close

  • Polsce – służyć, Europę – tworzyć, Świat – rozumieć

     

  • TURCJA

  • Turcja

  •  

     Informacje o kraju


     

    1.1. Położenie geograficzne, ludność, obszar, stolica, języki urzędowe.

    Położenie geograficzne: Turcja jest położona na dwóch kontynentach. 3% terytorium kraju znajduje się w Europie. Europejska część Turcji jest nazywana Tracją lub Rumelią. Pozostała część kraju znajduje się na kontynencie azjatyckim, i jest nazywana Azją Mniejszą lub Anatolią. Całkowita powierzchnia Turcji wynosi 780 580 km2, z czego 9 820 km2 przypada na wody.

    Od zachodu Turcja graniczy z Bułgarią i Grecją, od wschodu z Azerbejdżanem, Armenią
    i Gruzją oraz od południa z Irakiem, Iranem i Syrią.

    Turcja jest otoczona czterema morzami: na północy kraju znajduje się Morze Czarne, na zachodzie Morze Marmara i Egejskie, a na południu Morze Śródziemne. Łączna długość granic lądowych wynosi 2627 km, a wybrzeża 7126 km.

    Warunki geograficzne. Charakterystyczną cechą obszaru Turcji jest zmienność krajobrazu, wynikająca głownie ze zróżnicowania klimatycznego. Przeważająca część półwyspu, z wyłączeniem Tracji i nadmorskich wybrzeży, tworzy jeden górzysty płaskowyż z licznymi kotlinowymi obniżeniami wypełnionymi słonymi jeziorami. Ze wszystkich stron Turcja jest otoczona górami. Wzdłuż wybrzeża Morza Czarnego ciągnie się łańcuch Gór Pontyjskich z najwyższym szczytem Kackar (3940 m n.p.m). Na południu znajdują się Góry Taurus (szczyt Aladağ – 3756 m n.p.m.). Na wschodzie wznosi się wygasły stożek wulkaniczny Ararat (5165 m n.p.m.), który jest najwyższym szczytem Turcji. Górski charakter powierzchni półwyspu determinuje bogatą sieć rzeczną, która jednak nie zapewnia wystarczającej ilości wody ze względu na niekorzystny bieg rzek. Niedobór wody jest rekompensowany budową tam. Do największych rzek należą: Kızılırmak i Sakarya wpływające do Morza Czarnego; Menderes i Gediz wpływające do Morza Egejskiego oraz Seyhan i Ceyhan uchodzące do Morza Śródziemnego. Na terenie Turcji biorą początek dwie wielkie rzeki Bliskiego Wschodu – Eufrat i Tygrys. Liczne jeziora są słabo zarybione z uwagi na wysoki stopień zasolenia, spowodowany ubogim dopływem słodkich wód. Największym jeziorem jest Van (w pobliżu granicy z Iranem), drugim co do wielkości jest Tuz.

    Stolica: Stolicą Turcji jest Ankara (4,96 mln mieszkańców). Do największych miast należą również Stambuł (13,85 mln mieszkańców), Izmir (4 mln), Bursa (2,68 mln), Adana, (2,12 mln), Gaziantep (1,79 mln) i Konya (2,05 mln). Językiem urzędowym jest język turecki.

    Turcja administracyjnie podzielona jest na 81 prowincji. Każda prowincja dzieli się na podprowincje. Prowincje mają zazwyczaj nazwę miasta, które jest jego stolicą, wyjątek stanowią: Hatay (stolica Antakya), Kocaeli (stolica Izmit) i Sakarya (stolica Adapazarı).

    Ludność: Turcję zamieszkuje 75,6 mln mieszkańców, z czego (58,5 mln) 77,3% mieszka w miastach. Gęstość zaludnienia wynosi 97 (96.85)osoby/km2. Średnia wieku natomiast to 30,1 lat.

    Zgodnie z raportem przygotowanym w 2008r. dla Rady Bezpieczeństwa Narodowego Turcji, kraj ten zamieszkuje ok. 70% Turków, ok. 18% Kurdów (z czego ponad 4% to Zaza), Czerkiesi 3,5%, Bośniacy 2,8%, Albańczycy 1,8%, Gruzini 1,4%, Arabowie 1,2% i inne grupy etniczne ponad 1%.

    1.2. Warunki klimatyczne

    Pomimo położenia w strefie podzwrotnikowej, w Turcji występuje duże zróżnicowanie klimatyczne. Na wybrzeżu Morza Czarnego występuje klimat wilgotny, z obfitymi i regularnymi opadami, czego efektem jest duża różnorodność fauny i flory.

    W centralnej i wschodniej Anatolii panuje klimat kontynentalny suchy. Zimy są mroźne i śnieżne, a lata suche i upalne. Klimat śródziemnomorski występuje na wybrzeżu Morza Śródziemnego i Egejskiego. Zimy i lata są ciepłe. Region Morza Marmara charakteryzuje mieszanka klimatu kontynentalnego i łagodnego śródziemnomorskiego.

    1.3. Główne bogactwa naturalne.

    Turcja posiada znaczne zasoby surowców mineralnych, zwłaszcza rud metali. Występują rudy żelaza (Divriği we wschodniej Turcji), chrom (Seydisehir na południu kraju – główny światowy producent), boksyty, rudy miedzi (Murgul) oraz cynk i ołów. Ważnymi surowcami energetycznymi jest węgiel brunatny (zachodnia Anatolia), węgiel kamienny (zagłębie Ereğli-Zonguldak) oraz ropa naftowa w pobliżu granicy z Syrią (Batman). Z surowców chemicznych wydobywa się: bor, fosforyty, sól kamienną i siarkę.

    1.4.System walutowy, kurs, wymiana

    Walutą jest lira turecka (symbol TL), istnieje możliwość wymiany w kantorach lub w bankach. Średni kurs (kwiecień 2016 r.): 1 EURO= 3,2 TL, 1USD= 2,9 TL

    1.5. Religia

    Według oficjalnych statystyk rządowych 99,8% społeczeństwa to muzułmanie, w większości sunnici, jednak brak jest oficjalnych statystyk uwzględniających mniejszość szyicką czyli alewitów. Natomiast pozostał 0,2% społeczeństwa to w większości chrześcijanie oraz żydzi.

    1.6. Infrastruktura transportowa

    Turcja posiada 51 lotnisk cywilnych oraz 17 lotnisk wojskowych. Spośród 21 międzynarodowych lotnisk cywilnych, 16 lotnisk dokonuje regularnych przewozów pasażerskich. Do najważniejszych i najczęściej używanych lotnisk w Turcji należą lotnisko Ataturka w Stambule, lotnisko Sabiha Gokcen w Stambule, lotnisko w Antalyi, lotnisko w Milas- Bodrum oraz  lotnisko imienia Adnana Menderesa w Izmirze.

    Największym przewoźnikiem są państwowe Tureckie Linie Lotnicze (THY) uznane przez Skytrax w 2011, 2012, 2013 i 2015 roku za najlepszą linię lotniczą w Europie. Ponadto do tureckich linii lotniczych należą AnadoluJet, Atlas Jet, Onur Air, Pegasus, , Sun Express.

    Turcja posiada rozbudowaną sieć drogową, łączna długość dróg wynosi 385 748km, w tym 320 366 to drogi wiejskiej. Turcja posiada 2127 km autostrad,  31 375 to drogi szybkiego ruchu, a 32 517 km to drogi prowincjonalne. Przez Turcję przebiegają x bezpośrednie  trasy europejskie klasy A. E 80 łączy Portugalię z Iranem (granica turecko-irańska) a E 90 łączy Portugali z Irakiem (granica turecko-irakijska), E 95 łącząca Rosję z Turcją oraz E70 pomiędzy Hiszpanią a Gruzją.

    Długość linii kolejowych wynosi 12 008 km, najważniejsze terminale znajdują się w: Stambule, Ankarze, Adanie, Mersin i Diyarbakır. TCDD-Tureckie Koleje Państwowe posiada monopol na wykonywaniu przewozów pasażerskich i towarowych. Trwa rozbudowa linii kolejowych dużych prędkości w oparciu o tabor hiszpański. Otwarto trasy Ankara – Eskişehir oraz Ankara – Konya. Trwają prace nad połączeniem Ankary ze Stambułem.

    Turcja posiada także połączenia promowe między europejską i azjatycką częścią kraju (Cieśnina Bosfor), z Cyprem oraz z wyspami greckimi (Rodos, Samos, Chios). Do głównych portów morskich o przeładunku powyżej 1 mln ton należą: Stambuł, Zonguldak, Ereğli i Samsun nad Morzem Czarnym, Izmir i Izmit nad Morzem Egejskim oraz Mersin, Iskenderun nad Morzem Śródziemnym.

     1.7. Obowiązek wizowy

    Od obywateli polskich wymagana jest wiza uprawniająca do wjazdu i pobytu na terenie Turcji. Można ją uzyskać poprzez system e-wiza (https://www.evisa.gov.tr/pl/) oraz do odwołania na granicy (koszt – 30 USD). Powyższa informacja dotyczy wyłącznie wiz o charakterze turystycznym i biznesowym. Inne wizy np. na studia, do pracy można uzyskać jedynie w tureckich placówkach dyplomatycznych.

    Wiza uprawnia do pobytu przez okres 90 dni w ciągu 180 dni jej ważności licząc od 1. wjazdu, bez prawa wykonywania pracy i nie może być przedłużona.

    Wymagana ważność paszportu wynosi 60 dni od daty wygaśnięcia wizy (w praktyce jest to 8 miesięcy od dnia wjazdu – przy założeniu, że wiza turystyczna/biznesowa jest ważna przez 6 miesięcy). Do Turcji nie można wjechać za okazaniem dowodu osobistego.

    1.8. Wykaz świąt państwowych

     

    Nowy Rok

    Yılbaşı

    1 stycznia

    Święto Suwerenności oraz Dzień Dziecka                            

    Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı

    23 kwietnia

     

    Święto Pracy i Solidarności

    Emek ve Dayanışma Günü

    1 maja

    Święto Pamięci Atatürka oraz Dzień Młodzieży i Sportu    

    Atatürk'ü Anma Gençlik ve Spor Bayramı

    19 maja

     

    Dzień Zwycięstwa                                                                

    Zafer Bayramı

    30 sierpnia

    Święto Republiki                                                                   

    Cumhuriyet Bayramı

    29 października

    Święta ruchome (obchodzone są według muzułmańskiego kalendarza księżycowego, który jest krótszy o 11 dni od gregoriańskiego)

     

     

    Ramadan

    Ramazan (Şeker) Bayramı

    5-7 lipca 2016

    Święto Ofiarowania

    Kurban Bayramı        

    12-15 września 2016

     

    System administracyjny


     

    2.1. Ustrój polityczny.

    Turcja jest republiką parlamentarną utworzoną 29 października 1923 roku. Obecny ustrój polityczny opiera się na konstytucji z 1982 roku, do której wprowadzono poprawki.

    2.2. Władza ustawodawcza.

    Władza ustawodawcza należy do jednoizbowego Wielkiego Zgromadzenia Narodowego Turcji (Türkiye Büyük Millet Meclisi), w którego skład wchodzi 550 posłów, wybieranych w wyborach powszechnych na 4-letnią kadencję. Ostatnie wybory odbyły się w listopadzie 2015 r. Rząd większościowy tworzy Partia Sprawiedliwości i Rozwoju (AKP).

    2.3. Władza wykonawcza.

    Głową państwa jest prezydent. W dn. 10 sierpnia 2014 r. po raz pierwszy prezydent został wybrany w wyborach bezpośrednich (do tej pory przez Wielkie Zgromadzenie Narodowe) na pięcioletnią kadencję. Został nim Recep Tayyip Erdoğan. Prezydent powołuje premiera (również ze składu parlamentu) oraz za jego rekomendacją, członków rządu. Funkcję premiera sprawuje Ahmet Davutoĝlu.

    2.4. Władza sądownicza.

    Władza sądownicza jest wzorowana na systemie europejskim. Do głównych organów należą: Trybunał Konstytucyjny (sędziowie mianowani przez prezydenta), Sąd Apelacyjny i Rada Państwa (sędziowie wybierani przez Najwyższą Radę Sędziów i Prokuratorów).

     

    Gospodarka


     

    3.1 Ogólna charakterystyka sytuacji gospodarczej

    Według danych Międzynarodowego Funduszu Walutowego turecka gospodarka jest 15 na świecie pod względem PKB mierzonego parytetem siły nabywczej (PPP). Po recesji w 2008-09, w kolejnych dwóch latach, tj. 2010 i 2011, nastąpiło przyspieszenie rozwoju gospodarki tureckiej odpowiednio na poziomie 9,2% i 8,5%, co było znacznie powyżej oczekiwań i zagwarantowało Turcji pozycję najszybciej rozwijającej się gospodarki wśród członków OECD oraz drugie miejsce po Chinach
    w rankingu światowym. Widoczne osłabienie trendu wzrostowego nastąpiło w 2012 r., gdyż wzrost  wyniósł tylko 2.2%. Powodem jego wyhamowania była niepewna sytuacja gospodarek światowych, w tym zwłaszcza w UE, która jest głównym odbiorcą tureckiego eksportu oraz głównym źródłem inwestycji zagranicznych w Turcji. Jednak zdaniem ekonomistów osiągnięcie niższego wskaźnika wzrostu wskazuje na „miękkie lądowanie” tureckiej gospodarki i umożliwi bardziej zrównoważony wzrost PKB w przyszłości. Poprawę koniunktury gospodarczej odnotowano w 2013 r. w którym to wzrost gospodarczy wyniósł 4%, w 2014 r. wyniósł tylko 2.9%, co było wynikiem poniżej prognoz rządu. Pomimo niesprzyjających czynników wewnętrznych (przedłużający się proces wyborczy oraz pogorszenie sytuacji bezpieczeństwa) i zewnętrznych (wojna w Syrii, kryzys uchodźców) wzrost gospodarczy w Turcji w 2015 r. wyniósł 4%, co pokazało, że gospodarka turecka jest Międzynarodowy Fundusz Walutowy podniósł wartość prognozowanego wzrostu  dla Turcji w 2016 r. z 3,2% do 3,8%.

    W 2015 r. odnotowano spadek PKB per capita do 9,261 USD z 10,395 USD w 2014. Powodem była deprecjacja liry tureckiej.

    Zgodnie z założeniami Średnioterminowego Programu Gospodarczego na okres 2016-2018 wzrost PKB w kolejnych latach będzie wyglądał następująco: 4%- 2016, 4.5%-2017 i 5% - 2018. Przewiduję się również stopniowe obniżenie inflacji do 6.5% w 2016 r., 5.5% w 2017 r. i 5% w 2018 r. oraz deficytu na rachunku bieżącym do 4.9% PKB w 2016 r., 4.7% w 2017 r. i 4.4% w 2018 r. Do pozostałych priorytetów w polityce gospodarczej będzie należeć zwiększenie wydajności produkcji krajowej, zmniejszenie zależności od importu, zwiększenie oszczędności krajowych,  zwiększenie efektywności wydatków publicznych, wzmocnienie roli przemysłu.

    Inflacja kontynuuje trend wzrostowy. Pomimo utrzymywanego przez Bank Centralny celu 5% wyniosła 8.8% w 2015 r.   

    Stopa bezrobocia w Turcji w 2015 r. wyniosła 10.3% (celem było 10.2%), co jest najgorszym wynikiem od 2010 r.

    W 2015 r. zmniejszył się deficyt na rachunku bieżącym i wyniósł 4,4% PKB co jest spadkiem z 5.8% PKB w 2014 r. Jest to wynik postępującej deprecjacji liry tureckiej (strata o ok. 30% wobec dolara amerykańskiego), spadku eksportu i importu towarów oraz zmniejszenia importu złota. Pomimo tego trendu deficyt pozostaje dużym obciążeniem dla gospodarki tureckiej. Wynika to z faktu, że Turcja jest uzależniona od finansowania zewnętrznego (inwestycje portfelowe oraz bezpośrednie inwestycje zagraniczne).
    W związku z tym, zawirowania na rynkach zagranicznych powodujące osłabienie napływu kapitału zagranicznego oraz odpływ kapitału krótkoterminowego, stanowią zagrożenie dla stabilności tureckiego rynku finansowego.

    W handlu zagranicznym w okresie styczeń-marzec br. w porównaniu z analogicznym okresem
    w 2015 r. odnotowano spadek eksportu o 6.2% oraz spadek importu o 10.6%. W rezultacie deficyt
    w handlu zagranicznym zmniejszył się o 21% i wyniósł ok. 12 mld USD. Głównymi partnerami
    w eksporcie pozostają Niemcy, Wielka Brytania, Irak, USA i Włochy.  W imporcie: Chiny, Niemcy, Rosja i USA.

    3.2. Tabela głównych wskaźników makroekonomicznych.

     

    Wyszczególnienie

    2012

    2013

    2014

    2015

     

    2016

    PKB na 1 mieszkańca (w USD)

    10 504

     

    10 822

    10 404

    9 261

    b.d

    PKB (ceny bieżące, w mld USD)

    786

    823

    800

    b.d

    b.d

    PKB (dynamika w %)

    2,2

    4,1

     

    3,3

    4,0

    b.d

    Deficyt budżetowy (% PKB)

     2,8

    1,1

    1,3

               4,4

    b.d

    Dług publiczny (% PKB)

    39,4

    36,3

    b.d.

    b.d

    b.d

    Inflacja (w %)

    6,16

     

    7,5

    9,0

    8,8

    6.57 (kwiecień)

    Bezrobocie (w %)

    9,2

    9,5

    9,9

    10,3

    11.1% (styczeń)

    Eksport (w mld USD)

    152,5

     

    151,8

    160

    143,8

    34.7 (styczeń-marzec)

    Import (w mld USD)

    236.5

     

    251.7

    244

    207

    46 (styczeń-marzec)

    Bezpośrednie inwestycje zagraniczne (mld USD)

    10

    b.d.

    b.d.

    b.d

    b.d

    Źródła: Turecki Instytut Statystyczny, OECD

     

    Dwustronna współpraca gospodarcza


     

    4.1 Gospodarcze umowy dwustronne.

    Stosunki gospodarcze i handlowe regulowane są następującymi bilateralnymi porozumieniami:

    -      Umowa Handlowa z 23 kwietnia 1974 r. (weszła w życie 22 kwietnia 1975 r.);

    -      Umowa o współpracy gospodarczej i technicznej z 31 stycznia 1980 roku (weszła w życie 18 lipca 1980 r.)

    -      Umowa o wzajemnej ochronie i popieraniu inwestycji z 11 sierpnia 1991 roku (weszła w życie 19 sierpnia 1994 r.); Dz.U. 1994 nr 112 poz. 539

    -      Umowa o unikaniu podwójnego opodatkowania z 3 listopada 1993 roku (weszła  w życie 1 października 1996 roku); Dz.U. 1997 nr 11 poz. 58

    -      Protokół o utworzeniu Stałego Komitetu Konsultacyjnego Wysokiego Szczebla z 19 lipca 1994 r. (wszedł w życie 13 września 1996 r); Dz.U. 1997 nr 11 poz. 60

    -      Porozumienie o współpracy w dziedzinie techniki i przemysłu obronnego z 19 lipca 1994 r. (weszło w życie 2 marca 2000 r.)

    -      Umowa o współpracy w dziedzinie turystyki z 7 maja 1997 r. (weszła w życie 19 września 1997 r.)

    -      Umowa o współpracy i wzajemnej pomocy w sprawach celnych z 4 października    1999 r. (weszła w życie 1 maja 2000 r.).

    Od 1 maja 2004 r. Polska, jako członek Unii Europejskiej, jest stroną umów zawartych z Turcją przez UE, w tym:

    -      Umowy ustanawiającej Stowarzyszenie między EWG i Turcją z 12 września  1963 r. , zwanej Porozumieniem Ankarskim (weszła w życie  1 grudnia  1964 r.; Dz.Urz. WE nr L 361/1 z dnia 31 grudnia 1977 r. http://www.avrupa.info.tr/Files/File/EU&TURKEY/e-ankara_ENG.rtf ) oraz

    -      Decyzji Rady Stowarzyszeniowej nr 1/95 z dnia 22 grudnia 1995 r. o ustanowieniu Unii Celnej (weszła w życie 31 grudnia 1995 r.; http://www.avrupa.info.tr/Files/File/EU&TURKEY/Custom_Union_des_ENG.pdf).

    Od 2005 r. UE prowadzi negocjacje akcesyjne z Turcją, raport KE dot. postępu negocjacji z 12 października 2011 r. znajduje się na poniższej stronie:

    http://ec.europa.eu/enlargement/pdf/key_documents/2011/package/tr_rapport_2011_en.pdf

    natomiast Komunikat Komisji dla Rady oraz Parlamentu Europejskiego „Strategia rozszerzenia i główne wyzwania 2011-2012” dotyczący Turcji znajduje się pod poniższym adresem:

    http://ec.europa.eu/enlargement/pdf/key_documents/2011/package/strategy_paper_2011_en.pdf

     

    4.2 Handel zagraniczny.

    Polska zajmuje 18 pozycję wśród tureckich partnerów w imporcie oraz 21 miejsce dla tureckiego kierunku eksportu w 2014 r. Wymiana handlowa Polski z Turcją wykazuje na przestrzeni ostatnich dwóch lat względnie wysoką dynamikę wzrostu oraz nadwyżkę po stronie Polski. W latach 2002-2011 wzrosła ponad sześciokrotnie. W 2013 r. wartość obrotów handlowych wyniosła 5,3 mld USD, w 2014 r. 5,8 mld USD, zaś w 2015 r. ok. 6 mld USD. W 2015 r. nadwyżka handlowa po stronie Polski wyniosła około 230 milionów USD.

    W strukturze polskiego eksportu do Turcji największą rolę odgrywają wyroby mechaniczne i elektryczne, które stanowią corocznie około 40% eksportu, następnie pojazdy i ich części - 30% (przede wszystkim silniki tłokowe, części i akcesoria samochodowe). Duży udział w polskim eksporcie mają też wyroby przemysłu chemicznego (alkohole alifatyczne, preparaty pielęgnacyjne, kosmetyki, perfumy) – około 7%,  wyroby z branży metalurgicznej - 5%., tworzywa sztuczne – 5%.

    W polskim imporcie z Turcji dominują, podobnie jak w przypadku eksportu, wyroby przemysłu elektromechanicznego – 25%, pojazdy i ich części – 25%, następnie materiały
    i artykuły włókiennicze - 16%), wyroby metalurgiczne – 8% oraz tworzywa sztuczne – 6% i artykuły spożywcze – 6%.

     

    Bardziej szczegółowe informacje nt. warunków prowadzenia działalności gospodarczej w Turcji na stronie Wydziału Promocji Handlu i Inwestycji w Ankarze – www.ankara.trade gov.pl.

     

    Obroty handlowe między Polską a Turcją w latach 2011 - 2015 (w tys. USD i %)

     

     

     

     

                 

     

     

    Polski import z Turcji

    Polski eksport do Turcji

    Saldo

    Wolumen obrotów handlowych

     

     

     

    Rok

    Wartość

    Zmiana

    %

    Wartość

    Zmiana

    %

    Wartość

    Wartość

     

     

     

    2011

    1 758 745

    16,9

    3 496 131

    33,4

    1 737 386

    5 254 876

     

     

     

    2012

    1 854 447

    5,4

    3 058 078

    -12,5

    1 203 631

    4 912 525

     

     

     

    2013

    2 057 952

    9,9

    3 182 613

    3,9

    1 124 661

    5 240 565

     

     

     

    2014

    2 402 231

    14

    3 082 128

    - 3,3

    679 896

    5 484 359

     

     

     

    2015

    2 872 778

    Nd

    3 100 729

    Nd

    2 279 510

    5 973 508

     

     

     

                                       
     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

                   
     

    Bezpośrednie Inwestycje Zagraniczne w okresie 2010-2015 (w mln USD)

     

    2010

    2011

    2012

    2013

    2014

    Skumulowana wartość wg. zaktualizowanej wartości na
    na koniec 2014 r.

    Tureckie inwestycje
    w Polsce

    - 0,2

    73,8

    18,3

    127,7

    25,5

      68,9

    Polskie inwestycje
    w Turcji

    1,6

    65,7

    18,9

    12,6

    11,3

    258,1

    Źródło: Narodowy Bank Polski

     

    Dostęp do rynku


     

    1) stosowany de facto zakaz importu bydła i mięsa wołowego w powołaniu na przypaki BSE na obszarze UE (okresowo uchylany),

    2) kosztowne i długotrwałe procedury uzyskiwania tureckiego certyfikatu zdrowotnego
    dla wyrobów opakowaniowych dla żywności (nawet wtedy, gdy producent posiada stosowny certyfikat wydany na terenie kraju członkowskiego Unii, a wyrób ten obecny jet na rynku unijnym),

    3) wymóg urzędowego potwierdzania przy każdej dostawie na rynek turecki certyfikatu zdrowotnego wydanego w kraju producenta dla produktów mogących mieć styczność
    z żywnością (np. porcelanowe nakrycia stołowe),

    4) obciążanie importerów napojów alkoholowych podatkiem akcyzowym znacznie przekraczającym podatek dla wyrobów lokalnych,

    5) wysoka ochrona celna i nietaryfowa (licencje, certyfikaty, oznakowania) w sektorze rolno-spożywczym,

    6) niedostateczne egzekwowanie praw własności intelektualnej

    Egzekucja prawa własności intelektualnej w Turcji została powierzona policji 
    i wyspecjalizowanym sądom kryminalnym ale policja nie posiada uprawnień 
    do interwencji w zakresie naruszeń prawa autorskiego lub prawa własności przemysłowej. Ponadto system rejestracji znaków towarowych jest słaby, ponieważ często odnotowuje się praktyki naruszania znaków towarowych przez średnie i duże przedsięiorstwa tureckie.

    7) restrykcje w zakresie zatrudniania cudzoziemców – ustawa nr 4817 o pozwoleniach na pracę dla cudzoziemców

    Ustawa umożliwia odmowę udzielenia pozwolenia na pracę cudzoziemcowi z następujących powodów: względy ekonomiczne, ochrona stanowisk pracy obywateli tureckich, bezpieczeństwo państwa, porządek, interes i zdrowie publiczne oraz względy etyczne. Przepis ten pozostawia wiele swobody interpretacyjnej i w praktyce skutkuje uciążliwą i długotrwałą procedurą oraz wydawaniem krótkookresowych i bardzo ograniczonych ilościowo pozowleń na pracę.

    8) problemy firm transportowych

    A) Turcja nie uznaje automatycznie certyfikacji i licencji wspólnotowych na prowadzenie międzynarodowej działalności transportowej.  Polskie firmy transportowe muszą każdorazowo uzyskiwać zezwolenia na transport. Wobec tego polscy przedsiębiorcy zakładają firmy transportowe w Turcji. Niestety przepisy w zakresie rejestracji zagranicznej firmy transportowej ustanawiają szereg barier administracyjnych, tj.: firma musi być nowa (nie może być oddziałem firmy zagranicznej), zagraniczne pojazdy transportowe nie mogą być starsze niż rok produkcji, kierowcy muszą być obywatelami tureckimi i posiadać tureckie zezwolenia na wykonywanie zawodu, a niezbędne do uzyskania zezwoleń szkolenia dla kierowców przeprowadzane są tylko w języku tureckim.

    B) Turcja stosuje szeroką interpretację art. 6 COMMUNIQUE ON THE TRANSIT FEES TO BE COLLECTED FROM VEHICLES BEARING TEMPORARY OR FOREIGN NUMBER PLATES1)

    Ambasada RP w Ankarze otrzymała skargi od kilku polskich firm transportowych  w związku z nakładaniem przez tureckie służby celne na bułgarsko-tureckich przejściach granicznych
    w Kapıkule i Hamzabeyli wysokich kar pieniężnych w wysokości 3 tys. euro za nieposiadanie wymaganych dokumentów. Podstawą prawną do nakładania w/w kar jest Komunikat Nr 68 Ministerstwa Transportu Republiki Turcji, który zaczął obowiązywać od dn. 1 września 2013 r. Zgodnie z art. 6 w przypadku nieposiadania zezwolenia tranzytowego lub/i innych dokumentów wymaganych przez stronę turecką dokumentów, nakładana jest kara w wysokości 3 tys. EURO. Szeroka interpretacja ww. przepisu przez urzędników tureckich polega na wymaganiu  od polskich przewoźników zezwoleń tranzytowych wydanych dla firmy, która nie jest zarejestrowana w Polsce ale jest wystawcą faktury na sprzedaż przewożonego towaru, pomimo, że na fakturze jako kraj pochodzenia i miejsce załadunku wskazana jest Polska. W przypadku braku ww. zezwolenia nakładana jest w/w kara 3 tys. euro. Praktyka ta jest niezgodna z Polsko-Tureckim porozumieniem w zakresie międzynardowego transportu drogowego z 1977 r. oraz z Konwencją CMR (Convention on the Contract for the International Carriage of Goods by Road). Zgdnie z ww. umowami, pochodzenie środka transportu jest określane wyłącznie na podstawie miejsca załadunku i rozładunku środka transportu. Jednocześnie, tureckie przepisy o zezwoleniach tranzytowych nie precyzują terminu dostarczenia brakujących dokumentów, co powoduje, że to od woli urzędnika na przejściu granicznym zależy w jakim czasie kierowca powinien dostarczyć brakujący dokument. Nawet w przypadku dostarczenia wymaganego dokumentu po godzinie nakładana jest kara.

     

    Przydatne linki i kontakty


     

    5.1. Administracja gospodarcza.

    -      Ministerstwo Finansów      www.maliye.gov.tr/

    -      Ministerstwo Spraw Zagranicznych    www.mfa.gov.tr/

    -      Ministerstwo ds. UE  www.abgs.gov.tr

    -      Ministerstwo Ceł i Handlu     www.gumruk.gov.tr/

    -      Ministerstwo Energii i Zasobów Naturalnych    www.enerji.gov.tr

    -      Ministerstwo Turystyki i Kultury    www.kultur.gov.tr/

    -       Ministerstwo Transportu i Telekomunikacji www.ubak.gov.tr

    -      Ministerstwo Ochrony Środowiska i Urbanizacji www.cevresehircilik.gov.tr/turkce/

    -      Ministerstwo ds. Żywności, Rolnictwa i Hodowli  www.tarim.gov.tr

    -      Ministerstwo ds. Leśnictwa i Gospodarki Wodnej www.ormansu.gov.tr

    -      Ministerstwo Pracy i Zabezpieczeń Społecznych www.csgb.gov.tr

    -      Podsekretariat ds. Skarbu www.treasury.gov.tr/

    -      Ministerstwo Gospodarki www.ekonomi.gov.tr

    -      Ministerstwo Rozwoju www.dpt.gov.tr

    -      Urząd ds. Prywatyzacji  www.oib.gov.tr

    -      Ministerstwo Obrony Narodowej www.msb.gov.tr

    -      Urząd Zamówień Publicznych   www.ihale.gov.tr

    -      Kancelaria Premiera www.basbakanlik.gov.tr

    -      Kancelaria Prezydenta www.tccb.gov.tr

    -      Parlament – Wielkie Zgromadzenie Narodowe  www.tbmm.gov.tr

    -      Turecki Bank Centralny   www.tcmb.gov.tr/

    -      Turecki Instytut Statystyczny www.turkstat.gov.tr/

    -      Trybunał Rozrachunkowy    www.sayistay.gov.tr

    -      Trybunał Konstytucyjny      www.anayasa.gov.tr

    -      Urząd Energii Jądrowej     www.taek.gov.tr/

    -      Urząd Ochrony Konkurencji  www.rekabet.gov.tr/

    -      Urząd Regulacji Energetyki   www.epdk.org.tr/

    -      Urząd Telekomunikacji   www.tk.gov.tr/

    -      Urząd ds. Tytoniu, Produktów Tytoniowych i napojów Alkoholowych  www.tapdk.gov.tr/

    -      Urząd Regulacji i Nadzoru Bankowości  www.bddk.org.tr/

    -      Turecki Instytut Patentowy www.turkpatent.gov.tr

    -      Turecki Instytut Standaryzacji  www.tse.org.tr/

    -      Rada Rynku Kapitałowego    www.cmb.gov.tr/

    -      Rada Badań Naukowych i Technologicznych www.tubitak.gov.tr/

    -      Naczelna Rada Radia i Telewizji  www.rtuk.org.tr

    -      Organizacja Rozwoju Małych i Średnich Przedsiębiorców www.kosgeb.gov.tr/

     

    5.2. Samorządy gospodarcze.

    Unia Tureckich Izb i Giełd www.tobb.org.tr/


    5.3. Oficjalna prasa ekonomiczna w języku angielskim.

    Today’s Zaman - www.todayszaman.com/  - dziennik ogólnokrajowy

    Hurriyet Daily News - www.hurriyet.com.tr/english/home - dziennik ogólnokrajowy

    Turkish weekly - www.turkishweekly.net/ - tygodnik wydawany przez Organizację Międzynarodowych Badań Strategicznych

    Teba News - www.tebanews.com.tr/trial_news.aspx?l=2 – płatny tygodnik gospodarczy

    Enerji energy - www.enerjienergy.com/cat.php?categories_id=32

     

    5.4. Oficjalne strony o charakterze ekonomicznym.

    -      Giełda Stambulska  www.ise.org/

    -      Stowarzyszenie Banków Tureckich  www.tbb.org.tr/

    -      Invest in Turkey - www.invest.gov.tr

    -      Investor relation office www.hazine.gov.tr/iro.htm

    -      Stowarzyszenie Inwestorów Zagranicznych w Turcji www.yased.org.tr/

    -      Konfederacja Związków Zawodowych  www.turkis.org.tr/

    -      Konfederacja Związków Pracodawców  www.tisk.org.tr/

    -      Rada Stosunków Gospodarczych www.deik.org.tr/

    8 lipca 2013 (ostatnia aktualizacja: 9 maja 2016)

    Drukuj Drukuj Podziel się treścią: