close

  • Polsce – służyć, Europę – tworzyć, Świat – rozumieć

     

  • MALEZJA

  • Malezja

    •  

       Informacje o kraju


       

       

      System administracyjny


       

       

      2. System administracyjny

       

      2.1. Ustrój polityczny

       

      Uzyskanie przez Federację Malajską niepodległości od Wielkiej Brytanii nastąpiło 31 sierpnia 1957 roku, a 17 dni później nowopowstałe państwo wstąpiło do Organizacji Narodów Zjednoczonych. Jednak proces integracji z pozostałymi obszarami historycznymi Malajów postępował dalej i 6 lat później, 16 września 1963 roku, utworzono 14. stanowe państwo o ustroju federacyjnej monarchii konstytucyjnej – Federację Malezji (7 sierpnia 1965 roku Singapur został usunięty z Federacji Malezji, a 2 dni później ogłosił powstanie niezależnej Republiki Singapuru). Potwierdzeniem suwerenności Malezji było przystąpienie w drugiej połowie 1967 roku do organizacji polityczno-gospodarczej – Stowarzyszenia Narodów Azji Południowo-Wschodniej – ASEAN.

       

      Malezja jest monarchia elekcyjną i demokracją parlamentarną. Głowa państwa jest król, wybierany na okres 5. lat przez Zgromadzenie Władców, składające się z 9. dziedzicznych sułtanów i gubernatorów stanów. Król pełni głównie funkcje ceremonialne; nominalnie jest zwierzchnikiem armii, powołuje premiera oraz pozostałych członków rządu. Od 13 grudnia 2011 roku XIV Królem Malezji jest Seri Paduka Baginda Al-Sultan Almu’Tasimu Billahi Muhibbuddin Tuanku Alhaj Abdul Halim Mu’Adzam Shah Ibni Almarhum Sultan Badlishah.            

      Administracyjnie Malezja dzieli się na 13 stanów i 3 terytoria federalne. 9 stanów ma dziedzicznych władców noszących tytuł sułtana, na czele 4. pozostałych stoją mianowani gubernatorzy.

       

      2.2. Władza ustawodawcza

       

      Władza ustawodawcza należy do dwuizbowego parlamentu, w skład którego wchodzi: Izba Posłów (222. posłów wybieranych w wyborach powszechnych na okres 5. lat) oraz Senat (70. senatorów, z których 44. mianowanych jest przez króla, a 26. wybieranych przez stanowe zgromadzenie ustawodawcze na 5. letnią kadencję; mandat można sprawować mandat przez 2. kadencje).

                                                                                                                                                   
      2.3. Władza wykonawcza

       

      Władzę wykonawczą sprawuje rząd federalny, na czele którego stoi premier powoływany przez monarchę. Obecnie strukturę rządu tworzy 23 federalnych ministerstw (premier sprawuje jednocześnie funkcję ministra finansów a wicepremier funkcję ministra edukacji) oraz Kancelaria Premiera.


      Od 15 maja 2013 roku Premierem Malezji jest YAB Dato’ Sri Mohd. Najib bin Tun Haji Abdul Razak (II kadencja; poprzednia od 3 kwietnia 2009 roku).

       

      Stany Malezji mają autonomię wewnętrzną (za wyjątkiem kompetencji w sprawach zagranicznych, obrony, finansów, oświaty i obywatelstwa) z własną konstytucją i organami władzy.     

       

      2.4. Struktura administracji gospodarczej

       

      Aktualną (od 15 maja 2013 roku) strukturę federalnej administracji Malezji (wykaz poniżej) tworzy 23 federalnych ministerstw (premier sprawuje jednocześnie funkcję ministra finansów a wicepremier funkcję ministra edukacji) oraz Kancelaria Premiera.  Stany Malezji posiadają własna administrację gospodarczą, w tym oddzielne (stanowe) ministerstwa gospodarki oraz podległe im agencje.

       

      2.5. Sądownictwo gospodarcze

       

      Cywilny system prawny wzorowany jest na systemie brytyjskim. Sprawy cywilne i gospodarcze rozstrzygane są przed sądami powszechnymi. Istnieją też możliwości rozstrzygania spraw gospodarczych w arbitrażu.

       

       

      Gospodarka


       

      3. Gospodarka

       

      3.1. Ogólna sytuacja gospodarcza

       

      Gospodarka Malezji, która jeszcze na początku lat 70. XX wieku koncentrowała się na wydobyciu surowców naturalnych.  Szczególne znaczenie miał rozpoczęty w 1971 roku program ideologiczny Nowa Polityka Ekonomiczna – NEP, który doprowadził do stopniowej industrializacji i powstania otwartej gospodarki rynkowej.  Całkowicie nowe gałęzie przemysłu – elektroniczny, elektrotechniczny, energetyczny, chemiczny, motoryzacyjny, przetwórczy oraz górniczy (bazujący na odkrytych bogatych pokładach ropy naftowej i gazu ziemnego) – spowodowały, że kraj osiągał bardzo wysokie tempo rozwoju. Jednym z elementów, który sprzyjał takiemu rozwojowi gospodarczemu była stabilna sytuacja wewnętrzna Malezji.   Produkt krajowy brutto – PKB w latach 1980-1988 wzrastał o 4,6%, do połowy lat 90. XX wieku o około 8%, a Malezja zaczęła być postrzegana, jako jeden z azjatyckich tygrysów gospodarczych oraz kraj bardzo włączony w globalizację gospodarki światowej.   W tej sytuacji, w roku 1991 ówczesny rząd Malezji w strategii długookresowej Malezji Vision2020 zadeklarował wprowadzenie kraju do grona państw wysokorozwiniętych o PKB per capita ≥15000.00USD do 2020 roku.   W 1998 roku azjatycki kryzys finansowy poważnie dotknął gospodarkę malezyjską, powodując ponad 6% spadek PKB. Jednak Malezja, w odróżnieniu od innych krajów Dalekiego Wschodu, nie zdecydowała się na przyjęcie pomocy Międzynarodowego Funduszu Walutowego – MFW, i samodzielnie rozwiązywała skutki załamania gospodarczego m.in. poprzez realizację dużych projektów rozbudowy infrastruktury przemysłowej oraz reglamentację obrotów kapitałowych, co pozwoliło Centralnemu Bankowi Malezji - BNM - Bank Negara Malaysia odzyskać kontrolę nad kursem waluty lokalnej - ringgitem malezyjskim (MYR).  Dodatkowo rząd malezyjski w maju 2003 roku wprowadził pakiet antykryzysowy tzw. majowy, który okazał się nie tylko środkiem doraźnym do pokonywania przejściowych trudności gospodarczych, ale ważnym elementem długofalowej polityki przebudowy struktury gospodarczej Malezji.   Dzięki takiej polityce, gospodarka malezyjska powróciła na drogę szybkiego rozwoju gospodarczego, który w latach 2003-2008 zaowocował dynamiką PKB powyżej 5%.    
      W roku 2008 Malezja została ponownie dość znacząco dotknięta przez światowy kryzys gospodarczy. Nastąpiły spadki tempa produkcji przemysłowej, eksportu i napływu inwestycji bezpośrednich, wzrost inflacji oraz pogłębił się deficyt budżetowy.           
      W celu pobudzenia gospodarki rząd malezyjski wprowadził w 2008 i 2009 roku działania stymulacyjne, w postaci dwóch pakietów antykryzysowych: I (listopad 2008 roku) oraz II (marzec 2009 roku), opiewających na łączną kwotę ~19 mld USD, stanowiących wówczas 9.5% PKB Malezji, mających pobudzić gospodarkę poprzez duże inwestycje publiczne, rządowe gwarancje kredytowe oraz zwolnienia podatkowe.    
      W 2010 roku gospodarka Malezji zaczęła ponownie znacząco przyspieszać, stopniowo niwelując we wszystkich gałęziach gospodarki narodowej skutki kryzysu
      z roku poprzedniego, osiągając o wiele lepsze wyniki niż większość państw Azji Południowo-Wschodniej – dynamika PKB Malezji wyniosła wówczas 7.2%, przy niskich stopach inflacji (1.7%) oraz bezrobocia (3.2%) oraz znacznych rezerwach walutowych (106.56 mld USD).          
      W tym samym okresie rząd Malezji rozpoczął wprowadzanie znaczących reform gospodarczych, zgodnie z którymi nadrzędnym celem jest wprowadzenie Malezji, znajdującej się w czołówce krajów rozwijających, o grupy państw wysokorozwiniętych do roku 2020.  Aby osiągnąć ten zamierzony cel, rząd Malezji zadeklarował systematycznie wspierać gałęzie gospodarki, które mają największy potencjał wzrostu w tym przemysł (wykorzystujący zaawansowane technologie oraz rodzime innowacyjne rozwiązania techniczne), a także przekształcić system edukacji tak, aby kształcił absolwentów na kierunkach najbardziej poszukiwanych na rynku pracy oraz doprowadzić do włączenia wszystkich malezyjskich grup społecznych do korzystania z bogactw kraju.           Jednak rok 2011 był już okresem spowolnienia gospodarczego (spadek dynamiki PKB Malezji 2011 vs. 2010 o -2.2%), spowodowanego przede wszystkim przez stale utrzymujący się ogólnoświatowy kryzys gospodarczy. W  roku 2012 PKB Malezji, według danych Banku Narodowego Malezji – BNM, wzrósł o 5,6%.

       

      W 2014 r. gospodarka Malezji rozwijała się w tempie średnio 6%. Ożywienie gospodarcze na świecie i w rezultacie zwiększenie popytu zewnętrznego, w połączeniu z utrzymującym się popytem wewnętrznym, przełożyły się na wzrost PKB w IV kwartale o 5,8% w porównaniu do analogicznego okresu poprzedniego roku. Spadek cen ropy naftowej na świecie w 2014 r. oceniany był jako jedno z głównych zagrożeń wzrostu gospodarczego Malezji. Malezyjski ringgit osłabił się znacząco w porównaniu do dolara amerykańskiego. Zgodnie z wypowiedzią jednego z brokerów malezyjskiej giełdy, o ile ceny ropy pozostaną na niskim poziomie, oraz przy nierównomiernym ożywieniu gospodarczym na świecie, pozycja ringgita może ulec dalszej niekorzystnej zmianie. Sytuacja powyższa miała bezpośrednie przełożenie na wpływy budżetowe państwa, które w znaczącej mierze (30%) pochodzą z sektora ropy naftowej. W związku z powyższą sytuacją rząd w istotny ograniczył sposób wydatki inwestycyjne (o 8,9% w III kw. 2014 r. i o 2,1% w IV kw. 2014 r.). W efekcie deficyt budżetowy wyniósł 3,5% PKB w 2014 r. Dług publiczny wyniósł zaś 54,5% PKB.

       

      Wpływ spadku cen ropy naftowej (o 50% w okresie październik – grudzień 2014 r.) według agencji Moody’s miał negatywny wpływ na gospodarkę Malezji, gdyż kraj ten jest eksporterem netto energii. Słabszy ringgit wpłynął co prawda na złagodzenie tej niekorzystnej sytuacji, poprawiając konkurencyjność malezyjskiej oferty na rynkach zagranicznych. Zmniejszyła się także presja inflacyjna w kraju. Należy jednak pamiętać, że państwowe firmy naftowo-gazowe były zmuszone do dokonania cięć inwestycyjnych i efekty tego będą prawdopodobnie odczuwalne w całym 2015 r.

       

      Podstawę bieżącej malezyjskiej polityki gospodarczej i jej dalszej transformacji stanowią 3 strategiczne i długofalowe programy oraz plany rozwoju kraju, przyjęte przez rząd Malezji:

       

      1. Nowy Model Ekonomiczny – NEM – New Economic Model 2010-2020.
      2. X i XI Plan Malezyjski – Malaysia Plan: 10MP & 11MP: dwa 5-letnie plany rozwoju na lata 2011-2015 oraz 2016-2020.
      3. Program Transformacji Gospodarczej Malezji – ETP – Economic Transformation Programme 2010-2020, a także krajowa polityka regionalna oraz zapobieganie skutkom i kolejnym fazom ogólno- światowego kryzysu finansowego.

      Polityka regionalna

       

      W polityce regionalnej rząd Malezji konsekwentnie prowadzi działania wspierające tzw. pięć korytarzy rozwoju gospodarczego. Obejmują one prawie całą powierzchnię Malezji i są zróżnicowane pod względem obecnie działających i potencjalnych gałęzi gospodarki. Ze wszystkich projektów najbardziej zaawansowany w rozwoju jest flagowa strefa Iskandar Malaysia leżąca na południu Półwyspu Malajskiego i (sąsiadująca z Singapurem).

       

      Handel zagraniczny

       

      W 2014 r. odnotowano ożywienie obrotów handlu zagranicznego Malezji w porównaniu do poprzedniego roku. Eksport towarów z Malezji zwiększył się w tym czasie o 6,4%,  tj. o 46,1 mld MYR do poziomu 766,1 mld MYR (ok. 234,1 mld USD), zaś import wzrósł o 5,3%, tj. o 34,3 mld MYR do 683,0 mld MYR (ok. 208,7 mld USD). W rezultacie nadwyżka obrotów handlowych Malezji wyniosła 83,1 mld MYR, tj. 25,4 mld USD (wobec 22,6 mld USD w 2013 r.).                      

       

      Niezmiennie, od kilku lat najważniejszym partnerem handlowym Malezji jest Singapur co pokazują także statystyki  Ministerstwa Przemysłu i Handlu Zagranicznego za  miesiąc  styczeń 2015r. gdzie eksport do następujących państw kształtuje się następująco: Singapur -13,7%, Japonia- 11,7%, Chiny – 10,7% USA – 9,2%, Tajlandia - 6%, Hong-Kong – 5,1 %, a poniżej 5% progu znajdują się Korea, Australia, Indonezja i Indie. Udział krajów ASEAN w eksporcie Malezji to 27,9%, zaś w imporcie – 25,7%. Udział krajów Unii Europejskiej, to odpowiednio 9,5% i 10,4%, w tym Polski 0,2% i 0,1%.

       

                         3.2. Tabela głównych wskaźników makroekonomicznych

       

       

      Podstawowe wskaźniki makroekonomiczne gospodarki malezyjskiej w latach 2005-2014

       

       

      WSKAŹNIKI

      2005

      2006

      2007

      2008

      2009

      2010

      2011

      2012

      2013

      2014*

      Liczba ludności (mln)

      26,1

      26,6

      27,2

      27,7

      27,9

      28,6

      29,1

      29,5

      29,9

      30,4

      PKB per capita (tys. USD)

      5,4

      5,6

      5,8

      6,0

      6,2

      6,0

      6,3

      6,5

      6,8

      7,0

      PKB (mld USD - ceny stałe 2005 rok■)

      118,5

      134,7

      152,3

      153,1

      152,2

      173,7

      218,1

      224,6

      231,8

      236,7

      PKB (dynamika % - ceny stałe 2005 rok■)

      5,0

      5,9

      6,3

      4,6

      -1,7

      7,2

      5,1

      5,6

      4,7

      6,0

      Deficyt budżetowy (% PKB)

      -3,6

      -3,3

      -3,2

      -4,8

      -7,0

      -5,4

      -4,8

      -4,5

      -3,9

      -3,5

      Dług publiczny (% PKB)

      1,4

      -0,3

      -2,6

      -5,6

      -7,6

      2,5

      -3,4

      -4,5

      54,7

      54,5

      Inflacja (%)

      3,0

      3,6

      2,0

      5,4

      0,6

      1,7

      3,2

      1,6

      2,1

      3,2

      Bezrobocie (%)

      3,5

      3,3

      3,3

      3,7

      3,7

      3,3

      3,1

      3,0

      3,1

      2,8

      Eksport (mld USD)

      140,92

      160,57

      182,86

      198,76

      161,57

      198,32

      228,07

      227,47

      228,50

      234,08

      Główne kierunki eksportu  [2014*] ►

      · kraje (%)Singapur (14,2), Chiny (12,1), Japonia (10,8), Unia Europejska (9,5), USA (8,4), Tajlandia (5,3), pozostałe (40,7).

      · regiony/organizacje regionalne (%): AFTA/ASEAN-Azja Południowo-Wschodnia (27,8), EU-Unia Europejska (9,5), NAFTA-Ameryka Północna (9,4), SAARC-Azja Południowa (5,6), Oceania (5,2), ALADI/LAIA-Ameryka Środkowa i Południowa (0,8), EFTA-Europa (0,3), inne (41,4).

      Główne pozycje eksportowe  [%, 2014*] :  maszyny i środki transportu (39,9), surowce mineralne (23,2), towary przemysłowe (18,8),

      oleje i tłuszcze (6,1), produkty chemiczne (7,6), żywność i produkty spożywcze (3,4), inne (1,0).

      Import (mld USD)

      114,58

      131,07

      152,37

      165,15

      127,01

      164,18

      187,46

      196,42

      205,88

      208,69

      Główne kierunki importu [2014*] ►

      · kraje (%): Chiny (13,6), Singapur (12,3), Unia Europejska (10,9), Japonia (9,0), USA (7,9), Tajlandia (5,9), inne (40,4).

      · regiony/organizacje regionalne (%): AFTA/ASEAN-Azja Południowo-Wschodnia (25,7), EU-Unia Europejska (9,3), NAFTA-Ameryka Północna (7,4), Oceania (3,5), SAARC-Azja Południowa (2,1), ALADI/LAIA-Ameryka Środkowa i Południowa (2,1), EFTA-Europa (1,3), inne (48,6).

      Główne pozycje importowe  [%, 2014*]: maszyny, środki transportu (42,7), towary przemysłowe (20,9), surowce mineralne (17,3),

      produkty chemiczne (9,2), żywność i produkty spożywcze (6,6), oleje i tłuszcze (1,0), inne (2,3).

      Bezpośrednie inwestycje zagraniczne w Malezji (mld USD)

      3,95

      6,28

      8,79

      7,18

      1,45

      9,06

      12,20

      9,24

      12,14

      10,72

      Malezyjskie bezpośrednie inwestycje (mld USD)

      -2,96

      -6,27

      -11,56

      -14,49

      -8,16

      -13,83

      -15,26

      -17,14

      -13,87

      -15,94

      Inwestycje portfelowe (mld USD)

      -3,73

      3,66

      5,55

      -24,96

      -0,51

      15,05

      8,54

      20,67

      -0,97

      -11,57

      Średni kurs  wymiany EUR/MYR

      4,6212

      4,6460

      4,8756

      4,8759

      4,9068

      4,2775

      4,2556

      3,9715

      4,1856

      4,3488

      Średni kurs  wymiany USD/MYR

      3,7871

      3,6682

      3,4375

      3,3333

      3,5246

      3,2211

      3,0600

      3,0888

      3,1509

      3,2729

                             

       

      * wskaźniki wstępne / przewidywane

      ■ decyzją Bank Negara Malaysia rokiem bazowym dla wszystkich wskażników makroekonomicznych jest rok 2000 dla okresu 2005-2010 oraz rok 2005 dla okresu od 2011 r.

      Źródło: roczniki (wybrane lata): Department of Statistics Malaysia / Bank Negara Malaysia / Ministry of International Trade & Industry Malaysia / Business Monitor International / ADB - Asian Development Bank - The Key Indicators for Asia & the Pacific.

      © WPHI Ambasady RP w Kuala Lumpur, marzec 2015 r.

       

       

      3.3. Główne sektory gospodarki (o największym znaczeniu/udziale w PKB)

       

      Od lat 80. XX wieku gospodarka Malezji opiera się praktycznie na dwóch sektorach przemysłowych: elektronicznym i elektrotechnicznym oraz wydobywczym i przetwórczym ropy naftowej i gazu ziemnego.            

       

      W 2014 r. wzrost eksportu towarów był obserwowany generalnie we wszystkich sektorach, przy czym największy pozytywny wpływ miały zmiany w grupie „maszyny i sprzęt transportowy”, gdzie ujemne saldo obrotów z 2013 r. zostało przekształcone w nadwyżkę w wysokości 11,1 mld MYR (ok. 3,4 mld USD). Ta grupa towarowa ma także największy udział w obrotach handlu zagranicznego Malezji. Istotne znaczenie odgrywają także paliwa mineralne (Malezja jest eksporterem ropy naftowej i gazu), gdzie dodatnie saldo wyniosło 54,3 mld MYR (16,6 mld USD).

       

      3.4. Uczestnictwo w wielostronnych organizacjach i porozumieniach o charakterze ekonomicznym

       

      Malezja jest członkiem WTO, Banku Światowego, Międzynarodowego Funduszu Walutowego.          
      W zakresie współpracy regionalnej jest członkiem Stowarzyszenia Państw ASEAN oraz forum APEC i ASEM.          
      Malezja bardzo aktywnie działa na forum Organizacji Współpracy Islamskiej – OIC m.in. w zakresie systematycznego rozwijania i standaryzacji finansów islamskich.
       

      3.5. Relacje gospodarcze z UE

       

      Udział krajów Unii Europejskiej w wymianie towarowej Malezji w 2014 r.: w eksporcie -  9,5% , w imporcie 10,4%, w tym Polski, odpowiednio - 0,2% i 0,1%.

       

      W 2010 roku rozpoczęły się negocjacje umowy o wolnym handlu UE-Malezja - MEUFTA. Do połowy 2012 roku odbyło się 7 rund negocjacyjnych. Głównym problemem w rozmowach pozostawały próby wyłączania z nich przez stronę malezyjską kwestii religijnych (w tym dostępu do rynku – certyfikacja halal), sektorów priorytetowych lub kwestii uprzywilejowania ludności Bumiputra (tubylczej ludności Malezji). W trakcie negocjacji osiągnięto niewielki postęp, polegający jedynie na określeniu bardziej jasnych i transparentnych zasad stosowania i ewentualnej przyszłej likwidacji ceł w Malezji.           
      Władze Malezji naciskały na przyspieszenie przyjmowania umowy FTA w zakresach, które (w ich opinii) są już zostały lub były bliskie uzgodnienia (m.in. w kwestach: samochodów, stali, produkcji ryb i przetworów z nich, alkoholu), pozostawiając do dalszych negocjacji problemy nierozwiązane (np. zamówienia publiczne, usługi, opłaty eksportowe i importowe, zasady pochodzenia towarów oraz zgodności z zasadami islamu – halal).            
      Stanowisko UE w tej sprawie było dość jednoznaczne – umowa FTA będzie podpisana po zakończeniu negocjacji wszystkich, bez wyjątków, obszarów. Po VII rundzie negocjacji, która odbyła się w kwietniu 2012 roku (w trakcie której, pomimo wcześniejszych zapowiedzi, strona malezyjska nie przedstawiła nowych propozycji i zaprezentowała usztywnienie swojego stanowiska w kwestiach już wcześniej uzgodnionych) dalsze negocjacje umowy FTA UE-Malezja zostały wstrzymane W grudniu 2014 r. wrócono do rozmów i przeprowadzono pierwsze od lipca 2012 r. spotkanie negocjatorów FTA w Brukseli, podczas którego dokonano wstępnej oceny wznowienia rozmów i przeglądu problematycznych kwestii.

       

       

      Dwustronna współpraca gospodarcza


       

      4. Dwustronna współpraca gospodarcza

       

      Podobnie jak w latach poprzednich, według oceny WPHI w Kuala Lumpur, realna wielkość polskiego eksportu do Malezji jest znacznie większa niż wykazują to statystyki. Spowodowane jest to przede wszystkim sprzedażami: pod obcą marką handlową towarów, produkowanych w Polsce, pośrednimi (odnotowanymi w statystyce kraju sprzedaży, a nie pochodzenia towaru) oraz w ramach obrotu wewnątrz korporacyjnego (polskie towary są często eksportowane do Malezji za pośrednictwem lub w ramach firm/koncernów międzynarodowych). Ponadto ciągle znaczna część wymiany towarowej dokonywana jest za pośrednictwem państw trzecich, głównie Singapuru.

       

      Polsko-malezyjska współpraca gospodarcza, na podstawie wcześniej zawartych porozumień, ma pełne podstawy prawno-traktatowe, pozwalające na nieskrępowany rozwój aktywności podmiotów gospodarczych z obydwu krajów w zakresie tak handlu, jak i bardziej złożonych form współpracy np. tworzenie spółek joint-ventures z podmiotami malezyjskimi czy inwestowanie w Malezji.

       

      4.1. Gospodarcze umowy dwustronne

       

      • Umowa między Rządem PRL a Rządem Malezji o cywilnej komunikacji lotniczej z 24 marca 1975 roku;
      • Umowa między Rządem PRL a Rządem Malezji o unikaniu podwójnego podatkowania i zapobieżenia uchylaniu się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodu z 16 września 1977 roku;
      • Umowa między Rządem RP a Rządem Malezji o popieraniu i ochronie inwestycji z 21kwietnia 1993 roku;
      • Umowa między Rządem RP a Rządem Malezji o współpracy w dziedzinie nauki i techniki z 3 sierpnia 2000 roku.
      • Umowa w sprawie unikania podwójnego  opodatkowania i zapobiegania uchylaniu się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodu, wraz z Protokołem do tej Umowy z 08.07.2013 roku
      • Umowa o transporcie morskim z 10.02.2014 roku

       

      Malezja jest po Singapurze (cześć polskich towarów jest reeksportowana z Singapuru do Malezji) najważniejszym partnerem handlowym Polski w Azji Południowo–Wschodniej. 
      Podobnie jak w latach ubiegłych są istotnie różnice w statystykach wymiany towarowej pomiędzy obydwoma krajami wyrażonymi w dolarach USA/USD.

      Utrzymujące się od wielu lat rozbieżności w statystykach handlowych obu krajów, wynikają przede wszystkim z dokonywania wymiany towarowej za pośrednictwem krajów trzecich lub przy wykorzystaniu dokumentacji oraz opakowań krajów trzecich (via Singapur lub Chiny). Dodatkowo, przy dokonywaniu szacunków realnej wartości dwustronnej wymiany towarowej (zwłaszcza w odniesieniu do wartości polskiego eksportu) należy uwzględnić nie tylko kwestie błędów zapisów statystycznych kraju pochodzenia i przeznaczenia, ale także zjawisko sprzedaży pod obcą marką, wymianę wewnątrz-korporacyjną oraz usługi świadczone przez polskie firmy na terenie Malezji, zarówno na rzecz podmiotów lokalnych, jak i firm międzynarodowych.


       

        ● STATYSTYKI POLSKIE                                                       

       

      HANDEL ZAGRANICZNY POLSKA - MALEZJA 2008-2014

       

       

      EKSPORT Z POLSKI

      DYNAMIKA W %

      IMPORT Z MALEZJI

      DYNAMIKA W %

      OBROTY

      DYNAMIKA W %

      SALDO

      2008

      178,34

      142,06

      637,83

      110,73

      816,17

      116,34

      -459,49

      2009

      184,32

      103,35

      540,17

      84,69

      724,49

      88,77

      -355,85

      2010

      207,00

      112,31

      752,66

      139,34

      959,66

      132,46

      -545,66

      2011

      165,30

      79,85

      710,25

      94,36

      875,55

      91,23

      -544,94

      2012

      195,78

      118,44

      689,97

      97,15

      885,75

      101,17

      -494,19

      2013

      310,13

      158,41

      673,97

      97,68

      984,10

      111,10

      -363,84

      2014

      189,55

      61,12

      981,20

      145,59

      1170,75

      118,97

      -791,65

                          Źródło: Ministerstwo Gospodarki - DAP na podstawie danych Ministerstwa Finansów i GUS; opracowanie własne
      © WPHI Ambasady RP w Kuala Lumpur, marzec 2015 r.

                                                                                                 

                                                                  

      ● STATYSTYKI MALEZYJSKIE

                                                                                                                                               

      HANDEL ZAGRANICZNY MALEZJA - POLSKA 2008-2014

      (w mln USD)

       

       

      IMPORT Z POLSKI

      DYNAMIKA W %

      EKSPORT Z MALEZJI

      DYNAMIKA W %

      OBROTY

      DYNAMIKA W %

      SALDO

      ŚREDNI KURS 1USD/MYR

      2008

      60,62

      63,10

      341,80

      101,41

      402,42

      92,91

      281,18

      3,4640

      2009

      59,01

      97,34

      229,25

      67,07

      288,26

      71,63

      170,23

      3,5246

      2010

      92,20

      156,24

      318,52

      138,94

      410,73

      142,49

      226,32

      3,2211

      2011

      136,60

      148,15

      287,58

      90,29

      424,18

      103,28

      150,98

      3,0600

      2012

      162,84

      119,21

      302,69

      105,25

      465,52

      109,75

      139,85

      3,0890

      2013

      284,04

      174,43

      340,21

      112,40

      624,25

      134,10

      56,17

      3,1510

      2014

      238,02

      83,80

      494,36

      145,31

      732,38

      117,32

      256,35

      3,2729

      Źródło: Department of Statistics Malaysia/Bank Negara Malaysia; opracowanie własne.
      © WPHI Ambasady RP w Kuala Lumpur, marzec 2015 r.

                                                                                                                                           

       

      4.3. Inwestycje wzajemne

       

      Współpraca inwestycyjna jest na niskim poziomie. W 2012 roku polska firma kosmetyczna INGLOT Sp. z o.o., otworzyła kolejne
      2 sklepy firmowe na terenie Malezji i aktualnie dysponuje już 5. placówkami (pierwsze 3 sklepy otwarto w roku 2011). Docelowo firma planowała utworzenie sieci dystrybucji składającej się z 60. punktów sprzedaży – sklepy własne i autoryzowane punkty sprzedaży.

       

       4.4. Współpraca regionalna

       

      Brak jest współpracy na szczeblu regionalnym pomiędzy Polską a Malezją.

       

      4.5. Współpraca samorządów gospodarczych

       

      Pomimo zawartych w latach 2009-2010 porozumień o współpracy między Krajową Izbą Gospodarczą – KIG i Izbą Przemysłu i Handlu Unia Europejska-Malezja – EUMCCI oraz Międzynarodową Izbą Przemysłu i Handlu Malezji – MCCI nie odnotowano aktywnych form współpracy.

       

      Od 2011 roku w Warszawie funkcjonuje biuro regionalnego przedstawicielstwa Malezyjskiej Agencji Promocji Handlu MATRADE na Europę Środkową i Wschodnią (przeniesione z Budapesztu); w ocenie strony malezyjskiej Polska pozostaje jednym z priorytetowych krajów dla rozwoju dwustronnej współpracy gospodarczej.        
      Również od 2011 roku działa w Warszawie   też regionalne przedstawicielstwo Malezyjskiej Rady Przemysłu Drzewnego – MTIB (Malaysian Timber Industry Board), którego zadaniem jest promocja szeroko pojętego przemysłu drzewnego, w tym m.in. eksport i dostawy z Malezji drewna tropikalnego, mebli, stolarki budowlanej itp.

       

      Dostęp do rynku


       

      5. Dostęp do rynku

       

      5.1. Dostęp do rynku dla polskich towarów i usług

       

      Malezja nie stosuje żadnych barier ograniczających lub blokujących import towarów i usług wyłącznie z Polski. Od 1967 roku Malezja jest krajem-członkiem  Stowarzyszenia Narodów Azji Południowo-Wschodniej ASEAN. Porozumienie o współpracy pomiędzy krajami Unii Europejskiej a ASEAN zostało podpisane w 1980 roku, a w roku 2003 weszła w życie inicjatywa TREATI (The Trans- Regional EU-ASEAN Trade Initiative), której zadaniem jest ułatwianie handlu pomiędzy krajami UE a ASEAN.

       

      Główne przeszkody, na jakie napotykają polskie firmy na rynku malezyjskim, mają charakter pozataryfowy i wynikają ze specyfiki systemu społeczno gospodarczego oraz działań protekcjonistycznych administracji rządowej Malezji. Większość przetargów nie jest dostępna dla firm pochodzących z innych państw, a w części przetargów mogą wziąć udział jedynie firmy mające status Bumiputera (rdzenna ludność Malezji). W takim wypadku polskie firmy muszą szukać partnerów na terenie Malezji, aby dostarczać swoje produkty na ten rynek.

       

      Sporym utrudnieniem w dostępie do rynku malezyjskiego są uciążliwe procedury biurokratyczne, a także wymóg posiadania licznych zezwoleń i certyfikatów, np.:

       

      • zezwolenie na import mięsa – wydawane przez Ministerstwo Rolnictwa Malezji; niejasne i dowolnie interpretowane  przepisy, dotyczące importu mięsa wieprzowego (system pre-listingu – wykaz europejskich przedsiębiorstw wytwarzających produkty pochodzenia zwierzęcego i zainteresowanych ich eksportem do Malezji), kontestowane przez Unię Europejską;
      • zezwolenia importowe na import wyrobów na bazie mleka – przedłużanie procedur, żądania kolejnych, dodatkowych dokumentów, niewymienionych oryginalnie w publikowanych przepisach malezyjskich;
      • certyfikat muzułmański zgodności z zasadami islamu Halal-Malaysia – wymagany przy eksporcie i sprzedaży żywności do bezpośredniego spożycia, półproduktów żywnościowych oraz wyrobów i półproduktów kosmetycznych; certyfikaty Halal wydawane przez inne kraje islamskie nie są uznawane przez administrację religijną – Agencję Rozwoju Islamu w Malezji JAKIM;
      • świadectwo fitosanitarne – wymagane przy imporcie żywności, wyrobów kosmetycznych i półwyrobów z przeznaczeniem do ich dalszego przetworzenia;
      • rejestracja wyrobów farmaceutycznych i kosmetycznych – bezwzględnie wymagana; rejestracji dokonuje malezyjskie Ministerstwo Zdrowia;
      • holograficzne znakowanie leków – wymagane i wprowadzone
        przy imporcie farmaceutyków z krajów Unii Europejskiej od 1 maja 2005 roku;
      • homologacja – dotyczy wyrobów przemysłowych, na które zostały już opracowane normy malezyjskie – nie są uznawane certyfikaty innych krajów, ale
        w niektórych przypadkach mogą przyspieszyć procedurę malezyjską; certyfikat homologacyjny wydaje Instytut Certyfikacji Malezji SIRIM,

      ograniczenia w dostępie do rynku usług (21 segmentów).


      Od 2010 roku oficjalnie jest deklarowana liberalizacja rynku malezyjskiego
      w zakresie dostępu dla podmiotów zagranicznych i nie-malajskich w 27 segmentach usług, m.in. w:

       

      • opiece zdrowotnej – usługi weterynaryjne, usługi opieki i rehabilitacji dla dzieci oraz osób starszych i niepełnosprawnych;
      • turystyce – tematyczne parki rozrywki, centra konferencyjne i targowe, agencje turystyczne, hotele i restauracje, usługi cateringowe;
      • transporcie – transport ładunków klasy C (przewóz ładunków należących do firm);
      • usługach dla innych firm – outsourcingowe centra przetargowe, regionalne centra dystrybucyjne, centra analityczne i testów produktów, usługi konsultingowe;
      • informatyce – budowa baz danych, przetwarzanie danych, usługi doradcze
        w zakresie instalacji programów, instalowanie systemów informatycznych i ich serwis, obsługa i naprawy sprzętu komputerowego;
      • wynajem i leasing statków – z załogami (za wyjątkiem kabotażu oraz handlu
        na terenie wód przybrzeżnych Malezji) oraz bez załóg do międzynarodowego transportu morskiego;
      • usługach sportowych – organizacja wydarzeń sportowych i ich promocja;
      • usługach wsparcia dla firm transportowych – agencje morskie, morskie usługi ratunkowe.

      Niestety ww. liberalizacja rynku malezyjskiego w praktyce jest prowadzona bardzo powoli, a nowe przepisy są często zastrzeżone dodatkowymi klauzulami i wymaganiami, ograniczającymi realny dostęp do rynku, i w konsekwencji nie
      są odczuwalne przez eksporterów i usługodawców z krajów Unii Europejskiej. Taka postawa i podejście Malezji spowodowały m.in. wstrzymanie w II połowie 2012 roku przez stronę unijną negocjacji Umowy o Wolnym Handlu FTA UE-Malezja do czasu złożenia przez delegację malezyjską nowych i konstruktywnych propozycji oraz rewizji dotychczasowego stanowiska.

       

      5.2. Dostęp do rynku pracy. Świadczenie usług i zatrudnienie obywateli RP

       

      Malezja jest jednym z największych importerów siły roboczej w Azji. Ocenia się, że w Malezji przebywa ponad 2 milionów zagranicznych pracowników, głównie z uboższych krajów azjatyckich m.in. z: Bangladeszu, Birmy/Mjanma, Filipin, Indii, Indonezji oraz Pakistanu. Spośród migrantów zarobkowych, zdecydowana większość z nich obejmowała stanowiska nisko płatne, wykonując mało skomplikowane czynności manualne. Ze względu na tak znaczącą liczbę pracowników zagranicznych rząd malezyjski regularnie wprowadza zmiany prawne i przeprowadza kontrole, mające ograniczyć  liczbę, napływających do Malezji  nisko wykwalifikowanych cudzoziemców. Nie należy się spodziewać, żeby jakiekolwiek ograniczenia dotyczyły wysoko wykwalifikowanych specjalistów zagranicznych – Malezja w związku ze stałym  rozwojem gospodarczym i niedostatkiem dobrze wykształconych kadr nadal będzie rynkiem pracy dość przyjaznym dla pracowników oddelegowanych przez firmę macierzystą do malezyjskiego oddziału zagranicznego (tzw. ekspatriatów). W Malezji ma swoje oddziały większość korporacji międzynarodowych, które na kierowniczych stanowiskach zatrudniają obcokrajowców. Malezyjski rynek pracy dla wysoko wykwalifikowanych cudzoziemców jest dosyć atrakcyjny ze względu na relatywnie wysokie zarobki na stanowiskach kierowniczych i specjalistycznych oraz angielskojęzyczne środowisko pracy. Od roku 2010 rząd Malezji wprowadził jedynie ograniczenia w zakresie automatycznej akceptacji pracowników zagranicznych na stanowiskach menadżerskich – zakres ograniczeń zależy od wielkości kapitału wniesionego do przedsiębiorstwa malezyjskiego.

       

      Obywatele RP mają takie same prawa jak większość obywateli krajów członkowskich Unii Europejskiej (za wyjątkiem obywateli Cypru, Irlandii, Niderlandów oraz Wielkiej Brytanii). Po uzyskaniu zgody na zatrudnienie udzielanej przez Urząd ds. Imigracji Malezji należy zgłosić się do Ambasady Malezji w Warszawie Polsce w celu uzyskania wizy typu RV.

       

      5.3. Nabywanie i wynajem nieruchomości

       

      Obcokrajowcy, bez zgody administracji rządowej, mogą kupować nieruchomości mieszkaniowe (domy i mieszkania) o wartości minimalnej 500000 ringgitów malezyjskich/MYR (ok.167000 dolarów USA/USD). Obcokrajowcy mogą ubiegać się o kredyt na zakup nieruchomości w malezyjskich bankach i nie ma ograniczenia liczby posiadanych w Malezji  nieruchomości. W roku 2007 zniesiono podatek od zysku przy sprzedaży nieruchomości. Obcokrajowcy mogą nabywać nieruchomości na własność jak i użytkowanie wieczyste (99 lat).

       

      Zagraniczne podmioty gospodarcze mogą posiadać własne zakłady produkcyjne i biura, ale nie mogą ich podnajmować. W przypadku zakupu nieruchomości komercyjnych przeznaczonych na wynajem firma zagraniczna musi praktycznie posiadać partnera o statusie Bumiputera (tzn. należącego do rdzennej ludności malezyjskiej).

       

      5.4. System zamówień publicznych

       

      Malezyjski system zamówień publicznych jest zdecentralizowany a jednym z jego priorytetów jest wspieranie lokalnych podmiotów gospodarczych oraz protekcjonistycznych działań administracji rządowej Malezji. Większość przetargów nie jest dostępna dla firm pochodzących z innych państw, a w części przetargów mogą wziąć udział jedynie firmy mające status Bumiputera (rdzenna ludność Malezji). W związku z powyższym podmioty polskie, które zamierzają wziąć udział w przetargach publicznych powinny najpierw poszukać partnera malezyjskiego, uprawnionego do wzięcia udziału w ogłoszonym przetargu.

       

      Wyróżnia się trzy rodzaje postępowań w zamówieniach publicznych tj. zamówienia z wolnej ręki (do 50.000 MYR), zapytanie o cenę (od 50.001 do 200.000 MYR) oraz przetargi publiczne (powyżej 200.000 MYR). W przypadku przetargów skierowanych tylko do podmiotów lokalnych czas na złożenie ofert wynosi 21 dni. W przypadku przetargów skierowanych do podmiotów zagranicznych (bardzo znikoma liczba) czas na złożenie ofert wynosi 56 dni. O ewentualnych przetargach skierowanych do podmiotów zagranicznych zwykle informowane są przedstawicielstwa dyplomatyczne akredytowane w Malezji.

       

      5.5. Ochrona własności przemysłowej i intelektualnej

       

      Ochrona własności intelektualnej w Malezji obejmuje patenty, znaki towarowe, wzory przemysłowe, prawa autorskie, zastrzeżenia geograficzne i wzory użytkowe. Malezja jest członkiem Światowej Organizacji Własności Intelektualnej (WIPO) oraz sygnatariuszem Konwencji Paryskiej i Berneńskiej, (określających prawa własności intelektualne) oraz Porozumienia o Aspektach Handlowych Praw Własności Intelektualnej TRIPS podpisanego pod auspicjami Światowej Organizacji Handlu WTO).         
      Patent Act 1983 – Ustawa o patentach wraz z przepisami wykonawczymi z 1996 roku określają zasady ochrony patentowej w Malezji – podmiot zagraniczny może wnioskować do Urzędu Patentowego Agencji Własności Intelektualnej Malezji MyIPO (Patent Registration Office Intellectual Property Corporation of Malaysia) wyłącznie za pośrednictwem zarejestrowanego agenta, działającego w imieniu tej osoby.

       

      Ochrona znaku towarowego w Malezji uregulowana jest przez Trade Marks Act 1976 – Ustawę o znakach towarowych. Okres ochrony znaku towarowego wynosi 10 lat i może zostać odnowiony na okres kolejnych 10 lat każdorazowo, po upływie tego okresu. Właściciel znaku towarowego lub znaku usługi ma prawo do przekazania (zbycia), wynikających z tego praw, pod warunkiem zawarcia umowy licencyjnej. Zagraniczna osoba fizyczna lub prawna może wnioskować do Urzędu Patentowego Agencji Własności Intelektualnej Malezji MyIPO (Patent Registration Office Intellectual Property Corporation of Malaysia) wyłącznie za pośrednictwem zarejestrowanego agenta, działającego w imieniu tej osoby.

       

      Ochrona wzorów przemysłowych w Malezji określona jest przez Industrial Designs Act 1996 – Ustawę o ochronie wzorów przemysłowych oraz przepisy wykonawcze z 1999 roku. Wzory przemysłowe mogą zostać zarejestrowane, jeżeli zawierają cechy nowości, nie zawierają wyłącznie opisu sposobu wykonania przedmiotu lub wzoru dla spełnienia wyłącznie określonej funkcji. Ponadto, wzór przemysłowy nie może być zależny od pojawienia się jakiegokolwiek innego wzoru, którego stanowiłby integralną całość. Wnioskodawcy zagraniczni, składają wnioski do Urzędu Patentowego Agencji Własności Intelektualnej Malezji MyIPO (Patent Registration Office Intellectual Property Corporation of Malaysia) za pośrednictwem osoby posiadającej uprawnienia rejestrowanego agenta wzoru przemysłowego. Wzory przemysłowe podlegają ochronie w okresie wstępnym 5 lat, z możliwością przedłużenia na dwa kolejne okresy pięcioletnie, zapewniając tym samym ochronę na okres 15 lat. Ochrona praw autorskich w Malezji jest regulowana przez Copyright Act 1987 – Ustawę o prawach autorskich, która stanowi rodzaj prac mogących podlegać ochronie, zakres ochrony oraz sposób jej wykonywania; nie istnieje rejestracja praw autorskich.

       

      Ochrona wzoru użytkowego w Malezji określona jest przez Layout Design of Integrated Circuit Act 2000 – Ustawę o wzorach Użytkowych, pod warunkiem, że jest on dziełem twórczym, powstałym w nieskrępowanych niczym okolicznościach (warunkach). Wzór użytkowy nie podlega rejestracji a jego okres ochronny wynosi 10 lat od momentu rozpoczęcia użytkowania w celach handlowych lub 15 lat w przypadku braku cech handlowej jego eksploatacji. Prawo do eksploatacji wzoru użytkowego jest zbywalne.

       

      Według ocen międzynarodowych Malezja krajem o dość dobrym prawnym zabezpieczeniu własności przemysłowej i intelektualnej. Nadal poważnym problemem są braki w niezależności miejscowych sądów, wysokie koszty procesów sądowych
      i ich opieszałość w wydawaniu orzeczeń oraz masowa sprzedaż podrabianych znaków towarowych (produkowanych masowo w innych krajach regionu).

       

       

      Przydatne linki i kontakty


       

      6. Przydatne kontakty i linki

      6.1. Administracja gospodarcza

       

      Kancelaria Premiera

      www.pmo.gov.my

      Wydział Planowania Gospodarki

      www.epu.jpm.my

      Departament Statystyki

      www.statistics.gov.my

      Ministerstwo Bogactw Naturalnych i Środowiska

      www.nre.gov.my

      Ministerstwo Energii, Zielonych Technologii
      i Wody

      www.kettha.gov.my

      Ministerstwo Edukacji  i Szkolnictwa Wyższego

      www.moe.gov.my

      Ministerstwo Finansów

      www.treasury.gov.my

      Ministerstwo Handlu Międzynarodowego
      i Przemysłu

      www.miti.gov.my

      Ministerstwo Handlu Wewnętrznego
      i Konsumentów

      www.kpdnhep.gov.my

      Ministerstwo Kobiet, Rodziny i Rozwoju Wspólnot

      www.kpwkm.gov.my

      Ministerstwo Środków Przekazu i Multimediów

      www.kpkk.gov.my

      Ministerstwo Nauki, Technologii i Innowacji

      www.mosti.gov.my

      Ministerstwo Mieszkalnictwa i Samorządu Lokalnego

      www.kpkt.gov.my

      Ministerstwo Młodzieży i Sportu

      www.kbs.gov.my

      Ministerstwo Obrony

      www.mod.gov.my

      Ministerstwo Plantacji i Upraw

      www.kppk.gov.my

      Ministerstwo Rozwoju Wsi i Rozwoju Regionalnego

      www.rurallink.gov.my

      Ministerstwo Rolnictwa i Przetwórstwa

      www.moa.gov.my

      Ministerstwo Robót Publicznych

      www.kkr.gov.my

      Ministerstwo Spraw Zagranicznych

      www.kln.gov.my

      Ministerstwo Spraw Wewnętrznych

      www.moha.gov.my

      Ministerstwo Terytoriów Federalnych

      www.kwp.gov.my

      Ministerstwo Turystyki i Kultury

      www.motour.gov.my

      Ministerstwo Transportu

      www.mot.gov.my

      Ministerstwo Zdrowia

      www.moh.gov.my

      Ministerstwo Zasobów Ludzkich

      www.mohr.gov.my

      Malezyjska Agencja ds. Rozwoju Przemysłu – MIDA

      www.mida.gov.my

      Malezyjska Agencja Rozwoju Handlu Zagranicznego - MATRADE

      www.matrade.gov.my

      Królewski Urząd Celny

      www.customs.gov.my

       

      6.2. Samorządy gospodarcze

       

      Malaysia-Poland Business Association - Stowarzyszenie Biznesu Malezja-Polska - MPBA

      http://mpba.org.my/cms3/

      Izba Handlu i Przemysłu EU-Malezja – EUMCCI

      www.eumcci.com

      Malezyjska Międzynarodowa Izba Handlu i Przemysłu – MICCI 

      www.micci.com

      Malaysia Cacoa Board

      www.koko.gov.my

      Malaysian Palm Oil Board

      www.mpob.gov.my

      Malaysia Rubber Board

      www.lgm.gov.my

      Malaysia Rubber Glove Manufacturers Association

      www.margma.com.my

      Malaysian Timber Council

      www.mtc.com.my

      Federation of Malaysian Manufactures – FFM

      www.fmm.org.my

      Standard & Industrial Research Institute of Malaysia – SIRIM

      www.sirim.my

      Malezyjskie Regionalne Centrum Arbitrażowe

      www.rcakl.org.my

       

      6.3. Oficjalna prasa ekonomiczna

       

      Malezyjska Agencja Informacyjna – BERNAMA

      www.bernama.com

      Business Time – dziennik ekonomiczny

      http://www.btimes.com.my/

      Malaysian Reserve – dziennik ekonomiczny

      http://themalaysianreserve.com

      Malaysian Business – miesięcznik ekonomiczny

      http://beritapublishing.com.my

       

      6.4. Oficjalne strony o charakterze ekonomicznym

       

      Centralny Bank Malezji – Bank Negara Malaysia – BNM

      www.bnm.gov.my

      Departament Statystyki Malezji – DoSM

      www.statistics.gov.my

       

      (ostatnia aktualizacja: 05.06.2013 WPHI Ambasady RP w Kuala Lumpur)

      8 lipca 2013 (ostatnia aktualizacja: 24 listopada 2015)

      Drukuj Drukuj Podziel się treścią: