close

  • Polsce – służyć, Europę – tworzyć, Świat – rozumieć

     

  • IRAK

  • Irak

  •  

     Informacje o kraju


     

    1. Informacje ogólne

     

    1.1. Położenie geograficzne, ludność, obszar, stolica, języki urzędowe

     

    Położenie geograficzne: częściowo na Półwyspie Arabskim nad Zatoką Perską (Bliski Wschód).
    Sąsiedzi: północ – Turcja; wschód – Iran; południe – Arabia Saudyjska, Kuwejt; zachód – Syria, Jordania.
    Ludność: 31 858 481 (dane szacunkowe CIA The World Factbook z lipca 2013 r.)
    Obszar: 438 317 km2
    Stolica: Bagdad ( 7 216 040 mieszkańców – dane z 2012 r.) 
    Języki urzędowe: arabski, kurdyjski oraz na poziomie lokalnym: armeński, asyryjski i turkmeński (dialekt turecki).

     

    Autonomiczny Region Irackiego Kurdystanu

     

    Położenie geograficzne: częściowo na Półwyspie Arabskim nad Zatoką Perską (Bliski Wschód).
    Sąsiedzi: północ – Turcja; wschód – Iran; zachód – Syria.
    Ludność: 3 757 058
    Obszar: 40 643 km2
    Stolica: Erbil (  1,700,000 Hawler) 
    Języki urzędowe: kurdyjski, arabski oraz armeński, asyryjski i turkmeński (dialekt turecki).

     

    1.2. Warunki klimatyczne

     

    Suche i gorące lato (maj-październik) i relatywnie chłodna i wilgotna zima (grudzień-marzec). Irak znajduje się w strefie klimatu zwrotnikowego suchego, a na południowym zachodzie, skrajnie suchego. Północne regiony zaliczane są do strefy podzwrotnikowej.

     

    Autonomiczny Region Irackiego Kurdystanu

     

    Suche i gorące lato (maj-październik) i relatywnie chłodna i wilgotna zima (grudzień-marzec). Autonomiczny Region Irackiego Kurdystanu znajduje się w strefie klimatu kontynentalnego suchego.


    1.3. Główne bogactwa naturalne

     

    Największym bogactwem naturalnym Iraku są bogate złoża ropy naftowej i gazu ziemnego. Dwie trzecie rezerw irackiej ropy, znajduje się na 7 największych polach West Qarna, Rumalia, Majnoon, Kirkuk, East Baghdad, Zubair oraz Bin Umar. Wszystkie pola, poza Kirkukiem i Bin Umar położone są w południowych prowincjach kraju. Irak posiada również bogate złoża siarki (miszrak), fosforytów (akaszot) i metali kolorowych.

     

    Autonomiczny Region Irackiego Kurdystanu

     

    Ropa naftowa, gaz ziemny, siarka, węgiel, miedź, złoto, żelazo, wapień, marmur i cynku.


    1.4. System walutowy, kurs i wymiana

     

    Słabo rozwinięty sektor bankowy uniemożliwia prowadzenie efektywnej polityki monetarnej. Waluta krajowa: Dinar iracki (IQD) o nominałach: 50, 100, 250, 500, 1000, 5000, 10 000 oraz 25 000. W użyciu są również powszechnie dolary amerykańskie. Bank centralny utrzymuje stały kurs walutowy na poziomie ok. 61 Dinarów/ 1 Euro.  Także na terenie Autonomicznego Regionu Irackiego Kurdystanu.

     

    1.5. Religia

     

    Ok. 94% - muzułmanie:
    • 60-65% szyici (Arabowie, Persowie, Turkmeni Iraccy)
    • 32-37% sunnici (Arabowie, Kurdowie, Turkmeni Iraccy)

     

    5% - chrześcijanie (głównie Asyryjczycy i Ormianie, a także mniejszość wśród Arabów i Turkmenów Irackich) - katolicy obrządku chaldejskiego, łacińskiego, syryjskiego, Kościół melchicki, melchickiego i ormiańskiego oraz inne mniejsze ugrupowania chrześcijańskie.

    Żydzi. Ponadto na południu – Mandaici, a na północy, wśród Kurdów, Jezydzi i Ahl-e hakk − razem - ok. 1%.

     

    Autonomiczny Region Irackiego Kurdystanu

     

    • Islam (w zdecydowanej większości sunnicki)
    • Jarsanizm (Ahl-e hakk)
    • Jazydyzm
    • Zaratusztrianizm
    • Judaizm
    • Chrześcijaństwo (głównie Asyryjczycy, Ormianie, Turkmeni) - katolicy obrządku chaldejskiego, łacińskiego, syryjskiego, Kościół melchicki, melchickiego i ormiańskiego oraz inne mniejsze ugrupowania chrześcijańskie.


    1.6. Infrastruktura transportowa

     

    Przejścia graniczne:
    a) lądowe (nie zalecane ze względu na niestabilną sytuację i liczne zagrożenia):
    -  z Kuwejtem (Safwan)
    -  z Jordanią (Trebil)
    -  z Syrią (Al-Waleed, Rabia – okresowo zamykane)
    -  z Turcją (Khabur–Zakho)
    -  z Iranem (Al Shalamjah, Al-Mundrhiriyah, Haj-Omran, Al-Shaib, Zorbatiyah, Beruez Khan)

     

    b) lotnicze:
       - 1 w Bagdadzie (loty międzynarodowe do Ammanu, Bejrutu, Damaszku, Doha, Dubaju, Frankfurtu, Istambułu, Kairu, Kopenhagi, Kuala Lumpur, Sztokholmu, Teheranu, Wiednia (czasowo wyłącznie przez Irbil) oraz krajowe Basry, Irbilu, Nadżafu, Sulejmaniji).


       - 1 w Irbilu (loty międzynarodowe do Abu Dhabi, Adany, Ammanu, Amsterdamu, Antalyi, Aten, Batumi, Bejrutu, Doho, Dubaju, Dusseldorfu, Frankfurtu, Istambułu, Kairu, Kopenhagi, Londynu, Monachium, Oslo, Szardży, Sztokholmu, Tbilisi, Teheranu i Wiednia oraz krajowe do Bagdadu, Basry i Nadżafu);
       -  1 w Nadżafie
       - 1 w Basrze
       - 1 w Mosulu
       - 1 w Sulejmaniji

     

    c) porty:
    - Umm Qasr
    - Khawr-az-Zubair 
    - Al Magal
    - Abu Flous

     

    Autonomiczny Region Irackiego Kurdystanu

     

    Przejścia graniczne:

    a) lądowe:
    -  z Syrią (Al-Waleed, Rabia – okresowo zamykane)
    -  z Turcją (Khabur–Zakho)
    -  z Iranem (Al Shalamjah, Al-Mundrhiriyah, Haj-Omran, Al-Shaib, Zorbatiyah, Beruez Khan)

     

    b)  lotnicze:
          - 1 w Erbilu (loty międzynarodowe do Abu Dhabi, Adany, Ammanu, Amsterdamu, Antalyi, Aten, Batumi, Bejrutu, Doho, Dubaju, Dusseldorfu, Frankfurtu, Istambułu, Kairu, Kopenhagi, Londynu, Monachium, Oslo, Szardży, Sztokholmu, Tbilisi, Teheranu i Wiednia oraz krajowe do Bagdadu, Basry i Nadżafu);
       - 1 w Sulejmaniji

     

    Odbudowa linii kolejowych w Iraku trwa, ale obecne możliwości transportowe są bardzo ograniczone i nie rekomendowane ze względów bezpieczeństwa. Należy zawsze liczyć się z możliwością okresowego zamknięcia każdego z przejść granicznych, dróg oraz połączeń lotniczych.


    1.7. Obowiązek wizowy

     

    Obywatele RP mogą wjeżdżać do Iraku na podstawie wiz uzyskanych osobiście w irackich przedstawicielstwach dyplomatycznych lub konsulatach. Opłata za krótkoterminową wizę jednokrotną wynosi 40 USD. Wprowadzono obowiązek zgłoszenia przyjazdu cudzoziemców do lokalnego biura meldunkowego w okresie 10 dni od przekroczenia granicy. Przywrócono także obowiązek poddawania się testom na AIDS.

     

    Obywatele Unii Europejskiej i Stanów Zjednoczonych mogą przyjeżdżać do Autonomicznego Regionu Irackiego Kurdystanu bez irackich wiz. Przy przekraczaniu granicy na odcinkach irackiego Kurdystanu otrzymuje się podczas kontroli paszportowej pozwolenie na 10 dniowy pobyt, które obowiązuje jedynie na terenie irackiego Kurdystanu. Pobyty przekraczające 10 dni winny być przedłużane we właściwym miejscowo posterunku policji. Na podstawie kurdyjskich pozwoleń na wjazd nie wolno podróżować po innych niż Kurdystan rejonach Iraku. Do podróżowania po całym Iraku niezbędna jest wiza, którą należy uzyskać w Ambasadzie Iraku w Warszawie.

     

    1.8. Wykaz świąt państwowych

     

    • 9  kwietnia          – Rocznica upadku reżimu Saddama Hussein`a;
    • 7  maja               – Wniebowstąpienie Proroka Mahometa;
    • 30 czerwca         – Narodowy Dzień Niepodległości;
    • 14 lipca              – Święto Republiki;
    • 30 lipca               – Koniec Ramadanu;
    • 7  października   – Święto Narodowe;
    • 25 październik    – Święto Ofiar;
    • 3  listopada         – Święto Szyickie.

    Dodatkowo dni wolne od pracy:
    • 1 stycznia – Nowy Rok
    • 7 stycznia (prawosławne Boże Narodzenie)
    • 1 maja (Święto pracy)
    • 6 maja (prawosławna Wielkanoc)
    • 8 sierpnia (Ramazan Bajram)

     

    Autonomiczny Region Irackiego Kurdystanu

     

    • 1 stycznia           – Nowy Rok
    • 6 stycznia       – Dzień Wojska
    • 24 stycznia         – urodziny Proroka Mahometa
    • 5 marca              – Rocznica Powstania (wyzwolenie miasta Ranya)
    • 11 marca      – rocznica wyzwolenia Erbilu
    • 14 marca      – rocznica urodzin Mustafy Barzani’ego
    • 21-23 marca       – Newroz (kurdyjski nowy rok)
    • 9  kwietnia      – Rocznica upadku reżimu Saddama Hussein`a
    • 1 maja       – Święto pracy
    • 14 lipca       – Święto Republiki
    • 7-9 sierpnia              – Eid-al-Fitr Feast (koniec ramadanu)
    • 14-17 października  – Eid al-Qurban Feast
    • 4 listopada   – Muharram (islamski nowy rok)
    • 13 listopada   – szyickie święto Aszura
    • 31 grudzień   – Dzień Iraku


    Uwaga: Dniem wolnym od pracy jest piątek. Niedziela jest dniem pracującym. Wykaz świąt państwowych w Iraku corocznie ulega zmianom.


     

     

    System administracyjny


     

    2. System administracyjny

     

    2.1. Ustrój polityczny

     

    Republika Iraku jest demokracją parlamentarną, w której premier jest szefem rządu. Funkcję głowy państwa pełni prezydent, wybierany przez Izbę Reprezentantów 2/3 głosów, na 4-letnią kadencję. Wraz z dwoma wiceprezydentami tworzy Radę Prezydencką. Irak dzieli się na 18 prowincji nazywanych muhafazami (w nawiasach stolice prowincji):

     
    1.Bagdad (Bagdad)
     2.Salah Ad-Din (Tikrit)
     3.Dijala (Bakuba)
     4.Wasit (Al-Kut)
     5.Majsan (Al-Amara)
     6.Basra (Basra)
     7.Zi Kar (An-Nasirijja)
     8.Al-Musanna (As-Samawa)
     9.Al-Kadisijja (Ad-Diwanijja)
     10.Babil (Al-Hilla)
     11.Karbala (Karbala)
     12.An-Nadżaf (An-Nadżaf)
     13.Al-Anbar (Ar-Ramadi)
     14.Niniwa (Mosul)
     15.Dahuk (Dahuk)
     16.Irbil (Irbil)
     17.Kirkuk (Kirkuk)
     18.As-Sulajmanijja (Sulajmanijja)
     

    z czego trzy północno-wschodnie prowincje: As-Sulajmanijja, Dahuk i Irbil tworzą autonomiczny Region Kurdystanu.

     

    Stolica państwa – Bagdad. Stolica Autonomicznego Regionu Irackiego Kurdystanu – Irbil.
      

    2.2. Władza ustawodawcza

     

    Władza ustawodawczą sprawuje Izba Reprezentantów (składająca się z 325 członków – wybory w 2010 r., 328 mandatów w wyborach parlamentarnych w 2014 roku) oraz i 150-osobowej Rady Federacji, złożonej z przedstawicieli trzech regionów senatorskich (po 50: szyickiego, sunnickiego i kurdyjskiego). Przedstawiciele Izby wybierani są na czteroletnią kadencję w wyborach bezpośrednich. Izba zatwierdza nominację Prezydenta, składu Federalnego Sądu Kasacyjnego, przewodniczącego Komisji Nadzoru Sądowego, a także mianowanie Szefa Sztabu Armii i Szefa Wywiadu. Rada Federacji obejmuje członków samorządów regionalnych i jest nadzorowana przez Radę Reprezentantów. Ostatnie wybory parlamentarne odbyły się w 30 kwietnia 2014 roku.

     
    2.3. Władza wykonawcza

     

    Władzę wykonawczą sprawuje Prezydent i Rada Ministrów. Zgodnie z przepisami konstytucji, Prezydent Republiki Iraku jest najwyższym przedstawicielem państwa i czuwa nad przestrzeganiem Konstytucji, stoi na straży suwerenności i bezpieczeństwa państwa oraz nienaruszalności i niepodzielności jego terytorium. Zostaje wybrany na drodze uchwały Rady Reprezentantów podjętej większością (minimum 2/3 ustawowej liczby przedstawicieli) na okres czterech lat. Od kwietnia 2005 roku funkcję prezydenta Republiki Iraku sprawuję Kurd, Dżalal Talabani (od grudnia 2012 r. przebywa na leczeniu w RFN). W przypadku braku prezydenta, bądź jego nieobecności obowiązki głowy państwa przejmuje wiceprezydent. Aktualnie funkcję wiceprezydenta i Ministra Edukacji pełni Khodair al-Khozaei. Radę Ministrów tworzy Premier wraz z podległymi mu ministrami. Premier jest dowódcą naczelnym sił zbrojnych (zwierzchnikiem SZ Iraku jest prezydent kraju Jalal Talabani, jednak jego kompetencje w stosunku do wojska mają jedynie charakter reprezentacyjny) i bezpośrednim organem władzy wykonawczej odpowiedzialnym za prowadzenie polityki wewnętrznej i zagranicznej Iraku. Od maja 2005 r. funkcję premiera Republiki Iraku pełni Nuri al Maliki, lider koalicji Państwa Prawa, w której skład wchodzą m.in szyickie ugrupowania: Islamska Partia Dawa - Nuri al Maliki; Najwyższa Islamska Rada Iracka - Ammar al Hakim oraz Ruch Sadrystów - Muktad al Sadr.

     

    Ostatnie wybory parlamentarne miały miejsce w 30 kwietnia 2014 roku. Podział 328 mandatów pomiędzy głównymi partiami politycznymi:

     

    • Państwo Prawa – 92 mandatów
    • Ruch Sadrystów – 34 mandatów
    • Najwyższa Islamska Rada Iraku – 32 mandaty
    • Przymierze Iraku – 28 mandaty
    • Demokratyczna Patria Kurdystanu - 25 mandatów
    • Iracki Sojusz Narodowy - 21 mandatów
    • Patriotyczna Unia Kurdystanu – 21 mandatów
    • Arabskie Przymierze – 10 mandatów
    • Ruch na Rzecz Zmiany (Goran) - 9 mandatów
    • Mniejszości religijne– 8 mandatów

     

    Autonomiczny Region Irackiego Kurdystanu

     

    Autonomiczny Region Kurdystanu składa się z 3 północnych prowincji z własnym parlamentem (111 przedstawicieli w tym 11 miejsc dla mniejszości wyznaniowych). Region posiada własnego prezydenta i premiera wybieranego przez parlament. Prowincje regionu podlegają zarówno rządowi centralnemu (bezpośrednio) jak i rządowi regionu. Funkcję premiera pełni Nechirvan Edris Barzani, prezydenta Masoud Barzani. Od wyborów prowincjonalnych, które odbyły się 21 września 2013 roku wygrane partie nie osiągnęły porozumienia w sprawie uformowania nowego rządu.

     

    W wyborach parlamentarnych 30 kwietnia 2014 roku wygrały:


    • Demokratyczna Patria Kurdystanu – 38,34 %
    • Patriotyczna Unia Kurdystanu – 24,8%
    • Ruch na Rzecz Zmiany (Goran) – 23,03%
    • Islamska Partia Yekgrtu – 7,32%
    • Islamski Sojusz Komall – 5,53%


    2.4. Struktura administracji gospodarczej

     

     

    Wicepremier ds. Gospodarczych

    Izz sl-Deen al-DAWLA

    Wicepremier ds. Energii

    Husayn Ibrahim Salih al-SHAHRISTANI

    Wicepremier ds. Usług

    Salih al-MUTLAQ

    Min. Rolnictwa

    Muhammad Shia al-SUDANI

    Min. Obrony

    Sadun Farhan al-DULAYMI

    Min. ds. Energi Elektrycznej

    Abd al-Karim AFTAN Ahmad al-Jumayli

    Min. Finansów

    Safa’a al-Deen al-SAFI

    Min. Zdrowia

    Majid Hamad Amin JAMIL

    Min. ds. Budownictwa

    Muhammad Sahib al-DARAJI

    Min. Przemysłu i Minerałów

    Ahmed Nassir DALLI Al Karboli

    Min. Ropy Naftowej

    Abd al-Karim LUAYBI

    Min. Planowania

    Ali al-SHUKRI

    Min. Handlu

    Khayrallah Hasan BABAKIR

    Min. Transportu

    Hadi Farhan al-AMIRI

    Min. Zasobów Wodnych

    Muhannad al-SA'DI

    Bank Centralny Iraku

    Abd al-Basit TURKI al-Bayati al-Hadithi

     

    2.5. Sądownictwo gospodarcze

     

    Władzę sądowniczą sprawują niezawisłe sądy: Federalny Sąd Najwyższy, Federalny Sąd Kasacyjny i stojąca nad nimi Wyższa Rada Sądownicza. Prowincje nie posiadają własnej władzy sądowniczej. Nie ma sądów specjalizujących się w sprawach gospodarczych. W rankingu Doing Business średni czas dochodzenia zobowiązań kontraktowych w sądzie (od rozpoczęcia składania wniosku do egzekucji) to 520 dni (przy 685 dniach dla Polski).

     

     

     

    Gospodarka


     

    3. Gospodarka


    3.1. Ogólna charakterystyka sytuacji gospodarczej


    Wg prognoz Business Monitor International (BMI) iracki PKB będzie rosnąć w tempie 9,4% w 2014 r. i 11,4% w 2015 r. wobec 8,6% w 2013 r. Pomimo wysokiego poziomu inwestycji zagranicznych, duże ryzyko spowoduje, że napływ BIZ (bezpośrednich inwestycji zagranicznych) będzie poniżej oczekiwań. Międzynarodowa pozycja Iraku pozostanie stabilna, a średni poziom dynamiki wzrostu będzie wynosił 6,7% w latach 2014-2018.


    W 2014 r. wskaźnik importu będzie rósł szybciej niż eksportu. Przewiduje się, że eksport irackiej ropy naftowej (ropa stanowi 99,7% całkowitego eksportu Iraku) w 2014 roku wzrośnie nominalnie o 9,0% wobec 4,5% wzrostu w 2013 r. Według rzecznika prasowego irackiego Ministerstwa Ropy, Assema Jihada, średni eksport ropy naftowej w maju 2014 r. wzrósł do 2 582 milionów baryłek dziennie (b/d). W lutym br. wskaźnik eksportu osiągnął rekordową wielkość nienotowaną od 35 lat. Tym samym Irak – w zgodnej ocenie ekspertów rynku ropy – jest obecnie najbardziej dynamicznie rozwijającym się eksporterem surowca i zarazem drugim producentem ropy w OPEC. Iracka gospodarka napędzana przez agresywny wzrost wydobycia ropy oraz rozpoczęcie wielkoformatowych projektów infrastrukturalnych, w latach 2014-2019 będzie jedną z najszybciej rozwijających. Główne czynniki ryzyka mogące wpłynąć na obniżenie prognoz są ataki terrorystyczne, w tym na infrastrukturę wydobywczą oraz przewlekły proces formowania nowej koalicji rządowej (w związku z wyborami parlamentarnymi z 30 kwietnia 2014 r.).


    Wskaźnik wzrostu stał od marca br. pod znakiem zapytania w związku z przerwami w dostawach ropy z pól naftowych w okolicy Kirkuku w północnym Iraku do tureckiego portu Ceyhan nad Morzem Śródziemnym. Rurociąg Kirkuk-Ceyhan jest poddawany regularnym działaniom dywersyjnym ugrupowań terrorystycznych. Rząd iracki planuje powołać nowy wyspecjalizowany oddział armii irackiej to ochrony 40 km. zagrożonego odcinka rurociągu. W maju 2014 r. Ministerstwo Zasobów Naturalnych, Autonomicznego Regionu Irackiego Kurdystanu (KRG) oficjalnie potwierdziło sprzedaż 1,05 mln baryłek kurdyjskiej ropy naftowej, magazynowanej od stycznia br. w tureckim porcie Ceyhan. Przychody ze sprzedaży mają zostać zdeponowane na należącym do irackiego Kurdystanu koncie w jednym z banków tureckich. Decyzja została podjęta bez zgody rządu centralnego w Bagdadzie, który zapowiedział złożenie pozwu przeciwko rządowi irackiego Kurdystanu. Aktualny wzrost eksportu ropy utrzymuję się za sprawą południowych terminali przesyłowych. Irak planuje zwiększenie możliwości eksportowych południowego portu w Basrze, głównego terminala eksportowego Iraku (80% irackiego eksportu), do ponad 4,5 mln b/d.
    Przy założeniu, że rzeczywisty wzrost konsumpcji gospodarstw domowych oraz inwestycji (akumulacji kapitału, nakładów na środki trwałe) wyniesie 11% w 2014 r. import, w szczególności, maszyn i urządzeń transportowych (w 2011 r.. stanowił on 38,5% całego importu) będzie stale wzrastał. Rząd iracki nadal będzie importować duże ilości podstawowych produktów żywnościowych w celu zaspokojenia popytu wewnętrznego. Pomimo rekordowych żniw w 2012-2013 r. import zbóż w 2014 roku nadal pozostanie na wysokim poziomie (Irak nadal jedynie w 60% spełnia zapotrzebowanie produkcji pszenicy). Tylko w styczniu Ministerstwo Handlu Iraku zakupiło 350 tys. ton australijskiej, kanadyjskiej i amerykańskiej pszenicy. BMI spodziewa się całkowitego wzrostu importu o 16% w 2014 r. i 175 w 2015 r. wobec prognozowanego 11,8% w 2013 r. 


    Według danych UNCTAD napływ BIZ do Iraku utrzymywał stałą, choć nienadzwyczajną tendencję wzrostową od roku 2010, osiągając 2,5 mld w 2012 r. W 2014 r., irackie zasoby węglowodorów, znaczne potrzeby związane z odbudową oraz wysoki potencjał konsumpcji będzie nadal przyciągał zagranicznych inwestorów. Niemniej, wzmożone zagrożenie bezpieczeństwa (ataki terrorystyczne, fala przemocy oraz utraty kontroli sił rządowych nad istotną częścią graniczącej z Syrią prowincji Anbar i Niniwa na rzecz terrorystycznego ugrupowania Islamskie Państwo Iraku i Lewantu), zła infrastruktura i brak przejrzystych reguł w biznesie spowodują, że napływ BIZ w większości gałęzi gospodarki pozostanie poniżej możliwości. 


    W budżecie na 2013 r. rząd premiera Malikiego przewidział na inwestycje 35 mld USD z priorytetem dla projektów w dziedzinie infrastruktury, elektryczności i budownictwa mieszkaniowego. Ustawa budżetowa nie została jednak zatwierdzona przez parlament, którego kadencja zakończyła się z dniem 14 czerwca 2014 r. Poprawa stanu bezpieczeństwa w prowincjach północnych i południowych kraju, gdzie zamieszkują społeczności jednorodne pod względem etnicznym i religijnym sprzyjają odradzaniu się handlu hurtowego i detalicznego. Rolnictwo od lat cierpi z powodu suszy oraz zmniejszającej się ilości wody toczonej przez Eufrat i Tygrys na skutek kolejnych tam budowanych na terenie Iranu i Turcji. Coraz częstszym zjawiskiem stały się burze piaskowe.


    Autonomiczny region irackiego Kurdystanu przeżywa ekonomiczny boom i rozwój w sferze kultury i nauki. 2 stycznia 2014 roku ropa naftowa z irackiego Kurdystanu popłynęła nowo wybudowanym, niezależnym od władz centralnych w Bagdadzie, kurdyjskim ropociągiem do tureckiego portu Ceyhan. Na początkowym etapie przesyłowym rurociągiem eksportowano 300 tys. b/d. Ostateczne możliwości eksportowe Kurdystanu oceniane są na 2 mln b/d ropy i przynajmniej na 10 mln m3 gazu ziemnego dziennie.


    Istotnym wydarzeniem w życiu ekonomicznym kraju będzie wprowadzenie w najbliższym czasie taryfy celnej. Jest to wymóg konieczny na drodze wiodącej ku członkostwu w WTO. Realną datą przystąpienia jest 2015 rok. Przewiduje się, że taryfa nie obejmie produktów spożywczych i odzieży. Natomiast stawki celne na papierosy, alkohol, samochody i inne dobra luksusowe będą stopniowo podnoszone. Władze liczą, że wprowadzenie taryfy celnej zmniejszy m.in. napływ do kraju towarów o niskiej jakości i będzie stymulować lokalną produkcję.


    Głównymi partnerami handlowymi Iraku są: Stany Zjednoczone (25% całości eksportu i 6% importu) i Chiny (12% eksportu i 14% importu). Pozostałe to: Syria, Turcja, Indie, Korea Południowa oraz Kanada, Włochy i Hiszpania.


    Priorytetem rządu są bezpośrednie inwestycje zagraniczne. Odnotowano postępy w poprawie klimatu inwestycyjnego, w latach 2013 i 2014 Irak zajął 155 i 151 miejsce w rankingu Doing Business.


    3.2. Tabela głównych wskaźników makroekonomicznych

     

     

     

    2012

    2013*

    2014**

    2015**

    PKB nominalny (mln USD)

    192

    223,7

    252,7

    292,7

    Tempo wzrostu PKB (w %)

    8,4

    8,6
     

    9,4
     

    11,4

    PKB per capita  (USD wg Parytetu Siły Nabywczej)

    5,857

    6,626

    7,269

    8,183

    Populacja (mln)

    32,8

    33,8

    34,8

    35,8

    Stopa bezrobocia (w %)

    20

    19

    19

    18

    Inflacja (w %)

    6,2

    1,8

    4

    5

    Stopa procentowa podwyżek

    11

    10

    10

    10

    Realna stopa procentowa podwyżek

    7,4

    6,9

    5,5

    5

    Koszyk cen OPEC (mld USD)

    109,5

    105,9

    101,75

    100

    Kurs wymiany walut IQD na USD

    1,165

    1,164

    1,163

    1,163

    Bilans budżetowy (mld IQD)

    20,550

    16,399

    7,963

    8,603

    Bilans budżetowy (w % PKB)

    9,2

    6,3

    2,7

    2,5

    Saldo rachunku obrotów bieżących, ROB (mld USD)

    31,9

    26,3

    22,2

    24,6

    Saldo ROB jako % PKB

    16,6

    11,7

    8,8

    8,4

    Wartość eksportu (mld USD)

    94,2

    95,6

    101,4

    115,8

    Wartość importu (mld USD)

    47,8

    53,4

    62

    72,5

    Rezerwy zagraniczne pokryte w złocie (mld USD)

    68,6

    75,0

    82

    100

    *szacunki; ** prognoza
    Źródło: World Bank, WTO, CIA The World Factbook, Middle East Monitor –Gulf, Marzec 2014

     

    3.3. Główne sektory gospodarki 

     

    Sektor energetyczny


    Według amerykańskiego Urzędu ds. Energetyki (EIA), Irak posiada piąte co do wielkości znane na świecie rezerwy ropy naftowej i pod koniec 2012 roku wyprzedził Iran jako drugi największy producent ropy naftowej spośród krajów OPEC. Główne międzynarodowe firmy handlujące ropą rozszerzają swoją obecność w najbogatszych w złoża południowych prowincjach (największe pola naftowe: West Qarna, Rumalia, Majnoon, East Baghdad, Zubai) oraz na atrakcyjnym inwestycyjnie kurdyjskim rynku poszukiwawczo-wydobywczym. 6 maja 2014 Irak przyznał wieloletni kontrakt związany z udostępnieniem i eksploatacją pola naftowego Rumaila brytyjskiej firmie Peetrofac. Wartość kontraktu jest szacowana na 536 mln dolarów. Rumaila to największe w Iraku i piąte w świecie pole naftowe. Kryje 17 mld baryłek ropy, co stanowi 1/3 całej obecnej produkcji ropy w Iraku. Ocenia się, że produkcja w 2020 roku osiągnie 6,02 mln b/d, dużo mniej niż zakładane przez rząd 9 mln b/d.


    Największymi inwestorami zagranicznymi w sektorze energetycznym są:


    • amerykański Chevron, Marathon Oil Corporation, Talisman Energy, Hunt Oil, HESS, HKN Energy i Exxon Mobil;
    • francuski Total;
    • norweskie DNO;
    • hiszpanski Repsol;
    • kanadyjski Western Zagros i Talisman Energy;
    • koreański KNOC,
    • rosyjski Gazprom Neft i Norbest;
    • turecki Genel Energy;
    • brytyjski Gulf Keystone Petroleum,
    • i austriacki OMV.


    Sektor budowlany


    Opóźnienia projektów, korupcja, podziały polityczne i zagrożenia dla bezpieczeństwa zaważą na perspektywach wzrostu w irackim sektorze budowlanym w najbliższych latach. Według zespołu badawczego BMI ds. infrastruktury i budownictwa, wzrost osiągnie średnioroczny poziom 7,8% w latach 2014-2018, w porównaniu do 22,4% w latach 2008-2012. Według rankingu BMI, iracki sektor budowlany z wynikiem 60 na 100 jest jednym z najsilniejszych w całym regionie, co wynika z dużych potrzeb związanych z odbudową kraju oraz tendencją do przyznawania wielkich kontraktów zagranicznym firmom. Jako przykład można wymienić południowokoreańskie Daewoo Engineering & Construction, które podpisało kontrakt wart 709 mln USD na modernizację lądowego pola gazowego Akkas. Na początku maja przetarg wart 425 mln dolarów na świadczenie usług w zakresie prac montażowych oraz specjalistycznych robót w zakresie budownictwa i inżynierii, na największym irackim polu naftowym Rumaila wygrała firma China Petroleum Engineering & Construction Corporation (CPECC). Nie zmienia to faktu, że perspektywa rozwoju całego sektora jest niepewna. Irak otrzymał 32,5 na 100 punktów za ryzyko inwestycyjne w tym sektorze, daleko w tyle za regionalną średnią 54,5 punktu, ze względu na niestabilną sytuację bezpieczeństwa, wysoki poziom korupcji i ubogą infrastrukturę prawną – przykład: ze względu na opóźnienia istnieje ryzyko niepowodzenia projektu placu budowy osiedla Besmaya na przedmieściach Bagdadu, wartego 7 mld USD powierzonego południowokoreańskiej Hanwah Engineering & Counstraction Corp. Pomimo niedostatku mieszkań, zainteresowanie okazało się niewystarczające co opóźniało finansowanie projektu.


    Sektor budowlany w autonomicznym regionie Kurdystanu ma duży potencjał do zdystansowania reszty kraju. Przykładem tego trendu jest informacja o podpisaniu przez Emaar Properties z Dubaju wartego 2 mld USD kontraktu na budowę ośrodka turystycznego nad jeziorem Dukan, w prowincji Sulejmanija w bezpośrednim pobliżu rezydencji prezydenta Iraku, Jalala Talabaniego. Postrzegany jako stabilny i przyjazny inwestorom w porównaniu do reszty Iraku, Kurdystan doświadcza wzrostu budowlanego podsycanego przez popyt związany z rozwijającym się sektorem naftowym. Za sprawą wzrostu liczby turystów odwiedzjących region, głównie z Turcji, Iranu i arabskiej części Iraku, w Irbilu inwestycje budowalne prowadzą hotelowi giganci Sheraton, Marriott, Hilton i Best Western. Na inwestycje w regionie rząd Kurdystanu przewidział w 2014 roku 2,6 mld USD. 


    Przemysł obronny


    Irak, z budżetem obronnym na poziomie ok. 20 mld USD oraz prowadzonym procesem modernizacji sił zbrojnych, w dalszym ciągu stanowi ogromny rynek dla przemysłu zbrojeniowego wielu państw w tym również Polski. Oprócz ogromnego zapotrzebowania na ciężki sprzęt wojskowy (czołgi, transportery opancerzone, bojowe wozy piechoty, wozy patrolowe, systemy artyleryjskie) istnieje możliwość wprowadzenia na iracki rynek sprzętu wojskowego w zakresie elektroniki i optoelektroniki, broni strzeleckiej (mało i wielkokalibrowej), urządzeń do treningu strzeleckiego, systemów radiolokacyjnych, systemów łączności i dowodzenia, zestawów przeciwlotniczych, robotów pirotechnicznych, linii do produkcji amunicji oraz samej amunicji.

     

    Sektor telekomunikacyjny


    Po latach obietnic, na początku maja 2014 władze centralne w Bagdadzie wydały zgodę na wprowadzenie w Iraku telefonii komórkowej trzeciej generacji (3G). System telefonii trzeciej generacji umożliwia nieograniczony dostęp radiowy do globalnej infrastruktury telekomunikacyjnej za pośrednictwem segmentu naziemnego. Trzej główni operatorzy sieci komórkowych w Iraku: kuwejcki Zain, katarski Asiacell i iracki Korek od lat skarżyli się, że rząd uniemożliwia aktualizacji usług komórkowych w Iraku. Przejście na system telefonii 3G wymagało jednak zmodernizowania wszystkich elementów architektury sieci.


    Sektory perspektywiczne dla polskiego przedsiębiorcy:
    • obronny
    • spożywczy
    • farmaceutyczny
    • budowlany (cementownie)
    • samochodowy

     

    3.4. Uczestnictwo w wielostronnych organizacjach i  porozumieniach o charakterze ekonomicznym. 

     

    ABEDA (Arab Bank for Economic Development in Africa), AFESD (Arab Fund for Economic and Social Development), AMF (Arab Monetary Fund), CAEU (Council of Arab Economic Unity), CICA, EITI (państwo kandydujace), FAO (Food and Agricultural Organization), G-77, IAEA (International Atomic Energy Agency), IBRD (International Bank for Reconstruction and Development), ICAO (International Civil Aviation Organization), ICRM (International Red Cross and Red Crescent Movement), IDA (International Development Association), IDB (Islamic Development Bank), IFAD (International Fund for Agriculture Development), IFC (International Finance Corporation), IFRCS (The International Federation of Red Cross and Red Crescent Societies), ILO (International Labor Organization), IMF (International Monetary Fund), IMO (International Maritime Organization, IMSO (International Mobile Satellite Organization), Interpol (International Criminal Police Organization), IOC (International Olympic Committee), IPU (Inter-Parliamentary Union), ISO (International Organization for Standardization), ITSO (International Telecommunications Satellite Organization), ITU (International Telecommunication Union), LAS (League of Arab States), MIGA (Multilateral Investment Guarantee Agency), NAM (Non-Aligned Movement), OAPEC (Organization of Arab Petroleum Exporting Countries), OIC (Organisation of Islamic Cooperation), OPCW (Organisation for the Prohibition of Chemical Weapons), OPEC (Organization of the Petroleum Exporting Countries), PCA, UN (United Nations), UNCTAD (United Nations Conference on Trade and Development), UNESCO (United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization), UNIDO (United Nations Industrial Development Organization), UNWTO (World Tourism Organization), UPU (Universal Postal Union), WCO (World Customs Organization), WFTU (NGOs), WHO (World Health Organization), WIPO (World Intellectual Property Organization), WMO (World Meteorological Organization), WTO (World Trade Organization - obserwator).

     

    3.5. Relacje gospodarcze z UE

     

    W dniu 18 stycznia 2010 r. podpisane zostało w Bagdadzie Memorandum of Understanding między Rządem Iraku i EU w zakresie Strategicznego Partnerstwa w dziedzinie energii (ang. Energy MoU). Dokument ten odzwierciedla strategiczne wytyczne polityki UE mówiące o potrzebie dywersyfikacji źródeł dostaw energii do UE.


    W listopadzie 2009 r. zakończono negocjacje, a w maju 2012 r. podpisano Umowę o Partnerstwie i Współpracy UE-Irak – (ang. Partnership and Cooperation Agreement - PCA).  Dotychczas 9 państw ratyfikowało PCA z Irakiem. Część handlowa porozumienia ma charakter niepreferencyjny (na bazie KNU), zawiera klauzule oparte na zobowiązaniach regulowanych w ramach reguł WTO (mimo, statusu obserwatora Iraku), ponadto porozumienie zawiera mechanizm rozstrzygania sporów oraz reguluje, istotne z punktu widzenia UE, kwestie dotyczące ograniczeń ilościowych w eksporcie i w podatkach eksportowych.


    UE jest po USA drugim największym partnerem handlowym Iraku (obroty 17,5 mld € w 2012 r.). UE eksportuje do Iraku głównie maszyny i sprzęt transportowy, chemikalia, żywność i zwierzęta żywe (4,7 mld € w 2014 r.). Import został zdominowany przez dostawy ropy naftowej (99,7% importu UE - 12,8 mld €).


    Na lata 2014-2020 UE przeznaczyła 75 mln € na rzecz odbudowy Iraku, w tym: wspierania państwa prawa i promowania kultury poszanowania praw człowieka, poprawę edukacji na szczeblu podstawowym i średnim oraz zapewnienie dostępu do zrównoważonej energii dla wszystkich.

     

    Dwustronna współpraca gospodarcza


     

    Wraz z zakończeniem misji PKW w Iraku nastąpiło stopniowe przeorientowanie naszej obecności w tym kraju. Na pierwszy plan wysunęły się kwestie związane z rozwojem współpracy gospodarczej, rozwojowej, regionalnej i naukowej. W kwestiach gospodarczych cieniem kładzie się niestabilna sytuacja w Iraku, przewlekły tryb postępowania miejscowych urzędów, spory kompetencyjne oraz korupcja, a także niewielkie doświadczenie polskich przedsiębiorców w działaniu w warunkach podwyższonego zagrożenia. W sferach rządowych ciągle pamięta się o niewyjaśnionych zaszłościach związanych z realizacją podpisanych kilka lat temu przez firmę „Bumar” kontraktów na dostawy śmigłowców i transporterów opancerzonych dla tutejszego resortu obrony.


    Innym czynnikiem oddziałującym na całokształt relacji jest kwestia irackiego zadłużenia (852.408.107,09 USD) wobec Polski. W 2008 r. władze RP zobowiązały się do jego 80% redukcji, zgodnie z tokiem postępowania przyjętym przez Klub Paryski. W obliczu jednak trudnej sytuacji budżetowej MF RP, konsekwentnie stoi na stanowisku, iż skutkująca zwiększeniem deficytu budżetowego redukcja zadłużenia mogłaby nastąpić po zakończeniu się globalnego kryzysu gospodarczego i ustabilizowaniu sytuacji budżetowej państwa. Minister finansów RP, J. Vincent-Rostowski w piśmie z 3 lutego 2012 r. do swojego odpowiednika w Iraku, odnotowując zainteresowanie polskich władz wypracowaniem formuły ostatecznej restrukturyzacji irackiego długu, wyjaśnił, że ze względu na ogólną sytuację finansową w UE oraz ograniczenia obowiązujące politykę budżetową państwa, uregulowanie tej kwestii będzie musiało być odłożone w czasie. Minister podkreślił też, że czynnikiem sprzyjającym ostatecznej restrukturyzacji irackiego długu mógłby stać się dalszy szybki rozwój dwustronnej współpracy gospodarczej i wzrost wartości polskiego eksportu do Iraku.


    W 2011 r. wartość polskiego eksportu do Iraku wyniosła 94,5 mln dolarów. Jest to najwyższy poziom od roku 2003 (vide załącznik). O ile do roku 2007 nasz eksport zdominowany był przez sprzęt wojskowy w oparciu o kontrakty zawarte  przez  Bumar Sp.     z o.o., o tyle w ostatnich 3 latach dzięki działaniom Ambasady RP w Bagdadzie i aktywnemu wsparciu m.in. resortów Gospodarki, Infrastruktury, Agencji Rynku Rolnego, Krajowej Izby Gospodarczej i Małopolskiej Agencji Rozwoju Regionalnego nastąpiła całkowita zmiana struktury eksportu do Iraku. Nasze relacje oparto na rozwoju kontaktów między sektorami prywatnymi obu krajów. Nie ma w nich projektów przyznanych nam przez władze Iraku bez przetargów. W asortymencie dominują towary cywilne, głównie produkty rolno-spożywcze oraz urządzenia mechaniczne i elektryczne. Zwiększyła się też znacząco ilość podmiotów gospodarczych  zaangażowanych w operacje eksportowe do Iraku. Nie ma wśród nich firm z sektora paliwowego, bowiem dotychczas nie wykazały one zainteresowania projektami w Iraku. Ugruntowaniu tego trendu sprzyjającego dywersyfikacji polskiego eksportu do Iraku ma służyć m.in. wizyta irackiego ministra rolnictwa w Polsce na początku grudnia      2012 r., posiedzenie Polsko-Irackiej Komisji Mieszanej w Bagdadzie w październiku 2012 r. oraz obecność polskiej misji handlowej na targach rolno-spożywczych w Irbilu w końcu listopada. 

     

     

    Dane statystyczne dot. wysokości obrotów i dynamiki polsko-irackiej wymiany handlowej w latach 2003-2011 (oraz w pierwszym kwartale 2012 r.

     

    Kod

    Nazwa

    Eksport

    Import

    Saldo

    Dynamika [%]

    Eksport

    Import

    IQ

    IRAK

    2003 [USD]

     

     

    7 124 454

    11 534

    7 112 920

     

     

     

     

    2004 [USD]

     

     

    20 674 311

    15 340

    20 658 971

    290

    133

     

     

    2005 [USD]

     

     

    93 748 900

    1 277

    93 747 623

    453

    8

     

     

    2006 [USD]

     

     

    74 393 081

    117 665

    74 275 416

    79

    9 214

     

     

    2007 [USD]

     

     

    71 646 946

    4 569

    71 642 377

    96

    4

     

     

    2008 [USD]

     

     

    37 424 250

    203 163

    37 221 087

    52

    4 447

     

     

    2009 [USD]

     

     

    43 496 024

    142 166

    43 353 858

    116

    70

     

     

    2010 [USD]

     

     

    49 991 481

    5 980

    49 985 501

    115

    4

     

     

    2011 [USD]

     

     

    94 480 743

    6 726

    94 474 017

    189

    112

     

     

    I-IV.2012 [USD]

     

     

    33 604 391

    21 191

    33 583 200

     

     

     

     

    Relacje polsko - irackie mają wymiar polityczny, gospodarczy oraz kulturalno - naukowy. Obecnie obserwujemy wzrost wymiany handlowej. Oferta naukowa polskich uczelni jest przedmiotem rosnącego zainteresowania ze strony władz Autonomicznego Regionu Kurdystanu. Nasze placówki naukowe rozwijają kontakty z uniwersytetami w Dohuk, Irbilu i Sulejmaiji w ramach programów dwustronnych i unijnych. Na Uniwersytecie Warszawskim kształcą się iraccy studenci. Ponadto intensyfikacji ulega współpraca archeologiczna (szkolenia, wymiana kadr).  

     

    Dostęp do rynku


     

    5. Dostęp do rynku

     

    5.1. Dostęp do rynku dla polskich towarów i usług (bariery)


    Zasady handlu pomiędzy państwami unijnymi i Irakiem uregulowano w Umowie o Partnerstwie i Współpracy UE-Irak. Negocjacje rozpoczęły się w listopadzie 2006 r. i przebiegały bardzo sprawnie w ramach dziewięciu rund, które zakończono w listopadzie 2009 r. W maju 2012 r. podpisano umowę, którą  dotychczas ratyfikowało 9 państw.


    Najważniejsze elementy umowy dot. handlu i inwestycji to:


    - niepreferencyjna umowa handlowa obejmująca podstawowe reguły Światowej Organizacji Handlu (WTO), mimo że Irak nie jest jeszcze członkiem WTO, oraz ustanawiająca pewne istotne elementy preferencyjne, przede wszystkim w zakresie zamówień publicznych i usług użyteczności publicznej oraz inwestycji.
    - część dotycząca handlu obejmuje także skuteczny mechanizm rozwiązywania sporów, którego elementem są wiążące orzeczenia zespołu arbitrażowego i procedury zapewniania zgodności.


    Obowiązuje zakaz wwożenia na teren Iraku niezarejestrowanej broni, materiałów wybuchowych i narkotyków. Nie wolno wywozić m.in. żywności, surowców mineralnych, zabytków, elementów z wykopalisk itp. W związku z sytuacją bezpieczeństwa należy liczyć się z zaostrzonymi procedurami kontrolnymi oraz szczegółową kontrolą celną na granicy.

     

    5.2. Dostęp do rynku pracy. Świadczenie usług i zatrudnienie obywateli RP


    Zasady wydawania zezwoleń na pracę dla obcokrajowców są określone w Kodeksie Pracy nr. 71 z 1987 roku, rozpor. 32, art. 6. Aby przystąpić do procedury należy:


    • Wystosować pisemny wniosek do Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej za pośrednictwem swojego przedstawiciela lub formalnego zastępcy w Iraku, lub przez pracodawcę.
    • Wniosek musi zawierać informacje o danych osobowych wnioskującego, pracodawcy, kwalifikacjach zawodowych aplikanta, rodzaju podejmowanej pracy; oraz dokumenty
    i certyfikaty prawne potwierdzające narodowość, zdolność do pracy oraz planowanego okresu wykonywania czynności służbowych.
    • Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej oraz jego oddziały w prowincjach zweryfikują zasadność wniosku. Decyzja o wydaniu zezwolenia zostanie przesłana do instytucji odpowiedzialnych za wydanie obcokrajowcowi wizy. Obcokrajowiec jest zobowiązany stawić się w siedzibie organu, w ciągu 7 dni od momentu wydania zezwolenia.


    Obcokrajowiec może ubiegać się o złożenie wniosku o wydanie zezwolenia na pracę w Ambasadzie Republiki Iraku w kraju, którego jest obywatelem.


    Informacja o aktach prawnych:


    1. Labor Law No. 71, 1987
    2. CPA Order 89, 2004
    3. Social Security Law No. 38, 1971
    4. Iraqi Civil Code No. 41, 1950

     

    5.3. Nabywanie i wynajem nieruchomości


    Zasady na jakich obcokrajowcy mogą zakupić nieruchomość w Iraku reguluje: Law No (159) for the year 1969, Governorates Law. Pomiędzy Polską a Irakiem nie ma zawartej umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i majątku.


    5.4. System zamówień publicznych


    Zasady zamówień publicznych, w których mogą uczestniczyć przedsiębiorcy państw unijnych uregulowano w Umowie o Partnerstwie i Współpracy UE-Irak. Umowa zawiera informację o zasadach:


    • Publikowania informacji dotyczących zamówienia
    • Warunkach udziału w przetargu
    • Sporządzania dokumentacji przetargowej
    • Terminach
    • Rozpatrywania ofert oraz udzielania zamówień
    • Przejrzystości informacji związanych z zamówieniem

     

    5.5. Ochrona własności przemysłowej i intelektualnej

     

    Zasady nabywania i ochrony własności intelektualnej regulują ustawy:


    • Law No. 34, 1938
    • Law No. 21, 1957
    • Patents and Industrial Law No. 65, 1970
    • Law No. 3, 1971
    • Law No. 54, 1979
    • Law No.30, 1984 on Trade
    • Instruction No.10, 1985
    • Decision No. 194, 1994
    • Decision No. 34, 1996
    • Regulation No. 3, 2001
    • CPA Order No. 83, 2003


    Za rejestrację patentów, projektów przemysłowych, znaków handlowych itp. odpowiada Ministerstwo Przemysłu i Minerałów. Znakom handlowym zarejestrowanym zagranicą w Iraku przysługuje 10-letnia ochrona z możliwością przedłużenia.


    Irak ma status obserwatora w Światowej Organizacji Handlu (WTO). Jest natomiast członkiem WIPO (World Intellectual Property Organization).

     

     

    Przydatne linki i kontakty


     

    6. Przydatne kontakty i linki


    6.1. Administracja gospodarcza


    • Państwowa Komisja Inwestycyjna   www.investpromo.gov.iq
    • Ministerstwo  ds. Budownictwa  www.imariskan.gov.iq
    • Ministerstwo  ds. Energi Elektrycznej www.moelc.gov.iq
    • Ministerstwo  ds. Ropy Naftowej  www.oil.gov.iq
    • Ministerstwo  Finansów   www.mof.gov.iq
    • Ministerstwo  Handlu    www.mot.gov.iq
    • Ministerstwo  Obrony    www.mod.mil.iq
    • Ministerstwo  Planowania   www.mop.gov.iq
    • Ministerstwo  Przemysłu i Minerałów www.industry.gov.iq
    • Ministerstwo Rolnictwa     www.iraqagriculture.net
    • Ministerstwo Turystyki    www.tourismgov.iq
    • Ministerstwo Transportu    www.motrans.gov.iq
    • Ministerstwo Zasobów Wodnych   www.mowr.gov.iq
    • Bank Centralny     www.cbi.iq
    • Centralny Rejestr Dłużników   www.cerd.com/iq

     

    6.2. Samorządy gospodarcze

     

    • Państwowa Komisja Inwestycyjna    www.investpromo.gov.iq
    • Generalna Dyrekcja Inwestycja (KRG)  www.kurdistaninvestment.org
    • Bagdadzka Izba Gospodarcza    www.baghdadchamber.com
    • Związek Irackich Izb Handlowych    www.ficc.org.iq
    • Iracki Związek Przemysłowy    www.fedindust.org
    • Iraqi Business Association     www.ibairaq.com

     

    6.3. Oficjalna prasa ekonomiczna

     

    • Iraqi News    www.iraqinews.com
    • National Iraqi News Agency   www.ninanews.com

    Autonomiczny Region Irackiego Kurdystanu

    • Rudaw News     www.rudaw.net

     

    6.4. Oficjalne strony o charakterze ekonomicznym

     

    • Państwowy Urząd Statystyczny  www.cosit.gov.iq
    • Giełda Papierów Wartościowych  www.isx-iq.net
    • Urząd Nadzoru Finansowego   www.d-raqaba-m.iq
    • Komisja Praworządności    www.nazaha.iq
    • Urząd Prowincji Bagdad    www.amanatbaghdad.gov.iq
    • Generalna Komisja Podatkowa   www.tax.mof.gov.iq
    • Generalna Komisja ds. Ceł   www.customs.mof.gov.iq
    • Urząd Rejestracji Spółek   www.bsr-mot.com
    • Targi Międzynarodowe    www.fairs.mot.gov.iq
    • Irackie Centrum Informacji Handlowej  www.iraqitic.com
    (Ministerstwo Handlu)

     

    9 lipca 2014 (ostatnia aktualizacja: 9 lipca 2014)

    Tagi: Azja Irak

    Drukuj Drukuj Podziel się treścią: