en.dl.gov.cn/ - strona rządu lokalnego w Dalian

      Hangzhou

      www.eng.hangzhou.gov.cn/ - strona rządu lokalnego w Hangzhou

      Jinan

      www.531springs.com/English/ - strona rządu lokalnego w Jinan

       Kunming

      www.en.kunming.cn/ - strona rządu lokalnego w Kunming

       Nanjing

      www.nanjing.gov.cn/en/ - strona rządu lokalnego w Nanjing

       Qingdao

      www.english.qingdao.gov.cn/ - strona rządu lokalnego w Qingdao

       Shenzhen

      www.english.sz.gov.cn/ - strona rządu lokalnego w Shenzhen

       Tianjin

      www.english.enorth.com.cn/ - strona rządu lokalnego w Tianjin

       Yantai

      www.en.yantai.gov.cn/ - strona rządu lokalnego w Yantai

       6.3. Oficjalna prasa ekonomiczna.

       www.chinaview.cn/business - dział ekonomiczny agencji prasowej Xinhua.

       6.4. Oficjalne strony o charakterze ekonomicznym.

       www.english.ccpit.org – Rada Promocji Handlu Zagranicznego,

      www.fdi.gov.cn – strona internetowa ,,Invest in China” (portal Ministerstwa Handlu ChRL).

      www.en.ec.com.cn/index.shtml - China International Electronic Commerce Network

       6.5. Inne

       www.lawinfochina.com – prowadzone przez Uniwersytet Pekiński kompendium prawa chińskiego

      www.chinalaw.gov.cn/article/english/ - strona Biura Prawnego Rady Państwa ChRL

      www.europeanchamber.com.cn/en/home - strona unijnej Izby Handlowej w Chinach

       

      29 stycznia 2014 (ostatnia aktualizacja: 23 grudnia 2016)

      Tagi: Azja Chiny

      Drukuj Drukuj Podziel się treścią: