close

  • Polsce – służyć, Europę – tworzyć, Świat – rozumieć

     

  • INDONEZJA

  • Indonezja

    •  

       Informacje o kraju


       

       

      1.1              Położenie geograficzne: największy archipelag świata (ok. 18 tys. wysp) rozciągający się wzdłuż równika w Azji Południowo-Wschodniej na przestrzeni 5 tys. km, między Oceanem Indyjskim a Pacyfikiem; ludność: 250 mln; obszar: 1,9 mln km2, stolica: Dżakarta; język urzędowy: indonezyjski (podobny do malajskiego).

       

      1.2              Warunki klimatyczne: klimat gorący tropikalny.

       

      1.3              Główne bogactwa naturalne: gaz, ropa naftowa, cyna, węgiel, nikiel, boksyty, miedź, złoto, srebro, energia geotermalna.

       

      1.4              System walutowy, kurs i wymiana: rupia indonezyjska, kurs ustabilizowany, wolnorynkowy, 1 EUR = 14 500,

                           1 USD = 13 600 IDR.

       

      1.5              Religia: islam (86%), chrześcijaństwo (9%), hinduizm (2%).

       

      1.6              Infrastruktura transportowa: ok. 150 lotnisk, ok. 6 000 km linii kolejowych (125 km zelektryfikowanych), ponad 200 000 km dróg o nawierzchni utwardzonej, 10 dużych portów.

       

      1.7              Wizy do Indonezji: W dniu 18.09.2015 r. Indonezja na mocy dekretu prezydenckiego 104/2015 dokonała nowelizacji dekretu z dnia 10.06.2015 r., umożliwiającego Polakom bezwizowy wjazd do Indonezji w celu turystycznym. Nowelizacja dekretu podtrzymuje możliwość wjazdu bezwizowego wyłącznie w celu turystycznym, na pobyt do 30 dni. Pobyt nie będzie mógł ulec przedłużeniu ani też nie będzie możliwa  zmiana charakteru wizy.

       

      W dalszym ciągu wjazd do Indonezji w ramach ruchu bezwizowego jest ograniczony do następujących lotnisk międzynarodowych:
      1. Jakarta Sukharno Hatta
      2. Bali International
      3. Medan International
      4. Batam International
      5. Surabaya International;
      W stosunku do dekretu zasadniczego, zwiększono liczbę portów morskich, przez które można wjechać do Indonezji bez konieczności wykupowania wizy. Obecnie jest to 9 następujących przejść morskich:
      1. Bandar Bentan Telan Lagoi, Tanjung Uban,
      2. Bandar Seri Udana Lobam, Tanjung Uban,
      3. Batam Center – Batam,
      4. Citra Tri Tunas, Batam,
      5. Marina Teluk Senimba Batam,
      6. Nongsa Terminal Bahari, Batam,
      7. Sekupang Batam,
      8. Sri Bintan Pura, Tanjung Pinang,
      9. Tanjung Balai Karimun, Tanjung Balai Karimu.

       

      Ułatwienie stanowi zwiększenie liczby przejść granicznych przez, które można będzie w ramach ruchu bezwizowego wyjechać z Indonezji. Po nowelizacji dekretu, w ramach turystycznego ruchu bezwizowego, z Indonezji można wyjechać przez 29 lotnisk, 88 przejść morskich oraz 7 lądowych (wykaz przejść, patrz załącznik).

       

      Należy pamiętać, że obowiązujące do tej pory zasady wizowe dotyczące innych celów niż turystyczny zostały utrzymane, w tym konieczność posiadania paszportu ważnego minimum sześć miesięcy.

      Pragniemy zaznaczyć, że z uwagi na brak spójności obowiązujących przepisów w tym zwłaszcza definicji wjazdu turystycznego a także ze względu na chroniczne opóźnienia w dotarciu informacji do wszystkich punktów granicznych, ostateczna decyzja o możliwości wjazdu bezwizowego lub zobligowanie do wykupienia wizy wjazdowej należy do urzędnika straży granicznej. Zalecamy wszystkim zachować szczególną ostrożność przy korzystaniu z przywileju turystycznego ruchu bezwizowego i warto pamiętać, że w przypadku konieczności wjazdu do Indonezji w innym celu niż turystyczny należy wykupić wizę wjazdową (VOA). Koszt VOA wynosi obecnie 35 USD. 

       

      Przy dłuższych pobytach, przy celach wyjazdu innych niż turystyczny/biznesowy oraz w przypadku posiadania paszportu tymczasowego o wizę należy aplikować przed wyjazdem, w Ambasadzie Indonezji w Warszawie, ul. Estońska 3/5, tel. +48 22 6175179, +48 22 6175108, fax +48 22 6174455, email: info@indonesianembassy.pl.

       

      1.8              Wykaz świąt państwowych w 2015 r.:

       

      1 stycznia (czwartek)

      Nowy Rok

      19 luty (czwartek)

       Imlek/Chiński Nowy Rok

       21 marca (sobota)

       Nyepi/hinduski dzień milczenia

       3 kwietnia (piątek)

       Wielki Piątek

       14 maja (czwartek)

       Wniebowstąpienie Jezusa Chrystusa

       17 lipca (piątek)

       Idul Fitri - Zakończenie Postu Islamskiego

       17 sierpnia (środa)

       Dzień Niepodległości Indonezji

       24 września (czwartek)

       Idul Adha

       14 października (środa)

       Nowy Rok Muzułmański

      25 grudnia (wtorek) Boże Narodzenie

       

       

      System administracyjny


       

      Indonezja, kraj o największej liczbie wyznawców islamu, jest republiką parlamentarno-prezydencką, przy dominującej roli władzy wykonawczej. Głową państwa jest prezydent (jednocześnie szef rządu). Funkcję tę sprawuje Joko WIDODO „Jokowi” (JWJ), który wyborach 2014 pokonał nieznacznie b. generała Prabowo Subianto.


      Władza ustawodawcza należy do dwuizbowego  parlamentu – Izby Reprezentantów (560 deputowanych, rzeczywiste funkcje legislacyjne i kontrolne) oraz Izby Reprezentantów Regionów (izba samorządowa, 136 członków). Kadencja parlamentu wynosi 5 lat. 9 kwietnia 2014 r. odbyły się wybory parlamentarne - zwyciężyła z ok. 20%  poparciem partia PDI-P kierowana przez Megawati Sukarnoputri (córka b. prezydenta Sukarno, Ojca Założyciela Indonezji). Drugie miejsce uzyskała partia GOLKAR ok.15% głosów, kolejne miejsce zajęła GERINDRA (ok. 12%) i Partia Demokratyczna b. prezydenta Susilo Bambang Yudhoyono (ok. 10%). Do parlamentu nie weszły ugrupowania o charakterze fundamentalistyczno-islamistycznym.


      Rządząca koalicja „Indonesia Hebat” skupiona wokół JWJ posiada zaledwie 207 spośród 560 miejsc w Izbie Reprezentantów. Resztę stanowi koalicja opozycyjna ”Merah Putih”. Brak większości parlamentarnej może znacząco utrudnić prezydentowi JWJ realizację ambitnego programu reform. Nie należy wykluczać, iż dojdzie do przetasowań w składzie obu koalicji oraz zmian w członkostwach partyjnych. Wewnętrzna scena polityczna w połowie 2015 roku wydaje się mocno niestabilna.


      Istotną instytucją  na wewnętrznej scenie politycznej jest powołana w 2002 r. Komisja Antykorupcyjna (KPK), która wyrosła na potężny (prawie) niezależny organ zajmujący się lustracją polityków i wysokich urzędników pod kątem uczciwości finansowej, przejrzystości ich dochodów, możliwości korupcji. Korupcja to jedna z największych bolączek Indonezji (w toku lustracji kandydatów na ministrów powstającego rządu JWJ w paź. 2014 okazało się, że aż 1/3 uwikłana jest w niejasne sprawy finansowe i może być podejrzana o złamanie prawa). W 2015 r. w wyniku sporów kompetencyjnych między KPK, Policją i Wojskiem doszło do ograniczenia kompetencji KPK. Do końca 2015 r. ma nastąpić wymiana kierownictwa Komisji. 
       

       

      Gospodarka


       

       

                              Ogólna charakterystyka sytuacji gospodarczej, w tym: główne tendencje zmian PKB, inflacji, bezrobocia, inwestycji, struktury i kierunków handlu zagranicznego, struktury branżowej i geograficznej inwestycji zagranicznych.

       

       

      PKB w 2014 roku w Indonezji wzrósł o 5,02%, przy czym jest to wynik dużo słabszy niż w roku poprzednim (5,58%). Według danych kwartalnych, w ciągu pierwszych trzech miesięcy zanotowano wzrost na poziomie 5,2%, w drugim kwartale 5,4%. Wyraźny spadek nastąpił w trzecim i czwartym kwartale osiągając poziom 5,01%. Wzrost poziomu konsumpcji prywatnej wyniósł 5,14%, osiągając wynik o 0,28% słabszy niż w roku 2013. Konsumpcja publiczna zanotowała również wyraźny spadek z poziomu 6,93% w 2013 do 1,98% oraz nakłady na środki trwałe. Wzrost nastąpił natomiast w przypadku konsumpcji organizacji pozarządowych o charakterze non-profit. Powiększyło się także średnie tempo wzrostu importu z 1,86 % do 2,19%, przy jednoczesnym spadku wzrostu eksportu z 4,17% do 1,02% w roku 2014. 

       

      Dokonując podziału sektorów  gospodarki, siedem sektorów z wykazanych siedemnastu, zanotowało wyższe tempo wzrostu niż w roku 2013 (zaznaczone barwą żółtą w poniższej tabeli).

       

      Wzrost poszczególnych sektorów gospodarki w 2013 i 2014

      Komponent PKB

      Stopa wzrostu ( % )

       

      2013

      2014

      Rolnictwo, leśnictwo, rybołówstwo

      4,2

      4,2

      Górnictwo i przemysł wydobywczy

      1,7

      0,5

      Produkcja towarowa

      4,5

      4,6

      Elektryczność

      5,2

      5,5

      Oczyszczanie wody, gospodarka odpadowa i recykling

      4,1

      3,1

      Budownictwo

      6,1

      6,9

      Handel detaliczny, samochodowy i motocyklowy

      4,7

      4,8

      Transport i magazynowanie

      8,4

      8

      Rynek mieszkaniowy i artykułów spożywczych

      6,8

      5,9

      Informacje i komunikacja

      10,4

      10

      Usługi finansowe i ubezpieczeniowe

      9,1

      4,9

      Rynek nieruchomości

      6,5

      5,0

      Usługi firmowe

      7,9

      9,8

      Administracja rządowa, obronność oraz polityka społeczna

      2,4

      2,5

      Edukacja

      8,2

      6,3

      Opieka zdrowotna

      7,8

      8

      Inne usługi

      6,4

      8,9

       

      PKB w przeliczeniu na jednego mieszkańca w 2014 roku wyniósł 41.8 milionów IDR. Jest to wzrost o 9% w porównaniu z 38.3 milionami IDR dochodu per capita w 2013 roku. Mimo to, przez ostatnie sześć lat zauważalne są permanentne spadki procentowego wzrostu . Ze średniego wzrostu na poziomie 13-14% w latach 2009-2012, do wspomnianych 9%. Wartość PKB per capita w USD wynosi lekko ponad 3500, sytuując Indonezję pod tym względem przez Bank Światowy w gronie gospodarek średnio rozwiniętych niższej kategorii. Według danych Międzynarodowego Funduszu Walutowego, Indonezja ze swoim PKB na jednego mieszkańca zajmuje 115 miejsce, pomiędzy Tuvalu i Gwatemalą.

       

      Handel

       

      W 2014 roku indonezyjski eksport osiągnął łączną sumę 176.3 miliardów USD. Jest to spadek o 3,4 % w porównaniu z 182.5 miliardami w roku poprzedzającym. Eksport paliw spadł o 7% i uzyskał wartość na poziomie 30.3 miliardów USD. Sprzedaż reszty produktów indonezyjskiej gospodarki, zmalała o 2,6%, z 149.9 miliardów USD do 145.9 miliardów. Łączna suma dóbr importowanych, wyniosła 178.2 miliardy USD zaliczając spadek o 4,5 % z rokiem 2013 (186.6 miliardów USD). Import paliw zmniejszył swoją wartość z 45.3 miliardów USD do 43.5 miliardów, spadek na poziomie 4,7% zaliczył również import innych towarów nie będących nośnikiem energii, z 141.1 miliardów do 134.7 miliardów USD. Bilans handlowy Indonezji, osiągnął deficyt na poziomie 1.88 miliardów USD (z czego 13.13 miliardów USD w sektorze paliwowym i 11.24 miliardy w innych sektorach gospodarki), przy czym jest to poziom o 46% niższy w porównaniu z rokiem 2013, kiedy to deficyt handlowy wyniósł 4.08 miliardów USD.

       

      Łączna wartość importowanych surowców wyniosła 136.2 miliardy USD, zaliczając spadek w tym zakresie o cztery punkty procentowe ze 142 miliardów USD. Import dóbr kapitałowych zmniejszył się o 7,1% (ze 31.5 miliardów USD do 29.3 miliardów USD), zaś dóbr konsumpcyjnych o 3,6% (z 13.1 miliardów USD do poziomu 12.7 miliardów USD).

       

      W roku 2014 Unia Europejska wraz ze wzrostem o 0,9%, stała się główną destynacją dla indonezyjskiego eksportu produktów i towarów pozapaliwowych, osiągając wartość 16.8 miliardów USD. Udział UE w tym zakresie wynosi 11,5%, o 0,2% większy niż ChRL oraz o 0,6% od USA. W roku 2014, eksport do Państwa Środka zmalał o 22,6%. Podobny trend był zauważalny w przypadku sprzedaży, wytworów indonezyjskiej gospodarki do Japonii (-9,9%) i Republiki Korei (-5,5%). Zwiększyła się za to wartość eksportu do Stanów Zjednoczonych (o 5,1%) oraz Australii (24,3%).

       

      Wartość importu towarów pozapaliwowych z Unii Europejskiej spadła o 6,54% z 13.5 miliardów USD do 12.6 miliardów USD. Udział procentowy UE w tym zakresie wyniósł 9,35%, klasując wspólnotę na trzeciej pozycji za azjatyckimi potęgami gospodarczymi tj.  Chinami i Japonią.

       

      Inwestycje w Indonezji w 2014 roku.

       

      Według danych zgromadzonych przez Radę Koordynacji Inwestycji , BKPM, łączna wartość inwestycji bezpośrednich, krajowych jak i zagranicznych w 2014r. wyniosła  463,1 trylionów IDR. Oznacza to wzrost o 16 punktów procentowych w zestawieniu z zeszłorocznymi danymi. Co więcej suma ta również przekroczyła przewidywania strony rządowej, która prognozowała łączną wartość inwestycji bezpośrednich w 2014 r., na poziomie 456,6 tryliardów rupii indonezyjskich. Wartość bezpośrednich inwestycji zagranicznych wzrosła o 14% w porównaniu z rokiem 2013 i osiągnęła pułap 307 trylionów IDR.  Wzrost nastąpił również w przypadku bezpośrednich inwestycji krajowych (o 22%) osiągając wartość 156,1 tryl IDR,  przy czym, celem administracji rządowej było 159,3 trylionów IDR.

       

      Pięć głównych sektorów w których realizowane były inwestycje krajowe to: energetyka, gaz, woda: 26,3 tryl IDR; przemysł spożywczy: 19,6 tryl IDR; transport, magazynowanie, komunikacja: 15,7 tryl IDR; przemysł chemiczny i farmaceutyczny: 13,3 tryl IDR; nieruchomości, parki przemysłowe, budynki biurowe: 13,1 tryl IDR. W porównaniu z zeszłorocznym zestawieniem dominującą pozycję utrzymuje w dalszym ciągu sektor energetyki, gazu i wody,  zaś na znaczeniu utracił przemysł wydobywczy (drugie miejsce w poprzednim zestawieniu i spadek wartości inwestycji w tym sektorze aż o 15,66 tryl IDR).

       

      Z ogółu bezpośrednich inwestycji krajowych, aż 64,7% było realizowanych tylko w pięciu prowincjach: Jawa Wschodnia: 38,1 tryl IDR (24,4 % ogółu BIK);  Jawa Zachodnia: 18,7 tryl IDR (12%); Okręg  Specjalny Dżakarta: 17,8 tryl IDR (11,4%); Jawa Centralna: 13,6 tryl IDR (8,7%); Kalimantan Wschodni: 12,9 tryl IDR (8,2%).

       

      Główne sektory w przypadku inwestycji zagranicznych to: przemysł wydobywczy: 4,8 mld USD; przemysł spożywczy: 3,1 mld USD; transport, magazynowanie, komunikacja: 3 mld USD; przemysł maszynowy, elektryczny, przetwórstwo metali: 2,4 mld USD; przemysł chemiczny i farmaceutyczny: 2,3 mld USD. Porównując z rokiem poprzednim, niezmienna jest wartość BIZ w sektorze wydobywczym, zaś na znaczeniu zyskał przemysł spożywczy. Zmniejszyła się za to, waga przemysłu transportowo-motoryzacyjnego (spadek z drugiej pozycji na siódmą, różnica o 1,7 mld USD).

       

      Pięć głównych prowincji w przypadku bezpośrednich inwestycji zagranicznych to: Jawa Zachodnia: 6,6 mld USD (23% ogółu BIZ); Okręg Specjalny Dżakarta: 4,5 mld USD (18,8%); Kalimantan Wschodni: 2,1 mld USD (7,5%); Banten: 2 mld USD (7,1 %); Jawa Wschodnia: 1,8 mld USD (6,3 %).

       

      Pośród głównych inwestorów zagranicznych należy wymienić : Singapur: 5,8 mld USD; Japonię: 2,7 mld USD, Malezję: 1,7 mld USD, Holandię: 1,7 mld USD, Wielką Brytanię: 1,5 mld USD. W tym aspekcie, porównując z rokiem 2013, nastąpiła zamiana na pozycji lidera pomiędzy Singapurem (wzrost o 1,1 mld USD), a Japonią (spadek o 2 mld USD).  Zmniejszyło się znaczenie inwestycji z USA (spadek o 1,6 mld USD) i Republiki Korei (spadek o 1,1 mld USD). Wartość BIZ Unii Europejskiej liczonej jako całość, wyniosła w 2014 roku 3,6 mld USD co stawia Wspólnotę de facto na drugiej pozycji.  W przypadku Polski, inwestycje o łącznej wartości  4,4 milionów USD, dały Rzeczypospolitej 34 miejsce, przed częścią relatywnie większych gospodarek, jak chociażby Rosji, Brazylii czy Meksyku. Wartość BIZ o charakterze mieszanym, wyniosła zaś 7,6 mld USD.

       

      O tym jak istotne są inwestycje bezpośrednie dla indonezyjskiej gospodarki, może świadczyć fakt, iż kreują one 31% Produktu Krajowego Brutto, będąc przy tym jedną z głównych siłą napędowych ekonomii tego kraju.  Według prognoz BKPM, wzrost inwestycji w 2015 roku ma zmaleć do 12%. Oczekiwana, łączna suma inwestycji wynosi 519,5 trylionów IDR, z czego 175,8 trylionów IDR pochodzić będzie z bezpośrednich inwestycji krajowych.

       

      Mimo to, bazując na danych z przedziału 2010-2014, nie jest dostrzegany wyraźny wzrost wartości inwestycyjnych w poszczególnych kwartałach. Ukazuje to coraz większą stabilność i równowagę indonezyjskiej gospodarki.

       

      Co więcej, na podstawie danych z ostatnich czterech lat, 42% wartości inwestycji zagranicznych i krajowych to kontynuacja rozpoczętych już projektów firm obecnych na rynku. Pokazuje to, iż zagraniczne koncerny jak i firmy krajowe, dostrzegają w dalszym ciągu w Indonezji, perspektywy rozwoju oraz ekspansji produkcji i sprzedaży.

       

      Poziom inflacji i stopy procentowe

       

      Stopa inflacji w roku 2014 wyniosła 8,36%, zaliczając delikatny spadek z 8,38% w roku poprzednim. Biorąc pod uwagę rok bazowy, poziom inflacyjny notował trend spadkowy osiągając stopę inflacji na poziomie 3,9% w sierpniu. Gwałtowna zmiana nastąpiła w okresie wrzesień-grudzień, z powodu wzrostu cen subsydiowanych paliw, gazu oraz elektryczności. Wzrost cen paliw spowodował znaczne zmiany w kosztach transportu (wzrost cen o 4,3% w listopadzie i o 5,5% w grudniu), wpływając tym samym na podniesienie cen artykułów żywnościowych (wzrost o 2,15% i 3,2% artykułów nieprzetworzonych oraz o 0,71% i 1,96% w przypadku produktów przetworzonych).

       

      Rok 2014 był również okresem sporych wahań jeżeli chodzi o wartość rupii indonezyjskiej. Przez większość roku bazowego, kurs IDR utrzymywał się na poziomie 12 500 za 1 USD. W grudniu zaś waluta indonezyjska uległa deprecjacji (o 2,25%) w porównaniu ze styczniem 2014 roku, kiedy to za 1 USD należało zapłacić 12 225 IDR. Najniższą wartość indonezyjska rupia osiągnęła 16 grudnia tj. 12 900 IDR za 1 USD. Trend ten bazował na przyczynach czysto zewnętrznych i wewnętrznych. W przypadku tych pierwszych należy nadmienić niepewność i napięcie utrzymywane na światowych giełdach, spowodowane poluzowaniem polityki pieniężnej przez System Rezerwy Federalnej USA. Wzrost wartości dolara amerykańskiego, osłabił wiele walut światowych, w tym indonezyjską rupię. Jeżeli chodzi o czynniki wewnętrzne, spadek wartości waluty spowiadany był również deficytem w handlu który w afekcie, zmniejszył zaufania dla rupii oraz wykreował nadwyżkę popytu na dewizy. Nadwyżka ta spowodowana była również potrzebą spłaty zadłużenia zagranicznego podmiotów państwowych jak i prywatnych.

       

       

      Bank Centralny Indonezji utrzymywał przez pierwsze dziesięć miesięcy stopy procentowe na poziomie 7,5%. Zmiana stóp procentowych nastąpiła 18  listopada, wzrastając do 7,75%. Ponadto w porównaniu z rokiem 2013 (99.4 miliardy USD), Indonezja zwiększyła poziom posiadanych rezerw walutowych do 111.9 miliardów USD.

       

      Bezrobocie i struktura zatrudnienia

       

      Indonezja jest czwartym najludniejszym państwem świata z siłą roboczą w postaci prawie 122 milionów osób gotowych do pracy. Według danych OECD stopa bezrobocia w 2014 roku wyniosła 5,7%. Wynik ten ukazuje permanentny proces zmniejszania się liczby Indonezyjczyków pozostających bez zatrudnienia. Przykładowo stopa bezrobocia w 2007 roku wyniosła 7%, a w 2013 - 6,2%. Co więcej stopa ludzi młodych bez pracy wynosi 17,1%, przy czym, w roku 2007 co czwarty młody Indonezyjczyk pozostawał bez stałego źródła dochodu pochodzącego z pracy.

       

      Lata

      2006

      2007

      2008

      2009

      2010

      2011

      2012

      2013

      2014

      Stopa bezrobocia pośród ludności aktywnej zawodowo (w procentach)

       

       

      10,3

       

       

      9,1

       

       

      8,4

       

       

      7,9

       

       

      7,1

       

       

      6,6

       

       

      6,1

       

       

      6,2

       

       

      5,7

       

       

      Dane z Centralnego Urzędu Statystycznego Indonezji (Badan Pusat Statistik) ukazują, iż prawie 41% zatrudnionych pracuje w sektorze rolnictwa. Szeroko pojęty sektor usługowy zatrudnia około 44% pracujących, najmniejszy odsetek zaś, pracuje w przemyśle – 15,4%.

       

       

       

      Raport podsumowujący

       

      Według najnowszych danych dotyczących 2014 roku, stopa wzrostu Produktu Krajowego Brutto w Indonezji wyniosła 5,02%. Jest to najniższy wynik tego kraju odnotowany od 2009 roku.  Pośród dwóch głównych czynników determinujących spowolnienie gospodarcze należy wymienić zmniejszenie tempa wzrostu i restrukturyzację chińskiej gospodarki, co skutkuje zmniejszeniem podaży towarów wraz ze spadkiem finansowania przedsięwzięć gospodarczych oraz utrudnienia inwestycyjne spowodowane poluzowaniem polityki pieniężnej przez System Rezerwy Federalnej USA.  Nie jest zaskoczeniem, iż oddziaływanie spowolnionej gospodarki ChRL (najniższy wzrost od 24 lat) rzutuje na kondycję gospodarczą państw eksporterów. Patrząc porównawczo, mimo iż gospodarka indyjska notuje permanentny wzrost, stopa wzrostu PKB Indonezji w dalszym ciągu wypada bardzo korzystnie w porównaniu z Brazylią, Rosją i piątką głównych państw formułujących ASEAN, nie mówiąc już o Japonii i państwach strefy euro. Co więcej dzieje się tak,  pomimo stóp procentowych utrzymywanych przez Bank Centralny na poziomie ponad 7% oraz roku wyborczego, który przeważnie jest okresem niepewności dla wielu inwestorów. Poziom inwestycji w 2014 roku wyniósł 43 miliardy USD, z czego dwie trzecie pochodziło z Bezpośrednich Inwestycji Zagranicznych.

       

      Mimo, iż deficyt handlowy w 2014 roku był dużo mniejszy w porównaniu z rokiem poprzednim,  ogólnie pojmowane osiągnięcia ekonomiczne Indonezji raczej są rozczarowujące. Bilans handlowy z roku na rok spada o 3 punkty procentowe. Czynnikiem utrzymującym ten trend jest wspomniane już spowolnienie gospodarcze Chin, a co za tym idzie zmniejszenie eksportu i cen eksportowanych dóbr do państwa środka. Poziom eksportu do UE wzrósł o 0,9%, przy czym import z państw Wspólnoty pomniejszył się o 6,54%. Wiąże się to w dużej mierze ze spadkiem importu dóbr inwestycyjnych; notabene niezbędnych jeżeli administracja prezydenta Widodo chce zwiększyć poziom produkcji. Udział UE w rynku spadł z 9,5% w 2013 roku, do 9,35%.

       

      Generalnie, Unia Europejska coraz wyraźniej postrzega siebie jako strategicznego partnera handlowego i inwestycyjnego Indonezji. Wspólnota zastąpiła ChRL na pozycji największego rynku eksportowego oraz Japonie w przypadku wartości Bezpośrednich Inwestycji Zagranicznych, zajmując drugie miejsce po Singapurze. Co więcej, UE jest największym (wyłączając przemysł petrochemiczny) partnerem handlowym z którym Indonezja utrzymuje dodatni bilans. Podczas boomu towarowego, sektor produkcji był w dużej mierze pomijany. Prezydent Widodo zamierza pobudzić sektor produkcji pracochłonnej oraz „celuje” w zwiększenie ilości dóbr eksportowanych o 300% w przeciągu 5 kolejnych lat. Sektor produkcji zatrudnia tylko 13% spośród 125 milionowej siły roboczej. Każdoroczna kreacja dwóch milionów miejsc pracy będzie również istotnym zadaniem administracji prezydenta. Jest wielce prawdopodobne, iż bez CEPA (Comprehensive Economic Partnership Agreement), Indonezja nie zwiększy swojego eksportu do państw unijnych, co więcej może utracić część udziału UE w swoim rynku (przykładowo Wietnam zdaje się stwarzać bardziej sprzyjające warunki ) oraz utracić możliwości które daje rosnący potencjał inwestycyjny.

       

      Konkludując, rok 2015 będzie niezwykle interesującym jeżeli chodzi o rozwój relacji UE z Indonezją. Indonezja ze swoją dywidendą demograficzną, konkurencyjnymi płacami, rosnącą klasą średnią oraz olbrzymim rynkiem wewnętrznym, pozostaje swoistego rodzaju magnesem dla europejskich inwestorów. Mimo to, potencjał ten nie jest w pełni wykorzystywany, zaś ChRL i Japonia objawiają coraz wyraźniejsze starania by pogłębić swoje relacje z największą gospodarką ASEAN. Rząd Widodo dostrzega w Unii Europejskiej istotnego partnera w kwestii transformacji gospodarki indonezyjskiej. W przeciągu tego roku,  będzie można dostrzec czy starania te będą wystarczające by przezwyciężyć głęboko osadzone tendencje nacjonalistyczne i pomogą przyspieszyć implementację CEPA.

       

      Dwustronna współpraca gospodarcza


       

       

                  Gospodarcze umowy dwustronne:

       

      ·                    Umowa o transporcie lotniczym między Rządem RP a Rządem Republiki Indonezji dotycząca regularnej komunikacji lotniczej (1991.12.13);

      ·                          Umowa między Rządem RP a Rządem Republiki Indonezji o popieraniu i ochronie inwestycji (1992.10.06);

      ·                    Umowa między Rządem RP a Rządem Republiki Indonezji w sprawie unikania podwójnego opodatkowania i zapobiegania uchylaniu się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodów (1992.10.06);

      ·                          Umowa między Rządem RP a Rządem Republiki Indonezji o współpracy w zwalczaniu międzynarodowej przestępczości zorganizowanej i innych rodzajów przestępczości (2005.07.02);

      ·                          Umowa między Rządem RP a Rządem Republiki Indonezji o współpracy w dziedzinie obronności (2006.06.06);

      ·                          List intencyjny ws. współpracy w sektorze energetycznym (2011.09.26);

      ·                    W trakcie uzgodnień ze stroną indonezyjską jest również projekt umowy o współpracy gospodarczej, a także list intencyjny ws. współpracy w dziedzinie rybołówstwa.

       

      Wolumen wymiany handlowej pomiędzy Polską a Indonezją pozostaje wciąż na stosunkowo niskim poziomie. W polskich i indonezyjskich statystykach obrotów występują znaczne różnice liczbowe spowodowane przede wszystkim różnym definiowaniem kraju eksportera/importera. Spora część handlu między oboma krajami odbywa się za pośrednictwem kraju/krajów trzecich – zwłaszcza Singapuru czy Niemiec i to w ich danych statystycznych pojawiają się, trudne do wyselekcjonowania wartości handlowe eksportu/importu Polski/Indonezji.


      Wg indonezyjskich danych statystycznych obroty towarowe między Polska a Indonezją  w 2014 wyniosły 539,7 mln USD, wg statystyk polskich 938,6 mln USD. W obu statystykach zaobserwować można deficyt handlowy po stronie Polski,  w 2014  – 252,1 mln USD (wg statystyk indonezyjskich) oraz -640,8 mln USD (wg statystyk polskich). Powyższe różnice wynikają z odmiennych metod liczenia wymiany handlowej urzędów statystycznych obu krajów.

       

      Wymiana handlowa między Polską i Indonezją wg statystyk indonezyjskich:

       

      Mln USD

      2011

      2012

      2013

      2014

      Obrót

      481,8

      467,4

      516,5

      539,7

      EKSPORT

      101,4

      127,4

      151,1

      143,8

      IMPORT

      380,4

      340,0

      365,4

      395,9

      SALDO

      -279,0

      -212,6

      -214,3

      -252,1

       

      Źródło: Indonezyjska Agencja Statystyczna, Indonezyjskie Ministerstwo Handlu

       

       

       

      Wymiana handlowa między Polską a Indonezją wg statystyk polskich:

       

      Mln USD

      2011

      2012

      2013

      2014

      Obrót

      840,8

      745,0

      842,3

      938,6

      EKSPORT

      120,9

      122,0

      140,7

      148,9

      IMPORT

      719,9

      623,0

      701,6

      789,7

      SALDO

      -599,0

      -501,0

      -560,9

      -640,8

       

      Źródło :GUS RP

       

      Eksport indonezyjski do Polski to przede wszystkim surowa i częściowo przetworzona naturalna guma a także komponenty elektroniczne (obwody drukowane, falowniki, części maszyn elektrycznych, elektronicznych przewodników), wyroby elektroniczne dla odbiorcy końcowego, tj. soczewki do obiektywów dla aparatów i projektorów. Pozostałe, istotne towary eksportowe obejmują wyroby drewniane (m.in. sklejka, parkiety), obuwie i tekstylia (m.in. tkaniny, przędza, odzież) oraz produkty rolne (m.in. wosk pochodzenia roślinnego, kawa, herbata, pieprz).

       

      Eksport z Polski do Indonezji to przede wszystkim chemikalia, serwatka, maszyny i urządzenia mechaniczne, nabiał, kosmetyki. 

             

      Warto odnotować, że zauważalną aktywność na rynku indonezyjskim wykazują polskie firmy mleczarskie, których eksport stanowi blisko 2% indonezyjskiego rynku mleczarskiego. Obecnie oficjalnie zarejestrowanych jest 8 polskich przedsiębiorstw.

       

      Warunki zaistnienia na rynku indonezyjskim są bardzo trudne, gdyż polityka gospodarcza jest bardzo rygorystyczna i zaostrzający się protekcjonalizm tworzy wciąż nowe bariery rynkowe. Jaskrawym przykładem efektów takich działań, jest likwidacja oddziału PHO w Dżakarcie oraz problemy firmy Konspol, która pomimo nabycia w 2013 r. nieruchomości w okolicy Bandungu, Jawa Zachodnia, nadal nie może przystąpić do budowy zakładów przetwórstwa drobiu. Znaczne problemy przeżywają także polskie firmy górnicze Kopex i Famur, których przyszłość w Indonezji jest nadal niepewna. 

                 

       

      Dostęp do rynku


       

      W opublikowanym w dniu 28.10.2015 r. raporcie Banku Światowego (BŚ) zawierającego ranking 189 krajów pod względem łatwości prowadzenia biznesu ( World Bank Doing Business 2016 – WBDB 2016), Indonezja została sklasyfikowana na 109 miejscu przesuwając się w górę o 11 pozycji w stosunku do poprzedniej edycji WBDB.

       

      Należy jednak odnotować, że rynek indonezyjski jest bardzo trudnym rynkiem dla przedsiębiorstw zagranicznych. Związane to jest nie tylko z silną tendencją nacjonalistyczną i polityką protekcjonistyczną zmierzającą do ochrony przedsiębiorstw krajowych, lecz także powszechną korupcją, nadmiernie rozbudowaną strukturą administracyjną oraz  mało przejrzystymi przepisami związanymi z działalnością gospodarczą.

      Do najważniejszych barier rynkowych zaliczymy:

       

      Zaświadczenie Halal – jest to certyfikat zaświadczający, że produkt przeznaczony na rynek indonezyjski spełnia normy zgodne z wymaganiami muzułmańskimi. Certyfikat ten można uzyskać za pośrednictwem każdego związku muzułmańskiego, który posiada pełnomocnictwo  Madżlis Ulama Indonesia (MUI – Indonezyjska Rada Ulemów). Na przykład w Polsce certyfikat ten można uzyskać za pośrednictwem Muzułmańskiego Związku Religijnego RP (MZR). Obecnie certyfikat halal dotyczy nie tylko wyrobów spożywczych, lecz również kosmetycznych.

       

      Country Recognition, Country Aprroval – niezwykle skomplikowana i długotrwała procedura, w którą zaangażowane są m.in. Ministerstwo Rolnictwa RI  oraz Główny Inspektorat Weterynarii RP, a także Państwowa Inspekcja Ochrony Roślin i Nasiennictwa, dot. wystawienia certyfikatu akceptacji kraju pochodzenia - dokumentu ten jest niezbędny do oficjalnej rejestracji przedsiębiorstw pragnących eksportować produkty rolnicze do Indonezji. Załatwienie tej procedury nie jest tożsame z możliwością eksportu. Celem uzyskania licencji eksportowej niezbędne jest posiadanie indonezyjskiego partnera, bez którego niemożliwe jest wprowadzenie na rynek indonezyjski żadnego towaru zagranicznego.

       

      Pozostałe bariery – Negatywna Lista Inwestycji, wprowadzająca ograniczenia dot. procentowego udziału, lokalizacji, wielkości inwestora oraz pochodzenia kapitału. Ograniczenia w dostępie do portów morskich, zatrudnienia cudzoziemców oraz konieczność używania przez nich języka indonezyjskiego. Na zakończenie warto zwrócić uwagę  na  problemy związane z korupcją, słabo rozwiniętą infrastrukturą, problemami logistycznymi i brakiem dostępu do energii elektrycznej w odległych regionach Indonezji.


       

       

      Przydatne linki i kontakty


       

       

                  Administracja gospodarcza:

       

      ·                    oficjalna strona rządu RI

      http://www.indonesia.go.id/en/index.php/

      ·                    ministerstwo koordynujące ds. gospodarczych

      http://www.ekon.go.id/

      ·                    ministerstwo finansów

      http://www.depkeu.go.id/

      ·                    ministerstwo spraw zagranicznych

      http://www.kemlu.go.id/

      ·                    ministerstwo przemysłu

      http://www.kemenperin.go.id/

      ·                    ministerstwo ds. planowania rozwoju narodowego

      http://www.bappenas.go.id/

      ·                    ministerstwo handlu

      http://www.kemendag.go.id/

      ·                    ministerstwo energii i zasobów naturalnych

      http://www.esdm.go.id/

      ·                    dyrekcja generalna ds. podatkowych

      http://www.pajak.go.id/

      ·                    ministerstwo przedsiębiorstw państwowych

      http://www.bumn.go.id/

      ·                    ministerstwo siły roboczej i transmigracji

      http://www.depnakertrans.go.id

      ·                    ministerstwo badań i technologii

      http://www.ristek.go.id

      ·                    ministerstwo rybołówstwa i spraw morskich

      http://www.kkp.go.id

      ·                    ministerstwo rolnictwa

      http://www.deptan.go.id/index1.php

       

                  Samorządy gospodarcze:

       

      ·        Indonezyjska Izba Handlu i Przemysłu KADIN

      http://www.kadin-indonesia.or.id/id/index.php

      ·        Indonezyjskie Zrzeszenie Pracodawców

      http://apindo.or.id/

      ·        Niemiecko – Indonezyjska Handlu i Przemysłu

      http://indonesien.ahk.de/

      ·        Europejska Izba Handlowa w Indonezji

      http://www.eurocham.or.id/

      ·        Brytyjska Izba Handlowa w Indonezji

      http://www.britcham.or.id/

       

                  Oficjalna prasa ekonomiczna:

       

      ·        Bisnins Indonesia

      http://www.bisnis.com/

      ·        The Jakarta Post

      http://www.thejakartapost.com/

      ·        Indonezyjska Agencja Informacyjna ANTARA

      http://www.antara.co.id/en/

      ·        Portal informacyjny DETIKCOM

      http://www.detik.com/

      ·                    Kompas

      http://www.kompas.com/

       

                  Oficjalne strony o charakterze ekonomicznym

       

      ·        Narodowa Agencja Rozwoju Eksportu NAFED

      http://www.nafed.go.id/

      ·        Rada Koordynacji Inwestycji BKPM

      http://www.bkpm.go.id/

      ·        Bank Indonesia (bank centralny)

      http://www.bi.go.id/web/en

      ·        Centralne Biuro Statystyczne

      http://www.bps.go.id/index.shtml

      ·                    Komitet ds. Przyszpieszenia Rozwoju Infrastruktury

      http://pkps.bappenas.go.id

      ·                    Giełda Papierów Wartościowych w Dżakarcie

      http://www.idx.co.id

      ·                    Indonezyjska Jednostka Wywiadu Finansowego (PPATK)

      http://www.ppatk.go.id

      ·                    Agencja ds. Inwestycji w Sektorze Ropy i Gazu (Upstream)

      http://www.bpmigas.com/English/Default.asp

      ·                    Urząd Regulacyjny Rynku Ropy i Gazu (Downstream)

      http://www.bphmigas.go.id/p/bphmigaspages/

      ·                    Państwowy Zakład Elektroenergetyczny (PT Perusahaan Listrik Negara)

      http://www.pln.co.id/

      ·                    Państwowe Przedsiębiorstwo Naftowe (PT Pertamina)

      http://www.pertamina.com/   

      ·                    Państwowe Przedsiębiorstwo Gazowe, (PT Perusahaan Gas Negara)

      http://www.pgn.co.id/

      ·                    Agencja ds. Zamówień Publicznych (LKPP)

      http://www.lkpp.go.id/

      ·                    Indonezyjska Agencja Oceny i Wdrożeń Technologicznych (BPPT)

      http://www.bppt.go.id/

      ·                    Indonezyjski Narodowy Instytut Aeronautyki i Badań Kosmicznych (LAPAN)

      http://www.lapan.go.id/

      ·                    Indonezyjski Instytut Naukowy (LIPI)

      http://www.lipi.go.id/

      ·                    Indonezyjski system podatkowy dla inwestorów zagranicznych

      http://www.pajak.net/info/indonesian_tax_guide_for_foreign_investor.pdf

       

      25 listopada 2015 (ostatnia aktualizacja: 26 listopada 2015)

      Drukuj Drukuj Podziel się treścią: