close

  • Polsce – służyć, Europę – tworzyć, Świat – rozumieć

     

  • BIAŁORUŚ

  • Białoruś

  •  

     Informacje o kraju


     

     

    1.1.Położenie geograficzne, ludność, obszar, stolica, języki urzędowe.

     

    Położenie geograficzne: Republika Białorusi (RB) położona jest w zachodniej części Niziny Wschodnioeuropejskiej. Nie posiada dostępu do morza. Łączna długość granic: 2969 km. Graniczy z dwoma krajami WNP: Rosją (990 km) i Ukrainą (975 km) oraz z trzema krajami UE: Litwą (462 km), Łotwą (143 km) i Polską (418 km). Rozciągłość równoleżnikowa kraju wynosi 650 km, południkowa 560 km.

     

    Ludność: 9,48mln osób (stan na grudzień 2014 r.). Gęstość zaludnienia: 45,8 os./km2. Najgęściej zaludnione jest miasto Mińsk, które ma status wydzielonej jednostki terytorialnej. Najgęściej zaludnionym obwodem jest obwód brzeski – 43 osób/km2, najsłabiej obwód witebski – 31 osób/km2. Utrzymującym się problemem jest niska liczba urodzeń. Duże znaczenie dla sytuacji demograficznej ma także emigracja zarobkowa (głównie do Rosji).

     

    Białorusini stanowią 83,7% populacji. Najliczniejsze mniejszości: Rosjanie (8,2%), Polacy (3,1%), Ukraińcy (1,6%), Żydzi (0,1%). Liczba Polaków szacowana jest na 294 tys. Największe skupiska: w obwodzie grodnieńskim (78,3% ogółu Polaków) i brzeskim (5,9%).

     

    Obszar: 207,6 tys. km⊃2;.

     

    Stolica: Mińsk

     

    Języki urzędowe: Białoruski i rosyjski. Wg spisu powszechnego z 2009 r. białoruski uważany za język ojczysty przez 60,8 % Białorusinów, 2,8% Rosjan, 58,2% Polaków, 7,9% Ukraińców i 9,1% Żydów. W handlu zagranicznym używany jest rosyjski, w mniejszym zakresie angielski i ew. niemiecki

     

    1.2.Warunki klimatyczne.

     

    Klimat umiarkowanie kontynentalny. Średnia temperatura w styczniu waha się od -4° C na północnym zachodzie do -8° C na północnym wschodzie, a w lipcu od 17° C na północy do 19° C na południu. Roczne opady wahają się w granicach od 550 do 700 mm, maksimum przypada na okres letni.

     

    1.3.Główne bogactwa naturalne.

     

    Udokumentowano ok. 5 tys. złóż surowców mineralnych. RB posiada złoża soli potasowych (ponad 40 mld t.), torfu (ok. 5 mld t.), gliny (200 mld t.), piasków, dolomitu, kredy oraz ropy naftowej. Występują źródła wód leczniczych i balneologicznych oraz gęsta sieć rzek. Liczba jezior przekracza 11 tys., ich łączna powierzchnia wynosi około 2 tys. km2. Oprócz naturalnych zbiorników wodnych wybudowano 130 sztucznych. Występują również: bursztyn (głównie techniczny złoża w Gatcza-Osowo), krzemień (od ciemnożółtego do ciemnobrunatnego i czarnego), złoto oraz tzw. czarny dąb.

     

    1.4.System walutowy, kurs i wymiana.

     

    Walutą RB jest białoruski rubel (BYR, skrót białoruski руб.). Kontrolę nad rynkiem walutowym sprawuje Rada Ministrów RB, wspólnie z Narodowym Bankiem RB (NBRB)

     

    Istnieje konieczność uzyskania zezwolenia banku centralnego, przy większości operacji kapitałowych. (np. zakup przez rezydenta zagranicznych papierów wartościowych, otwarcie rachunku w banku nie będącym rezydentem). Rejestracja operacji walutowych wymagana jest w transakcjach handlu zagranicznego. Ceny walut są ustalane na podstawie fixingu, na Białoruskiej Giełdzie Papierów Wartościowych i Walut, który jest także oficjalnym kursem NBRB. Operacji na giełdzie dokonywać mogą jedynie banki. Wymiany waluty można dokonywać w oddziałach banków i w punktach wymiany walut.

     

    Średni kurs oficjalny w marcu 2015 r.: 1 RUR = 227 BYR; 1 USD = 15 100 BYR, 1 EUR =  15 900 BYR.

     

    1.5.Religia.

     

    Struktura wyznaniowa: prawosławni – 60%, katolicy – 8%, pozostali (niewierzący, protestanci, in.) – 32%. Trwają negocjacje pomiędzy białoruskim rządem a przedstawicielami Watykanu dot. podpisania przez Białoruś konkordatu. Stosowne porozumienie rząd białoruski podpisał z władzami kościoła prawosławnego.

     

    1.6.Infrastruktura transportowa (przejścia graniczne, lotniska, porty).

     

    Na granicy RP-RB funkcjonuje 12 przejść: Białowieża-Piererow (drogowe, osobowe: piesze i rowerowe), Bobrowniki-Bierestowica (drogowe, osobowe i towarowe), Czeremcha-Wysokolitowsk (kolejowe, osobowe i towarowe); Kuźnica-Grodno (kolejowe, osobowe i towarowe), Kukuryki-Kozłowiczy (drogowe, towarowe), Kuźnica-Bruzgi (drogowe, osobowe i towarowe), Połowce-Pieszczatka (drogowe, osobowe, jedynie dla obywateli RP i RB, bez autobusów), Rudawka-Lesnaja (wodne, osobowe, od maja do października), Siemianówka-Swisłocz (kolejowe, towarowe), Sławatycze-Domaczewo (drogowe, osobowe, bez autobusów), Terespol-Brześć (drogowe i kolejowe, osobowe i towarowe, samochodami do 3,5 t) i Zubki-Bierestowica (kolejowe, towarowe).

     

    Z dniem 1 października 2014 r. Białoruś odstąpiła jednostronnie od ruchu pieszego przez punkty graniczne z krajami UE.

     

    Samochody wielkogabarytowe oraz te z naciskiem ponad 10 t. na oś mogą poruszać się tylko po wyznaczonych trasach m.in.: Kozłowicze – Brześć – Mińsk – granica Rosji; Bruzgi – Grodno – Mińsk; Łog (granica z Litwą) – Mińsk – Homel; Kobryń – Homel – granica z Rosją (przejście Sieliszcze). W kraju jest 7 lotnisk w sąsiedztwie  miast stanowiących siedziby władz obwodów, w tym 2 międzynarodowe (Mińsk i Brześć).

     

    1.7.Obowiązek wizowy

     

    W 2003 r. wprowadzono obowiązek wizowy dla obywateli RP. Od 2008 r. podczas tranzytu przez terytorium RB polscy obywatele obowiązani są posiadać wizy tranzytowe. Informacje wizowe: http://poland.mfa.gov.by/pl/belec/wizy/.

     

    1.8.Wykaz świąt państwowych

     

    1 stycznia – Nowy Rok; 7 stycznia – Boże Narodzenie (prawosławne); 8 marca – Dzień Kobiet; 1 maja – Święto Pracy; 9 maja – Dzień Zwycięstwa; 3 lipca – Dzień Niepodległości (wyzwolenie Mińska spod okupacji wojsk III Rzeszy); 7 listopada –Dzień Rewolucji Październikowej; 25 grudnia – Boże Narodzenie (katolickie).

     

    Dodatkowo dni wolne od pracy obowiązują w przypadku ruchomych świąt Wielkanocnych (marzec lub kwiecień) oraz prawosławnego Święta Zmarłych (kwiecień).

     

    Białoruś jest jedynym krajem, gdzie dzień wolny od pracy przysługuje zarówno w katolickie, jak i prawosławne święta Bożego Narodzenia (po jednym dniu).

     

    System administracyjny


     

    2.1        Ustrój polityczny.

     

    Deklaracja O państwowej niezawisłości Republiki Białorusi, została przyjęta w dniu 12 lipca 1990 r. Podstawą ustroju jest Konstytucja, z 30 marca 1994 r. Nowela z 1996 r. zwiększyła uprawnienia prezydenta, a z 2004 r. zniosła ilościowe ograniczenie sprawowania tego urzędu przez tą samą osobę.

     

    Głową państwa jest Prezydent, wybierany w powszechnym głosowaniu. Od lipca 1994 r. stanowisko to piastuje Alaksandr Łukaszenka. Ostatnie wybory prezydenckie miały miejsce 19 grudnia 2010 r., A. Łukaszenka uzyskał 79,65% głosów przy frekwencji 90,65%. Całość ostatecznego raportu OBWE: www.osce.org/odihr/elections/75713. Kolejne wybory prezydenckie spodziewane są w listopadzie 2015 roku.

     

    Władza ustawodawcza należy do dwuizbowego parlamentu – Zgromadzenia Narodowego (Nacjonalnoje Sobranie), złożonego z: Rady Republiki (Sowiet Respubliki) i Izby Przedstawicieli (Pałata Predstawitelej). Rada Republiki liczy 64 członków: 8 mianowanych przez prezydenta i 56 wybieranych przez deputowanych lokalnych rad na 4-letnią kadencję. Izba Przedstawicieli liczy 110 członków wybieranych w wyborach powszechnych na 4-letnią kadencję. Ostatnie wybory miały miejsce 23 września 2012 roku. W ich wyniku praktycznie w całości odnowiony został skład izby, jedynie 21 osób wybranych zostało na kolejną kadencję. Wśród wybranych znaleźli się: przedstawiciele administracji, świata nauki, mediów, wymiaru sprawiedliwości, przedsiębiorców oraz organizacji Biała Ruś. Najbliższe wybory spodziewane są w 2016 roku.

     

    Władzę wykonawczą sprawuje Rada Ministrów na czele z premierem, mianowanym przez prezydenta. Od grudnia 2014 roku stanowisko piastuje Andrej Kobiakow. Rząd podlega nadzorowi ze strony prezydenta i parlamentu.

     

    Prezydent i Izba Przedstawicieli mianują 12-osobowy skład Sądu Konstytucyjnego. Do sądów należą: Sąd Najwyższy, sądy obwodowe, Miński Sąd Miejski, sądy okręgowe i sądy wojenne. Sędziowie mianowani są przez prezydenta. W wypadku sędziów SN i Najwyższego Sądu Gospodarczego wymagana jest zgoda Rady Republiki.

     

    Struktury opozycyjne funkcjonują poza obiegiem parlamentarnym. Do głównych organizacji tego typu zalicza się m.in.: Białoruski Front Ludowy, Zjednoczona Partia Obywatelska, Białoruska Socjaldemokratyczna Partia „Hramada” Białoruska Chrześcijańska Demokracja oraz Ruch „O Wolność”. Wg niezależnego centrum badań opinii publicznej NISEPI poparcie dla ww. organizacji waha się w przedziale kilku procent.

     

    2.2        Administracja gospodarcza.

     

    Najważniejsze centralne organy administracji gospodarczej i ich kierownicy (stan z lutego 2015 roku, bez oznaczenia stanowiska – minister):

     

    Ministerstwa:

     

    Ministerstwo Spraw Zagranicznych – Uladimir Makiej;

     

    Ministerstwo Architektury i Budownictwa – Anatolij Czernyj;

     

    Ministerstwo Energetyki – Uladimir Potopczuk;

     

    Ministerstwo Finansów – Uladimir Amerin;

     

    Ministerstwo Gospodarki – Uladmir Zinowskij;

     

                Narodowa Agencja Inwestycji i Prywatyzacji – Dyrektor Natalia Nikandorwa;

     

    Ministerstwo Gospodarki Komunalnej – Andriej Szoriec;

     

    Ministerstwo Gospodarki Leśnej – Michaił Amielianowicz;

     

    Ministerstwo Handlu – Walentyn Czekanow;

     

    Ministerstwo Łączności i Informatyzacji – Sergiej Popkow ;

     

    Ministerstwo Podatków i Opłat – Sergiej Naliwajko;

     

    Ministerstwo Pracy i Ochrony Społecznej – Marianna Szczetkina;

     

                Departament Państwowej Inspekcji Pracy – Dyrektor Anatolij Sadowniczy;

     

    Ministerstwo Przemysłu – Witalij Wowk;

     

    Ministerstwo Rolnictwa i Żywności – Leonid Zajac

     

                Departament Nadzoru Weterynaryjnego i Spożywczego – Wasilij Piwowar;

     

    Ministerstwo Sportu i Turystyki – Aleksandr Szamko;

     

    Ministerstwo Transportu i Komunikacji – Anatolij Siwak;

     

    Ministerstwo Zasobów Naturalnych i Ochrony Środowiska – Ija Malkina (pierwszy zastępca);

     

    Ministerstwo Zdrowia – Wasilij Żarko;

     

    Z-ca Ministra, Główny Państwowy Lekarz Sanitarny – Igor Gajewski;

     

    Inne:

     

    Komitet Kontroli Państwowej – Przewodniczący Leonid Anifimow;

     

    Narodowy Komitet Statystyczny – Przewodnicząca Inna Miedwiediewa;

     

    Państwowy Komitet Celny – Przewodniczący Jurij Seńko;

     

    Państwowy Komitet ds. Nauki i Technologii – Przewodniczący Aleksandr Szumilin;

     

    Państwowy Komitet ds. Standaryzacji – Przewodniczący Wiktor Nazarenko;

     

    Państwowy Komitet ds. Własności – Przewodniczący Andrej Gajew;

     

    Państwowy Komitet Pograniczny – Przewodniczący Leonid Macew;

     

    Narodowy Bank RB – Prezes Zarządu Paweł Kullaur.

     

    Organy sądownictwa gospodarczego:

     

    Najwyższy Sąd Gospodarczy, Obwodowe Sądy Gospodarcze i Miński Miejski Sąd Gospodarczy.

     

    2.3        Podział administracyjny.

     

    Białoruś podzielona jest na 6 obwodów (odpowiadającym polskim województwom): brzeski, homelski, grodzieński, mohylewski, miński, witebski oraz wydzielone na prawach obwodu miasto Mińsk. Następnie 118 rejonów, 112 miast, 24 rejony w miastach, 95 osiedli typu miejskiego i 23823 wsi.


     

     

    Gospodarka


     

    3.1.      Ogólna charakterystyka sytuacji gospodarczej.

     

    Wskaźniki makroekonomiczne (inflacja, PKB, dane produkcji) potwierdzają, że w roku 2014 białoruska gospodarka znalazła się w stanie kryzysu, a jego skutkiem  była przeprowadzona w trzeciej dekadzie grudnia  dewaluacja narodowej waluty. Na stan gospodarki istotny wpływ miał kryzys finansowy  w Rosji oraz  konflikt na Ukrainie - zarówno Rosja, jak i Ukraina należą do najważniejszych partnerów handlowych Białorusi. Na koniec 2014 roku inflacja wyniosła 16,2%, a wzrost PKB osiągnął 1,65%.

     

    W grudniu ubiegłego roku nastąpiło załamanie rynku walutowego w wyniku wzrostu popytu na twardą walutę, niskich wpływów z eksportu białoruskich towarów i usług , kosztów obsługi zadłużenia zagranicznego oraz sytuacji na rynku rosyjskim. W celu stabilizacji oraz wyhamowania dewaluacji białoruskiego rubla 20 grudnia dekretem prezydenta ustanowiony został podatek od zakupu dewiz. Zgodnie z jego zapisami  banki, które kupowały walutę na Białoruskiej Giełdzie  Walutowo-Kapitałowej były  zobowiązane do zapłaty 30% podatku w rublach białoruskich od każdej transakcji. Dodatkowo decyzją Banku Narodowego został  wprowadzony obowiązek odsprzedaży 50% dewiz przez eksporterów. W pierwszej dekadzie stycznia 2015 roku powyższe rozwiązania zostały zniesione. Sytuacja na rynku walutowym w dalszym ciągu pozostaje złożona.

     

    Na koniec 2014 roku rezerwy walutowe wynosiły 5,76 mld USD, dług zagraniczny wynosił 14,78 mld USD, a krajowy  5,81 mld USD. Dług państwowy stanowił 25,4% PKB, w tym zagraniczny 19,2%, a krajowy 6,2%. Rok wcześniej wskaźniki te wynosiły odpowiedni: 23,7%, 18,2%  i 5,5%.

     

    W 2014 r. Białoruś prowadziła wymianę towarową z 200 krajami, towary były eksportowane do 157, a importowane z 182 państw. Negatywnym zjawiskiem białoruskiej wymiany handlowej pozostaje zbyt wysoka koncentracja geograficzna. Na 5 krajów przypadło 71,1%, a 20 krajów 91,3% ogółu eksportu i importu. Najważniejszymi partnerami handlowymi są: Rosja (48,7%),  Ukraina (7,7%), Niemcy (5,5%), Wielka Brytania (4,4%), Chiny (3,9%), Polska (3,2%); Niderlandy (2,8%),  Litwa (1,9%); Kazachstan (1,5%). Równocześnie największy wzrost eksportu odnotowano do Brazylii (o 55,25%, 224,7 mln USD), Indonezji (o 63,3%, 52,1 mln USD).

     

    Według danych Komitetu Celnego Białorusi, w porównaniu do 2013 r. o 4% zmniejszyły się przewozy tranzytowe przez Białoruś. W tym spadek transportu tranzytowego do Rosji wyniósł 9%, podczas gdy do Kazachstanu wzrósł o 1% (w tym samochodowy o 6%).

     

    3.2.      Podstawowe wskaźniki makroekonomiczne.

     

     

    Wyszczególnienie

    2010

    2014

    PKB wartość globalna (mld USD)

    55,2

    77,17

    PKB per capita (ceny rynkowe, tys. USD)

    5,8

    8,2

    PKB per capita wg. PPP (tys. USD)

    13,8

    18,2

    Tempo wzrostu PKB (%)

    7,7

    1,65

    Relacja całkowitego długu publicznego do PKB (%)

    23,5

    25,4

    Stopa inflacji (indeks cen konsumpcyjnych CPI)

    9,9

    16,2

    Stopa bezrobocia (%)

    0,7

    0,5

    Wartość obrotów handlu zagranicznego (mld USD)

    60

    77

    Wartość eksportu (mld USD)

    25,2

    36

    Wartość importu (mld USD)

    34,8

    40

    Relacja deficytu/nadwyżki na rachunku obrotów bieżących do PKB (%)

    -15

    -8,5

    Wartość rocznego napływu zagranicznych inwestycji bezpośrednich (mld USD, brutto)

    13

    10,2

    Skumulowana wartość ZIB w kraju urzędowania – inward (mln USD)

    9 081,7

    15 084,4

    Skumulowana wartość ZIB kraju urzędowania za granicą – outward (mln USD)

    2 537

    5 985

    Źródło: Międzynarodowy Fundusz Walutowy, Państwowy Komitet Statystyczny Belstat

     

    Kurs średni w: w 2010 r.: 1 USD = 2792 BYR, w 2015 r.: 1 USD = 15 100 BYR

     

    3.3.      Główne sektory gospodarki.

     

    Główny udział w tworzeniu PKB RB ma produkcja przemysłowa. Najistotniejsze są przemysły: paliwowy, chemiczny oraz elektromaszynowy, a także rolnictwo.

     

    Przemysł paliwowy

     

    Białoruski sektor przerobu ropy naftowej ma istotne znaczenie dla bilansu handlowego Białorusi oraz budżetu kraju. Ropa importowana z Rosji przerabiana jest w rafineriach „Naftan” (Obwód Witebski) i „Mozyr” (Obwód Homelski). Przerabiają one ok. 22/23 mln t ropy/rok. Własne wydobycie ropy w 2014r.  wyniosło 1,65 mln ton.

     

    Tranzyt ropy rosyjskiej przez terytorium Białorusi wynosi ok. 50 mln t/rok. Przemysł paliwowy charakteryzuje się stosunkowo stabilnym wzrostem, szczególnie w porównaniu do pozostałych gałęzi przemysłu. Ponadto eksport produktów ropopochodnych jest jednym z głównych źródeł waluty.

     

    Przemysł chemiczny i chemii ropy naftowej

     

    Sektor opiera się na koncernie „Belneftechim”, obejmującym 83 organizacje i wytwarzającym 92,6% produkcji gałęzi chemicznej w Białorusi. Najistotniejszym elementem sektora jest holding  „Bielaruskalij” – jeden z największych na świecie producentów nawozów i soli potasowych, eksportowanych m.in. do krajów UE, Indii i Chin. W 2014 r. „Belaruskalij” sprzedał za granice 5,7 mln ton  nawozów po średniej cenie 468 USD za tonę. Innym istotnym przedsiębiorstwem sektora nawozów sztucznych jest także producent nawozów azotowych „Grodno-Azot”.

     

    Eksport nawozów (w szczególności potasowych) stanowi drugie istotne źródło napływu waluty do Białorusi.

     

    Przemysł elektromaszynowy

     

    Sektor elektromaszynowy zorientowany jest przede wszystkim na eksport do krajów WNP, w szczególności do Rosji. Do największych przedsiębiorstw należą: „Minskij Avtomobilnyj Zawod” (MAZ), „Bielaruskij Avtomobilnyj Zavod” (BielAZ) oraz „Minskij Traktornyj Zawod” (MTZ). Najważniejsze miejsce w eksporcie zajmują traktory i ciągniki siodłowe, pojazdy specjalnego znaczenia i  maszyny rolnicze.

     

    Rolnictwo

     

    Użytki rolne stanowią 44,9% powierzchni Białorusi, z czego grunty orne - 30%. Sektor jest silnie zależny od bezpośredniego i pośredniego wsparcia władz białoruskich (m.in.: tanie kredyty, restrukturyzacja zadłużenia, niskie ceny nawozów). Podstawę białoruskiego rolnictwa stanowi produkcja zwierzęca.  Produkcja mięsa wieprzowego za 2014 r. wyniosła 387 tys. ton, a na koniec 2015 r. ma wynieść 485 tys. ton.

     

    3.4.            Uczestnictwo w wielostronnych organizacjach i porozumieniach o charakterze ekonomicznym.

     

    Integracja na obszarze WNP

     

    Ważnym wydarzeniem gospodarczym w 2014 r. było utworzenie Eurazjatyckiej Unii Gospodarczej. Umowę o powołaniu ugrupowania podpisały 29 maja w Astanie Białoruś, Kazachstan i Rosja. 10 października do umowy przystąpiła Armenia, a 23 grudnia Kirgistan. Porozumienie zaczęło obowiązywać 1 stycznia 2015 roku.

     

    Według oficjalnych wypowiedzi władz, Białoruś traktuje w/w współpracę przede wszystkim w kategoriach gospodarczych.  Dla Białorusi najważniejsza sprawą w tym kontekście pozostaje: zapewnienie  dostępu do zakupu węglowodorów po cenach  rosyjskich i kazachskich, świadczenia bez ograniczeń usług transportowych i eksportu towarów rolnych. Obecnie Białoruś sprawuje przewodnictwo EAUG.   

     

    Białoruś angażuje się także we współpracę w ramach Państwa Związkowego Rosji i Białorusi (PZ).

     

     

    Międzynarodowy Fundusz Walutowy (MFW)

     

    W styczniu 2009 r. MFW udzielił Białorusi kredytu, w wysokości ok. 3,44 mld USD w ramach programu stand-by, który zakończył się w lutym 2010 r. Niezależni analitycy podkreślali, że władze białoruskie nie wypełniły mało wymagających warunków, postawionych w ramach tego programu.

     

    Przez pewien okres strona białoruska wyrażała zainteresowanie nowym programem MFW. Jednak w marcu 2012 r. N. Koliadina, stała przedstawicielka MFW w RB, poinformowała, że mimo zainteresowania strony białoruskiej nowym programem „stand by” rozpoczęcie takich rozmów wymaga „jasnej deklaracji chęci przeprowadzenia reform” ze strony wszystkich najważniejszych decydentów politycznych, a ponadto „MFW musi być przekonane, że jest realna potrzeba finansowania” białoruskiej gospodarki.

     

    17-28 kwietnia 2014 r. w Mińsku odbyła się misja MFW, której przewodniczył D. Hofman. Był to szósty i zarazem ostatni monitoring białoruskiej gospodarki od udzielenia kredytu w ramach  programu stand by.

     

    Bank Światowy (BŚ)

     

    Białoruś jest członkiem BŚ od 1992 r. W maju 2009 r. BŚ udzielił RB pożyczki w wysokości 125 mln USD na realizację projektu dot. efektywności energetycznej oraz w grudniu 2009 r., o wysokości 200 mln USD na cele rozwojowe.  W 2013 r. Rada Dyrektorów BS zatwierdziła nowy program „Strategia partnerstwa dla Białorusi na lata finansowe 2014-2017”.

     

    Międzynarodowa Korporacja Finansowa (MKF)

     

    Białoruś jest członkiem tej organizacji od 1992 r. Korporacja m.in. otworzyła linie kredytowe dla Priorbanku (kapitał austriacki), Bielgazprombanku (kapitał rosyjski) oraz Bielaruskogo Banka Małogo Biznesa (którego jest współudziałowcem). W połowie 2010 r. MKF zakupiła 205 udziałów Białoruskogo Narodnogo Banka (kapitał gruziński).

     

    Europejski Bank Odbudowy i Rozwoju (EBOiR)

     

    EBOR jest jednym z najważniejszych kredytorów realnego sektora białoruskiej gospodarki. Kredytowane przez EBOR inwestycje są obliczone na wiele lat i posiadają solidne zaplecze merytoryczne i finansowe. Od rozpoczęcia działalności na Białorusi (1992 r.) uczestniczył w 66 projektach, a wartość  inwestycji z udziałem środków EBOR wyniosła ok. 1,62 mld EUR. Od 2014 r. Bank wspiera też rozwój małego i średniego biznesu (na wsparcie którego przeznaczył w 2014 roku 220 mln EUR). W ostatnich latach EBOR uczestniczy w kilku kluczowych inwestycjach zagranicznych realizowanych przez takie koncerny jak: Haineken, Stadler i Kronspan.

     

    17-18 lutego 2015 r. wizytę w Mińsku złożył Suma Chakrabarti, prezes Europejskiego Banku Odbudowy i Rozwoju, podczas której spotkał się z prezydentem A. Łukaszenką, ministrem spraw zagranicznych W. Makiejem, przedstawicielami resortów finansów i gospodarki oraz organizacji pozarządowych. Obecnie opracowywana jest nowa strategia współpracy EBOR-RB na lata 2016-2018.

     

    Proces akcesji do WTO

     

    Zamiar przystąpienia do WTO Białoruś zgłosiła w 1993 r. Rozmowy negocjacyjne rozpoczęły się w 1997 r. W kwietniu 2012 r. z-ca Ministra SZ RB, Aleksander Gurianow, poinformował, że Białoruś planuje do połowy  roku wznowić indywidualne negocjacje dot. wstąpienia do WTO. Równocześnie podkreślił, że „przynajmniej w sferze dostępu do rynku towarów” strona białoruska oczekuje identycznych warunków akcesji do WTO, jak te, wynegocjowane przez FR.

     

    Nowy rząd pod kierownictwem premiera A. Kobiakowa traktuje oficjalnie negocjacje w sprawie przystąpienia do WTO jako jeden z priorytetowych kierunków w 2015 r.

     

    3.5.            Relacje z UE.

     

    Współpraca z UE ogranicza się do uczestnictwa Białorusi w programach współpracy: Polska-Białoruś-Ukraina; Litwa-Łotwa-Białoruś; Region Morza Bałtyckiego oraz INOGATE.

     

    W 2009 roku Białoruś została zaproszona do udziału w Partnerstwie Wschodnim podczas inauguracyjnego szczytu PW. Władze białoruskie wyrażają zainteresowanie uczestnictwem w komponentach gospodarczym i energetycznym PW, a całość współpracy traktują w sposób pragmatyczny.

     

    W czerwcu 2011 r., w reakcji na wyroki skazujące dla szeregu opozycjonistów oraz pogorszenie sytuacji w obszarze praw człowieka,  Rada UE podjęła decyzję o wprowadzeniu gospodarczych środków ograniczających wobec Białorusi oraz wpisanie przedstawicieli białoruskiej administracji na listę visa-ban.

     

    Dwustronna współpraca gospodarcza


     

    4.1        Gospodarcze umowy dwustronne.

     

    Stosunki gospodarcze pomiędzy Polską a Białorusią rozwijają się w oparciu o regulacje prawno-traktatowe wypracowane w latach 1991-1996. Do najważniejszych porozumień należą:

     

    ·                    „Porozumienie w sprawie organizacji przewozów” – Mińsk, 30 marca 1992 r. (www.traktaty.msz.gov.pl/fd.aspx?f=P0000006650.pdf – język polski);

     

    ·                    „Traktat o dobrym sąsiedztwie i przyjaznej współpracy” – Warszawa, 23 czerwca 1992 r. (www.traktaty.msz.gov.pl/fd.aspx?f=P0000006664.pdf – język polski);

     

    ·                    „Umowa w sprawie unikania podwójnego opodatkowania” – Mińsk, 18 listopada 1992 r. (www.traktaty.msz.gov.pl/fd.aspx?f=P0000006487.pdf – język polski).

     

    W związku z wejściem Polski do UE wypowiedziano umowę o współpracy gospodarczej i handlowej, która była podstawą działania Polsko-Białoruskiej Komisji Mieszanej ds. Współpracy Gospodarczej. W celu umożliwienia Komisji kontynuowania jej prac do czasu sformułowania prawnej podstawy współpracy między UE i RB, w kwietniu 2004 r. podpisano, z polskiej inicjatywy, „Umowę o współpracy gospodarczej między rządem RP a rządem Republiki Białoruś” (www.traktaty.msz.gov.pl/fd.aspx?f=P0000011108.pdf – język polski). Białoruś była pierwszym z krajów WNP, z którym Polska zawarła tego typu umowę.

     

    W dniu 20 lutego 2012 r., w Brześciu, podpisana została „Umowa między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Republiki Białorusi o transporcie wodnym śródlądowym” (http://www.traktaty.msz.gov.pl/fd.aspx?f=P0000018596.pdf).

     

    4.2        Handel zagraniczny.

     

    RB pozostaje trzecim partnerem handlowym Polski na obszarze WNP. Równocześnie w ubiegłym roku odnotowana była nieznaczna korekta w polskim eksporcie na Białoruś, podyktowana przede wszystkim ograniczeniami na wwóz polskiego mięsa oraz sytuacją gospodarczą w regionie. Wartym odnotowania jest fakt, iż Białoruś nie przyłączyła się do wprowadzonego przez Rosję towarów rolno-spożywczych z UE.

     

    Wg. wstępnych danych w 2014 roku eksport z Polski na Białoruś wyniósł 2,15 mld USD, a import z  Białorusi 852,9 mln USD.  Po stronie polskiej odczuwalne były straty wynikające z białoruskich ograniczeń na wwóz mięsa. Spadki w tej gałęzi mogły dosięgnąć nawet kilkudziesięciu procent. Z drugiej strony odnotowane zostały wzrosty po stronie sprzedaży owoców, warzyw oraz produktów mlecznych. Polska pozostaje także liderem na rynku jabłek – większość dostępnych na rynku białoruskim pochodzi z Polski.

     

    W strukturze eksportu z Polski na Białoruś  za 2014 r. najważniejsze pozycje stanowiły: wyroby przemysłu elektromaszynowego, artykuły chemiczne, artykuły rolno-spożywcze, wyroby z żeliwa i stali, wyroby ceramiczne oraz wyroby przemysłu drzewno-papierniczego.

     

    Natomiast w strukturze importu z Białorusi do Polski  dominowały towary chemiczne i surowcowe: nawozy; paliwa mineralne, oleje mineralne i produkty ich destylacji ; drewno i artykuły z drewna; żeliwo i stal ; wyroby z żeliwa i stali.

     

    4.3        Inwestycje polskie na Białorusi.

     

    Polscy przedsiębiorcy wyrażają zainteresowanie realizacją projektów inwestycyjnych i uczestnictwem w procesach prywatyzacyjnych. Dowodem na to jest wzrost polskich bezpośrednich inwestycji na Białorusi, które w 2010 r. wynosiły 27, a w 2013 r. już 178,7 mln USD.

     

    Najbardziej perspektywiczne sektory białoruskiej gospodarki dla polskich inwestycji zagranicznych  i współpracy  to przetwórstwo rolne, obróbka drewna i produkcja mebli, technologie komputerowe, produkcja materiałów budowlanych, przemysł tekstylny, wyroby z drewna, transport. Największe skupisko polskiego kapitału znajduje się w obwodzie Brzeskim – 38%. W Mińsku lokowano 26% polskich inwestycji, w obwodzie Grodnieńskim – 19%, zaś w obwodzie Mińskim – 7%. Polskie firmy lokują swoje bezpośrednie inwestycje głównie w specjalnych strefach ekonomicznych.

     

    Cechą charakterystyczną polsko-białoruskiej współpracy gospodarczej jest fakt, że po polskiej stronie zasadniczą masę zaangażowanych podmiotów stanowią małe i średnie przedsiębiorstwa. Polscy przedsiębiorcy nie zgłaszali zasadniczych problemów, które wynikałyby z pobudek politycznych, a nie z charakteru białoruskiej gospodarki.

     

    4.4         Współpraca regionalna.

     

    Współpraca regionalna polsko-białoruska realizowana jest przede wszystkim poprzez współpracę transgraniczną. Do jej głównych form należą:

     

    Program Współpracy Transgranicznej Polska-Białoruś-Ukraina

    Program realizowany jest od 2004 roku na podstawie Europejskiego Instrumentu Sąsiedztwa. Pierwszą edycją był Programu Sąsiedztwa Polska – Białoruś – Ukraina INTERREG IIIA/Tacis CBC 2004-2006. Obecnie trwają prace nad realizacją trzeciej odsłony, zaplanowanej na lata 2014 - 2020.

     

    Ze współpracy będą mogli skorzystać mieszkańcy 4 polskich województw oraz 4 białoruskich i 6 ukraińskich obwodów. Komisja Europejska zaproponowała, by na nową edycję Programu przeznaczyć blisko 176 mln euro. Instytucją zarządzającą programem jest polskie Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju.

     

    Aktualny program obejmuje następujące zagadnienia tematyczne:

     

    • Promocja kultury lokalnej i zachowanie dziedzictwa historycznego;
    • Poprawa dostępności regionów, rozwój trwałego i odpornego na klimat transportu oraz sieci i systemów komunikacyjnych;
    • Wspólne wyzwania w obszarze bezpieczeństwa i ochrony;
    • Promocja zarządzania granicami oraz zarządzanie bezpieczeństwem, mobilnością i migracjami.

    Strona internetowa: http://www.pl-by-ua.eu/

     

    Euroregion Bug

     

    Został utworzony w 1995 r., jako pierwszy tego typu projekt w Europie Wschodniej. Początkowo realizowany był przez Polskę i Ukrainę, w 1998 r. dołączyła do nich Białoruś. W ramach euroregionu realizowane są projekty o charakterze gospodarczym, społecznym, kulturalnym, naukowo-oświatowym, a także związane z ochroną środowiska i zachowaniem czystości wód. W jego skład wchodzą ze strony polskiej – województwo lubelskie, ze strony białoruskiej – obwód brzeski, a ze strony ukraińskiej – obwód wołyński i część obwodu lwowskiego.

    Od czerwca 1996 r. Euroregion Bug jest członkiem Stowarzyszenia Europejskich Regionów Granicznych, a od 1998 r. posiada swego przedstawiciela we władzach tego Stowarzyszenia.

     

    Strona internetowa – www.euroregionbug.pl

     

    Euroregion Niemen

    Utworzony w 1997 r. przez województwo suwalskie, powiaty Olita i Mariampol (Litwa) oraz obwód grodzieński (Białoruś). Obecnie w jego skład wchodzą: po stronie polskiej województwo podlaskie bez części byłego województwa łomżyńskiego oraz część województwa warmińsko-mazurskiego (gminy wchodzące w skład byłego województwa suwalskiego), ze strony białoruskiej obwód grodzieński, po stronie litewskiej rejony Alytus, Mariampol i Wilno, a ze strony rosyjskiej, pięć rejonów obwodu kaliningradzkiego (Federacja Rosyjska dołączyła do euroregionu w kwietniu 2002 r.). Strona polska reprezentowana jest przez Stowarzyszenie Samorządów Polskich Euroregionu Niemen. Siedzibami biur euroregionu są miasta: Suwałki, Mariampol, Grodno i Czerniachowsk.

     

    Współpraca w ramach Euroregionu Niemen ma na celu przede wszystkim przezwyciężanie ujemnych skutków peryferyjnego położenia i izolacji, wspieranie wzrostu i rozwoju gospodarczego, podnoszenie stopy życiowej mieszkańców pogranicza oraz szybką asymilację ze zintegrowaną Europą przy zachowaniu szerokiej niezależności.

     

    Strona internetowa – www.niemen.org.pl

     

    Euroregion Puszcza Białowieska

    Powstał w 2002 r. Stronę polską reprezentuje Stowarzyszenie Samorządów Euroregionu Puszcza Białowieska, siedzibą Sekretariatu jest Hajnówka. W skład tego Euroregionu wchodzą ze strony Polski: powiat hajnowski, gmina miejska Hajnówka, gmina i miasto Kleszczele, gminy Białowieża, Czeremcha, Czyże, Dubicze Cerkiewne, Hajnówka, Narew i Narewka. Ze strony Białorusi: rejony Kamieniecki, Prużański i Świsłocki.

     

    Celem współpracy w ramach Euroregionu Puszcza Białowieska jest wspieranie rozwoju gospodarczego, zbliżanie mieszkańców i instytucji po obu stronach granicy oraz stworzenie warunków dla lepszej współpracy władz i samorządów obu państw. Podejmowane są wspólne działania w zakresie:

     

    1. ochrony środowiska naturalnego i racjonalnego wykorzystania zasobów naturalnych;
    2. turystyki ekologicznej i kulturalnej;
    3. współpracy społeczno-gospodarczej, kulturalnej i naukowo-oświatowej;
    4. zbliżenia narodów obu państw;
    5. zachowania unikalnego kompleksu przyrodniczego Puszczy Białowieskiej.

    Strona internetowa: www.euroregion-pb.pl

     

    4.5        Współpraca samorządów gospodarczych.

     

    Współpraca samorządów gospodarczych Polski i Białorusi opiera się na kilku izbach gospodarczych: Polsko-Białoruskiej Izbie Handlowo-Przemysłowej (www.pbihp.pl), jak również regionalnych: Bialskopodlaska Izba Gospodarcza w Białej Podlaskiej (www.bpig.bialapodlaska.pl) oraz Izba Przemysłowo-Handlowa w Białymstoku (www.iph.bialystok.pl).

     

    Wśród partnerów polskich samorządów gospodarczych należy wymienić Białoruską Izbę Handlowo-Przemysłową (www.cci.by), Miński Stołeczny Związek Przedsiębiorców i Pracodawców (www.allminsk.biz), Miński Oddział Białoruskiej Izby Handlowo-Przemysłowej (www.tppm.by), Związek Biznesowy Przedsiębiorców i Pracodawców im. M. S. Kuniawskiego (www.bspn.by) oraz Białoruski Związek Przedsiębiorców (bae.iatp.by).

     

    Flagowym wydarzeniem biznesowym jest Polsko-Białoruskie Forum "Dobrosąsiedztwo", którego ostatnia edycja odbyła się w październiku 2014 roku w Brześciu. Organizatorami wydarzenia są: Polsko-Białoruska Izba Handlowo-Przemysłowa oraz Białoruska Izba Handlowo-Przemysłowa.

     

     

    Dostęp do rynku


     

    5.   Dostęp do rynku.

     

    5.1 Dostęp do rynku dla polskich towarów i usług.

     

    Zasady dostępu do białoruskiego rynku są, na obecnym etapie, determinowane przez uczestnictwo Białorusi w Euroazjatyckiej Unii Gospodarczej.

     

    Od 15 stycznia 2014 r. Białoruś wprowadziła zakaz eksportu z Polski surowca garbarskiego, a od 01 lutego sadzeniaków oraz materiału szkółkarskiego z UE.  20 lutego br.  Białoruś wprowadziła czasowe ograniczenie na dostawy oraz tranzyt mięsa wieprzowego z Polski. Decyzja została podjęta na podstawie informacji potwierdzającej przypadki afrykańskiego pomoru świń u dzików na terytorium Polski. 

     

    Bariery

     

    Rynek białoruski należy do najbardziej regulowanych i zamkniętych ryków na kontynencie, co nie sprzyja zagranicznym inwestycjom i w rezultacie wzrostowi eksportu. W ocenie Global Trade Alert  (niezależna organizacje monitorująca handel zagraniczny) w 2013 r. najwięcej barier chroniących swoje rynki wprowadziły kraje członkowskie Unii Celnej: Rosja, Białoruś i Kazachstan. Ponadto  nie będąc stroną WTO władze białoruskie  wprowadzają szereg  taryf  celnych oraz ograniczeń  tzw.  „nie taryfowych”: limity, formalności administracyjne czy normy sanitarnych, techniczne i społeczne.

     

    Równocześnie należy podkreślić, że polscy inwestorzy pozytywnie oceniają funkcjonowanie na miejscowym rynku.

     

    Do najczęściej wymienianych barier utrudniających wymianę gospodarczą należą:

     

    • droga i skomplikowana procedura certyfikacji towarów, konieczność ponownej certyfikacji nawet przy zmianie nazwy bez zmiany właściwości towaru, nie uznawanie certyfikatów polskich i unijnych nawet przy identycznych wymogach ich uzyskania, brak chęci ze strony białoruskich instytucji certyfikujących do współpracy z polskimi odpowiednikami w celu stopniowego wprowadzania wzajemnej uznawalności certyfikatów;
    • częste zmiany w obowiązujących przepisach;
    • skomplikowana i czasochłonna procedura rejestracji firmy na terenie Białorusi;
    • skomplikowana i czasochłonna procedura zatwierdzania projektów budowlanych i kontroli realizowanych obiektów pod przyszłą działalność produkcyjno-usługową.

    Dostęp do białoruskiego rynku polskich towarów

     

    Obecnie dla Białorusi obowiązuje Wspólna Taryfa Celna UC: www.tsouz.ru/db/ettr/tnved2012/Pages/default.aspx  (jęz. ros.);

    oraz wspólny Kodeks Celny: www.tsouz.ru/Docs/kodeks/Pages/default.aspx (jęz. ros. oraz nieoficjalne tłumaczenie na jęz. ang).

     

    Od 1.VII.2010 r. obowiązują także dokumenty dot. regulacji pozataryfowych w ramach Unii Celnej, Kodeks celny Euroazjatyckiej Unii Gospodarczej jest w opracowaniu:

     

    Ponadto strony porozumiały się co do wprowadzenia tymczasowych ograniczeń dot. niektórych towarów: www.tsouz.ru/db/entr/Pages/vrem.aspx (język. ros.).

     

    Teksty dokumentów regulujących kwestie Unii Celnej dostępne są pod adresem: www.tsouz.ru/Docs/IntAgrmnts/Pages/Perechen_MDTS.aspx (jęz. ros)

     

    Dodatkowo Białoruś posiada własne instrumenty  ograniczana importu:

     

    • wprowadzane okresowo ograniczenia walutowe (np. wymóg uzyskania zgody na zakup waluty w celu opłaty awansu za import, ograniczanie możliwości uzyskiwania kredytów walutowych na opłacanie importu), wymogi zastosowania przy produkcji wyrobów gotowych towarów miejscowych;
    • subsydia i dotowanie eksportu, system zamówień państwowych oraz dyskryminacyjnej polityka podatkowa.

    Od dnia 10 marca 2015  Państwowy Komitet Celny Republiki Białoruś wprowadziła nowe ograniczenia dotyczące wwozu towarów na Białoruś przez osoby fizyczne. Zgodnie z nowymi regulacjami osoby fizyczne mogą bez cła wwieźć na własne potrzeby raz na trzy lata następujące rodzaje towarów: kuchenki gazowe i elektryczne, płyty kuchenne, wyciągi kuchenne (wentylatory), roboty kuchenne, kuchenki mikrofalowe, wanny, kabiny prysznicowe, zlewy, bidety, sedesy, bojlery, lodówki, zamrażarki, zmywarki, pralki, ekspresy do kawy, maszyny do szycia, monitory ciekłokrystaliczne, notebooki, tablety, domowe drukarki (ksera), zestawy telewizyjne, klimatyzacje, kosiarki, odkurzacze, spawarki domowe, myjki ciśnieniowe, agregaty prądotwórcze, wózki dziecięce (każdego rodzaju – w zależności od wieku dziecka), silniki do łodzi, broń palna do użytku cywilnego i jej części.

     

    W ciągu dwóch lat kalendarzowych do 4 sztuk: (2 lub trzech w przypadku motocykli lub motocykli z koszem) : opon letnich lub kół z oponami letnimi, w tym używanymi, lub, opon zimowych lub kół z oponami zimowymi, w tym używanymi, na każdy środek transportu będący własnością osoby dokonującej przewozu, pod warunkiem udokumentowania prawa własności środka transportu.

     

    Naliczanie okresu wwozu rozpoczął się z datą wsteczną - od 31 marca 2014 r.

     

    5.2 Dostęp do rynku pracy, świadczenie usług i zatrudnienie obywateli RP.

     

    Świadczenie usług na terytorium RB w większości przypadków wymaga uzyskania licencji, które wydaje MSW RB. Nie stanowi licencjonowanego rodzaju działalności delegowanie przez zagraniczne osoby prawne osób do prowadzenia montażu (demontażu) dostarczanego na terytorium RB wyposażenia. Jeśli zagraniczna osoba prawna lub osoba fizyczna uznana za stałego przedstawiciela organizacji zagranicznej prowadzi działalność, która z mocy prawa RB tworzy stałe przedstawicielstwo lub otwiera rachunki w bankach Republiki Białoruś, to taka organizacja jest zobowiązana do rejestracji w białoruskich organach podatkowych. Firmy zagraniczne mogą też działać na terytorium Białorusi poprzez otwarcie przedstawicielstwa za zgodą MSZ RB.

     

    Podmiot, zatrudniający w RB zagraniczną siłę roboczą, musi najpierw uzyskać licencję na taki rodzaj działalności. Poza tym, osoba zatrudniana powinna uzyskać zezwolenie na prawo wykonywania działalności zarobkowej w RB. Zezwolenie takie wydają organy ds. obywatelstwa i migracji na wniosek pracodawcy. Obywatel polski musi także otrzymać z Wydziału Konsularnego Ambasady RB w Polsce lub któregoś z Konsulatów Generalnych RB w Polsce „wizę na zatrudnienie w RB”.

     

    W niektórych przypadkach cudzoziemiec przebywający czasowo na terytorium Republiki Białoruś może ubiegać się o czasowe zezwolenie na wykonywanie działalności gospodarczej. Zezwolenia wydają: Wydział ds. Obywatelstwa i Migracji Departamentu Spraw Wewnętrznych Mińskiego Miejskiego Komitetu Wykonawczego lub departamenty spraw wewnętrznych obwodowych komitetów wykonawczych. Maksymalny okres ważności takiego zezwolenia wynosi 1 rok.

     

    Między Polską i Białorusią działa podpisana w 1995 r. umowa o czasowej działalności zarobkowej i socjalnej ochronie obywateli, pracujących za granicą. Reguluje ona tryb i warunki ubezpieczenia socjalnego, opieki medycznej, opłaty wydatków z tytułu podróży, przewozu mienia, narzędzi pracy, wypłaty wynagrodzenia i transferu środków pieniężnych.

     

    5.3 Nabywanie i najem nieruchomości.

     

    Zasadnicza część ziemi na Białorusi (ok. 87%) nie może zostać sprzedana na własność, lecz oddana w arendę (najdłuższy okres – 99 lat). Cudzoziemcy mogą kupować nieruchomości w przypadku posiadania zezwolenia na zamieszkanie na terytorium Białorusi lub prowadzenia działalności gospodarczej, tj. posiadania zarejestrowanej spółki. Umowa najmu nieruchomości podlega rejestracji. Zakupy obywają się na identycznych zasadach jak w przypadku obywateli białoruskich lub białoruskich osób prawnych. Nabywanie i najem nieruchomości stanowiących mienie państwowe przez polskie firmy nie będące rezydentami jest możliwe w przypadkach określonych przepisami omówionymi na stronie Państwowego Komitetu ds. Własności RB www.gki.gov.by.

     

    Na Białorusi funkcjonuje szereg agencji pośrednictwa i wynajmu nieruchomości. Przykładowa ich lista: www.realt.by i www.realting.com.

     

    5.4 System zamówień publicznych.

     

    Organizatorami przetargów na zakupy państwowe mogą być tylko organizacje oraz podmioty upoważnione, określone w rozporządzeniu „O niektórych zagadnieniach zakupów towarów (prac, usług) przez przedsiębiorstwa unitarne, zjednoczenia państwowe i spółki handlowe”.

     

    Ich listę publikuje na swojej stronie internetowej Ministerstwo Gospodarki RB pod adresem:

     

    Podmioty prywatne i państwowe przystępują do przetargów na równych prawach. Ogłoszenia o przetargach publikowane są na stronach internetowych lub w wydawnictwach władz regionalnych oraz na stronach Narodowego Centrum Marketingu i Koniunktury Cen (www.icetrade.by) i Państwowego Koncernu „Belresursy” (www.belres.by).

     

    Nadzór nad prawidłowością przetargów sprawują: Ministerstwo Przemysłu i Ministerstwo Spraw Zagranicznych. Ministerstwo Przemysłu w konsultacji z innymi resortami ustala listy surowców, towarów i usług podlegających przetargom oraz sprawuje kontrolę ich przebiegu w przedsiębiorstwach, jak również pełni funkcję jednostki koordynacyjno-konsultacyjnej. Ministerstwo Spraw Zagranicznych, poza bliżej niesprecyzowaną funkcją kontrolną, nadzoruje ww. Narodowe Centrum Marketingu i Koniunktury Cen.

     

    Dokumentacja przetargowa udostępniana jest zainteresowanym kontrahentom po wpłaceniu odpowiedniego wadium. Przetargi przeważnie mają charakter otwarty, co oznacza możliwość uczestniczenia w nich również polskich przedsiębiorców. Potwierdzają to przedstawiciele firm z udziałem kapitału polskiego funkcjonujące na terenie Białorusi.

     

    Część usług, na które zgłaszane jest zapotrzebowanie w formie przetargów wymaga licencji, udzielanych wyłącznie firmom białoruskim. Dobrym rozwiązaniem w takich sytuacjach, stosowanym przez firmy zachodnie, szczególnie niemieckie, jest utworzenie spółki mieszanej przejmującej na siebie rolę uczestnika krajowych przetargów.

     

    Funkcjonuje „Białoruska Uniwersalna Giełda Towarowa” (www.butb.by), która realizuje transakcje kupna-sprzedaży towarów w trzech sekcjach: drewno i jego produkty, produkty z metalu i produkty rolne. Przedsiębiorstwa sprzedające i kupujące za pośrednictwem Giełdy zwolnione są z procedur przetargowych.

     

    5.5 Ochrona własności intelektualnej i przemysłowej.

     

    Białoruś jest stroną konwencji i umów międzynarodowych w zakresie ochrony własności intelektualnej, w tym umów dwustronnych w ramach Światowej Organizacji Własności Intelektualnej, Konwencji ONZ ds. oświaty, nauki i kultury, umów wielostronnych w ramach Wspólnoty Niepodległych Państw, umów o współpracy ze Światową Organizacją Własności Intelektualnej, dwustronnych umów międzyrządowych, dwustronnych umów międzyresortowych, dwustronnych umów o wymianie dokumentacji patentowej (informacji) w sferze własności intelektualnej.

     

    Z Polską podpisano międzyresortowe porozumienie o współpracy w sferze ochrony własności przemysłowej pomiędzy Urzędem Patentowym RP a Państwowym Urzędem Patentowym Republiki Białoruś. Ponadto Białoruś jest sygnatariuszem szeregu umów międzynarodowych w zakresie ochrony własności intelektualnej i przemysłowej.

     

    Zgodnie z Dekretem Prezydenta Republiki Białoruś nr 66 z dnia 12 lutego 2004 r., ochronę praw własności intelektualnej zapewnia Narodowe Centrum Własności Intelektualnej (NCWI). Rozpatrywaniem sporów w zakresie stosowania prawa własności intelektualnej zajmuje się Wydział Apelacyjny NCWI.

     

    Na Białorusi działają następujące organizacje zarządzające własnością intelektualną:

     

    • Narodowe Centrum Własności Intelektualnej: www.belgospatent.org.by;
    • Państwowy Komitet ds. Nauki i Technologii Republiki Białoruś – realizuje politykę państwa w sferze ochrony prawa do własności intelektualnej: www.gknt.org.by;
    • Kolegium Sądowe Sądu Najwyższego ds. własności intelektualnej – specjalistyczne kolegium zajmujące się rozpatrywaniem sporów wynikających ze stosowania prawa w dziedzinie stosunków własności intelektualnej i wynikających z wytworzeniem, ochroną prawną i wykorzystaniem obiektów stanowiących własność intelektualną;
    • Republikańska Biblioteka Naukowo-Techniczna – organizacja pełniąca funkcję archiwum dokumentów patentowych: www.rlst.org.by;
    • Rzecznicy patentowi – obywatele Republiki Białoruś posiadający prawo reprezentowania osób fizycznych i osób prawnych przed organami patentowymi Republiki Białoruś: www.belgospatent.org.by/index.php?option=com_content&view=article&id=136&Itemid=55;
    • Białoruskie Stowarzyszenie Wynalazców i Racjonalizatorów – organizacja społeczna sprawująca nadzór organizacyjny i opiekę normatywno-metodyczną nad działalnością racjonalizatorską.

    5.6 Informacja o aktach prawnych

     

    Informacje nt. sytuacji prawnej w sferze gospodarki oraz teksty aktów prawnych znaleźć można na poniższych stronach internetowych:

     

    rejestracja podatnika www.nalog.by/taxation/judicial/register/ (język rosyjski);

     

    podatki płaconych przez organizacje: www.nalog.by/taxation/judicial/taxes/ (język rosyjski);


     

     

    Przydatne linki i kontakty


     

    Ministerstwa

     

    www.government.gov.by – Rada Ministrów;

    www.mas.gov.by – Ministerstwo Architektury i Budownictwa;

    www.minenergo.gov.by – Ministerstwo Energetyki;

    www.minfin.gov.by – Ministerstwo Finansów;

    www.economy.gov.by – Ministerstwo Gospodarki;

    www.mjkx.gov.by – Ministerstwo Gospodarki Komunalnej;

    www.mlh.by – Ministerstwo Gospodarki Leśnej;

    www.mintorg.gov.by – Ministerstwo Handlu;

    www.mpt.gov.by – Ministerstwo Łączności i Informatyzacji;

    www.nalog.gov.by – Ministerstwo Podatków i Opłat;

    www.mintrud.gov.by – Ministerstwo Pracy i Ochrony Społecznej;

    www.minprom.gov.by – Ministerstwo Przemysłu;

    www.mshp.gov.by – Ministerstwo Rolnictwa i Żywności;

    www.mst.gov.by – Ministerstwo Sportu i Turystyki;

    www.mintrans.gov.by – Ministerstwo Transportu i Komunikacji;

    www.minpriroda.gov.by – Ministerstwo Zasobów Naturalnych i Ochrony Środowiska;

     

    Inne

     

    www.gtk.gov.by – Państwowy Komitet Celny;

    www.investinbelarus.by/en/ - Narodowa Agencja Inwestycji i Prywatyzacji

    www.gosstandart.gov.by – Państwowy Komitet ds. Standaryzacji;

    www.dvpn.gov.by – Departament Nadzoru Weterynaryjnego i Spożywczego

    www.gpk.gov.by – Państwowy Komitet Pograniczny;

    www.nbrb.by – Narodowy Bank;

    www.gki.gov.by – Państwowy Komitet ds. Własności;

     www.belstat.gov.by – Narodowy Komitet Statystyczny;

    www.court.by – Najwyższy Sąd Gospodarczy;

    w1.economy.gov.by/fiac/ – Rada Konsultacyjna ds. Inwestycji Zagranicznych przy Radzie Ministrów RB.

     

    Administracja regionalna

     

    www.minsk.gov.by/ru/ - Miński Miejski Komitet Wykonawczy

    www.brest-region.gov.by/ - Brzeski Obwodowy Komitet Wykonawczy

    www.gomel-region.gov.by/ru/ - Homelski Obwodowy Komitet Wykonawczy

    www.region.grodno.by/ru/ - Grodzieński Obwodowy Komitet Wykonawczy

    www.minsk-region.gov.by/ru/ - Miński Obwodowy Komitet Wykonawczy

    www.mogilev-region.gov.by/ - Mohylewski Obwodowy Komitet Wykonawczy

    www.vitebsk-region.gov.by/ru/ - Witebski Obwodowy Komitet Wykonawczy

     

    Specjalne strefy ekonomiczne

     

    www.grodnoinvest.com/eng - Wolna Grodzieńska Strefa Ekonomiczna

    www.fez.brest.by/en/ - Wolna Brzeska Strefa Ekonomiczna

    www.fez-vitebsk.by/pol/ - Wolna Strefa Ekonomiczna Witebsk

    www.fezmogilev.by/page-679-en.html - Wolna Strefa Ekonomiczna Mohylew

    www.gomelraton.com/en - Wolna Strefa Ekonomiczna Gomel-Raton

    www.fezminsk.by/ - Wolna Strefa Ekonomiczna Mińsk

     

    Otoczenie biznesu

     

    www.cci.by – Białoruska Izba Handlowo-Przemysłowa;

    www.belsp.com – Białoruski Związek Przedsiębiorców;

    www.bspn.by – Związek Biznesowy Przedsiębiorców i Pracodawców im. M. S. Kuniawskiego;

    www.bnpa.info – Białoruski Związek Naukowo-Przemysłowy;

    www.allminsk.biz – Miński Stołeczny Związek Przedsiębiorców i Pracodawców.

     

    Prasa ekonomiczna

     

    www.prime-tass.by – agencja informacyjna „Prime-Tass”;

    www.naviny.by – agencja informacyjna „Nawiny”

    www.bel.biz – „Belorusskiy Delovoy Portal”, informacje codzienne;

    www.neg.by – „Ekonomicheskaya Gazeta”, informacje codzienne;

    www.belmarket.by – Tygodnik „Belorusy i Rynok”.

     

    Strony o charakterze ekonomicznym

     

    www.minsk.trade.gov.pl/pl/ – Wydział Promocji Handlu i Inwestycji Ambasady RP w Mińsku;

    www.b2b.by – wyszukiwarka firm, towarów i usług na Białorusi;

    www.belinstitute.eu – Białoruski Instytut Studiów Strategicznych, analizy dot. polityki zagranicznej, społecznej i gospodarczej;

    www.research.by – Centrum Analityczne Instytutu Prywatyzacji i Zarządzania, m.in. comiesięczny przegląd gospodarki Białorusi.

    19 lutego 2015 (ostatnia aktualizacja: 16 marca 2015)

    Drukuj Drukuj Podziel się treścią: