close

  • Być wiernym Ojczyźnie mej, Rzeczypospolitej Polskiej

     

  • BELGIA

    •  

       Informacje o kraju


       

      Belgia jest krajem w przeważającej mierze nizinnym; w środkowej części kraju - Wysoczyzna Brabancji; w południowo-wschodniej części kraju – Ardeny. Klimat atlantycki, charakteryzujący się durzą średnią opadów oraz mniej intensywnymi niż w Polsce porami roku.

       

      Na liczącą około 11 milionów osób, populację zamieszkującą Belgię przypada ponad 6 mln Flamandów, 3 mln Walonów, milion mieszkańców Brukseli, 80 tysięczna grupa niemieckojęzyczna, 350 tysięczna, będąca wynikiem kolejnych fal migracyjnych, grupa pochodząca z krajów arabo-muzułmańskich (Marokańczycy, Algierczycy, Turcy) oraz inne grupy imigracyjne (Włosi, Francuzi, Holendrzy, Portugalczycy, Polacy).

       

      Belgia jest oficjalnie państwem trzyjęzycznym (niderlandzki, francuski i niemiecki). Należy jednak zaznaczyć, iż jedyną formalnie i faktycznie wielojęzyczną częścią kraju jest Bruksela. Językiem dominującym w życiu codziennym jest francuski (niemal 90% populacji). Drugim oficjalnym językiem stolicy jest niderlandzki (niecałe 10% populacji). Ze względu na dużą koncentrację instytucji i firm międzynarodowych, ich pracownicy najczęściej komunikują się między sobą po angielsku. Pozostałe części Belgii są formalnie jednojęzyczne. Flandrię zamieszkują najliczniejsi w skali kraju mieszkańcy niderlandzkojęzyczni (ok 60%). Językiem Walonii jest francuski. Na wschodzie kraju znajduje się zaś mały skrawek zamieszkiwany przez ludność niemieckojęzyczną (półoficjalnym, drugim językiem jest tam francuski).

       

      Pierwotnie obszar dzisiejszej Belgii zamieszkany był przez Celtów oraz celtycko-germański lud Belgów. Od I wieku p.n.e., tereny te znajdowały się we władaniu Rzymu. W V wieku n.e., obszar dzisiejszej Belgii stał się częścią państwa Franków. Po traktacie w Verdun, w 843 roku, Belgia została podzielona pomiędzy Francję i Niemcy. W XV wieku terytorium dzisiejszej Belgii przeszło pod panowanie książąt burgundzkich, w XVI w., pod panowanie hiszpańskiej gałęzi dynastii Habsburgów, a na początku XVIII w., pod panowanie austriackiej gałęzi dynastii Habsburgów. W 1790 roku utworzono Zjednoczone Stany Belgijskie. W latach 1794-1814, Belgia znajdowała się pod panowaniem francuskim. W latach 1815–30, wraz z Holandią tworzyła Królestwo Niderlandów. W wyniku rewolucji 1830 roku Belgia uzyskała niepodległość i uznaną w roku 1831 neutralność. Na tron powołano Leopolda I z dynastii sasko-koburskiej. W trakcie I wojny światowej, Belgia niemal całkowicie znalazła się pod okupacją niemiecką, a armia belgijska walczyła u boku aliantów. W trakcie II wojny światowej, król Leopold III skapitulował, ewakuując rząd do Wielkiej Brytanii. Część sił zbrojnych walczyła za granicą. Tuż po II wojnie światowej, Belgia wraz z Holandią i Luksemburgiem utworzyła unię gospodarczą BENELUX, istniejący do dziś pierwowzór integracji europejskiej. Belgia jest też jednym z sześciu krajów założycielskich wspólnoty europejskiej. Od końca lat 60-tych XX w. trwa proces przechodzenia belgijskiej państwowości od struktury unitarnej do federalnej. Kolejne reformy ustrojowe (najnowsza wcielana jest właśnie w życie) wzmacniają kompetencje belgijskich jednostek sfederowanych.

       

      System administracyjny


       

      Belgia jest państwem federalnym złożonym z trzech Regionów (Flandrii, Walonii i Regionu Stołecznego Brukseli) oraz trzech Wspólnot językowych (flamandzkiej, francuskiej i niemieckojęzycznej). W toku trwających od 40 lat przemian instytucjonalnych jednostki te uzyskują coraz szersze kompetencje w dziadzienie gospodarki, zarządzania przestrzennego, kultury i edukacji. Są one również odpowiedzialne za współpracę międzynarodową w ramach przyznanych im kompetencji (włącznie z podpisywaniem umów z partnerami zagranicznymi).
      Federalizm belgijski opiera się na zasadzie równoważności norm prawa stanowionych przez poziom federalny i jednostki sfederowane. W jej świetle, poziom federalny nie posiada prawie żadnej możliwości kontroli decyzji podejmowanych przez Regiony i Wspólnoty, których ustawodawstwo w przyznanych im obszarach działania ma wartość  ustawodawstwa federalnego.
      Z administracyjnego punktu widzenia pewną rolę odgrywa ciągle 11 belgijskich prowincji, będących pozostałością struktury państwa unitarnego.    
       

       

      Gospodarka


       

      Belgia należy do grona najwyżej rozwiniętych gospodarek świata i jest równocześnie  jednym z najbardziej zglobalizowanych państw świata. Tranzytowy charakter jej położenia geograficznego wytworzył bardzo silne współzależności z krajami sąsiednimi (Niemcy, Francja, Holandia). Był i nadal pozostaje on również jednym z głównych bodźców do rozwoju nowoczesnej infrastruktury transportowej (autostrady, koleje, porty, lotniska regionalne). Dzięki wielojęzycznej i z reguły dobrze wykształconej sile roboczej, Belgia od lat znajduje się w czołówce państw o najbardziej wydajnych gospodarkach. Wewnętrznie jednak, jej struktura wyraźnie podzielona jest na dynamiczną Flandrię (60% belgijskiego PKB, 60% belgijskich spółek, 80% belgijskiego eksportu) i cierpiącą na syndrom deindustrializacji Walonię.

      Światowy kryzys dotknął Belgię w momencie, w którym kraj ten odnotowywał już spore spowolnienie koniunkturalne. Jak w przypadku wielu innych państw, problemy sektora finansowego zaraziły resztę belgijskiej gospodarki. Zaznaczyć jednak należy, iż szybka reakcja władz pozwoliła uratować, kosztem wielomilionowych nakładów, upadające banki. Również działania dotyczące rynku pracy, znacznie zredukowały spodziewany początkowo wzrost bezrobocia.

      Belgijski rząd federalny jako jeden z pierwszych w Europie postanowił podjąć zdecydowane kroki dotyczące nadzoru finansowego (zwiększenie kontroli ze strony instytucji publicznych, rozłożenie w czasie płatności dywidend i uzależnienie ich od długoterminowych wyników banków).

      PKB i jego struktura

      Kryzys gospodarczy i w konsekwencji recesja światowa dotknęły w ogromnym stopniu także gospodarkę Belgii. Ostatni kwartał 2008 r. został zaznaczony wyjątkowym spadkiem PKB (-2,1 % w ciągu jednego kwartału), co przeciągnęło się na pierwszy kwartał 2009 r. Następnie, po czterech negatywnych kwartałach, nastąpił pozytywny wzrost (w trzecim kwartale wyniósł +0,5 %), w taki sposób, że Belgia weszła ponownie na drogę wzrostu gospodarczego, tak jak inne państwa strefy euro. Mimo tego, w całym 2009 r., wzrost był ujemny (-3 %), lecz nie taki niski jak przewidywano. W 2011r. wzrost wyniósł 1,6%, natomiast w kolejnych latach Belgia odnotowała spadek PKB do poziomu, odpowiednio 01% w 2012 i nawet -0,3% w 2013r. Wzrost PKB w 2014 roku wyniósł 1,6%, 1,5% w 2015 i 1,2% w 2016

      InflacjaWedług danych Banque Nationale de Belgique (BNB) oraz Eurostatu, w 2009 r. średnia stopa inflacji była na poziomie – 0,2 %, gdy jeszcze w 2008 r. wynosiła 4,5 %. Natomiast, od września 2009 do września 2011, inflacja stale rosła i wyniosła 3,4%. Na spadek lub wzrost inflacji wpływają głównie ruchy cen produktów energetycznych, owoców i warzyw oraz w sektorze usług.  W latach 2012 – 2014 odnotowuje się spadek inflacji z 2,6% do 0,5%. W 2016r. stopa inflacji wyniosła 1,8%.

      Bezrobocie

      Według danych OCDE, bezrobocie w Belgii było na poziomie 7,9 % w 2009 r. Na przestrzeni dziesięciu lat od 1999 r. do 2009 r. wahało się ono między 6,6 % (2001) a 8,4 % (w 2005 r.). Według danych belgijskiego ministerstwa gospodarki (http://statbel.fgov.be) liczba bezrobotnych w 2013 roku kształtowała się następująco: w przedziale wieku 15-24 lata – 97.355 (na ogólną liczbę 1.325.471 osób w tym przedziale wiekowym); w przedziale wieku 25-49 lat – 253.848 (na ogólną liczbę 3.742.272 osób w tym przedziale wiekowym) oraz w przedziale 50-64 lata – 65.149 osób (na ogólną liczbę 2.189.324 osób w tym przedziale wiekowym). W 2016r. bezrobocie występowało  na poziomie 7,8% - 388.829 osób (na ogólną liczbę 7.289.476 w przedziale wiekowym 15-64 lata).

      Handel zagraniczny

      Belgia, oraz tereny na których się ona obecnie znajduje, od dawna stanowią jedne z największych drzwi do i z Europy. Jej centralne położenie w stosunku do zachodniej części kontynentu, silnie rozwinięte ośrodki miejskie, sąsiedztwo Francji, Niemiec i Holandii, stanowią o dużej aktywności gospodarczej tego kraju oraz o jego dużej zależności od handlu zagranicznego. Należy do tego dodać szczególną rolą Antwerpii, która jest drugim pod względem przeładunku towarów portem morskim w Europie, najgęstszą sieć linii kolejowych na starym kontynencie oraz wysoko rozwiniętą żeglugę śródlądową. Nie bez powodu zatem udział eksportu w belgijskim PKB sięga dwóch trzecich wartości tego wskaźnika.

      Szerokie otwarcie Belgii na współpracę gospodarczą i wymianę handlową z zagranicą sprawia, iż kraj ten jest w dużym stopniu narażony na wpływ zmian handlu światowego oraz uzależniony od rozwoju sytuacji na światowych rynkach, między innymi na rynku surowców energetycznych.

      Zaznaczyć należy tutaj, iż ze względu na bardzo dużą ilość podmiotów gospodarczych operujących na terenie Belgii, a będących, z punktu widzenia prawnego, rezydentami innych państw, władze belgijskie prowadzą podwójną statystykę wymiany handlowej z zagranicą. Bilans według tzw. kryterium wspólnotowego bierze pod uwagę obroty towarowe realizowane zarówno przez podmioty belgijskie jak i obce. Natomiast bilans liczony według tzw. kryterium narodowego obejmuje jedynie obroty dokonywane przez firmy belgijskie. W zależności od stosowanej metody obliczeń, zmienia się saldo belgijskiego handlu zagranicznego (liczone według metody wspólnotowej jest ono od lat pozytywne; metoda narodowa wykazuje zaś niewielki deficyt).

      Głównymi towarami  w belgijskim eksporcie w roku 2016 były: wyroby chemiczne (EUR mln. 85,238.1),  pojazdy mechaniczne (EUR mln. 42,021.1), maszyny i urządzenia elektrotechniczne (EUR mln. 38,469.9), wyroby z tworzyw sztucznych, produkty mineralne,  wyroby metalowe,  art. spożywcze i kamienie szlachetne.
      Belgia eksportuje około 70% produkowanych wyrobów chemicznych;  w 2009 r. wyroby te stanowiły  27% łącznego eksportu belgijskiego. W 2016r. stanowiły one 23,8%.
       
      Głównymi towarami  w belgijskim imporcie są:  wyroby chemiczne (EUR mln. 73,340.3) , pojazdy mechaniczne (EUR mln. 43,130.6),  maszyny i urządzenia elektrotechniczne (EUR mln. 42,366.2), produkty mineralne, wyroby metalowe, wyroby z tworzyw sztucznych, kamienie szlachetne.
      Prawie 80% wartości belgijskiego eksportu w roku 2016, przeznaczone było na rynki europejskie. Pozostałe 20% rozłożyło się między Azję, obie Ameryki  i Afrykę.
      Głównymi belgijskimi odbiorcami były Niemcy, Francja, Holandia, Wielka Brytania i Stany Zjednoczone .
      Warto zauważyć regularny wzrost belgijskiej sprzedaży do Azji (Indie, Chiny i Japonia), głównie kosztem rynków europejskich.

      Największymi dostawcami Belgii są kraje sąsiednie ( Francja, Holandia, Niemcy oraz Włochy), a w dalszej kolejności Hiszpania, Wielka Brytania oraz Stany Zjednoczone, Indie i Chiny.

      Największymi dostawcami Belgii są kraje sąsiednie - Holandia, Niemcy oraz Francja, a w dalszej kolejności Stany Zjednoczone, Wielka Brytania oraz, Irlandia i Chiny (Informacje pobrane z Belgian Foreign Trade Agency  :http://www.abh-ace.be/fr/statistiques/commerce_exterieur_belgique).

      Tabela głównych wskaźników makroekonomicznych.

      Wskaźniki makroekonomiczne

      2013

      2014

      2016

      PKB wartość globalna (w mld EUR), w cenach bieżących (current prices) */**

      395,26

       brak˚

      411,86

      PKB na 1 mieszkańca (w EUR), w cenach bieżących

      41 866

      42 853

      45 438

      Tempo wzrostu PKB w % **

      0,3

      1.0

      1,2

      Relacja deficytu/nadwyżki finansów publicznych do PKB w % *

      2,9

      brak˚

      2,8

      Dług publiczny (% PKB) **

      99,84

      104,5

      106,6

      Stopa inflacji HICP */**

      -0,2

      0,5

      1,8

      Stopa bezrobocia % */**

      8,4

      8,4

      7,8

      Wartość obrotów handlu zagranicznego (w mld EUR)**

      495,30

      498,5

      503,32

      Wartość eksportu (w mld EUR)** (wg koncepcji krajowej)

      243,62

      246,0

      252

      Wartość importu (w mld EUR)** (wg koncepcji krajowej)

      252,0

      252,5

      251,32

      Relacja deficytu/nadwyżki na rachunku obrotów bieżących bilansu płatniczego do PKB w % **

      1,4

      brak˚

      -1,67

      Wartość rocznego napływu zagranicznych inwestycji bezpośrednich (w mld euro) **

      65⊃2;

      brak˚

      Brak

      Wartość rocznego odpływu zagranicznych inwestycji bezpośrednich (w mln euro) **

      51⊃2;

      brak˚

      Brak

      ˚dane zostaną opublikowane najwcześniej w maju 2015 r.
      ⊃2; dostępne dane dotyczą 2011 roku
      Żródło: *Eurostat **National Bank of Belgium

      Główne sektory gospodarki

      W 2015r. 69,3% siły roboczej pracowało w sektorze usług, 14,6% w przemyśle i 5% w budownictwie. Natomiast tylko 10,5% zatrudnionych było w rolnictwie . Biorąc pod uwagę wartość dodaną brutto, w cenach bieżących, 69,3% gospodarki belgijskiej stanowią usługi; przemysł, transport oraz sektor hotelarski i restauracyjny odpowiednio 25,5%, administracja publiczna i edukacja 19,3% i handel 17,9%. Belgijski sektor usług charakteryzuje się rozbudowanym systemem infrastruktury logistyczno-transportowej (lądowej, kolejowej, portowo-dalekomorskiej i wodno-lądowej)  oraz pozycją  Antwerpii - jako ważnego światowego centrum obróbki,   handlu międzynarodowego i dystrybucji  kamieni szlachetnych (diamentów),  m.in. za pośrednictwem giełdy diamentowej. Diamenty przeznaczone są zarówno do produkcji biżuterii, jak i do wielu zastosowań przemysłowych 
      Najważniejszymi gałęziami przemysłu belgijskiego są:   chemia, przemysł metalurgiczny, elektro-maszynowy  (w tym produkcja samochodów)  oraz  branże  spożywcza i  tekstylna.
       
      Zdecydowana większość produkcji chemicznej ulokowana jest we Flandrii. Wokół Antwerpii powstał potężny klaster przemysłu chemicznego, co jest poważnym ułatwieniem dla eksportu oraz importu tych wyrobów przez port w tym mieście.
       
      Belgia posiada 8%-wy udział w obrotach europejskiej branży chemicznej oraz 17%-y udział w europejskim eksporcie produktów chemicznych.
       
      Uczestnictwo w wielostronnych organizacjach i porozumieniach o charakterze ekonomicznym
       
      Belgia jest krajem współzałożycielem Unii Europejskiej, a od roku 1921 wspólnie z Luksemburgiem tworzy BLEU (Belgium-Luxembourg Economic Union), zaś wraz z Luksemburgiem i Niderlandami tworzy Unie Benelux. Traktat powołujący Unie Ekonomiczną Krajów Beneluksu został podpisany w 1958 roku, a wszedł w życie w 1960 roku. Belgia jest także członkiem OECD (Organisation for Economic Co-operation and Development) od momentu jej powstania (13 września 1961 roku), a od 1 stycznia 1995 jest członkiem WTO (World Trade Organisation).Belgia jest również członkiem wielu organizacji międzynarodowych o charakterze sektorowym.
       
      Relacje gospodarcze z UE
       
      Trzeba podkreślić, że wszystkie trzy regiony Królestwa Belgii są uprawnione do podpisywania umów międzynarodowych.
       
      Region Walonii ma podpisane umowy o charakterze kulturalnym, naukowym, itp. z wszystkimi krajami UE, poza Maltą, natomiast współpraca o charakterze gospodarczym dotyczy następujących krajów: Austria, Finlandia, Holandia, Litwa, Luksemburg, Niemcy, Polska.
      Współpraca z Austrią skupia się wokół edukacji, kultury, nauki, turystyki i gospodarki.
      Umowa z Finlandią dotyczy natomiast głównie edukacji zawodowej, energii, środowiska, gospodarki i handlu.
      Dokładne informacje na temat wszystkich umów dostępne są na portalu  www.wbi.be
       
      Od roku 1993, kiedy Flandria otrzymała kompetencję zawierania umów międzynarodowych, zostało już podpisanych ponad 20 traktatów z innymi krajami lub regionami. Większość tych umów została zawarta autonomicznie z innym krajem, natomiast 5 ma charakter wielostronny. Większość traktatów zostało zawartych z partnerami w Europie, jednakże istnieją również ważne porozumienia na przykład z RPA i Chile.
      Więcej szczegółów znaleźć można na stronie www.flandre.be
       
      Region stołeczny Brukseli współpracuje z miastami lub regionami następujących krajów Unii Europejskiej: Bułgaria (Sofia), Czechy (Praga), Francja (Region Ile-de-France i Lille), Litwa (Wilno), Luksemburg, Niemcy (Berlin), Polska (Województwo Mazowieckie), Słowacja (Bratysława), Słowenia (Ljubljana), Węgry (Budapeszt).
      Współpraca pomiędzy regionem Brukseli a Pragą dotyczy głównie ochrony środowiska, transportu, rozwoju regionalnego i polityki gospodarczej.
      W przypadku Wilna jednymi z podstawowych dziedzin kooperacji są badania naukowe i technologiczne, środowisko, zdrowie publiczne.

       

      Dwustronna współpraca gospodarcza


       

      Gospodarcze umowy dwustronne

      Do najważniejszych należą:

      o Traktat Akcesyjny podpisany w dn. 16.04.2003 r.
      o Umowa między Rządem PRL a Rządem Królestwa Belgii i Rządem Wielkiego Księstwa Luksemburga w sprawie popierania i wzajemnej ochrony inwestycji z 19.05.1987 r. (Dz.U. 2001 nr 15 poz. 153,)
      o Konwencja między Rzeczpospolitą Polską a Królestwem Belgii w sprawie unikania podwójnego opodatkowania, zapobiegania oszustwom podatkowym i uchylaniu się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodów i majątku z 20.08.2001 r. ( Dz.U. 2004 nr 211 poz. 2139 ).
      o Umowa o współpracy między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Flandrii podpisana w dniu 6 czerwca 1994 roku
      o Umowa o współpracy między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Wspólnoty Francuskiej Belgii i Rządem Walońskim, podpisana 10 października 1996 roku.
      o Umowa o współpracy między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Komisją Wspólnotową Francuską Regionu Stołecznego Brukseli, podpisana 29 listopada 2004 roku.

      Współpraca z Flandrią i jej wspólnotą językową

      Umowa o współpracy, przewiduje współpracę w wielu dziedzinach takich jak: gospodarka, nauka, technologia, zatrudnienie, polityka społeczna, środowisko i planowanie przestrzenne, infrastruktura, transport, telekomunikacja oraz polityka wobec środków masowego przekazu.

      o Dla zapewnienia realizacji wyznaczonych zadań została utworzona Wspólna Komisja Polsko-Flandryjska, która podczas swoich posiedzeń negocjuje i przyjmuje programy wykonawcze do umowy. Dotychczas podpisano Programy Wykonawcze na lata: 1995-1997, 1997-1999, 2000-2002, 2003-2005, 2005-2008, 2009-2011.

      W ramach podpisanego w dniu 13 czerwca 2008 roku, Programu Wykonawczego na lata 2009-2011, Strony uzgodniły następujące dziedziny współpracy dwustronnej:

      o Gospodarka, mobilność i prace infrastrukturalne;
      o Handel zagraniczny;
      o Edukacja, kultura, dobro młodzieży,
      o Rozwijanie zdolności;
      o Służba zdrowia i zdrowie publiczne;
      o Rolnictwo i rybołówstwo, środowisko;
      o Turystyka i gospodarka społeczna, sport;
      o Flamandzki program współpracy z Europą Środkową i Wschodnią.

      Współpraca z Walonią i jej wspólnotą językową

      Podstawą prawną polsko-walońskiej współpracy międzyregionalnej są umowy dwustronne podpisywane na szczeblu regionalnym oraz umowy zawierane na szczeblu rządowym. Współpraca ta obejmuje kontakty województw, gmin i miast polskich z ich odpowiednikami w Walonii.

      Obowiązujący aktualnie Program Wykonawczy na lata 2008-2010 do umowy o współpracy między Rządem RP a Rządami Wspólnoty Francuskiej Belgii i Regionu Walonii oraz Komisją Wspólnotową Francuską Regionu Stołecznego Brukseli, zawiera następujące obszary współdziałania:

      · Edukacja, kształcenie
      · Współpraca naukowa i techniczna
      · Rozwój ekonomiczny i regionalny
      · Kultura i społeczność europejska, kształcenie w zakresie praw społecznych
      Umowy ze strony polskiej koordynuje Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji.

      Handel zagraniczny.

      Wymiana handlowa Polska-Belgia w latach 2012-2017 w mln EUR

       

      2012

      2013

      2014

      2015

      2016*

      Dynamika 2016-2015

      Obroty

      6 432,8

      7 045,6

      7 791,3

      8 231,0

      8 667,3

      105

      Eksport

      2 996,4

      3 424,2

      3 735,4

      3 912,9

      3 943,5

      101

      Import

      3 436,4

      3 621,4

      4 056,0

      4 318,1

      4 723,9

      110

      Saldo

      -440,0

      -197,2

      -320,6

      -405,2

      -780,4

      -

      Źródło: Insigos MR /GUS/; * dane wstępne

      W 2016r. Belgia zajmowała 11 miejsce wśród partnerów gospodarczych Polski z UE (z udziałem 2,6%) co oznacza, że  pozostaje od szeregu lat ważnym partnerem handlowym Polski.
      Charakterystyczną cechą polsko-belgijskiej wymiany handlowej jest jej silna koncentracja w  regionie Flandrii, z którą Polska realizuje  około 85% łącznych obrotów między Polską i Belgią. Na region waloński  przypada tylko  13%, a na Stołeczny Region Brukseli jedynie 2%.

      Głównymi grupami towarowymi w eksporcie z Polski do Belgii w 2016 r. były:
      - urządzenia mechaniczne i elektryczne  21,4%
      - pojazdy mechaniczne  17,5%
      - produkty przemysłu chemicznego  17,2%
      - artykuły rolno-spożywcze  12,9%
      - wyroby metalurgiczne  9,5%

      Głównymi grupami towarowymi w imporcie z Belgii do Polski w 2016 r. były:
      - produkty przemysłu chemicznego  19,8%
      - tworzywa sztuczne  17,5%
      - pojazdy mechaniczne  14,1%
      - artykuły rolno-spożywcze  12,8%
      - wyroby nieszlachetne  12,2%

      W polskich dostawach do Belgii dominowały: maszyny i urządzenia, sprzęt elektryczny oraz pojazdy, które stanowiły łącznie ponad 39% eksportu.
      Najważniejszymi towarami sprzedawanymi do Belgii były: samochody osobowe, części i akcesoria samochodowe, oleje ropy naftowej, meble, kable metalowe, części do silników.
      Największy udział w imporcie z Belgii miały: mięso wieprzowe, samochody osobowe, ciągniki. Oprócz tego importowano polimery, etyleny, leki.

      W handlu polsko-belgijskim w 2016r. (podobnie jak w latach poprzednich) najwyższe dodatnie saldo dla Polski występuje w branży urządzeń mechanicznych oraz w branży produktów mineralnych i wyrobów różnych. Natomiast największy deficyt odnotowuje się w branżach: wyrobów chemicznych i tworzyw sztucznych.

      Inwestycje

      W ostatnich latach nastąpiło wyraźne przyśpieszenie napływu kapitału belgijskiego na rynek polski i tendencja ta utrzymuje się. Według danych Narodowego Banku Polskiego w trakcie 2015 roku Polska odnotowała napływ bezpośrednich inwestycji zagranicznych z Belgii w wysokości ok. 500 mln EUR. Skumulowane inwestycje belgijskie w Polsce na koniec 2015 roku wyniosły 5 mld EUR.

      Główny Urząd Statystyczny podaje, że w Polsce zarejestrowanych jest 714 firmy z udziałem kapitału belgijskiego. Wśród inwestorów belgijskich najwięcej jest firm małych i średnich przedsiebiorców, którzy dominują również w dziedziny gospodarki wewnętrznej. Przedsiębiorstwa te plasują swoje inwestycje w różnych dziedzinach gospodarki, ale głównie w sektorach: finansowo-ubezpieczeniowym, energetycznym, spożywczym, materiałów budowlanych, maszyn rolniczych i usług komunalnych.
      W latach 2011-2015 PAIiIZ zakończyła 7 projektów inwestycyjnych z Belgii, dzięki którym powstało prawie 1900 nowych miejsc pracy.

      Na „Liście największych inwestorów zagranicznych” PAIiIZ znajduje się 59 firm belgijskich. Do najbardziej znanych belgijskich firm inwestujących w Polsce należą: Vlassenroot – specjalizująca się w spawaniu stali. Kolejnym znaczącym inwestorem na polskim rynku jest firma Solvay, która otworzyła w Polsce nowy zakład produkcji krzemionki. Do ważniejszych belgijskich inwestycji zagranicznych w Polsce w ostatnich latach należą: budowa centrum logistycznego Korczowa Logistic Park rozpoczęta w 2013 roku o wartości 120 mln euro, gdzie zatrudnienie znajdzie prawie 1000 osób; centrum usług BPO – Euroclear bank w Krakowie z miejscami pracy dla ok. 500 osób (otwarte w 2013 roku); rozpoczęta w 2010 roku inwestycja belgijskiej grupy SEA-Invest w Porcie Północnym i Rudoporcie w Gdańsku.


      Polskie firmy zainwestowały w Belgii 15 mln EUR w 2014 roku. Skumulowane inwestycje polskie w Belgii na koniec 2015 roku wyniosły ok. 500 mln EUR. Jest to wynik przepływów kapitałowych, które zgodnie z metodologią NBP zaliczane są do kategorii inwestycji bezpośrednich.

      Jednym z przykładów firm polskich obecnych zarówno w Belgii, jak i Luksemburgu jest krakowska firma Comarch. Na rynku belgijskim obecne są również duże firmy polskie: ECO Okna oraz Trans.eu BVBA (europejska giełda transportowa). Firma ECO Okna utworzyła pod koniec 2013r. centrum logistyczne w Courcelles oraz showroom ze swoimi produktami w Brukseli. Trans.eu BVBA z siedzibą w Antwerpii jest spółka koncernu Logintrans, który stworzył europejską giełdę transportową. W lipcu 2015r. firma Aluprof przejęła belgijska spółkę Schelfhaut z siedzibą w Dendermonde – dostawcę systemów aluminiowych dla budownictwa w krajach Beneluksu i w Północnej Francji. W 2017 r. polska firma Solaris podpisała umowę na dostawę do Walonii ponad 200 autobusów elektrycznych za 105 mln euro. W Belgii rejestrowanych jest coraz więcej małych polskich firm, często jednoosobowych, które zajmują się świadczeniem usług budowlanych, remontowych itp., głównie w oparciu o pracowników sprowadzanych z Polski. Wg urzędu zajmującego się rejestracją tego typu działalności (INASTI) w 2014 zarejestrowanych było 8248 polskich samozatrudnionych pracowników. Firmy te nie są zaliczane do kategorii FDI, lecz w wyniku ich działalności może w przyszłości nastąpić zwiększenie zainteresowania lokowaniem bezpośrednich inwestycji w Belgii przez polskie podmioty gospodarcze. Tworzenie takich przedsiębiorstw aktywnie wspierają władze terytorialne (na szczeblu miast, gmin, prowincji) z uwagi na to, iż przyczyniają się do tworzenia miejsc pracy i do aktywizacji życia gospodarczego w warunkach osłabionej koniunktury.

      Współpraca regionalna

      24 października 2001 roku zostało podpisane porozumienie pomiędzy Województwem Mazowieckim i Regionem Brukseli Stolicy. Na mocy tego porozumienia, strony współpracują szczególnie w następujących dziedzinach:

      · współpraca pomiędzy organami samorządów terytorialnych;
      · wspieranie integracji z Unią Europejską i wymiana informacji;
      · ochrona środowiska;
      · zagospodarowanie przestrzenne;
      · współpraca i promocja gospodarcza.

      W czerwcu 2007 r. został podpisany Szczegółowy Program Współpracy między Województwem Mazowieckim a Regionem Stołecznym Brukseli-Stolicy w zakresie ochrony środowiska na lata 2007 – 2010. Program przewiduje wyjazdy studyjne i wymianę doświadczeń w zakresie gospodarki niebezpiecznymi odpadami, gospodarki wodnej, edukacji ekologicznej, zanieczyszczeń powodowanych przez transport i ochrony terenów naturalnych. Realizację programu zainaugurowała wizyta studyjna przedstawicieli Samorządu Województwa Mazowieckiego i Miasta st. Warszawy w Brukseli w czerwcu 2007 r. (wizyta w oczyszczalni ścieków i spalarni odpadów). Obecnie trwają prace nad kolejnymi szczegółowymi programami współpracy w zakresie transportu, działań gospodarczych i spraw europejskich.
      Ze względu na skomplikowaną strukturę administracyjną Belgii, umowy o współpracy zawarte między Rządem Polskim a Flandrią, Walonią,
       
      Regionem Stołecznym Brukseli można również traktować jako umowy regionalne:

      Współpracę Rzeczypospolitej Polskiej z belgijskimi regionami Flandrią, Walonią i Regionem Brukseli regulują następujące umowy :
      o Umowa o współpracy między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Flandrii podpisana w dniu 6 czerwca 1994 roku.
      o Umowa o współpracy między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Wspólnoty Francuskiej Belgii i Rządem Walońskim, podpisana 10 października 1996 roku.
      o Umowa o współpracy między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Komisją Wspólnotową Francuską Regionu Stołecznego Brukseli, podpisana 29 listopada 2004 roku.

      Szczegółowe informacje na temat tych umów umieszczone są w punkcie Gospodarcze umowy dwustronne w rozdziale IV. „Dwustronna współpraca gospodarcza”

      Współpraca samorządów gospodarczych

      Istnieją 3 organizacje zajmujące się współpracą gospodarczą pomiędzy Polską a Belgią:

      · Belgian Business Chamber w Warszawie istnieje od roku 1992. Organizacja ta współpracuje z wieloma instytucjami, a ponadto zajmuje się promocją polsko-belgijskiej współpracy ekonomicznej i kulturalnej, promowaniem Belgii w Polsce, jak również informuje o możliwościach inwestowania w naszym kraju.

      · Bepolux - Belgijsko-Polsko-Luksemburska Izba Handlowa jest organizacją zrzeszającą prywatne firmy, federacje, biznesmenów. Jej głównym zadaniem jest promowanie belgijskich i luksemburskich inwestycji w Polsce, ale może ona również wspierać współpracę pomiędzy polskimi, a belgijskimi i luksemburskimi firmami.

      · W 1996 roku powołana została Walońsko-Polska Izba Handlowa. Stanowi ona uzupełnienie Belgijsko-Polsko-Luksemburskiej Izby Handlowej przyczyniając się w szczególności do ożywienia kontaktów pomiędzy przedsiębiorstwami polskimi i walońskimi.
       
      · Umowa o współpracy między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Flandrii podpisana w dniu 6 czerwca 1994 roku
      · Umowa o współpracy między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Wspólnoty Francuskiej Belgii i Rządem Walońskim, podpisana 10 października 1996 roku.
      · Umowa o współpracy między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Komisją Wspólnotową Francuską Regionu Stołecznego Brukseli, podpisana 29 listopada 2004 roku.

       

      Dostęp do rynku


       

      Belgia jest krajem otwartym dla inwestorów zagranicznych.
       
      Atrakcyjność rynku belgijskiego dla zagranicznych inwestorów przejawia się między innymi w:
       
      -   centralnej lokalizacji w Europie,
      -   stabilności politycznej i gospodarczej,
      -    istnieniu rozbudowanej infrastruktury komunikacyjnej,
      -    wysokim poziomie centrów przemysłowych,
      -    ułatwieniach podatkowych i finansowych,
      -    obecności instytucji europejskich i międzynarodowych,
      -    wykwalifikowanej, wielojęzycznej i efektywnej sile roboczej,
      -     wysokim poziomie i wygodzie życia.
       
      Z myślą o zagranicznych inwestorach w Belgii stworzony został system atrakcyjnych zachęt finansowych i podatkowych, dzięki czemu Belgia przyciągnęła kilkaset zagranicznych i międzynarodowych koncernów, które utworzyły w tym kraju swe centra koordynacyjne, dystrybucyjne i usługowe oraz zakłady produkcyjne.
      Belgia na bieżąco modyfikuje swój system przyciągania zagranicznych inwestorów.
      W latach 2005-2006 r. niektóre rozwiązania, uznane przez Komisję Europejską za niezgodne z polityką konkurencji, zastąpiono nowymi rodzajami zachęt.
       
      W ten sposób wprowadzono między innymi:
       
      -   rozwiązania stwarzające możliwość zawierania przez władze podatkowe indywidualnych porozumień z inwestorami („ruling”) w postaci całościowych projektów finansowych,
      -   możliwość zrównania kategorii kapitału o podwyższonym ryzyku i pożyczek kapitałowych; stworzony tzw. mechanizm ”intérêts notionnels” umożliwia firmom nie korzystającym z kredytów bankowych obniżenie podstawy opodatkowania o fikcyjne koszty oprocentowania kredytów naliczone w stosunku do środków własnych (szacuje się, że firmy mogą w ten sposób obniżyć nawet o połowę swe zobowiązania podatkowe); podatek korporacyjny w Belgii jest stosunkowo wysoki, gdyż podstawowa jego stawka wynosi 33,99% (firmy posiadające przychody  niższe od 90 tys. i 25 tys. euro  objęte są korzystniejszymi stawkami podatkowymi).
       
      Ważnym elementem pakietu środków na rzecz przyciągania inwestorów jest specjalny reżim podatkowy („expat’s status”), pozwalający delegowanej do Belgii kadrze dyrekcyjnej firm zagranicznych w Belgii wchodzących w skład grup międzynarodowych, znacznie ograniczyć obciążenia podatkowe w tym kraju z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych. Jednym z warunków jest nieposiadanie statusu belgijskiego rezydenta podatkowego.
       
      Dzięki federalnemu systemowi wspierania inwestycji, a także dzięki regionalnym programom rozwoju gospodarczego i przyciągania inwestorów, Belgia pozostaje  atrakcyjnym krajem dla inwestorów zagranicznych.
      Rozpoczęty w  2008 r. światowy kryzys gospodarczy, który również dotknął gospodarkę belgijską,  przyczynił się do zmniejszenia zainteresowania Belgią przez inwestorów zagranicznych.
      Największymi zagranicznymi inwestorami w Belgii są USA, Francja, Wielka Brytania oraz Holandia.

       

       

       

      Przydatne linki i kontakty


       

      13 kwietnia 2015 (ostatnia aktualizacja: 19 maja 2017)

      Drukuj Drukuj Podziel się treścią: