close

  • Polsce – służyć, Europę – tworzyć, Świat – rozumieć

     

  • UZBEKISTAN

  • Uzbekistan

    •  

       Informacje o kraju


       

       

      1. Położenie geograficzne

       

      Uzbekistan leży w Azji Centralnej między rzekami Amu-darią i Syr-darią. Powierzchnia kraju wynosi 447,4 tys. km2. Uzbekistan graniczy od południa z Tadżykistanem (długość granicy – 1.161 km) i Afganistanem (137 km), od zachodu z Turkmenistanem (1.621 km), od północy z Kazachstanem (2.203 km) i od wschodu z Kirgistanem (1.099 km). Łączna długość granic Uzbekistanu wynosi 6.221 km. Około 4/5 terytorium kraju zajmują równiny, z których największą jest Nizina Turańska, obejmująca również pustynię Kazył-kum. Natomiast, na wschodzie i północnym-wschodzie kraju leżą góry Tien-Szan i Ałaj. Najwyższym szczytem jest Khazret Sułtan (4.688 m n.p.m.).Do Uzbekistanu należy również południowa część dawnego Jeziora Aralskiego (420 km).

       

      2. Warunki klimatyczne

       

      Uzbekistan położony jest w obszarze klimatu pustynno-kontynentalnego. Średnia temperatura w styczniu wynosi około –6°C, a w lipcu +32°C, przy czym, w okresie czerwiec – sierpień temperatura dochodzi nawet  do +45°C. Średnia suma opadów na nizinach wynosi około 200 mm. Na terytorium Uzbekistanu występują trzęsienia ziemi.

       

      3. Ludność

       

      Liczba ludności wynosi 29,87 mln (1.10.2012 r.), w tym: Uzbecy stanowią 80%, Rosjanie   – 5,5%, Tadżycy – 5%, Kazachowie – 3%, Karakałpacy - 2,5%, Tatarzy -1,5%. Wg ostatnich, przeprowadzonych w 1989 roku badań dot. mniejszości narodowych, Uzbekistan zamieszkiwało ok. 3.000 osób polskiego pochodzenia. Stolicą Uzbekistanu jest Taszkent liczący 2,2 mln mieszkańców. Ważniejsze miasta to: Na mangan (ok. 419 tys. mieszkańców), Samarkanda (364 tys.), Andzina (359 tys.), Nukus (262 tys.) i Buchara (241 tys.). 51,1% ludności mieszka w miastach.

      Językiem urzędowym jest uzbecki, w powszechnym użyciu, głównie w miastach jest również język rosyjski.

       

      4. Główne bogactwa naturalne

       

      Uzbekistan posiada bogate zasoby surowców mineralnych, w tym około 100 różnego rodzaju minerałów zlokalizowanych w 2.900 złożach. Pod względem zasobów złota zajmuje 4 miejsce na świecie, miedzi - 10 miejsce, a uranu - 7 miejsce. Znaczne są również zasoby gazu ziemnego (ok. 1,8 bln m3), ropy naftowej, srebra, cynku, ołowiu, wolframu, molibdenu, rudy żelaza
      i innych.

       

      5. System walutowy

       

      Na dzień 31 czerwca 2013 roku oficjalne kursy walut Banku Centralnego RU kształtowały się następująco: 1 USD = 2.093,1 UZS (na koniec czerwca 2012 r. - 1.884,75 UZS) oraz 1 EUR = 2.787,43 UZS (2.382,81 UZS).

       

      6. Religia

       

      Uzbekistan jest krajem muzułmańskim. 88% ludności stanowią wyznawcy islamu sannickiego,   a około 11% - prawosławia. W RU zarejestrowanych jest 16 konfesji religijnych.

       

      7. Infrastruktura transportowa

       

      a/ Łączna długość dróg wynosi 146.400 km, z czego 3.200 km stanowią drogi międzynarodowe. Stan dróg pozostawia wiele do życzenia, a w rejonach górskich jest bardzo zły. Dodatkowym utrudnieniem dla podróżujących jest słabe oznakowanie dróg. W okresie zimowym i wiosną drogi w rejonach górskich są okresowo zamykane ze względu na lawiny śnieżne i błotne.

       

      b/ Uzbekistan posiada 12 portów lotniczych, w tym 5 międzynarodowych (Taszkent, Buchara, Samarkanda, Urgacz i Termez). Jeszcze niedawno flota powietrzna składała się ogółem z 46 samolotów, w tym 15 produkcji zachodniej (Boeing, Airbus i RJ-85) oraz 31 samolotów produkcji rosyjskiej i uzbekistańskiej. W roku 2010 Uzbekistańskie Linie Lotnicze (www.uzairways.com) zakupiły samoloty: A-320-200 i Ił-114-100. Do końca 2011 r. zakupiono jeszcze 7 zachodnich statków powietrznych. ULL obsługują między innymi połączenia lotnicze z Istambułem, Atenami, Pekinem, Londynem, Monachium (zawieszone od X 2011 r.), Paryżem, Rzymem, Frankfurtem, New Deli, Seulem, Pragą  i Moskwą oraz stolicami krajów sąsiadujących z Uzbekistanem, za wyjątkiem Duszanbe.

      c/ Łączna długość linii kolejowych wynosi 3.645 km. Międzynarodowe przewozy pasażerskie   są realizowane przez Koleje Uzbekistańskie „Uzbekistan temid yo’llari” (www.uzrailway.uz) głównie w kierunku Kazachstanu i Rosji (Ałmaty, Moskwa, Saratów, Charków, Ufa, Swierdłowsk, Petersburg, Nowosybirsk i Czelabińsk). Analogicznie, jak w przypadku połączeń lotniczych, brak jest połączenia kolejowego z Duszanbe. Od dnia 8 grudnia 2012 roku nie ma możliwości zakupu w Uzbekistanie powrotnych biletów kolejowych z państw WNP do tego kraju, w dalszym ciągu można natomiast kupować bilety kolejowe do krajów WNP.

       

      W okresie I-IX 2012 r. wszystkimi rodzajami transportu przewieziono ogółem 985,2 mln ton ładunków (dynamika 105,1%), w tym: transportem samochodowym – 890,8 mln ton (104,9%), koleją - 46 mln ton (103,3%), transportem rurociągowym – 48,4 mln ton (110,9%)  i powietrznym – 18 tys. ton (73,6%). W strukturze przewozów towarowych dominował transport samochodowy – 90,4%. Największy udział w przewozach towarowych miały: ropa naftowa i produkty naftowe (10.218,4 tys. ton), materiały budowlane (4.860,7 tys. ton), cement  (3.592,1 tys. ton), produkty przemysłu chemicznego i nawozy sztuczne (3.242,1 tys. ton) oraz węgiel kamienny (2.157,9 tys. ton). Przewieziono ogółem 4.863,9 mln pasażerów (dynamika 105,5%), w tym: 4.790,6 mln osób transportem samochodowym (105,5%), 59,4 mln osób – tzw. elektrycznymi środkami komunikacji miejskiej (100,7%), 12 mln osób – koleją (108,1%) oraz 1,9 mln osób – transportem powietrznym (118,9%).

       

      8. Obowiązek wizowy i przepisy celne.

       

      a/ Obywatele polscy podróżujący do Uzbekistanu są objęci obowiązkiem wizowym. Wizę można uzyskać w Wydziale Konsularnym Ambasady Republiki Uzbekistanu w Warszawie (02-804 Warszawa, ul. Kraski 21, tel. 22 8946230, fax. 22 8946231), wyłącznie na podstawie zaproszenia od osoby prawnej akredytowanej w Uzbekistanie, obywatela Uzbekistanu lub na podstawie vouchera uzbekistańskiego biura turystycznego. Cennik opłat wizowych,  jak również przepisy wizowe są dostępne na stronie Ambasady Republiki Uzbekistanu  w Warszawie (www.uzbekistan.pl). Za przekroczenie czasokresu pobytu na terytorium Uzbekistanu  dodatkowa opłata wynosi 20 USD za 3 doby. Jednoczenie, po przyjeździe do Uzbekistanu obcokrajowiec spoza krajów WNP jest zobowiązany w ciągi 3 dni roboczych zarejestrować się w stosownym do czasowego miejsca pobytu Wydziale Wiz i Rejestracji (OWiR). Rejestracji dokonuje osoba zapraszająca (w przypadku zatrzymania się w prywatnym lokalu) lub hotel. Rejestracja w mieszkaniu osoby prywatnej kosztuje od 20 USD, w zależności od planowanego okresu pobytu.

       

      b/  Osoby fizyczne mogą wwozić do Uzbekistanu rzeczy osobiste o wartości do 1.000,00 USD   w przypadku wjazdu z terytorium krajów niegraniczących z Uzbekistanem, i do wysokości   50,00 USD w przypadku wjazdu z krajów graniczących. Bez cła dopuszcza się wwóz między innymi: 2 litrów napojów alkoholowych i bezalkoholowych, 200 szt. papierosów, 2 szt. wyrobów perfumeryjnych, 5 kg wyrobów czekoladowych, 5 kg wyrobów cukierniczych, 2 szt. zegarków, aparatury audio-video po 1 szt. każdego rodzaju, ale nie więcej, niż 3 szt. łącznie i innych artykułów (szczegółową informację można uzyskać w Ambasadzie RU w Warszawie lub na stronie www.customs.uz). Osoby fizyczne mogą wwozić do Uzbekistanu kwoty pieniężne bez ograniczeń, pod warunkiem ich obowiązkowego zadeklarowania w deklaracji celnej T-6 (dotyczy kwoty do równowartości 5 tys. USD). Natomiast, w przypadku wwozu kwoty przewyższającej równowartość 5 tys. USD poza deklaracją celną wymagane jest wystawienie druku TC-28 (wystawia go urzędnik celny). Kwota przy wywozie nie może przewyższać kwoty wwiezionej waluty, chyba, że zostanie udokumentowane jej legalne pochodzenie. Osoba przybywająca do Uzbekistanu musi wypełnić 2 egz. deklaracji celnej T-6, w której wpisuje się ilość wwożonych środków płatniczych, czeków podróżnych, weksli itp. oraz rzeczy osobiste i cenne przedmioty (aparat fotograficzny, kamerę, komputer, wyroby ze złota itp.). Drugi egzemplarz deklaracji celnej należy zachować do momentu wyjazdu z Uzbekistanu. Nie wolno wwozić do Uzbekistanu broni i materiałów wybuchowych, materiałów o charakterze antypaństwowym, propagujących terroryzm, rasizm itp. oraz pornograficznych (załącznik nr 5 do rozporządzenia Prezydenta RU nr UP-1871 z dn. 10.10.1997 r.). Zakazem wywozu są objęte niektóre artykuły rolno-spożywcze (w tym m. innymi: mięso, herbata i spirytus), antyki, wyroby ze skóry, futra oraz złom metali kolorowych i surowy jedwab (załącznik nr 4 do powyższego rozporządzenia Prezydenta RU). Inne akty regulujące zasady wwozu i wywozu towarów do/z Republiki Uzbekistanu, w szczególności narkotyków i środków psychotropowych: Ustawa „O środkach narkotycznych i psychotropowych”, Rozporządzenie Rady Ministrów RU nr 293 z dn. 31.07.2000 r. „O wwozie, wywozie i tranzycie przez terytorium Republiki Uzbekistanu narkotyków, środków psychotropowych i prekursorów”, Rozporządzenie Rady Ministrów RU nr 472  z dn. 29.10.2003 r.

       

       

      9. Święta państwowe i dni wolne od pracy

       

      1 stycznia                                – Nowy Rok

      14 stycznia                             – Dzień Obrońców Ojczyzny (pracujący)

      8 marca                                   – Święto Kobiet

      21 marca                                 – tradycyjne święto Nawruz

      9 maja                                      – Dzień Pamięci

      1 września                               – Dzień Niepodległości

      1 października                        – Dzień Nauczyciela

      8 grudnia                                 – Dzień Konstytucji

      ruchome święta religijne    – Święto Ofiarowania i zakończenia Ramadanu

       

      10. Bezpieczeństwo

       

      W opracowanym przez Institute for Economics & Peace (Instytut Ekonomii i Pokoju) pierwszym na świecie wskaźniku zagrożenia terroryzmem - Global Terrorism Index (opublikowany  w grudniu 2012 roku), Uzbekistan zajmuje 86 miejsce wśród 158 krajów najbardziej zagrożonych terroryzmem. Dla porównania, Polska zajmuje w indeksie118 pozycję, Niemcy – 62, a USA – 41 pozycję. Indeks dostępny jest na stronie internetowej: www.visionofhumanity.org/globalterrorismindex/#/2011/OVER

       

       

      System administracyjny


       

       

      Uzbekistan jest republiką konstytucyjną, w której wprowadzono rządy prezydenckie. Od dnia 29 grudnia 1991 roku funkcję Prezydenta kraju pełni Isłam Karimow (www.president.uz).

       

       

              Organem władzy ustawodawczej jest dwuizbowy parlament „Olij Madżlis” (www.parliament.gov.uz),  którego kadencja trwa 5 lat. Składa się on z Izby Ustawodawczej (Izba Niższa) i Senatu (Izba Wyższa). W skład Izby Ustawodawczej wchodzi 150 posłów wybieranych w wyborach powszechnych według klucza partyjnego, a w skład Senatu wchodzi po 6 przedstawicieli Republiki Autonomicznej Karakałpakstanu, obwodów Uzbekistanu i miasta Taszkent. Są oni wybierani na wspólnych posiedzeniach parlamentarzystów Republiki Autonomicznej Karakałpakstanu, przedstawicieli władzy państwowej w obwodach, regionach i miastach, z grona reprezentujących ich parlamentarzystów/radnych. Kolejnych szesnastu senatorów  mianuje Prezydent. Ostatnie wybory do Izby Niższej odbyły się w grudniu 2009 r., a do Senatu – w styczniu 2010 r. Aktualnie, w Izbie Niższej reprezentowane są następujące partie: Liberalno – Demokratyczna Partia Uzbekistanu (53 mandaty), Narodowo-Demokratyczna Partia Uzbekistanu (32 mandaty), Partia Demokratyczna „Narodowe Odrodzenie” (31 mandatów), Socjaldemokratyczna Partia „Sprawiedliwość” (19 mandatów) i Ruch Ekologiczny Uzbekistanu (15 mandatów).

              Władzę wykonawczą sprawuje Rada Ministrów (www.gov.uz), której  skład ustala Prezydent. Ma on również prawo powoływania i odwoływania premiera, wicepremierów, ministrów, prokuratora generalnego, dowódców wojskowych, sędziów sądu najwyższego, gubernatorów i innych osób piastujących wysokie stanowiska państwowe. Aktualnie funkcję Premiera pełni Szowkat Mirzijojew.

              Uzbekistan podzielony jest administracyjnie na Republikę Autonomiczną Karakałpakstanu i 12 obwodów (hokimiatów): Andiżanski, Bucharski, Dżizakski, Kaszkadarinski, Nawojski, Namanganski, Samarkandzki, Surchandarinski, Taszkencki, Ferganski, Horezmski i miasto Taszkent.

              W strukturę administracji gospodarczej wchodzą: Ministerstwo Spraw Zagranicznych (polityka makroekonomiczna), Ministerstwo Gospodarki, Ministerstwo Finansów, Ministerstwo Stosunków Gospodarczych z Zagranicą, Inwestycji i Handlu, Ministerstwo Rolnictwa i Gospodarki Wodnej oraz komitety państwowe: Państwowy Komitet ds. Zarządzania Mieniem Państwowym, Państwowy Komitet ds. Architektury i Budownictwa, Państwowy Komitet ds. Geologii i Zasobów Mineralnych i Państwowy Komitet ds. Zasobów Ziemskich, Geodezji, Kartografii i Katastru. Poza tym istnieją różnego rodzaju agencje rządowe (w tym Agencja ds. Informacji i Wspierania Inwestorów Zagranicznych). Najwyższym organem sądownictwa gospodarczego jest Wyższy Sąd Gospodarczy. Istnieją także: Sąd Gospodarczy dla Republiki Autonomicznej Karakałpakstanu, Sąd Gospodarczy m. Taszkentu i obwodowe sądy gospodarcze.

       

       

      Gospodarka


       

       

      Ogólna charakterystyka sytuacji gospodarczej.

      1. W odróżnieniu od większości państw b. ZSRR,  od momentu odzyskania niepodległości Uzbekistan nie zdecydował się na radykalne reformy ekonomiczne, lecz realizuje specyficzny model transformacji gospodarczej, zakładający ewolucyjne przejście od gospodarki socjalistycznej do wolnorynkowej. Pierwsze działania na rzecz restrukturyzacji gospodarki podjęte zostały jeszcze na przełomie lat dziewięćdziesiątych. Niestety,  do 2001 r. nie przyniosły one spodziewanych rezultatów z uwagi na prowadzoną przez rząd restrykcyjną polityką walutową. Konsekwencją tego było zamknięcie przedstawicielstwa MFW w Taszkiencie oraz wycofanie się z rynku wielu firm zagranicznych, w tym także polskich. Sytuacja ta uległa zmianie po 11 września 2001 r., kiedy to Uzbekistan opowiedział się po stronie koalicji antyterrorystycznej. Wkrótce po tym, rząd Uzbekistanu wystosował do MFW „List intencyjny – Memorandum w sprawie polityki gospodarczej i finansowej”, w którym zadeklarował gotowość wprowadzenia szeregu reform ekonomicznych, w tym między innymi: prowadzenia bardziej elastycznej polityki walutowej, obniżenia podatków i opłat, poprawę ich ściągalności, przekształcenia spółdzielni rolnych w gospodarstwa farmerskie, uproszczenia procedur związanych z zakładaniem i prowadzeniem działalności gospodarczej, prywatyzację i inne. W rezultacie, w 2003 r. wprowadzono między innymi swobodną wymienialność walut dla operacji bieżących, w 2006 r. obniżono podatek dochodowy od osób prawnych do 10%, objęto firmy handlowe jednolitym podatkiem obrotowym i zwolniono  od podatku dochody uzyskane  w formie dywidend, a w 2008 r. wprowadzono w życie nowy Kodeks Celny, uproszczający dotychczasowe procedury celne, zmniejszono niektóre obciążenia podatkowe i opłaty dla podmiotów gospodarczych, dokapitalizowano banki i zwiększono dostępność dla małych  i średnich firm do kredytów. Pomimo to, w gospodarce kraju nadal występuje wiele problemów   i barier rozwojowych. Najsłabszym ogniwem gospodarki jest bez wątpienia system bankowy, działający w całkowitej izolacji od międzynarodowego rynku finansowego. W konsekwencji, gospodarka uzbekistańska od wielu lat boryka się z problemem dostępu do walut wymienialnych, bowiem wyłącznym źródłem ich pozyskania są wpływy z eksportu (od 2000 roku wszystkie podmioty gospodarcze były zobowiązane do obligatoryjnej odsprzedaży bankom 50% wpływów z tego tytułu w walutach wymienialnych, obecnie część przedsiębiorstw z obowiązku odsprzedaży zwolniono, pod warunkiem przeznaczania środków na zakup maszyn i technologii oraz surowców, które nie są produkowane w Uzbekistanie), inwestycje i kredyty zagraniczne. Istotne miejsce w tym systemie zajmuje Bank Centralny, który nie tylko w pełni kontroluje działalność banków komercyjnych, lecz również kursy walut oraz podaż pieniądza na rynku. W pierwszej dekadzie grudnia 2012 roku w Taszkencie przebywała delegacja Międzynarodowego Funduszu Walutowego. Podczas konsultacji ze stroną uzbekistańską omówiono sytuację gospodarczą kraju w mijającym roku oraz perspektywy na kolejny okres. Wg ekspertów MFW PKB Uzbekistanu w 2012 roku osiągnie 8% m.in. dzięki polityce zwiększania spożycia wewnętrznego i pozyskiwania inwestycji. Ponadto, zwrócono uwagę na poziom inflacji, która po osiągnięciu największej wartości (13,8%) w listopadzie 2011 roku spadła do poziomu 10,7% w październiku 2012 roku (inflacja roczna). Wg ekspertów MWF na powyższy wskaźnik wpłynął wzrost regulowanych cen na paliwo, usługi komunalne i chleb, spowodowany znacznym wzrostem wynagrodzeń   i emerytur. Wg. Komitetu ds. Statystyki,  w okresie od grudnia 2011 r. do września 2012 r. CPI wynosił – 3,3%. Na przyszłość przedstawiciele MFW zalecili władzom Uzbekistanu walkę  z inflacją, zapewnienie długoterminowego wzrostu gospodarczego, przyspieszenie reform finansowych, szczególnie w zakresie regulacji walutowych i w handlu zagranicznym.

       

      2. Mimo deklaracji władz o otwartości na handel z partnerami zagranicznymi głównym kanonem polityki gospodarczej Uzbekistanu jest stymulowanie rodzimej produkcji i eksportu(ulgi i preferencje dla eksporterów) poprzez ograniczenie importu (nie dotyczy inwestycji centralnych). Znajduje to wyraz głównie w stałym podnoszeniu (nawet 1-2 razy w roku)  stawek  podatku akcyzowego na importowane towary (ostatnie tego typu znaczące podwyżki miały miejsce 2 kwietnia 2010 r. oraz 1 kwietnia i 30 grudnia 2011 r. Pierwsza, w wysokości od 5%   do 200% objęła ogółem 57 grup towarowych). Ponieważ w okresie światowego kryzysu finansowego, w wyniku zmniejszenia się popytu na surowce na rynku światowym, spadku cen itp., sytuacja na rynku walutowym Uzbekistanu uległa dalszemu pogorszeniu (około 50% uzbeckiego eksportu do krajów WNP stanowią surowce energetyczne), w celu zrównoważenia obrotów handlu zagranicznego, banki uzbekistańskie uzyskały dodatkowe uprawnienia dotyczące kontroli „zasadności transakcji importowych” oraz wydawania w niektórych przypadkach zezwoleń na eksport towarów „poniżej kosztów własnych producentów” (dekret Prezydenta RU nr UP-4058 z dnia 28.11.2008 r.). Równolegle, Uzbekistan aktywnie działa na rzecz przyciągania inwestycji zagranicznych, w tym głównie z krajów azjatyckich (Korea Południowa, Chiny, Zjednoczone Emiraty Arabskie), które są przede wszystkim realizowane w ramach kredytów ulgowych lub pomocowych. Między innymi, podczas odbywającej się w Taszkencie w dniach od 1 do 4 maja 2010 r. corocznej, 43 sesji Azjatyckiego Banku Rozwoju podpisane zostały umowy kredytowe pomiędzy Republiką Uzbekistanu, ABR i Japońską Agencją ds. Współpracy Gospodarczej (JICA) na kwotę 1,015 mld USD  (m.in. na rekonstrukcję systemów wodno-kanalizacyjnych, rozwój sieci dróg, rozwój i mikrokredytowanie małego i średniego biznesu, handlu i energetyki). W latach 1991  – 2010 wartość BIZ w Uzbekistanie wyniosła około 35,0 mld USD.

       

      3. W ocenie międzynarodowych gremiów opiniotwórczych dodatkowymi czynnikami ograniczającymi możliwości wzrostu gospodarczego Uzbekistanu są:

      • wysoki poziom ingerencji państwa w gospodarkę (wg najnowszego rankingu Heritage Foundation 2012 r. (www.heritage.org) Uzbekistan zajmuje pod wzg. swobód gospodarczych 164 miejsce ze 179 sklasyfikowanych krajów świata);
      • brak przejrzystego ustawodawstwa gospodarczego;
      • biurokracja i korupcja (w rankingu najbardziej skorumpowanych krajów świata za 2012 r. Transparenty International (www.transparency.org) Uzbekistan zajął 170 miejsce na 176 sklasyfikowanych krajów (w 2011 r. 177 miejsce na 183 sklasyfikowane kraje) oraz 154 miejsce wśród 185 państw wg rankingu on the ease of Doing Business 2013 Banku Światowego (2012 r. – 166 miejsce, 2011 r. – 164 miejsce) (www.doingbusiness.org), 
      • problemy z odzyskiwaniem należności przez partnerów zagranicznych.

      Jednocześnie Uzbekistan zajmuje 64 miejsce wśród 142 państw ocenionych pod kątem pomyślności gospodarczej i jakości życia w rakingu The 2012 Legatum Prosperity index (www.prosperity.com) oraz 20 miejsce w rankingu rosnących rynków Growth Markets Index 30 angielskiej firmy konsultingowej Maplecroft.

       

      4. W  ramach ochrony przed skutkami kryzysu światowego  Uzbekistan realizuje obecnie specjalny program antykryzysowy, który obejmuje następujący pakiet działań:

      • wzmocnienie systemu bankowo- finansowego poprzez zwiększenie kapitału ustawowego banków komercyjnych i tym samym ich zdolności kredytowej,
      • szybką modernizację przedsiębiorstw działających w 11 kluczowych dziedzinach gospodarki (zakupy nowych urządzeń i technologii),
      • przyspieszenie realizacji najważniejszych projektów inwestycyjnych w przemyśle          i transporcie,
      • wprowadzenie systemu niskooprocentowanych kredytów obrotowych dla przedsiębiorstw - eksporterów, okresowych ulg podatkowych i możliwości restrukturyzacji zadłużenia,
      • kompleksową modernizację sektora produkcji i przesyłu energii elektrycznej w celu ograniczenia energochłonności oraz wdrożenie systemu oszczędnościowego,
      • obniżenie kosztów własnych produkcji przedsiębiorstw o około 20% poprzez racjonalizację procesów technologicznych i zmniejszenie  materiało- i energochłonności,
      • rozwoju przedsiębiorczości poprzez zwiększenie możliwości pozyskiwania przez mały     i średni biznes kredytów w bankach komercyjnych, w tym także z Funduszu ulgowego kredytowania (został on utworzony w marcu 2001 r. na mocy decyzji Prezydenta RU  w bankach komercyjnych w celu udzielania niskooprocentowanych kredytów dla małych firm produkcyjnych i usługowych oraz finansowania projektów innowacyjnych. Kapitał funduszu stanowią odpisy od zysku banków komercyjnych w wysokości do 25% i uruchomienia linii kredytowych na zakupy nowoczesnych urządzeń z importu i mini technologii, jak też wprowadzenia systemu ulg podatkowych,
      • zwiększenie eksportu poprzez udzielenia odpowiedniego wsparcia przedsiębiorstwom eksporterom,
      • rozwój budownictwa mieszkaniowego, w tym przede wszystkim usług remontowych, poprzez powołanie do życia wyspecjalizowanych organizacji i stworzeni  im odpowiednich warunków technicznych,
      • zapewnienie bezpieczeństwa żywnościowego kraju z wykorzystaniem posiadanych zasobów własnych, głównie poprzez zwiększenie produkcji artykułów rolno-spożywczych,
      • ochronę rynku pracy, zwiększenie dochodów społeczeństwa i obniżenie tempa wzrostu inflacji i inne.

       

       

      Oficjalna ocena skuteczności podjętych działań znalazła swój wyraz w wielu wystąpieniach Prezydenta Uzbekistanu, m.in. na posiedzeniu Gabinetu Ministrów    w grudniu 2009 r. oraz na 43 posiedzeniu Rady Zarządzającej Azjatyckiego Banku Rozwoju w maju 2010 r. Wynika z nich, co następuje:

       

       

       

      • ustabilizowano sytuację w  bankach komercyjnych poprzez dwukrotne podniesienie ich kapitału ustawowego (wyasygnowano na ten cel środki budżetowe w wysokości 500 mld UZS). Pozwoliło to na zwiększenie zdolności kredytowej  oraz miało pozytywny wpływ na wzrost zaufania społecznego do systemu bankowego (w 2009 r. wkłady oszczędnościowe społeczeństwa wzrosły 1,7-krotnie). Poza tym, wprowadzono gwarancje rządowe dla depozytów bankowych dla osób fizycznych w bankach komercyjnych do pełnej wysokości wkładu;
      •  wprowadzono system ulg i preferencji dla osób prawnych i fizycznych prowadzących działalność gospodarczą (celnych, okresowych zwolnień od podatku dochodowego, restrukturyzacji zadłużenia i innych) na modernizację istniejącej bazy produkcyjnej, zakup nowych urządzeń, zwiększenie produkcji, rozbudowy i rekonstrukcji obiektów produkcyjnych itp. (w ramach ww. działań zrestrukturyzowano między innymi zadłużenie dla 50 ważnych dla gospodarki przedsiębiorstw z tytułu kredytów  i obowiązkowych płatności budżetowych). Na ten cel wydatkowano 500 mld UZS;
      • dokonano zmian w strukturach właścicielskich w 240 zbankrutowanych przedsiębiorstwach (154 przekazano nowym właścicielom, a 86 bankom komercyjnym);
      • zrealizowano ogółem 840 różnego rodzaju projektów w sektorze przemysłu, w wyniku czego uruchomiono produkcję 120 nowych  wyrobów;
      • w ramach programu inwestycyjnego zainicjowano ogółem 690 projektów inwestycyjnych, z których 303 zrealizowano. Przekazano do eksploatacji 22 duże obiekty przemysłowe (8 w branżach: hutniczej, chemicznej i paliwowej, 9 w przemyśle maszynowym i 5 w budownictwie);
      • w celu rozwoju małej przedsiębiorczości z 8% do 7% obniżono jednolity podatek obrotowy dla małych firm oraz o 1,3 razy dla przedsiębiorców indywidualnych oraz znacznie zmniejszono różnego rodzaju opłaty manipulacyjne. Ponad rok 2011 został ogłoszony rokiem małego biznesu i przedsiębiorczości indywidualnej;
      • podjęto działania na rzecz wsparcia firm eksporterów. Ważną rolę w tym zakresie odegrały banki, które udzieliły ulgowych kredytów na ogólną wartość 233 mld UZS;

       

      Według oficjalnych czynników, ww. działania  pozwoliły na skuteczne przeciwdziałanie zjawiskom kryzysowym i zapewniły również stabilny wzrost gospodarczy. 

       

       

       

      Podstawowe wskaźniki makroekonomiczne Uzbekistanu w latach 2005 - 2012* (wg oficjalnych danych)

       

       

      Wyszczególnienie

      2005

      2006

      2007

      2008

      2009

      2010

       

      2011

      2012

      I-IX

      PKB (w mld USD)

      13,5 a)

      16,74 b)

      22,3 b)

      27,8

      31,8

      37,7 a)

      77750,6 mld UZS

       66.044,5 mld UZS

      PKB (dynamika w %)

      107,0

      107,3

      109,5

      109,0

      108,1

      108,5

      108,3

      108,2

      Deficyt budżetowy (% PKB)

      0,1

      0,9

      1,7

      +1,5

      +0,2

      0,5

      1

      0,3

      Zadłużenie zagraniczne (% PKB)

      b/d

      b/d

      b/d

      b/d

      b/d

      b/d

      b/d

      b /d

      Inflacja (CPI, grudzień do grudnia, w %)

      7,8

      6,8

      12,0

      7,8

      7,4

      7,3

      7,6

      3,3

      Bezrobocie (w %)

      0,3

      0,3

      0,3

      b/d

      b/d

      16,2 tys. na 31 XII

      b/d

      18 tys.

      na 30 IX

      Eksport (w mld USD)

      5,40

      6,38

      5,2

      11,6

      11,8

      13

      15

      10,6

      Import (w mld USD)

      4,09

      4,8

      1,07

      7,5

      9,4

      8,8

      10,5

      8,7

      Oficjalny kurs UZS/USD (średnioroczny)

      1118,7

      1216,3 b)

      1266,4 b)

      1393,0

      b)

      1511,4 b)

      1640,0   b)

      1795,0   b)

      1938,6

       b)

      Bezpośrednie inwestycje zagraniczne (mld USD)

      b/d

      104,14

      b/d

      1,2*

      2,2*

      b/d

      4.586,3 mld UZS

      2.990,0 mld UZS

      Bezpośrednie inwestycje uzb. za granicą   

      b/d

      b/d

      b/d

      b/d

      b/d

      b/d

      b/d

      b/d

       

      Źródło: Państwowy Komitet Statystyki Republiki Uzbekistanu

      1. po przeliczeniu wg średniego kursu UZS/USD w danym okresie
      2. wg kursu UZS/USD na koniec danego okresu
      3. dane szacunkowe

      * w Uzbekistanie nadal nie są ujawniane szczegółowe dane dotyczące: stanu budżetu Państwa, bilansu płatniczego, zadłużenia zagranicznego, państwowych rezerw walutowych i niektórych wskaźników socjalnych.

      5. W okresie I – IX 2012 r. obroty handlu zagranicznego Uzbekistanu wyniosły ogółem 19.374,1 mln USD (dynamika 97,7%), w tym: eksport – 10.665 mln USD (89,5%), a import – 8.709,1 mln USD (110%). Obroty handlowe z krajami WNP wyniosły 8.868,5 mln USD (106,8%), w tym: eksport – 5.676,4 mln USD (109,9%), import – 3.192,1 mln USD (101,8%). Obroty handlowe z pozostałymi krajami wyniosły 10.505,6 mln USD (91%), w tym: eksport – 4.988,6 mln USD (73,8%) oraz import – 5.517 mln USD (115,4%). Udział krajów WNP w łącznych obrotach handlowych wyniósł 45,8%, w tym: w eksporcie – 53,2%, w imporcie – 36,7%. Podstawowymi towarami w uzbekistańskim eksporcie były: surowce energetyczne i produkty naftowe – 35,1% (dynamika 167,3%), usługi – 16% (131,8%), bawełna – 7,6% (98,7%), metale żelazne i kolorowe – 7,3% (89,8%), maszyny i urządzenia – 7,1% (98,8%), artykuły rolno – spożywcze    – 5,8% (46,8%) i wyroby przemysłu chemicznego - 5,3% (88,8%), a  w imporcie: maszyny  i urządzenia –  45,7% (dynamika 113,6%), wyroby przemysłu chemicznego – 14,8% (122,5%), artykuły rolno – spożywcze – 9,4% (116,3%), metale żelazne i kolorowe – 7,9% (109,9%), surowce energetyczne i produkty naftowe – 7,6% (88,9) oraz „pozostałe towary” – 8,9% (87%). Najważniejszymi partnerami handlowymi Uzbekistanu w eksporcie były: Rosja – 3.879,8 mln USD, Kazachstan – 1.248,3 mln USD, Chiny – 945,5 mln USD, Afganistan – 822,1 mln USD, Turcja – 618,6 mln USD, Iran – 275,4 mln USD, Ukraina – 222 mln USD, Francja – 162,2 mln USD, Zjednoczone Arabskie Emiraty – 130,8 mln USD, Tadżykistan – 123,7 mln USD. W tym samym okresie Uzbekistan importował najwięcej towarów z następujących krajów: Rosja  – 1.715,9 mln USD, Korea – 1.621,4 mln USD, Chiny – 1.266,7 mln USD, Kazachstan – 727,6 mln USD, Ukraina – 393 mln USD, Niemcy – 333,6 mln USD, Turcja – 253,9 mln USD, Brazylia – 223,4 mln USD, Turkmenistan – 203,1 mln USD i USA – 171,9 mln USD.      

       

       

       

      Wymiana handlowa Uzbekistanu z zagranicą w latach 2002-2012*

       

      Rok

      Obroty

      Eksport z Uzbekistanu

      Import do Uzbekistanu

      Saldo

      (mld USD)

      mld USD

       

      dynamika

      mld

      USD

       

      dynamika

      mld USD

       

      dynamika

      2002

      6,4

      96,97

      3,3

      89,19

      3,1

      106,90

      0,2

      2003

      5,7

      89,06

      3,0

      90,91

      2,7

      87,10

      0,3

      2004

      8,6

      151,93

      4,8

      161,67

      3,8

      141,11

      1,04

      2005

      9,6

      109,6

      5,4

      111,5

      4,1

      107,2

      1,32

      2006

      11,2

      116,7

      6,4

      118,51

      4,8

      117,1

      1,6

      2007

      14,2

      126,8

      9,0

      140,6

      5,2

      108,3

      3,8

      2008

      19,1

      121,4

      11,6

      128,7

      7,5

      111,5

      4,1

      2009

      21,2

      100,1

      11,8

      102,4

      9,4

      97,3

      2,3

      2010

      21,8

      103

      13

      110,8

      8,8

      93,2

      4,2

      2011

      25,5

      115

      15

      115,4

      10,5

      114,5

      4,5

      2012(I-IX)

      19,4

      97,7

      10,7

      89,5

      8,7

      110

      2,0

       

         

      Źródło: Państwowy Komitet Statystyki Republiki Uzbekistanu

       

      Stosunki pomiędzy krajami członkowskimi UE a Uzbekistanem reguluje Umowa o partnerstwie i współpracy pomiędzy Wspólnotami Europejskimi i ich krajami członkowskimi, z jednej strony, a Republiką Uzbekistanu, z drugiej strony, podpisana  we Florencji   w dniu 21 czerwca 1996 r. (umowa ta weszła w życie 1 lipca 1999 r., Polska stała się stroną tej umowy z dniem 1 maja 2004 r.) Niezależnie, obowiązują również:

       

      Umowa o współpracy w dziedzinie pokojowego wykorzystania energetyki nuklearnej pomiędzy Europejską Wspólnotą Energii Atomowej a Rządem Republiki Uzbekistanu z dnia  6 października 2003 r.,

       

      • umowa regulująca import wyrobów tekstylnych z Uzbekistanu (stosowanie tej umowy zostało zawieszone z dniem 1 stycznia 2006 r. ze względu na trudności z uzgodnieniem terminu  jej przedłużenia).

       

      Poza tym, dialog polityczny między Uzbekistanem i UE toczy się w ramach corocznych posiedzeń Rady Współpracy oraz Komitetu Współpracy.

       

      Obroty handlowe UE – Uzbekistan w latach 2003-2009

       

       

       

      Obroty UE-Uzbekistan

      Eksport UE do Uzbekistanu

      Import UE z Uzbekistanu

      Saldo

      mln euro

      dynamika

      % UE

      mln euro

      dynamika

      % UE

      mln euro

      dynamika

      % UE

      mln euro

      2003

      1.042

       

      0,11

      446

       

      0,05

      596

       

      0,06

      -150

      2004

      1.086

      104,2

      0,10

      469

      105,1

      0,05

      618

      103,7

      0,06

      -149

      2005

      1.119

      103,0

      0,09

      590

      125,9

      0,06

      529

      85,6

      0,04

      61

      2006

      1.708

      152,6

      0,09

      625

      105,9

      0,05

      1.083

      204,7

      0,08

      -458

      2007

      2.115

      123,8

      0,06

      774

      123,8

      0,06

      1.341

      123,8

      0,09

      -567

      2008

      1.445

      68,3

      0,1

      906

      116,7

      0,1

      539

      40,2

      0,0

      366

      2009

      1.285

      88,9

      0,1

      968

      106,9

      0,1

      318

      58,9

      0,0

      650

      Źródło: Eurostat

       

      Uzbekistan eksportuje do państw UE głównie gaz ziemny (eksport ten odbywa się poprzez pośredników z krajów trzecich), towary przemysłowe, półfabrykaty, surowce mineralne oraz wyroby przemysłu chemicznego.

      Państwa UE z kolei eksportują do Uzbekistanu maszyny
      i urządzenia (40,8% unijnego eksportu do RU w 2009 r.), wyroby przemysłu chemicznego (15,7%), towary przemysłowe (11,3%) oraz artykuły rolne (7%). Najważniejszymi partnerami handlowymi Uzbekistanu w 2009 r. wśród krajów UE były: Niemcy (469,4 mln USD), Francja (189,6 mln USD), Wielka Brytania (173,7 mln USD), Łotwa (164,3 mln USD), Włochy     (163,6 mln USD) i Polska (118,6 mln USD) – dane Państwowego Komitetu Statystyki RU.

       

      6.  Uzbekistan jest członkiem następujących ważniejszych  organizacji międzynarodowych:

      ONZ, UNIDO, UN ESCAP, UNCITRAL, UNESCO, UNCTAD, ECE, WIPO, WHO, ILO, ICAO, UPU, ITU, ITC, IBRD, IFC, IDA, MIGA, IMF, OSCE, EBRD, EAC, ABD, WCO, ECO, IDB, ICAC, IAEA, ISO FAO i regionalnych: Wspólnoty Niepodległych Państw, Euro-azjatyckiej Wspólnoty Gospodarczej – EAWG (Uzbekistan zawiesił członkostwo  w tej organizacji w listopadzie 2008 r.; w 2010 r. Uzbekistan zawiesił niektóre z umów międzynarodowych, zawartych wcześniej w ramach EAWG, zgodnie z ustawą „O zawieszeniu przez Republikę Uzbekistanu ważności niektórych z umów EAWG”, w tym m.in.: Umowę o Związku Celnym, Porozumienie o wspólnych środkach uregulowań pozataryfowych, Porozumienie o wspólnych warunkach tranzytu przez terytoria państw-uczestników Związku Celnego itd.) i Szanghajskiej Organizacji Współpracy.

       

      Dwustronna współpraca gospodarcza


       

       

       

      1. Podstawą współpracy gospodarczej Polski z Uzbekistanem jest Umowa o współpracy gospodarczej z dnia 2 października 2007 r., która weszła w życie w dniu 21 kwietnia 2008 roku. Ponadto, współpracę gospodarczą pomiędzy obu krajami regulują stosowne zapisy Umowy o partnerstwie i współpracy ustanawiającej partnerstwo pomiędzy Wspólnotami Europejskimi i ich państwami członkowskimi, z jednej strony,a Republiką Uzbekistanu, z drugiej strony, do której Polska przystąpiła z dn. 1 maja 2004 r. oraz 18 umów   i porozumień dwustronnych (załącznik nr 2).

       

      2. Współpraca gospodarcza Polski z Uzbekistanem sprowadzała się dotychczas przede wszystkim do wymiany handlowej. Polska nie była zaangażowana w żadne poważne projekty inwestycyjne na terenie Uzbekistanu (w latach 2008 - 2009 podjęto rozmowy dotyczące realizacji kilku inwestycji; część z nich kontynuowano w latach następnych). Aktualnie, w Uzbekistanie obecne są inwestycyjnie 2 polskie spółki w dziedzinie farmacji oraz jedna w sektorze rolnym.

      W latach 2003 – 2007 obroty handlowe z Uzbekistanem wykazywały stały wzrost, osiągając  w 2007 r. poziom około 736,0 mln USD. Było to konsekwencją zwiększonego importu gazu ziemnego. W tym samym okresie, polski eksport wzrósł z 25,4 mln USD do 63,3 mln USD. Natomiast, w 2008 r., pomimo znaczącego spadku wolumenu obrotów, polski eksport osiągnął poziom 95,1 mln USD (dynamika 150,4%), by następnie, w roku 2009, zmniejszyć się do 69,2 mln USD (dynamika 73%) i w 2010 r. wzrosnąć do 75,4 mln USD (dynamika 109%). Według danych polskich w okresie styczeń – wrzesień 2012 r. obroty handlowe Polski z Uzbekistanem osiągnęły wartość 105,58 mln USD (dynamika 91%), w tym: polski eksport – 81,84 mln USD (100%), a import – 23,74 mln USD (69%). Saldo bilansu handlowego było dla Polski dodatnie i wyniosło 58,1 mln USD. W strukturze polskiego eksportu około 23,5% stanowią dostawy urządzeń mechanicznych i elektrycznych 17,7% - dostawy zwierząt żywych i produktów pochodzenia zwierzęcego, 16,1% - produktów przemysłu chemicznego, 13,2% - środków transportu, 11,1% - artykułów spożywczych, 5,9% - produktów pochodzenia roślinnego; w imporcie: produktów  mineralnych – 53,2%, produktów przemysłu chemicznego – 20,9%, materiałów i wyrobów włókienniczych – 19,3%.

       

       

             

      Obroty handlowe Polski z Uzbekistanem w latach 2002-X 2012*

       

       

       

      Dwustronne obroty handlowe

      Polski eksport do Uzbekistanu

      Polski import z Uzbekistanu

      Saldo

      mln USD

      dyn

      %WNP

      % POL

      mln USD

      dyn

      %WNP

      % POL

      mln USD

      dyn

      %WNP

      % POL

      mln USD

      2002

      56,3

      51,36

      0,683

      0,059

      10,82

      56,77

      0,368

      0,026

      45,48

      50,23

      0,857

      0,083

      -34,66

      2003

      58,33

      103,61

      0,566

      0,048

      25,44

      235,12

      0,682

      0,047

      32,89

      72,32

      0,500

      0,048

      -7,45

      2004

      82,04

      140,65

      0,562

      0,051

      23,61

      92,81

      0,408

      0,032

      58,43

      177,65

      0,664

      0,066

      -34,82

      2005

      217,25

      264,81

      1,111

      0,114

      45,47

      192,59

      0,587

      0,051

      171,78

      293,99

      1,455

      0,169

      -126,31

      2006

      693,79

      319,35

      2,69

      0,29

      62,32

      137,06

      0,61

      0,06

      631,47

      367,60

      4,06

      0,50

      -569,15

      2007

      735,20

      106,0

      2,58

      0,27

      63,30

      101,6

      0,45

      0,04

      671,9

      106,4

      4,15

      0,47

      -608,7

      2008

      148,74

      20,24

      0,34

      0,06

      95,06

      150,44

      0,53

      0,06

      53,67

      7.,99

      0,20

      0,03

      41,39

      2009

      98,34

      66

      -

      0,03

      69,20

      73

      -

      0,05

      29,13

      54

      -

      0,02

      40,07

      2010

      129,14

      131

      -

      0,04

      75,37

      109

      -

      0,05

      53,77

      185

      -

      0,03

      21,60

      2011

      158,56

      123

      -

      -

      114,46

      152

      -

      -

      44,1

      82

      -

      -

      70,36

      I-X 2012

      124,33

      95

      -

      -

      96,46

      105

      -

      -

      27,87

      71

      -

      -

      68,59

       

      Źródło: GUS

      dyn. – dynamika w stosunku do analogicznego okresu w roku poprzednim

      % WNP – udział w obrotach handlowych, eksporcie i imporcie z krajami WNP

      % Polska – udział w obrotach handlowych, eksporcie i imporcie Polski ogółem

       

      Według danych Ministerstwa Stosunków Gospodarczych z Zagranicą, Inwestycji i Handlu Uzbekistanu z czerwca 2012 r. w Uzbekistanie działały ogółem 28 polskie firmy, w tym 22 joint venture i 6 przedstawicielstw.

       

      3. Od listopada 2008 r. ponownie wznowiła działalność Polsko-Uzbekistańska Komisja Międzyrządowa ds. Współpracy Gospodarczej (Komisja działała w latach 2000 -2003 w oparciu o Umowę o współpracy gospodarczej i handlu z 1992 r., która została wypowiedziana przez Polskę w związku z przystąpieniem do UE). W trakcie jej ostatniego posiedzenia we wrześniu 2012 roku dokonano między innymi oceny aktualnego stanu współpracy gospodarczej i wymiany handlowej oraz potwierdzono zainteresowanie stron pogłębieniem współpracy inwestycyjnej w sferze przemysłu (chemicznego, farmaceutycznego, elektrotechnicznego, lekkiego, rolno-spożywczego, skórzanego i obuwniczego, maszynowego, produkcji materiałów budowlanych), gotowość kontynuacji współpracy w ramach  umów kredytowych oraz w zakresie rolnictwa, transportu drogowego, przewozów kolejowych, turystyki i rozwoju małej i średniej przedsiębiorczości.

       

      Dostęp do rynku


       

      W Uzbekistanie nie ma Kodeksu Handlowego. Stąd też, kwestie związane z prowadzeniem działalności gospodarczej są regulowane Kodeksem Cywilnym, rozporządzeniami Prezydenta i rządu oraz ustawami. Są one dostępne na poniższych stronach internetowych: www.pravo.vsem.uz, www.norma.uz, www.lex.uz oraz www.kodeks.uz .

        

          Działalność gospodarcza

       

      1. Działalność gospodarcza może być prowadzona przez osoby fizyczne w formach: indywidualnej (na bazie własnego majątku bez prawa zatrudniania pracowników), rodzinnej (przez małżonków), zwykłego stowarzyszenia przedsiębiorców i gospodarstw farmerskich,  a przez osoby prawne w formach:  stowarzyszeń gospodarczych: zwykłych i komandytowych (spółki osobowe), spółek akcyjnych (otwartych i zamkniętych), spółek z ograniczoną odpowiedzialnością oraz spółek z dodatkową odpowiedzialnością. Udziałowcami zwykłych stowarzyszeń gospodarczych i komandytowych mogą być indywidualni przedsiębiorcy i/lub organizacje komercyjne, a spółek – osoby fizyczne i prawne.

       

      a/ Zwykłe stowarzyszenie gospodarcze tworzone jest na mocy porozumienia wspólników, którzy biorą udział w jego działalności i ponoszą odpowiedzialność za zobowiązania całym swoim majątkiem. Osoba fizyczna może być wspólnikiem tylko jednego zwykłego stowarzyszenia.

       

      b/ Stowarzyszenie komandytowe składa się ze wspólników, prowadzących w jego imieniu działalność gospodarczą oraz udziałowców. Przy tym, wspólnicy ponoszą pełną odpowiedzialność majątkową za  zobowiązania stowarzyszenia, a udziałowcy -  do wysokości udziałów. Osoba fizyczna może być wspólnikiem wyłącznie jednego stowarzyszenia komandytowego. Wspólnik zwykłego stowarzyszenia gospodarczego nie może być wspólnikiem stowarzyszenia komandytowego.

       

      c/ Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością może być utworzona przez jednego lub wielu założycieli. Ponoszą oni odpowiedzialność za zobowiązania spółki jedynie do wysokości udziałów.

       

      d/ Spółka z dodatkową odpowiedzialnością może być utworzona, podobnie jak ma to miejsce w przypadku spółki z o.o.,  przez jednego lub wielu założycieli. Kapitał zakładowy spółki, jego podział między wspólnikami określa dokument założycielski spółki. Ponoszą oni solidarnie odpowiedzialność za zobowiązania spółki swoim majątkiem. Np. w przypadku bankructwa jednego ze wspólników, odpowiedzialność ponoszą pozostali wspólnicy, proporcjonalnie do wielokrotności udziałów (Kodeks Cywilny Republiki Uzbekistan dopuszcza stosowanie także innych rozwiązań w tym zakresie, o ile wynikają one z dokumentów założycielskich spółki). 

        

      e/ Spółka akcyjna jest osobą prawną, która gromadzi swój kapitał w drodze emisji akcji. Akcjonariusze nie odpowiadają za zobowiązania spółki, ponosząc jedynie ryzyko związane z ew. spadkiem wartości akcji. Nie dotyczy to akcjonariuszy, którzy nie uregulowali w pełni należności za akcje. Ponoszą oni solidarnie odpowiedzialność za straty wynikające z działalności spółki do wysokości nieopłaconych kwot. Spółka akcyjna, która nie podlega ograniczeniom w zakresie obrotu akcjami jest tzw. „spółką otwartą” a „spółką zamkniętą” - podmiot, który ma prawo do obrotu akcjami wyłącznie wśród swoich akcjonariuszy lub innych osób określonych w dokumencie założycielskim. W przypadku spółki otwartej ilość akcjonariuszy jest nieograniczona, a w przypadku spółki zamkniętej akcjonariuszami mogą być nie więcej, niż 3 osoby. Poza wspomnianymi wyżej formami działalności gospodarczej możliwe jest również tworzenie: filii i przedsiębiorstw zależnych, spółdzielni produkcyjnych, przedsiębiorstw unitarnych i państwowych przedsiębiorstw unitarnych  oraz innych. Minimalny kapitał zakładowy dla spółki akcyjnej stanowi ekwiwalent kwoty 400.000 USD wg kursu banku centralnego (obowiązuje od 1.01.2010 r.). Natomiast,  dla pozostałych rodzajów spółek, nie ma ograniczeń.

       

      2. W ramach ww. form prawnych mogą być tworzone również spółki z udziałem kapitału zagranicznego. Przy tym, udział  kapitału zagranicznego musi wynosić nie mniej, niż 30%. W przypadku, kiedy kapitał zakładowy wynosi nie mniej, niż ekwiwalent 150000,00 USD (dla Autonomicznej Republiki Karakałpakstanu i obwodu  Horezmskiego - 75000,00 USD), a udziałowcem  spółki jest zagraniczna osoba prawna, uzyskuje ona prawo do różnego rodzaju ulg i preferencji  (podatkowych, celnych itp.). Zakres ulg jest warunkowany rodzajem prowadzonej działalności.

       

      3. Rejestracją działalności gospodarczej spółek akcyjnych i innych, wymienionych w pkt. 2 zajmuje się Ministerstwo Sprawiedliwości RU i jego delegatury, a pozostałych - Ministerstwo Sprawiedliwości Autonomicznej Republiki Karakałpakstanu i Inspekcja ds. rejestracji podmiotów gospodarczych przy administracji lokalnej (tzw. hokimiaty). Rejestracja działalności gospodarczej wymaga jednoczesnej rejestracji w państwowych organach podatkowych  i statystycznych. Do rejestracji wymagane są następujące dokumenty:

       

      a/ osoba fizyczna: wniosek, 2 fotografie 3x4 cm, kopia dokumentu tożsamości, potwierdzenie
      z banku o uiszczeniu opłaty za rejestrację, wzory pieczątek w 3 egzemplarzach.

       

      b/ osoba prawna: wniosek, 2 oryginalne egzemplarze aktu założycielskiego firmy w języku uzbeckim potwierdzone notarialnie, potwierdzenie z banku o uiszczeniu opłaty rejestracyjnej, zaświadczenie, że nie ma zastrzeżeń do nazwy firmy (wydają hokimiaty) oraz wzory pieczątek     w 3 egzemplarzach. Potwierdzenie notarialne aktu założycielskiego nie jest wymagane  w przypadku tworzenia: spółek akcyjnych na bazie przedsiębiorstw państwowych (wymagany jest statut lub akt założycielski i statut), dla spółek z o.o. i spółek z dodatkową odpowiedzialnością - akt założycielski i statut, a dla zwykłych i komandytowych stowarzyszeń  – akt założycielski, a dla spółek akcyjnych, firm prywatnych i gospodarstw farmerskich  – wyłącznie statut. Wydanie zaświadczenia powinno nastąpić w ciągu 2 dni od momentu złożenia wniosku. Zgodnie, z obowiązującą zasadą „jednego okienka” ww. urzędy zgłaszają fakt zarejestrowania działalności do urzędu skarbowego i urzędu statystycznego.

       

      c/ firma z udziałem kapitału zagranicznego (dodatkowo):

      - wypis z rejestru handlowego potwierdzony przez właściwy urząd konsularny Republiki Uzbekistanu lub też - Ministerstwo Spraw Zagranicznych kraju,  w którym firma jest zarejestrowana albo jego Ambasadę w Uzbekistanie (w tych dwóch ostatnich przypadkach wymagana jest notyfikacja dokumentu w Departamencie Konsularnym MSZ RU). Wypis z rejestru handlowego powinien zawierać: nazwę podmiotu, adres, wielkość kapitału zakładowego, formę prawną, datę rejestracji   i czasokres jej obowiązywania oraz nazwisko osoby upoważnionej  do działań prawnych. - fotokopia dowodu tożsamości upoważnionej osoby;

      Ww. dokumenty powinny być przetłumaczone i potwierdzone notarialnie.

      - dokument potwierdzający opłacenie przez wszystkich członków założycieli 30% ich udziałów w kapitale zakładowym (zaświadczenie z banku, zaświadczenie celne o wwozie mienia, o przekazaniu prawa własności na rzecz spółki i inne).

      W zależności od stopnia złożoności sprawy termin rejestracji firmy może trwać od 7 dni do jednego miesiąca.

       

      4. Rejestracją przedstawicielstw zagranicznych zajmuje się Ministerstwo Współpracy Gospodarczej z Zagranicą, Handlu i Inwestycji. Wniosek o rejestrację powinien zawierać następujące dane: zakres działalności firmy, szczegółową informację o dotychczasowych kontaktach handlowych z firmami i organizacjami Uzbekistanu (w tym o podpisanych kontraktach i umowach), zamierzeniach na przyszłość oraz  wniosek  na jaki okres ma być wydane pozwolenie na działalność. Do podania powinny być dołączone następujące dokumenty:

      • dokumenty założycielskie, sporządzone zgodnie z przepisami kraju – siedziby  firmy,
      • wypis z rejestru handlowego,
      • pełnomocnictwo dla kierownika przedstawicielstwa  ze wskazaniem zakresu jego pełnomocnictw,
      • statut przedstawicielstwa zatwierdzony przez  kierownictwo firmy i potwierdzony pieczęcią.

      Ww. dokumenty powinny być potwierdzone przez właściwy  urząd konsularny Republiki Uzbekistanu, lub też - Ministerstwo Spraw Zagranicznych kraju, w którym  firma jest zarejestrowana albo jego Ambasadę  w Uzbekistanie (w  tych dwóch ostatnich przypadkach wymagana jest notyfikacja dokumentu w Departamencie Konsularnym MSZ RU)  oraz przetłumaczone na j. uzbecki lub j. rosyjski i potwierdzone notarialnie.

      • list gwarancyjny osoby fizycznej lub prawnej RU właściciela nieruchomości potwierdzający gotowość wynajmu pomieszczeń na siedzibę przedstawicielstwa(z podaniem okresu wynajmu).

      Termin rozpatrzenia wniosku wynosi 10 dni roboczych, a wydanie stosownego zaświadczenia
      o akredytacji następuje po upływie 5 dni od momentu wpływu opłaty za rejestrację na konto Ministerstwa. Natomiast, w ciągu 10 dni od momentu uzyskania zaświadczenia przedstawicielstwo zobowiązane jest poinformować Ministerstwo o miejscu siedziby 
      i przekazać zaświadczenie o dokonaniu rejestracji w urzędzie skarbowym. Pozwolenie na działalność przedstawicielstwa wydawane jest na okres od 1 do 3 lat i może być przedłużone na wniosek zainteresowanego podmiotu.

       

      Opłaty:

      - za rejestrację firmy z udziałem zagranicznym – równowartość 5 minimalnych płac i 500,00

        USD (od 1.12.2011 r. minimalna płaca wynosi 62.920,00 UZS tj. około 35 USD),

      - za akredytację przedstawicielstwa opłaty nie są pobierane.

       

      Ważniejsze akty prawne:

       

      • Kodeks Cywilny Republiki Uzbekistanu z dnia 21.12.1995 r. z późniejszymi zmianami  (nr 163-I),
      • Ustawa Republiki Uzbekistanu o gwarancji swobód działalności gospodarczej z dnia 25.05.2000 r. z późniejszymi zmianami (nr 69-II ),
      • Ustawa Republiki Uzbekistanu o działalności inwestycyjnej z dnia 24.12.1998 r. (nr 719-I ),
      • Ustawa Republiki Uzbekistanu o inwestycjach zagranicznych z dnia 30.04.1998 r. (nr 609-I),
      • Ustawa Republiki Uzbekistanu o gwarancjach i ochronie praw inwestorów zagranicznych z dnia 30.04.1998 r. (nr 611-I),
      • Ustawa Republiki Uzbekistanu o wolnych strefach ekonomicznych z dnia 25.04.1996 r. (nr 220-I),
      • Rozporządzenie Gabinetu Ministrów Republiki Uzbekistanu o zasadach akredytacji przedstawicielstw zagranicznych organizacji komercyjnych na terytorium Republiki Uzbekistanu z dnia 23.10.2000 r. (nr 410),
      • Ustawa Republiki Uzbekistanu o spółkach akcyjnych i ochronie praw akcjonariuszy z dnia 24.o6.1996 r. (nr 223-I ),
      • Ustawa Republiki Uzbekistanu o spółkach z o.o. z dnia 6.12.2001 r. z późniejszymi zmianami (nr 310-II ),
      • Ustawa Republiki Uzbekistanu o bazie prawnej działalności podmiotów gospodarczych z dnia 29.08.1998 r. (nr 670-I),
      • Ustawa Republiki Uzbekistanu o przedsiębiorczości indywidualnej z dnia 11.12.2003 r. (nr 558-II),
      • Rozporządzenie Prezydenta Republiki Uzbekistanu o środkach dalszego kardynalnego polepszania klimatu gospodarczego i udzieleniu dużych swobód przedsiębiorczości z dnia 18.07.2012 r. (nr UP - 4455),
      • Rozporządzenie Prezydenta Republiki Uzbekistanu o środkach zasadniczego zmniejszenia sprawozdawczości statystycznej, podatkowej i finansowej, licencjonowanych rodzajów działalności i procedur o charakterze pozwoleniowym z dnia 16.07.2012 r. (nr UP – 4453),
      • Ustawa Republiki Uzbekistanu z dn. 24.09.2012 r. o ochronie własności prywatnej i gwarancjach praw właścicieli (nr 336)
      •  System podatkowy

         

        1. Do podatków powszechnych należą: podatek dochodowy od osób fizycznych, podatek dochodowy (od zysku) od osób prawnych, podatek VAT, podatek akcyzowy, podatki i opłaty za korzystanie z zasobów mineralnych i wodnych, podatek od majątku, podatek gruntowy, podatek na rozwój infrastruktury socjalnej   oraz podatek od osób fizycznych za benzynę, olej napędowy i gaz wykorzystywany w środkach transportu. Natomiast, do opłat (obciążeń) powszechnych zaliczane są: obowiązkowe opłaty socjalne (jednolita opłata socjalna, obowiązkowa opłata na fundusz emerytalny i opłaty z tytułu ubezpieczenia na fundusz emerytalny), obowiązkowa opłata na fundusz drogowy, opłaty państwowe, opłaty celne, opłata za prawo handlu różnymi towarami i za świadczenie usług. Obowiązujące w 2009 roku stawki  podatkowe wynoszą odpowiednio:

        - podatek dochodowy od osób fizycznych :

        - w odniesieniu do dochodów nie przewyższających pięciokrotnej wysokości minimalnej płacy – 8% (do 1.01.2013 r. - 9%),

        - w przypadku dochodów w przedziale od pięciokrotnej do dziesięciokrotnej wysokości minimalnej płacy – 11% + 17% od kwoty ponad wysokość pięciokrotnej minimalnej płacy (od 1.01.2011 r. -16%),

        - w odniesieniu do dochodów przekraczających dziesięciokrotną wysokość minimalnej płacy – 11% + 22% od kwoty ponad wysokość dziesięciokrotnej minimalnej płacy.

      • - podatek dochodowy (od zysku) od osób prawnych – 9%

         

                        - od dochodu banków komercyjnych – 15%,

      •                 - od dochodu podmiotów organizujących  aukcje, koncerty i inne masowe imprezy –  35%,

         

        •      - od dochodu przedsiębiorstw – eksporterów, w których udział produkcji eksportowej w produkcji
                 ogółem wynosi od 15 % do 30% - stosuje się obowiązującą stawkę obniżoną o 30%,

        •                 - od dochodu przedsiębiorstw – eksporterów, w których udział produkcji eksportowej  
                           w produkcji ogółem wynosi ponad 30% - stosuje się obowiązującą stawkę obniżoną o 50%,

        - od dochodu podmiotów działających w sferze usług w przypadku opłaty należności kartami płatniczymi – stosuje się obowiązującą stawkę obniżoną o 10%,

        - w ramach stymulacji rozwoju podmiotów małego i średniego biznesu 7%    (od 1.01. 2011 r. - 6%).

      • - podatek VAT – 20% (od 2011 r. wprowadzono 20% VAT na wwożone do RU gotowe lekarstwa, analogiczne do których są produkowane w tym kraju)
      • - podatek akcyzowy
      • - na towary importowane – zróżnicowany (ostatnie zmiany wprowadzono Rozporządzeniem Prezydenta Republiki Uzbekistanu z dnia 24.12.2010 r. „O prognozie podstawowych wskaźników makroekonomicznych i założeniach Budżetu Republiki Uzbekistanu na 2011 r. nr PP-1449) vide www.pravo.vsem.uz. W Republice Uzbekistanu stosowane są wyższe stawki podatku akcyzowego na towary importowane w porównaniu do stawek na towary krajowe. W myśl art. 235 „Kodeksu podatkowego” Republiki Uzbekistanu lista towarów, podlegających naliczeniu podatku akcyzowego i stawki tego podatku są zatwierdzane odpowiednimi rozporządzeniami Prezydent Republiki Uzbekistanu. Zgodnie z Rozporządzeniem Prezydenta RU nr PP-1449 z dn. 24.12.2010 roku (załącznik nr 12-1 do niego) określona została wysokość podatku akcyzowego na 14 rodzajów towarów produkowanych w Uzbekistanie. Ponadto, powyższe rozporządzenie (załącznik nr 12-2 do niego) wraz z późniejszymi aktami prawnymi, wprowadzającymi zmiany w tym dokumencie (Rozporządzenie Prezydenta RU „O dodatkowych środkach doskonalenia uregulowań celno-taryfowych importu towarów konsumpcyjnych” nr PP-1496 z dn. 4.03.2011 r., Rozporządzenie Prezydenta RU „O dodatkowych środkach doskonalenia uregulowań celno-taryfowych importu towarów konsumpcyjnych” nr PP-1507 z dn. 23.03.2011 r. oraz Rozporządzenie Prezydenta RU „O wprowadzeniu zmian i uzupełnień do «Rozporządzenia Prezydenta RU nr 1449 z dn. 24.12.2010 r.» nr PP-1522 z dn. 25.04.2011 r.) określają wysokości stawek podatku akcyzowego sześćdziesięciu grup towarów importowanych przez Republikę Uzbekistanu. Nowe, podwyższone stawki akcyzowe weszły w życie z dniem 1 kwietnia 2011 r. Z analizy towarów, podlegających podatkowi akcyzowemu wynika, że ich grupa jest znacznie bardziej obszerna w przypadku towarów importowanych, niż produkowanych w Uzbekistanie.

      • - podatek za  korzystanie z zasobów wodnych

         

        - dla przedsiębiorstw  od 24,8 UZS do 31,6 UZS za 1 m3,

        - dla przedsiębiorstw komunalnych od 13,7 UZS do 17,7 UZS za 1 m3,

        - dla elektrowni od 7,2 do 10,7 UZS za 1 m3.

      • - podatek za korzystanie z zasobów mineralnych – zróżnicowany (ostatnie zmiany wprowadzono Rozporządzeniem Prezydenta Republiki Uzbekistanu z dnia 22.12.2009 r.

         

        „O prognozie podstawowych wskaźników makroekonomicznych i założeniach Budżetu Republiki Uzbekistanu na 2010 r.” nr PP-1245).

      • - podatek od dodatkowych zysków z tytułu niektórych rodzajów produkcji

         

                          - miedź katodowa – powyżej kwoty 4000 USD/ tona – 50%,

        - gaz ziemny – powyżej kwoty 130 USD za 1 m3 – 50%,

        - granulat polietylenowy – powyżej kwoty 1340000 UZS/tona – 50%,

        - cement – powyżej kwoty 90000 UZS/tona – 50%,

      • - podatek od majątku osób fizycznych i prawnych – 0,5% i 3,5%,

         

        od 1 stycznia 2013 roku z podstawy do naliczania podatku na majątek osób prawnych wyłączone zostały aktywa niematerialne, w tym patenty, licencje, oprogramowanie oraz prawa autorskie.

      • - podatek gruntowy od osób fizycznych i prawnych – zróżnicowany (ostatnie zmiany wprowadzono Rozporządzeniem Prezydenta Republiki Uzbekistanu z dnia 22.12.2009 r. „O prognozie podstawowych wskaźników makroekonomicznych i założeniach Budżetu Republiki Uzbekistanu na 2010 r.” nr PP-1245).

        - lokalne podatki i opłaty powszechne, w tym:

        - podatek na rozwój infrastruktury socjalnej - 8% od zysku,

        - podatek od osób fizycznych za benzynę i olej napędowy dla środków transportu –   145,00 UZS za 1 l,

        - podatek od osób fizycznych za gaz dla środków transportu – 145,00 UZS za 1 kg,

        - comiesięczna opłata za prawo handlu detalicznego alkoholem –  kwota ekwiwalentna  5 minimalnym  
           płacom,

        - comiesięczna opłata za prawo do handlu wyrobami jubilerskimi – kwota ekwiwalentna  3,5
           minimalnym płacom,

        - comiesięczna opłata za świadczenie usług parkingowych – kwota ekwiwalentna  8 minimalnym
           płacom.

      • obowiązkowe odpisy na rzecz funduszu drogowego od osób prawnych – zróżnicowane (ostatnie zmiany wprowadzono Rozporządzeniem Prezydenta Republiki Uzbekistanu z dnia 29.12.2008 r. nr PP-1024).
      • obowiązkowe odpisy na rzecz funduszu emerytalnego i kształcenia od osób prawnych – zróżnicowane (ostatnie zmiany wprowadzono Rozporządzeniem Prezydenta Republiki Uzbekistanu z dnia 29.12.2008 r. nr PP-1024).
      • jednolita opłata na cele socjalne – 25%,
      • obowiązkowa składka emerytalna od dochodu pracowników – 3,5%.
      • Ważniejsze akty prawne:

      • Kodeks podatkowy Republiki Uzbekistanu z dnia 25.12.2007 r. (Nr ZRU -136 i ZRU -196),
      • Rozporządzenie Prezydenta Republiki Uzbekistanu z dnia 22.12.2009 r. „O prognozie  podstawowych wskaźników makroekonomicznych i założeniach budżetu Republiki    Uzbekistanu na 2010 rok” (nr PP-1245)  oraz z dnia 24.12.2010 r. nr PP-1449
      • Regulacje rynku

         

         

        1. W Uzbekistanie, istnieje obowiązek uzyskania pozwoleń na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie:

        • produkcji i remontów, środków techniki wojskowej, produkcji materiałów wybuchowych i ich utylizacji, jak też innych materiałów i urządzeń mających zastosowanie w dziedzinie obronności kraju,
        • transportu ww. materiałów i urządzeń,
        • produkcji, remontów i sprzedaży broni myśliwskiej i sportowej,
        • wydobycia, produkcji, transportu, magazynowania, utylizacji materiałów promieniotwórczych,
        • projektowania, produkcji, sprzedaży i użytkowania urządzeń kryptograficznych,
        • projektowania, budowy, eksploatacji i remontów gazociągów i ropociągów,
        • produkcji energii elektrycznej w elektrowniach podłączonych do jednolitego systemu energetycznego,
        • wwozu i wywozu, magazynowania, produkcji, sprzedaży, transportu i utylizacji narkotyków i podobnych preparatów wykorzystywanych w celach naukowych oraz
          w lecznictwie,
        • świadczenia usług weterynaryjnych,
        • świadczenia usług medycznych,
        • świadczenia usług farmakologicznych,
        • projektowania, budowy, eksploatacji i remontów mostów i tuneli,
        • projektowania, budowy, eksploatacji i remontów obiektów związanych z obronnością kraju,
        • projektowania, budowy i eksploatacji obiektów o podwyższonym stopniu ryzyka  ze względu na rodzaj produkcji,
        • projektowania obiektów miejskich,
        • ekspertyz budowlanych,
        • przewozów pasażerskich i towarowych (wewnętrznych i międzynarodowych)  koleją,
        • świadczenia usług w zakresie obsługi samolotów w portach lotniczych,
        • przewozów pasażerskich i towarowych (wewnętrznych i międzynarodowych) transportem samochodowym,   
        • projektowania, budowy, eksploatacji i świadczenia miejscowych i międzynarodowych usług telekomunikacyjnych,
        • projektowania, budowy, eksploatacji i świadczenia usług w zakresie łączności radiowej
          i przesyłu danych,
        • projektowania, budowy, eksploatacji i świadczenia usług telewizyjnych,
        • wydobycia i przerobu ropy naftowej i gazu ziemnego,
        • wydobycia drogocennych metali i kamieni,
        • handlu produktami naftowymi,
        • produkcji spirytusu etylowego i wyrobów alkoholowych,
        • produkcji wyrobów jubilerskich,
        • usług bankowych,
        • świadczenia przez banki, osoby prawne i fizyczne usług w zakresie operacji w walutach wymienialnych,
        • produkcji papierów wartościowych,
        • rzeczoznawstwa,
        • ubezpieczeń,
        • audytu,
        • prowadzenia lombardów,
        • organizacji loterii,
        • usług adwokackich,
        • usług notarialnych (od 2010 r. świadczone wyłącznie przez notariuszy państwowych),
        • prowadzenia składów celnych i sklepów wolnocłowych,
        • produkcji, sprzedaży i dzierżawy instrumentów pomiarowych,
        • usług geodezyjnych i kartograficznych,
        • działalności wydawniczej,
        • działalności  organizacji religijnych,
        • produkcji filmowej,
        • usług wynajmu filmów fabularnych i  filmów video,
        • usług turystycznych,
        • działalności giełdowej,
        • handlu hurtowego i innych.

              Ogółem pozwoleniami objętych jest 73 rodzaje działalności gospodarczej.

         

        2. Pozwolenia wydawane są przez Gabinet Ministrów Republiki Uzbekistanu, Ministerstwo Spraw Wewnętrznych, Ministerstwo Zdrowia, Ministerstwo Finansów, Państwowy Komite ds. Ceł, Centralny Bank i inne urzędy i organizacje, zgodnie z kompetencjami. Są one wydawane na okres wymieniony we wniosku zainteresowanego podmiotu.

         

        3. W celu uzyskania pozwolenia należy złożyć następujące dokumenty:

         

              a/ w odniesieniu do osób prawnych:

        • wniosek zawierający nazwę, formę prawną i adres siedziby oraz nazwę banku i numer konta,
        • potwierdzony notarialnie wyciąg z rejestru handlowego,
        • dokument potwierdzający wniesienie opłaty za rejestrację,
        • inne dokumenty wymagane dla uzyskania pozwolenia.

         

              b/ w odniesieniu do osób fizycznych

        • wniosek zawierający dane osobowe oraz fotokopię dokumentu tożsamości,
        • potwierdzone  notarialnie zaświadczenie o zarejestrowaniu działalności gospodarczej,
        • dokument potwierdzający wniesienie opłaty za rejestrację,
        • inne dokumenty wymagane dla uzyskania pozwolenia.

         

        Opłaty: Są zróżnicowane, jednakże opłata nie może przewyższać równowartości  pięciu minimalnych płac.

         

        Zgodnie z Rozporządzeniem Prezydenta Uzbekistanu nr PP-1604 „O sposobach likwidacji barier biurokratycznych i dalszego wzrostu wolności działalności gospodarczej” z dn. 25 sierpnia 2011 roku, od dnia 1 września 2011 roku utraciły moc prawną dokumenty  o charakterze zezwoleń w sferze działalności gospodarczej, stanowiące załącznik nr 1 do ww. rozporządzenia. Wykaz zezwoleń, z wydawania których zrezygnowano obejmuje ogółem 50 rodzajów działalności gospodarczej w sektorach: budowlanym, wydobywczym, wykorzystywania zasobów przyrody, produkcyjnym, handlu zagranicznego, wszystkich rodzajów transportu, handlu i żywienia zbiorowego i innych. W dokumencie jest także mowa  o zakazie wprowadzania przez administrację państwową i lokalną nowych rodzajów zezwoleń, nie przewidzianych przepisami prawa. Od 1 października 2011 roku rozpatrywanie podań   o wydzielenie powierzchni produkcyjnych dla tzw. „małych zakładów produkcyjnych” nie może przekraczać miesiąca; władze lokalne zobowiązane są do rozpatrywania podań małych podmiotów gospodarczych i przedsiębiorców indywidualnych w sprawie wynajmu pustej powierzchni na cele produkcyjne w ciągu siedmiu dni od daty złożenia podania; wydawanie zezwoleń, w tym budowlanych, małym podmiotom gospodarczym i przedsiębiorcom indywidualnym odbywać się ma na zasadzie „jednego okienka”; wszelkiego rodzaju pozwolenia (poza wybranymi rodzajami działalności przewidzianymi przez Radę Ministrów RU) muszą być wydawane w ciągu 30 dni roboczych od momentu ich złożenia. Ponadto, od 1.10.2011 r. mikro firmy i małe przedsiębiorstwa eksportowe (poza firmami eksportującymi surowce, zatwierdzone Rozporządzeniem Prezydenta nr 1871 z dn. 10.10.1997 r.) rejestrują kontrakty eksportowe bezpośrednio podczas odprawy celnej towarów. Dodatkowo, w ramach eksperymentu, od 1.10.2011 r. odprawa eksportowa towarów, certyfikacja, odprawa sanitarno-epidemiologiczna i inne procedury eksportowe odbywają się na zasadzie „jednego okienka”. Dokument przewiduje także wprowadzenie obniżki opłat za odprawę eksportową towarów. 

         

        16 lipca 2012 roku ukazało się Rozporządzenie Prezydenta RU „W sprawie kardynalnego zmniejszenia sprawozdawczości statystycznej, podatkowej i finansowej, licencjonowanych rodzajów działalności i procedur pozwoleniowych”. Dokument ma sprzyjać stworzeniu w Uzbekistanie przyjaznego do działalności gospodarczej klimatu, poprzez likwidację barier biurokratycznych, zmniejszenie liczby i uproszczenie procedur licencyjnych i pozwoleniowych oraz doskonalenie systemów różnego rodzaju sprawozdawczości. Zgodnie z Rozporządzeniem, od dnia 1.08.2012 r. zniesionych zostanie 80 procedur pozwoleniowych (26% istniejących dotychczas) oraz 15 licencjonowanych rodzajów działalności gospodarczej (20%). Ponadto, od 1 sierpnia 2012 r. część licencji na określone rodzaje działalności gospodarczej będzie wydawanych bezterminowo, a wydane wcześniej licencje terminowe nie utracą ważności. Organa wydające licencje i pozwolenia stracą prawo ponownego odmówienia wydania licencji (pozwolenia), jeżeli ubiegający się o nie powtórnie podmiot gospodarczy przedstawi odpowiednie podanie z wyeliminowaniem wcześniejszych zastrzeżeń. Od 1 stycznia 2013 roku zniesiony zostanie wymóg miesięcznych sprawozdań podatkowych, za wyjątkiem podatku na ponadnormatywne dochody. Tzw. mikro firmy będą składać roczne sprawozdania statystyczne, przy jednoczesnej możliwości kwartalnych kontroli prowadzonych przez Komitet Statystyczny. Zgodnie z powyższym Rozporządzeniem, Rada Ministrów RU w ciągu 2 miesięcy zaproponuje minimum dwukrotne zmniejszenie płatności za wydawane licencje i pozwolenia, zagwarantuje przejście wszystkich podmiotów gospodarczych do końca 2014 roku na elektroniczną sprawozdawczość statystyczną, podatkową i finansową oraz wprowadzenie do 2016 roku systemu elektronicznych podań o wydanie licencji i pozwoleń (z możliwością śledzenia online procesu ich uzyskania). Ministerstwo Sprawiedliwości RU zostało zobowiązane do przygotowania w ciągu 3 miesięcy strony internetowej zawierającej informacje nt. licencjonowanych rodzajów działalności gospodarczej i pozwoleń, niezbędnych do ich uzyskania dokumentów oraz podmiotów gospodarczych, które otrzymały takie licencje i pozwolenia. Kontrolę nad realizacją Rozporządzenia sprawuje premier RU Sz. Mirzijojew.

         

        Zgodnie z Rozporządzeniem Prezydenta RU pn. „O środkach dalszego kardynalnego polepszania klimatu gospodarczego i udzieleniu dużych swobód przedsiębiorczości” z dnia 18.07.2012 r., od dnia 1 stycznia 2013 roku podmioty gospodarcze będą miały prawo prowadzenia w odpowiednich instytucjach następujących czynności w formie elektronicznej:

        - opłata podatków i innych obowiązkowych płatności do Budżetu drogą elektroniczną (Państwowy Komitet Podatkowy, Bank Centralny RU, bank komercyjne),

        - składanie deklaracji celnych przy odprawie celnej towarów (Państwowy Komitet Celny),

        - rejestracja praw własności nieruchomości przez osoby prawne zgodnie z zasadą „jednego okienka” (Państwowy Komitet ds. Zasobów Ziemskich, Geodezji, Kartografii i Katastru),

        - składanie skarg i podań do sądów gospodarczych (Wyższy Sąd Gospodarczy).

        Ponadto, w Rozporządzeniu rekomenduje się bankom komercyjnym zmniejszyć minimum o 20% opłaty za obsługę rachunków małych podmiotów gospodarczych, dokonujących płatności w formie elektronicznej.

         

        Ważniejsze akty prawne:

         

        •  

           

          • Ustawa Republiki Uzbekistanu „O licencjonowaniu niektórych rodzajów działalności”  z dnia 25.05.2000 r. (nr N 71-II),
          • Załącznik nr 1 do „Uchwały Parlamentu Republiki Uzbekistanu z dnia 12.05.2001 r. w sprawie wykazu rodzajów działalności wymagających licencji” (nr N 222-II),
          • Załącznik nr 1 do „Uchwały Gabinetu Ministrów Republiki Uzbekistanu z dnia 26.06.2002 r. w sprawie wykazu instytucji wydających licencje na niektóre rodzaje działalności” (nr 236),
          • Rozporządzenie Prezydenta Republiki Uzbekistanu nr PP-1604 „O sposobach likwidacji barier biurokratycznych i dalszego wzrostu wolności działalności gospodarczej” z dn. 25.08.2011 r.
          • Rozporządzenie Prezydenta RU w spr. ułatwień dla przedsiębiorców z dn. 16.07.2012
          • Rozporządzeniem Prezydenta RU pn. „O środkach dalszego kardynalnego polepszania klimatu gospodarczego i udzieleniu dużych swobód przedsiębiorczości”  z dn.18.07.2012.
          • Zamówienia publiczne
          • W Uzbekistanie stosowane są wyłącznie 2 formy realizacji zamówień publicznych tj. przetarg otwarty i przetarg zamknięty.  Natomiast, procedury organizacji przetargów są zróżnicowane i zależą głównie od rodzaju zamówienia. W przetargach otwartych mogą uczestniczyć osoby prawne (krajowe i zagraniczne) niezależnie od formy własności, spełniające określone wymogi oraz posiadające odpowiednie kwalifikacje i doświadczenie. W większości przypadków przetargi otwarte poprzedzone są wstępną procedurą kwalifikacyjną mającą na celu wyłonienie ew. oferentów. Informacje Informację o przetargach organizowanych w Uzbekistanie można uzyskać na stronach internetowych: http://www.tender.vsem.uz/, http://www.uztender.uz/, http://www.tenderweek.com/, http://www.investuzbekistan.uz/ oraz na stronie WPHI.

             

            1. Przetargi publiczne dotyczące zakupów surowców, materiałów i urządzeń

             

            a/ Są one organizowane w przypadkach, kiedy:

            - wartość zamówienia przekracza kwotę stanowiącą ekwiwalent 100.000,00 USD dla jednego kontraktu, finansowanego ze środków budżetowych, funduszy lub grantów i kredytów zagranicznych posiadających gwarancje rządowe, 

            - dotyczą wyboru przewoźnika świadczącego usługi transportowe w oparciu umowę  z zagranicznym kontrahentem.

            Nie ma obowiązku organizowania przetargu w przypadkach, kiedy:

            - zamówienie jest realizowane na podstawie decyzji Gabinetu Ministrów Republiki Uzbekistanu,

            - dotyczy podmiotów posiadających wyłączność na dostawy określonych towarów/wyrobów,

            - zakupy są realizowane za pośrednictwem giełdy,

            - wartość towarów/wyrobów nie przekracza równowartości 10 minimalnych płac,

            - zakupy są dokonywane u jedynego producenta,

            - przedmiotem zamówienia są dodatkowe usługi, o ile ich wartość nie przekracza 20% wartości

              kontraktu podstawowego,

            - inne.

             

            b/  Przetarg  organizuje komisja przetargowa powoływana przez zamawiającego, o ile wartość zamówienia objętego przetargiem nie przekracza kwoty 1 mln USD. Natomiast, powyżej tej kwoty, powołanie komisji wymaga uzgodnienia z odpowiednią komórką organizacyjną Gabinetu Ministrów Republiki Uzbekistanu. W skład komisji wchodzą przedstawiciele: zamawiającego, Ministerstwa Finansów, Ministerstwa Współpracy z Zagranicą, Handlu i Inwestycji, banku komercyjnego obsługującego transakcję i innych ministerstw, urzędów i organizacji  oraz eksperci. W ramach ww. komisji działa również zespół roboczy, którego zadaniem jest m.in. opracowanie procedury przetargowej, przygotowanie dokumentacji, trybu wniesienia wadium  itp.

             

            c/  Informacja o przetargu otwartym powinna być ogólnodostępna w mediach lub przekazana w inny sposób ew. oferentom na 30 dni przed terminem przetargu (nie dotyczy przetargu zamkniętego). W tym też okresie zainteresowane podmioty mogą również uzyskać (odpłatnie) niezbędną dokumentację przetargową oraz inne dokumenty. Następnie, w oparciu o nadesłane zgłoszenia zespół roboczy dokonuje wstępnej kwalifikacji uczestników przetargu. Wykaz uczestników podlega zatwierdzeniu przez komisję.

             

            d/ W przypadku uczestnictwa w przetargu, którego przedmiotem są towary lub usługi na zamówienie rządowe, zagranicznych podmiotów gospodarczych, producenci krajowi uzyskują ulgę w wys. 20%.

            e/ Wyniki przetargu są publikowane w środkach masowej informacji ciągu 3 dni od momentu jego rozstrzygnięcia.

          • 2. Przetargi publiczne dotyczące zakupu usług budowlano – montażowych i wyposażenia  dla obiektów inwestycyjnych są organizowane zarówno w formie przetargów otwartych,  jak i zamkniętych. Przy tym, decyzję w sprawie organizacji przetargu zamkniętego podejmuje Gabinet Ministrów Republiki Uzbekistanu. Mogą one być poprzedzone wstępną procedurą kwalifikacyjną lub przeprowadzone dwuetapowo. Zasady organizacji przetargu są zbliżone  do wymienionych w pkt.1 b –c. Natomiast, w przypadku inwestycji realizowanych w ciężar zagranicznego kredytu lub grantu, której wykonawcą są zagraniczne podmioty gospodarcze opłacane w walucie wymienialnej wymagane jest, żeby udział uzbeckich podmiotów  w wykonawstwie robót (usług) był nie mniejszy niż 50%. Wyniki przetargu są publikowane w środkach masowego przekazu w ciągu 5 dni od momentu jego rozstrzygnięcia.
        • Ważniejsze akty prawne: 
            • Kodeks Cywilny Republiki Uzbekistanu z dnia 21.12.1995 r. z późniejszymi zmianami (nr163-I),

            • Rozporządzenie Gabinetu Ministrów Republiki Uzbekistanu z dnia 21.11.2000 r. o działaniach   na rzecz doskonalenia organizacji przetargów (nr 456),

            • Rozporządzenie Gabinetu Ministrów Republiki Uzbekistanu z dnia 3.07.2003 r. o działaniach    na rzecz doskonalenia organizacji przetargów inwestycyjnych (nr 302),

            • Regulamin organizacji przetargów dotyczących zakupu towarów i usług Banku Centralnego   Republiki Uzbekistanu z dnia 27.02.1998 r.(nr 379).

          • Zasady pomocy publicznej dla inwestorów zagranicznych

             

            • 1. Uzbekistańskie przepisy prawne dopuszczają następujące formy inwestycji zagranicznych:

              • udział w podmiotach gospodarczych utworzonych wspólnie z osobami prawnymi lub fizycznymi Republiki Uzbekistanu,
              • utworzenie podmiotu ze 100% kapitałem zagranicznym,
              • nabycie majątku, akcji i innych papierów wartościowych będących własnością rezydenta Republiki Uzbekistanu,
              • przekazanie w formie udziałów praw autorskich, patentów, know-how itp.,
              • otrzymanie koncesji,
              • uzyskanie prawa własności na obiekty handlowe i usługowe oraz na lokale mieszkalne, łącznie z prawem do gruntu na którym się znajdują, a także  prawa do dysponowania ziemią (łącznie z prawem do arendy) i bogactwami naturalnymi,
              • wszelkie inne formy, które nie są sprzeczne z ustawodawstwem Republiki Uzbekistanu.

              2 Ustawodawstwo gwarantuje ochronę inwestycji zagranicznych. Nie mogą one podlegać nacjonalizacji lub konfiskacie bez odpowiedniej rekompensaty. Inwestorzy zagraniczni posiadają między innymi prawo do swobodnego transferu zysków (po zapłaceniu należnych podatków) oraz zakupu za walutę narodową  środków płatniczych w walutach wymienialnych na rynku wewnętrznym,  do bezcłowego wwozu i wywozu mienia i innych aktywów firmy w przypadku likwidacji firmy i inne. Uzyskują oni także dziesięcioletnią gwarancję „stabilności prawa” tj. kontynuowania działalności  w oparciu o przepisy obowiązujące w momencie rejestracji firmy, w przypadku, gdyby w międzyczasie uległy one zmianie (pogorszeniu). Poza tym, w odniesieniu do inwestycji mających szczególne znaczenie dla gospodarki, proeksportowych lub  w sferze małego biznesu inwestorzy zagraniczni mogą uzyskać dodatkowe ulgi i preferencje (zwolnienia z VAT, opłat celnych, podatku gruntowego, podatku dochodowego, podatku od majątku i inne). Zakres zwolnień i ulg jest określany każdorazowo w umowie inwestycyjnej zawieranej pomiędzy inwestorem i Ministerstwem Współpracy Gospodarczej z Zagranicą, Inwestycji i Handlu. Istnieją również oddzielne regulacje prawne dotyczące Wolnych Stref Ekonomicznych.

               

              3. Najpoważniejszymi ograniczeniami działalności inwestorów zagranicznych jest obowiązek odsprzedaży bankom 50% wpływów z eksportu w walutach wymienialnych, trudności z zakupem na rynku wewnętrznym walut wymienialnych i transferem zysków.

               

              4. W dniu 14 grudnia 2012 r. w Uzbekistanie weszło w życie Rozporządzenie Ministerstwa Finansów Republiki Uzbekistanu, Państwowego Komitetu Podatkowego Republiki Uzbekistanu i Ministerstwa Gospodarki Republiki Uzbekistanu nr 2312-1 „O wprowadzeniu zmian do zasad stosowania ulg podatkowych wobec przedsiębiorstw pozyskujących bezpośrednie prywatne inwestycje zagraniczne”. Zgodnie z rozporządzeniem, rozszerzony został z 8 pozycji do 20 pozycji wykaz rodzajów działalności gospodarczej, których dotyczą ulgi. Są to:

              - przemysł radiowo-elektroniczny oraz produkcji części komputerowych i części do maszyn

                liczących,

              - przemysł lekki,

              - przemysł jedwabniczy,

              - produkcja materiałów budowlanych,

              - produkcja przemysłowa drobiu i jaj,

              - przemysł mięsno-mleczarski,

              - przetwórstwo rybne,

              - produkcja materiałów opakowaniowych,

              - budowa elektrowni elektrycznych, wykorzystujących alternatywne źródła energii,

              - przemysł petrochemiczny,

              - przemysł medyczny oraz produkcja preparatów weterynaryjnych,

              - przemysł węglowy,

              - produkcja stopów żelaza o przeznaczeniu produkcyjnym,

              - budowa maszyn i obróbka metali,

              - produkcja obrabiarek,

              - produkcja szkła i wyrobów ceramicznych,

              - przemysł mikrobiologiczny,

              - produkcja zabawek.

              O ulgi mogą się ubiegać przedsiębiorstwa położone we wszystkich regionach Uzbekistanu poza Taszkentem i obwodem Taszkenckim (wcześniej były to wyłącznie przedsiębiorstwa z regionów z wysokim stopniem bezrobocia). Ponadto, do ubiegania się o ulgi wystarczające  jest 33 procentowe, a nie jak było dotychczas 50-procentowe zaangażowanie inwestora zagranicznego w kapitele statutowym firmy. Przewiduje się, iż przedsiębiorstwo zachowa ulgi podatkowe również w przypadku zmniejszenia udziału inwestora zagranicznego, jednak przy zachowaniu sumy inwestycji zagranicznej. Z dokumentu zniknął także zapis o konieczności wniesienia inwestycji po oficjalnej rejestracji przedsiębiorstwa. Ustawodawca zrezygnował też z obowiązku stuprocentowego reinwestowania dochodów. Obecnie, reinwestowaniu podlega minimum 50% zysków, uzyskanych w rezultacie zastosowania ulg podatkowych.

               

              Ważniejsze akty prawne:

            •  

               

              • Ustawa Republiki Uzbekistanu z dnia 24.12.1998 r. „O działalności inwestycyjnej” (nr 719-I ),
              • Ustawa Republiki Uzbekistanu z dnia 30.04.1998 r. „O inwestycjach zagranicznych” (nr 609-I),
              • Ustawa Republiki Uzbekistanu z dnia 30.04.1998 r. „O gwarancjach i ochronie praw inwestorów zagranicznych” (nr 611-I ),
              • Rozporządzenie Gabinetu Ministrów Republiki Uzbekistanu z dnia 29.06.2000 r. „W sprawie     zasad obowiązkowej odsprzedaży przez podmioty gospodarcze wpływów w walucie zagranicznej” (nr 245),
              • Ustawa Republiki Uzbekistanu z dnia 25.04.1996 r. „O wolnych str. Ekonomicznych” (nr 220- I),
              • Dekret Prezydenta Republiki Uzbekistanu z dnia 02.12.2008 r. „O utworzeniu wolnej     przemysłowo- gospodarczej strefy w Obwodzie Nawoijskim” (nr UP -4059),
              • Dekret Prezydenta Republiki Uzbekistanu z dnia 10.04.2012 r. „O dodatkowych środkach stymulowania pozyskiwania bezpośrednich inwestycji zagranicznych” (nr UP-4434),
              • Rozporządzenie Ministerstwa Finansów Republiki Uzbekistanu, Państwowego Komitetu Podatkowego Republiki Uzbekistanu i Ministerstwa Gospodarki Republiki Uzbekistanu z dn. 4.12.2012 r. „O wprowadzeniu zmian do zasad stosowania ulg podatkowych wobec przedsiębiorstw pozyskujących bezpośrednie prywatne inwestycje zagraniczne” (nr 2312-1).

                 

      • Ochrona własności przemysłowej

         

       

      Kwestie związane z ochroną własności przemysłowej są regulowane Kodeksem Cywilnym Republiki Uzbekistanu z dnia 21.12.1995 r., Ustawą o wynalazkach, użytecznych modelach i wzorach przemysłowych z dnia 06.05.1994 r. oraz innymi aktami prawnymi. Leżą one w kompetencji  Państwowego Urzędu Patentowego Republiki Uzbekistanu: 100047 Taskhent, ul.Tujtepa 2a, tel.: (+998 71) 232-00-13, faks: (99871) 233-45-56, E-mail: info@patent.uz, www.patent.uz, który przeprowadza ekspertyzy, rejestruje wzory, wydaje patenty itp. Przy Urzędzie działa Rada Apelacyjna, która rozstrzyga spory, rozpatruje odwołania od decyzji Urzędu Patentowego itp. W RU funkcjonują także rzecznicy patentowi.

      Ważniejsze akty prawne:

       

      ·         Kodeks Cywilny Republiki Uzbekistanu z dnia 21.12.1995 r. z późn. zmianami (nr 163-I),

      ·         Ustawa Republiki Uzbekistanu z dnia 23.09.1994 r. (w redakcji z 2002 r.) „O wynalazkach, użytecznych
         modelach i wzorach przemysłowych” (nr 1062-XII),

      ·         Ustawa Republiki Uzbekistanu z dnia 20.07.2006 r. (w redakcji z 2006 r.) „O prawie autorskim” (nr ZRU   
         42),

      ·         Ustawa Republiki Uzbekistanu z dnia 23.09.1994 r. „O kopalinach” (nr 2018 – XII).

       

              

          System finansowy

       

      • 1. Według stanu na dzień 1 grudnia 2012 r. w Uzbekistanie działało 30 banków komercyjnych,7 przedstawicielstw banków zagranicznych oraz 46 tzw. organizacji lombardowych(załącznik nr 3).

      • 2. W ocenie Moodys Investors Service z kwietnia 2008 r. do negatywów systemu bankowo-finansowego Uzbekistanu zaliczono, między innymi: zbyt duży stopień kontroli państwa nad działalnością banków, ograniczenie ich niezależności i konkurencji, małe oddziaływanie systemu bankowego na gospodarkę kraju, w tym w szczególności na środowisko małego i średniego biznesu oraz słabo rozwiniętą infrastrukturę usług finansowych. Natomiast,w opublikowanym w dniu 30 sierpnia 2010 r. przez agencję rankingową „Moody’s” opracowaniu nt. Republiki Uzbekistanu odnotowano poprawę sytuacji w bankach komercyjnych, co było wynikiem wprowadzenia programu działań antykryzysowych.

      • 3. Kolejnym problemem gospodarki uzbeckiej jest nadmierna ilość gotówki na rynku. W celu ograniczenia tego zjawiska, a także utrzymania „na rozsądnym poziomie” rosnącego kursu USD, wdrażany jest system rozliczeń bezgotówkowych (karty płatnicze). Aktualnie, ich ilość na rynku oceniana jest na około 6,8 mln szt. W ramach przyjętych rozwiązań podmioty gospodarcze muszą obligatoryjnie przekazywać wynagrodzenie pracownicze na konta bankowe,zaś posiadacze kart mogą przy ich pomocy opłacić świadczenia komunalne i inne opłaty ustawowe oraz należność za zakupy (pod warunkiem, że dana placówka handlowa ma umowę z bankiem – właścicielem karty). Mają natomiast trudności z pobraniem gotówki.

      Podejmowanie pracy

       

      Zasady zatrudnienia pracowników regulowane  są Kodeksem Pracy. Przepisy te odnoszą się również do pracowników zagranicznych zatrudnionych w Uzbekistanie w oparciu o umowę o pracę, w tym także w podmiotach gospodarczych z udziałem lub będących własnością zagranicznej osoby prawnej lub fizycznej.

       

      1. Cudzoziemiec zamierzający podjąć pracę w Uzbekistanie musi legitymować się „Potwierdzeniem prawa do pracy  (Confirmation for the Employment)”, które wydaje Agencja ds. Zewnętrznej Migracji Zarobkowej, na wniosek zainteresowanych osób prawnych, podmiotów z udziałem kapitału zagranicznego oraz uzbeckich i zagranicznych osób fizycznych. Zezwolenie wydawane jest na okres 1 roku i może być przedłużone na dalszy okres. Jest ono podstawą do uzyskania wizy wjazdowej (trzymiesięcznej) we właściwym urzędzie konsularnym Republiki Uzbekistanu. Przydłużenia wizy dokonują właściwe organy Ministerstwa Spraw Wewnętrznych. Nieco inny (uproszczony) tryb uzyskiwania pozwoleń na pracę i wiz obowiązuje w odniesieniu do osób zatrudnionych w Wolnej Strefie Przemysłowo- Ekonomicznej w Nawoi.

       

      2. Umowa o pracę może być zawarta na czas nieokreślony, na czas określony (nie dłuższy, niż 5 lat) oraz na okres wykonania pracy (umowa o dzieło). Wyżej wymienione umowy mogą być poprzedzone trzymiesięcznym okresem próbnym. Wypowiedzenie umowy o pracę przez pracownika może nastąpić: na mocy porozumienia stron, z jego inicjatywy (okres wypowiedzenia – 2 tygodnie), po upływie terminu umowy na czas określony (w przypadku wcześniejszego rozwiązania umowy przez pracownika okres wypowiedzenia wynosi 2 tygodnie), z przyczyn niezależnych oraz innych, określonych w umowie o pracę. Natomiast, pracodawca może rozwiązać umowę o pracę wyłącznie w przypadku: reorganizacji firmy, zmniejszenia produkcji lub likwidacji firmy (okres wypowiedzenia - 2 miesiące), niewystarczających kwalifikacji pracownika (okres wypowiedzenia - 2 tygodnie), systematycznych naruszeń dyscypliny pracy oraz regulaminu.

       

      3. W Uzbekistanie obowiązuje 40-godzinny tydzień pracy. Podstawowy urlop wynosi nie mniej, niż 15 dni, dla osób w wieku poniżej 18 lat - 30 dni oraz dla inwalidów I i  II grupy – 30 dni. Kobiety mogą korzystać z płatnego urlopu przed porodem w wymiarze 70 dni kalendarzowych, a po porodzie - w wymiarze 56 dni. Mogą one również korzystać z płatnego urlopu macierzyńskiego w okresie 2 lat oraz z dodatkowego (bezpłatnego) urlopu na opiekę  nad dzieckiem w okresie 1 roku.

       

      4. Pracodawca ma obowiązek comiesięcznego odprowadzania do urzędu podatkowego, z ogólnego funduszu płac tzw. jednolitej opłaty socjalnej w wysokości 24% (fundusz emerytalny – 23,6%, fundusz bezrobocia – 0,2% oraz na związki zawodowe – 0,2%). Niezależnie, odprowadza również po 1% na fundusz emerytalny oraz na fundusz kształcenia od dochodu z tytułu zrealizowanej produkcji/usług.

       

      Ważniejsze akty prawne:

       

       

        • Kodeks Pracy Republiki Uzbekistanu z dnia 21.12.1995 r.,
        • Rozporządzenie Gabinetu Ministrów RU z dnia 19.10.1995 r. „O działalności zarobkowej obywateli Republiki Uzbekistanu za granicą i obcokrajowców w Republice” (nr 408),
        • Rozporządzenie Gabinetu Ministrów Republiki Uzbekistanu z dnia 21.11.2003 r. „O Agencji ds. Zewnętrznej Migracji Zarobkowej (nr 505),
        • Rozporządzenie Gabinetu Ministrów RU z dnia 09.04.2009 r. „O uproszczonym trybie wjazdu, wyjazdu, pobytu i działalności zarobkowej obcokrajowców i bezpaństwowców na terytorium Wolnej Strefy Przemysłowo-Ekonomicznej w Nawoi”,
        • Rozporządzenie Prezydenta Republiki Uzbekistanu z dnia 29.12.2008 r. „O stawkach jednolitej opłaty socjalnej (Nr PP-1024).
      • Dostęp do rynku

         

        1. Od dnia 1 listopada 1997 roku eksport towarów, robót i usług  jest zwolniony od opłat celnyc a w imporcie obowiązują zróżnicowane stawki celne (od 5% do 30%). Nie dotyczy to krajów w odniesieniu do których stosowana jest klauzula największego  uprzywilejowania (aktualnie  44  kraje) (vide www.customs.uz). Zakazem eksportu objęte są następujące towary:

        • pszenica, żyto, jęczmień, owies, ryż, kukurydza, gryka,
        • wyroby piekarnicze,
        • mąki i kasze,
        • bydło i ptactwo hodowlane,
        • mięso i wyroby z mięsa,
        • cukier,
        • antyki,
        • oleje roślinne,
        • skóry surowe, futra, w tym- karakułowe,
        • złom metali kolorowych,
        • kokony jedwabnika oraz odpady z jedwabiu.

        Natomiast, zakaz importu obejmuje: materiały i publikacje antypaństwowe, zawierające treści propagujące nienawiść rasową, religijną, terroryzm, wojnę itp. oraz pornografię. Poza tym,
        od 1998 r. obowiązuje zakaz importu i tranzytu przez terytorium Uzbekistanu spirytusu etylowego.

         

        2. Licencjonowany jest eksport i import następujących towarów:

        • uzbrojenia i techniki wojskowej,
        • metali i kamieni szlachetnych oraz  pereł , bursztynu i wyrobów z nich,
        • uranu i innych surowców radioaktywnych,
        • przyrządów i urządzeń w których zastosowano materiały radioaktywne.

         

        3. Polscy eksporterzy podejmujący współpracę na rynku uzbeckim muszą się liczyć z opóźnieniami w płatnościach za zrealizowane dostawy. W związku z tym zalecamy ubezpieczenie kontraktu w KUKE. 

         

        Informacje nt. barier w dostępie do rynku Republiki Uzbekistanu zainteresowani mogą przekazywać wypełniając formularz, zamieszczony na naszej stronie internetowej: http://tashkent.trade.gov.pl/pl/aktualnosci/article/a,11402,.html

         

        Ważniejsze akty prawne:

         

        ·         Rozporządzenie Prezydenta Republiki Uzbekistanu z dnia 10.10.1997 r. „O dodatkowych   środkach stymulowania eksportu towarów (robót i usług)” (nr PP 1871),

        ·         Rozporządzenie Prezydenta Republiki Uzbekistanu z dnia 25.08.1998 r. „O ustaleniu zasad   eksportu skór i futer oraz karakułów” (nr PP 2068),

        ·         Rozporządzenie Prezydenta Republiki Uzbekistanu z dnia 5.02.1999 r. „O ustaleniu zasad   eksportu złomu metali kolorowych” (nr PP 2212),

        ·         Ustawa Republiki Uzbekistanu z dnia  29.08.1997 r. „O taryfie celnej” (nr 470-I),

        ·         Ustawa Republiki Uzbekistanu z dnia 25.12. 2007 r. „O zatwierdzeniu Kodeksu Celnego”,

        ·         Rozporządzenie Prezydenta RU z dnia 12.12.2007 r. „O podatku VAT” (nr PP  744).

         

      • Organizacja rynku

         

        Około 51,5% sprzedaży detalicznej jest realizowane za pośrednictwem bazarów. Handlem hurtowym zajmuje się Asocjacja przedsiębiorstw handlu hurtowego „OZULGUR- JISAVDOINVEST”, 100000 Tashkent, ul. Nawoi 25, tel./faks: (+998 71) 2394971, 391352  oraz OAO „Oziq-ovqat mollari” – zajmująca się głównie handlem hurtowym artykułami spożywczymi, Tashkent, ul. Oltinkulskaya, 2 proezd 115, tel./faks (+998 71) 2914011, 2911543, 2915743 (wykaz ważniejszych hurtowni załącznik nr 4).

         

      • Targi, wystawy, reklama

         

        1. W skali roku w Taszkencie jest organizowanych kilkanaście międzynarodowych targów
        i imprez wystawienniczych. Kalendarz imprez jest dostępny na stronie internetowej Agencji wystawienniczej „UZEXPOCENTR” (
        www.uzexpocentre.uz) lub na stronach internetowych organizatorów wystaw:

        - ITE Uzbekistan (www.ite – uzbekistan.uz),

        - IEG Uzbekistan (www.ieguzexpo.com),

        - TNT Expo (www.tnt.expo.uz),

        - ZarExpo (www.zarexpo.com./about/).

         

        Do najpopularniejszych wystaw należą: targi budowlane „UzBuild”, targi meblowe „MebelExpo”, targi spożywcze „Wordfood”, targi medyczne „TIHE”, targi „OZBEKinPPRINT” i „OZUPACK” (poligrafia, opakowania, reklama). Sugerujemy, aby przed podjęciem decyzji dotyczącej ewentualnego udziału  w targach, zainteresowane firmy konsultowały się każdorazowo z Wydziałem Promocji Handlu i Inwestycji.

        2. Z uwagi na ograniczony dostęp do usług internetowych, najlepszą formą reklamy są ogłoszenia w gazetach i czasopismach. Aktualnie, w Taszkencie ukazuje się kilkadziesiąt gazet codziennych i czasopism, zarówno w języku uzbeckim, jak i rosyjskim. Do najpoważniejszych wydawnictw o charakterze ekonomicznym należą: «Бизнес-вестник Востока», «Хамкор», «BVV Business report», «Деловой партнер Узбекистана», «Биржа», «Частная собственность», «Банковские ведомости», «Бозор, пул ва кредит», «Рынок, деньги и кредит», «Обзор финансового рынка», «Экономическое обозрение» i inne (załącznik nr 5).  Natomiast, wykaz agencji reklamowych prezentuje załącznik nr 6.

         

      •  
      •  

         

        Wywiadownie handlowe. Odzyskiwanie należności. Arbitraż

         

          1. W Uzbekistanie nie ma wywiadowni handlowych, ani też firm windykacyjnych. Jedyną możliwością dochodzenia roszczeń jest droga cywilno-prawna.

         

        2. Na podstawie Ustawy „O Sądach Arbitrażowych” (01.01.2007r.) w dniu 05.05.2009 r. została powołana Asocjacja Sądów Arbitrażowych Uzbekistanu. Podstawowym zadaniem Asocjacji jest stworzenie oraz rozwój systemu sądów arbitrażowych w kraju, obrona praw i prawnych interesów podmiotów prawnych, świadczenie pomocy prawnej itp. Przy Asocjacji działa stały Sąd Arbitrażowy, który zajmuje się sporami prawnymi między podmiotami wszystkich form własności. Sędziowie Sądu Arbitrażowego są wykwalifikowanymi prawnikami, posiadającymi doświadczenia w systemie sędziowsko-prawnym. W przypadku zaistnienia rozbieżności i sporów między podmiotami gospodarczymi i osobami fizycznymi Asocjacja świadczy praktyczne wsparcie dla szybkiego i kwalifikowanego rozwiązania spornych spraw. Szczegółowe informacje dostępne są telefonicznie i drogą elektroniczną: tel. kom. (+998 93) 540-00-22, (+998 97) 802-08-09, tel./fax (+998 71) 129-72-71, e-mail: arbitrage.uz@mail.ru, www.uzarbitration.uz, osoba do kontaktu: I. Dolimow – Prezes Asocjacji Sądów Arbitrażowych.   

         

        Nabywanie i wynajem nieruchomości

      • 1. Zgodnie z obowiązującym prawem, ziemia jest własnością państwa i nie może być przedmiotem kupna, sprzedaży, darowizny, wymiany i zastawu, za wyjątkiem przypadków określonych w odrębnych przepisach. Osoby prawne mogą posiadać grunt (działkę) na zasadach: stałego posiadania, stałego i tymczasowego użytkowania, arendy i prawa do własności, a osoby fizyczne na zasadach: dożywotnio odziedziczonego prawa do własności, stałego i tymczasowego użytkowania, dzierżawy i prawa do własności określonego przepisami. Od dnia 1 stycznia 2007 roku,  osoby prawne - rezydenci Republiki Uzbekistanu, mają prawo  prywatyzować grunty (działki), na których znajdują się będące ich własnością budynki i budowle oraz przylegające do nich grunty, z przeznaczeniem  na działalność produkcyjną. Poza tym, z dniem 1 stycznia 2008 roku, nie sprywatyzowane grunty (działki)  zmieniły swoją formę prawną na dzierżawę wieczystą na okres do 50 lat. Natomiast, osoby fizyczne – rezydenci Republiki Uzbekistanu – od dnia 1 stycznia 2008 roku mogą prywatyzować grunty (działki) przekazane im na cel budownictwa mieszkaniowego.

         

        2. W Uzbekistanie nie ma większego problemu z wynajmem lokali biurowych i mieszkań.  Wykaz ważniejszych biur nieruchomości prezentuje załącznik nr 7. Agencje pośredniczące  w wynajmie nieruchomości pobierają zazwyczaj prowizję w wysokości 50-100%  miesięcznego czynszu.

        Ważniejsze akty prawne:

         

         

        ·         Kodeks ziemski Republiki Uzbekistanu z dnia 30.04.1998 r. (nr  599-I),

        ·         Dekret Prezydenta Republiki Uzbekistanu z dnia 24.07.2006 r. „O prywatyzacji gruntów, na których znajdują się budynki i budowle należące do osób prawnych i obywateli” (nr UP 3780).

      • Uwagi praktyczne

      1.  Polska nie ma bezpośrednich połączeń lotniczych z Uzbekistanem. Najlepsze połączenia z Taszkentem to połączenia przez Istambuł, Monachium, Moskwę, Rygę i Pragę. Niestety, większość z nich jest realizowana w nocy lub we wczesnych godzinach porannych (różnica czasu pomiędzy Polską a Uzbekistanem wynosi: latem + 3 godz., a zimą + 4 godz.). Po przylocie do Taszkentu należy się liczyć z dość długą odprawą paszportową i celną. Analogiczna sytuacja ma miejsce przy odlocie. Stąd też, pasażerowie powinni zjawić się do odprawy na minimum 2 godziny przed odlotem.

       

      2. Ponieważ, w nocy miejski transport nie funkcjonuje, a ilość taksówek jest bardzo ograniczona, najlepszym rozwiązaniem jest zamówienie samochodu z hotelu. Można również skorzystać
      z dojazdu samochodem prywatnym (bardzo popularna forma usług). Przy tym, wysokość opłaty należy uzgodnić z góry. Natomiast, w ciągu dnia można się poruszać metrem lub środkami komunikacji miejskiej.

       

      3. W Taszkencie nie ma większego problemu z rezerwacją hoteli (wykaz ważniejszych hoteli - załącznik nr 8).

       

      4. Planując podróż do Uzbekistanu należy pamiętać, żeby zabrać odpowiednią ilość środków płatniczych w gotówce (najlepiej w USD) na pokrycie kosztów pobytu, z uwagi na ograniczone możliwości korzystania z kart płatniczych (wyłącznie niektóre hotele). Zgodnie z obowiązującymi przepisami, wymiany pieniędzy należy dokonywać w bankach lub oficjalnych punktach wymiany.

       

      5. W zasadzie nie ma ograniczeń w podróżowaniu po kraju, za wyjątkiem miejscowości i regionów, gdzie znajdują się obiekty o specjalnym znaczeniu. Nie wolno fotografować dworców, mostów, metra i innych tego typu obiektów. Natomiast, z uwagi na wzmocnioną kontrolę ruchu osobowego wewnątrz kraju, w miejscach publicznych należy mieć przy sobie obowiązkowo dokumenty i, na wszelki wypadek,  telefon do Ambasady RP w Taszkencie (wykaz ważniejszych telefonów – załącznik nr 9).

       

      6. W Uzbekistanie, jak w większości krajów muzułmańskich, należy ściśle przestrzegać miejscowych zwyczajów i zaleceń. Dotyczy to w szczególności dostosowania ubioru do odwiedzanych miejsc, w tym szczególnie – obiektów sakralnych i miejsc kultu.

       

      7. Uzbekistan ma bardzo dużo do zaoferowania pod względem turystycznym. Polecamy wyjazdy do Buchary, Samarkandy, Chiwy i innych miast, leżących na historycznym Jedwabnym Szlaku. Najlepszym okresem na podróżowanie, z uwagi na umiarkowane temperatury jest wiosna (kwiecień – maj) i wczesna jesień (wrzesień – październik).

       

       

      Przydatne linki i kontakty


       

       

      Uregulowania prawne związane z prowadzeniem działalności gospodarczej:

      www.pravo.vsem.uz

      www.norma.uz

      www.lex.uz

      www.kodeks.uz

       

      Państwowy Urząd Patentowy Republiki Uzbekistanu: www.patent.uz

       

      Kwestie celne: www.customs.uz

       

      Agencja wystawiennicza „UZEXPOCENTRE” (www.uzexpocentre.uz)

       

      Organizatorzy wystaw:

      - ITE Uzbekistan: www.ite – uzbekistan.uz

      - IEG Uzbekistan: www.ieguzexpo.com

      - TNT Expo: www.tnt.expo.uz

      - ZarExpo: www.zarexpo.com./about/

       

      Milicja – 02, (+99871) 2337147, 2332858

       

      Straż pożarna – 01, (+99871) 2554429

       

      Pogotowie ratunkowe – 03, (+99871) 2336854, 2367332

       

      Telefon ratunkowy - 051

       

      Informacja lotnicza – 066, (+99871) 1402802

       

      Informacja kolejowa - (+99871) 1400555, 1206060

       

      Ambasada RP w Taszkencie  

      100084 Tashkent, Yunusabadskiy rajon

       ul. Firdavsi, 66

      strona w internecie: www.taszkent.polemb.net

      (+998-71) 120-86-50              – centrala

      (+998-71) 120-86-51              – fax

      (+998-71) 120-86-52              – wydział konsularny

       

      Wydział Promocji Handlu I Inwestycji Ambasady RP

      100000 Tashkent, M.Gandi str. 1 tupik 4

      e-mail: weh-amb@bcc.com.uz

      www.tashent.trade.gov.pl

      tel.: (+998-71) 237-36-50, 237-53-82

      fax: (+998 -71) 237-55-69

       

      23 października 2013 (ostatnia aktualizacja: 23 października 2013)

      Drukuj Drukuj Podziel się treścią: