close

  • Polsce – służyć, Europę – tworzyć, Świat – rozumieć

     

  • DANIA

  • Dania

    •  

       Informacje o kraju


       

      1.1. Położenie geograficzne, obszar


      Królestwo Danii składa się z Danii właściwej (patrz niżej) oraz terytoriów zamorskich – Grenlandii o pow. 2 166 tys. km2 z ok. 56 tys. mieszkańców i Wysp Owczych o pow. 1399 km2 z ok. 47 tys. mieszkańców.


      Położenie geograficzne: Dania, państwo skandynawskie, jest położona w Europie Północnej, w 70% na Półwyspie Jutlandzkim, zaś pozostałą część kraju stanowi 406 wysp, z których 79 jest zamieszkanych. Otoczona jest przez Morze Bałtyckie i Morze Północne. Na północy Danię od Norwegii oddzielają cieśniny Kattegat i Skagerrak, a na wschodzie od Szwecji oddzielona jest cieśninami Kattegat i Øresund. Na południu Półwyspu Jutlandzkiego Dania graniczy z Niemcami wzdłuż jedynej granicy lądowej o długości 68 km. Największe i najważniejsze wyspy to Zelandia (na niej znajduje się stolica kraju, Kopenhaga), Fionia i Bornholm. Kraj ten posiada linię brzegową o długości 7314 km.
       

      Obszar: Powierzchnia całkowita kraju wynosi 43 098 km2. Morenowy krajobraz Danii jest zmienny, gdzieniegdzie pagórkowaty, choć przeważają tereny równinne, a najwyższy punkt wznosi się na 173 m n.p.m. Tylko z rzadka napotyka się tu tereny nietknięte ingerencją człowieka. Dwie trzecie obszaru Danii zajmują uprawy rolne (66%), lasy (głównie liściaste, z przewagą bukowych) i nieurodzaje zajmują 16% powierzchni, zaś tereny podmokłe z jeziorami, stawami, dwiema duńskimi rzekami (Gudenå i Skjern Å) i strumykami – 7% całkowitej powierzchni kraju. Na obszarze Danii panuje klimat umiarkowany typu morskiego, zdominowany wpływem klimatu atlantyckiego. Zimy są zazwyczaj stosunkowo łagodne, zaś lata ciepłe, jednak nie gorące, ze znaczną ilością opadów. Najcieplejszym miesiącem jest lipiec. Średnia temperatura zimą wynosi ok. 0ºC, a latem ok. 18-20ºC. Opady występują przez cały rok głównie w postaci deszczu, z największym nasileniem w miesiącach jesiennych. Średnia roczna suma opadów wynosi ok. 650 mm, a na Półwyspie Jutlandzkim 800 mm.

       

      1.2 Ludność i języki
       

      Dania liczy 5 659 715  mieszkańców (styczeń 2015 r.), którzy zamieszkują głównie miasta (ok. 85% ludności). Gęstość zaludnienia kraju wynosi 126 osób na km2.


      Stolicą Danii jest Kopenhaga położona na Zelandii, którą zamieszkuje 540 tys. osób, cały zespół miejski stolicy, tzw. Wielka Kopenhaga, skupia łącznie 1,2 mln mieszkańców. Pozostałe największe miasta to Århus (ok. 250 tys. mieszkańców) na Płw. Jutlandzkim, Odense (167 tys.) na wyspie Fionii, Aalborg (ok. 104 tys.), Esbjerg (72 tys.) oraz Randers (60 tys.). Duńczycy stanowią ponad 90% ludności. Wg danych Duńskiego Urzędu Statystycznego za 2014 r., około 11% populacji to imigranci lub ich potomkowie. Polacy, zgodnie z danymi za 2013 r., stanowią drugą po imigrantach z Turcji grupę narodowościową w Danii.


      Języki urzędowe: językiem urzędowym jest duński. Na terytoriach zależnych Danii używane są języki miejscowe: grenlandzki i farerski. Duńczycy wykazują się powszechną znajomością języka angielskiego (80% osób dorosłych) i w mniejszym stopniu języka niemieckiego, szczególnie w Południowej Jutlandii.

       

       

       

      System administracyjny


       

      2.1 Ustrój polityczny


      Dania jest monarchią konstytucyjną od 5 czerwca 1849 r. Od 1972 r. panuje królowa Małgorzata II (Margrethe II) z dynastii Glücksburgów, córka króla Fryderyka IX i królowej Ingrid, zamężna z księciem Henrykiem. Para królewska ma dwóch synów, książąt Fryderyka (ur. 1968 r.) i Joachima (ur. 1969 r.), z których pierwszy jest następcą tronu. Królowa nie angażuje się w sprawy polityczne kraju i odgrywa przede wszystkim rolę reprezentacyjną. Dania jest najstarszą europejską monarchią z zachowaną ciągłością dziedzicznej władzy monarszej. W Danii obowiązuje trójdzielność władzy z podziałem na władzę ustawodawczą, wykonawczą i sądowniczą.
       

      Władza ustawodawcza jest sprawowana przez jednoizbowy parlament – Folketing (Izbę Wyższą, Landsting, zlikwidowano w 1953 r.), w którym zasiada 179 deputowanych, wybieranych na 4-letnią kadencję (z możliwością wcześniejszego skrócenia kadencji). Po dwóch posłów wybieranych jest na Grenlandii i Wyspach Owczych. Obowiązuje proporcjonalny system wyborczy z 2-proc. progiem uzyskanych głosów dla partii politycznych biorących udział w wyborach. W strukturze Folketingu działa 26 stałych komisji, których głównym zadaniem jest przygotowywanie aktów prawnych przyjmowanych w debacie plenarnej, w trzech czytaniach. Główną rolę odgrywają: Komisja Finansów, w której dyskutowany jest rządowy projekt budżetu państwa, a także Komisja Europejska, na forum której cotygodniowo zatwierdzane jest duńskie stanowisko w sprawach dotyczących problematyki Unii Europejskiej. Specyfiką duńskiego parlamentu jest funkcjonowanie dwóch komisji zajmujących się polityką zagraniczną państwa. Są to Komitet ds. Polityki Zagranicznej (ciało to ma umocowanie w konstytucji), z którym rząd musi konsultować kwestie szczególnego znaczenia w sferze polityki zagranicznej i obrony, oraz Komisja Spraw Zagranicznych (sprawująca bieżący nadzór nad realizacją zadań duńskiego MSZ, w tym również w obszarze handlu zagranicznego i współpracy rozwojowej).
       

      Władzę wykonawczą sprawuje rząd (zazwyczaj mniejszościowy) formowany przez zwycięską partię polityczną lub koalicję partii. Rząd powołuje formalnie królowa. Wybory odbywają się co 4 lata lub częściej, jeśli się na to zdecyduje premier, czy też w przypadku utraty przez gabinet poparcia w parlamencie. Ostatnie wybory parlamentarne odbyły się 15 września 2011 r. Premierem jest od 3 października 2011 r. Helle Thorning-Schmidt z Partii Socjaldemokratów, która jako pierwsza kobieta w historii Danii przejęła stanowisko po dotychczasowym szefie rządu Larsie Løkke Rasmussenie z Partii Liberalnej. Premier Helle Thorning-Schmidt stoi na czele rządu mniejszościowego koalicji partii Socjaldemokratów i Socjalliberałów. Kolejne wybory muszą odbyć się najpóźniej do września 2015 r.
       

      W swej historii Dania przyjmowała konstytucję pięć razy (w 1849 r., 1866 r., 1915 r., 1920 r. i 1953 r.). Żadna z duńskich konstytucji nie była nigdy nowelizowana, jako że za każdym razem poprzednia ustawa zasadnicza była zastępowana przez kolejną. Głównym aktem prawnym Danii jest konstytucja uchwalona w 1953 r. (z późniejszymi poprawkami). Obowiązuje system prawa pisanego, stanowionego przez parlament.


       

      2.2 Władza sądownicza
       

      Władza sądownicza w Danii jest sprawowana przez niezawisłe i niezależne sądy (http://www.domstol.dk/). Dania jest podzielona na 24 okręgi sądowe, posiadające po jednym sądzie rejonowym funkcjonującym jako pierwsza instancja sądownicza. W Danii działają dwa sądy wyższej instancji - tzw. sądy krajowe. Są to: sąd zachodni (Vestre Landsret) dla Półwyspu Jutlandzkiego z siedzibą w Viborgu oraz wschodni (Østre Landsret) z siedzibą w Kopenhadze, obsługujący wyspy. Sąd Najwyższy to Højesteret mający siedzibę w Kopenhadze, który pełni funkcję sądu apelacyjnego dla wyroków i postanowień wydanych przez sądy krajowe oraz Sąd Morski i Handlowy.

      2.3 Struktura administracji gospodarczej


      W Danii centralnymi organami administracji rządowej odpowiedzialnymi za problematykę gospodarczą kraju są Ministerstwo Gospodarki i Spraw Wewnętrznych oraz Ministerstwo Przedsiębiorczości i Wzrostu. Zasadniczym celem ich funkcjonowania jest kreowanie warunków najbardziej przyjaznych dla prowadzenia działalności gospodarczej i wzrostu gospodarczego. Ministerstwu Przedsiębiorczości i Wzrostu (http://www.evm.dk/) podlega wiele wyspecjalizowanych agencji.

      2.4 Sądownictwo gospodarcze


      W Danii sądownictwo gospodarcze pozostaje w gestii licznych sądów rejonowych i dwóch sądów krajowych oraz Sądu Morskiego i Handlowego (Sø- og Handelsretten, http://www.domstol.dk/) z siedzibą w Kopenhadze. Sąd Morski i Handlowy jest właściwy dla rozstrzygania międzynarodowych sporów gospodarczych. Do spraw stosunków pracodawców właściwy jest sąd pracy (Arbejdsretten, http://www.arbejdsretten.dk/), natomiast w sprawach dotyczących nieprzestrzegania umów o warunkach zatrudnienia i wynagrodzenia urzędników publicznych sądem właściwym jest Sąd Urzędniczy (Tjenestemandsretten), podległy Sądowi Pracy.

       

      Gospodarka


       

       

      3.1 Ogólna charakterystyka sytuacji gospodarczej

       

      Duńska gospodarka powoli wychodzi z trwającej blisko dekadę stagnacji. Wzrost gospodarczy wyniósł w 2014 r. 0,8% (w 2013 r. – 0,4%). Na poprawę sytuacji ekonomicznej wpływ mają przede wszystkim niskie stopy procentowe, spadające ceny ropy naftowej oraz wzrost płac realnych. Według prognoz Komisji Europejskiej PKB Danii wzrośnie o 1,7% w 2015 r. i 2,1% w 2016 r.

       

      Deficyt budżetowy – według prognoz ekonomistów – w 2015 r. zbliży się do poziomu 3% PKB - granicy wyznaczonej przez Pakt Stabilności i Wzrostu. Szanse na zmniejszenie deficytu będą uzależnione od trwałości ożywienia gospodarczego. Szacuje się, że dług publiczny przekroczy 50% PKB w 2017 r.

       

      Inflacja pozostaje na niskim poziomie – w 2014 .r 0,3% (dane Eurostat). Zgodnie z przewidywaniami ekonomistów inflacja pozostanie na stabilnym, niskim poziomie. W latach 2015-19 powinna wynosić średnio 1,6%.

       

      W obliczu kryzysu strefy euro i zawirowań wywołanych uwolnieniem kursu szwajcarskiego franka, korona jest pod stałą presją jako tzw. bezpieczna przystań. Podstawowym celem polityki pieniężnej Duńskiego Banku Narodowego jest utrzymywanie sztywnego powiązania kursu walutowego korony do euro.


      3.2 Tabela głównych wskaźników makroekonomicznych*

       

       

         

      jednostka

      2008

      2009

      2010

      2011

      2012

      2013

      2014

      PKB per capita

      Tys. PPS

      31,1

      28,9

      31,2

      31,5

      32,1

      32,1

      -

      Nadwyżka budżetowa

      % PKB

      3,2

      -2,8

      -2,7

      -2,1

      -3,9

      -0,7

      -

      Dług publiczny

      % PKB

      33,4

      40,4

      42,9

      46,4

      45,6

      45,0

      -

      Inflacja (12 m-cy)

      %

      3,6

      1,1

      2,2

      2,7

      2,4

      0,5

      0,3

      Eksport

      mld EUR

      78,1

      65,3

      71,7

      80,1

      82,0

      82,7

      -

      Import

      mld EUR

      77,6

      58,9

      64,8

      72,8

      75,4

      76,1

      -

      Bezpośrednie inwestycje zagraniczne w Danii

      mld EUR

      109

      109

      108

      111

      113

      -

      -

      Bezpośrednie inwestycje zagraniczne Danii

      mld EUR

      135

      146

      162

      173

      183

      -

      -

      Bezrobocie

      %

      3,4

      6,0

      7,5

      7,6

      7,5

      7,0

      6,6

       

      * dane Eurostat (stan na 31.03.2015)          


       

      3.3 Główne sektory gospodarki

       

      Sektor usług

       

      Ten dział gospodarki odgrywa w Danii bardzo znaczącą rolę, znajduje w nim zatrudnienie około 76% siły roboczej i tworzy on ponad 72% PKB. Zdecydowanie największa część działalności największej duńskiej firmy, koncernu A.P.Møller-Mærsk, związana jest z transportem (Mærsk jest największą kontenerową firmą świata). W Danii znajduje się także największa w Europie firma zajmująca się sprzątaniem – ISS International Service Systems, firma Sophus Berendsen – gigant na rynku usług pralniczych. Światową renomą cieszą się także duńskie firmy doradcze i projektanckie jak COWI Consult, Rambøll czy Niras oraz biura architektoniczne, jak Utzon-Arkitekter czy Henning Arsen Architects A/S. Dania z pomocą oficjalnego programu rządowego „Invest in Denmark” (www.investindenmark.dk) zdecydowanie promuje dalszy rozwój usług, w tym lokalizację na jej terytorium centrów logistyczno-dystrybucyjnych, usług software’owych oraz kompleksowego świadczenia usług, tzw. „Shared Service Centers”. W 2015 r. firma Apple zdecydowała o utworzeniu zasilanego w 100% energią odnawialną centrum danych w mieście Viborg. Wartość inwestycji szacowana jest na 1 mld euro.

       

      Przemysł

       

      Dania jest krajem ubogim w surowce mineralne inne niż ropa naftowa i gaz naturalny. W związku z tym rozwój przemysłu, który nastąpił po II wojnie światowej nie był związany z występowaniem konkretnych surowców. Ostatnie lata przyniosły dynamiczny rozwój gałęzi przemysłu związanych z wysoko wyspecjalizowaną produkcją (tworzywa sztuczne i metale), przez wykorzystanie nisz rynkowych, a także branż opartych na osiągnięciach naukowych, jak np. produkcja specjalistycznych chemikaliów i farmaceutyków, elektronika profesjonalna i projekty inżynierskie. Najważniejsze gałęzie przemysłu Danii to wydobycie ropy i gazu, przemysł stoczniowy, odzieżowy i obuwniczy, farmaceutyczny, maszynowy oraz elektroniczny. Duński sektor przemysłowy zatrudnia ok. 21% siły roboczej i ma ponad 25% udział w PKB.

       

      Rolnictwo

       

      Duńskie rolnictwo uważane jest za jedno z najbardziej rozwiniętych na świecie. Dominuje hodowla - produkcja zwierzęca, głównie mięsa wieprzowego, produkcja mleka i jego przetworów, co stanowi ok. 70% łącznej wartości sprzedaży. Na produkcję roślinną stanowiącą pozostałe 30% składa się głównie uprawa: pszenicy, jęczmienia, ziemniaków i buraków cukrowych. Duńskie rolnictwo charakteryzuje się trwałym powiązaniem rolników z odbiorcami ich produktów, mającym korzenie w rozwiniętym jeszcze w XIX wieku ruchu spółdzielczym. Rolnictwo w Danii zatrudnia ok. 3% siły roboczej i wytwarza 1,6% PKB. Duńskie rolnictwo przeznacza na eksport 2/3 produkcji.

       

      3.4 Mocne strony duńskiej gospodarki

       

      W ostatnich latach w Danii wzrost odnotowały sektory zaawansowanych technologii, oparte na wiedzy i innowacjach, takie jak biotechnologia, klimat, technologie informatyczne, elektronika. Duńskie rolnictwo wykazuje dużą zdolność do adaptacji do zmieniających się warunków handlu. Sankcje handlowe UE wobec Rosji i nałożone przez Rosję embargo na import produktów rolnych i spożywczych z UE, zmusiły duńskich producentów do poszukiwania nowych rynków zbytu. Eksport wieprzowiny – sztandarowego produktu duńskiego rolnictwa – w 80% udało się przekierować na inne rynki. Duński przemysł, charakteryzujący się wysokim standardem technicznym, w większości składa się z lekkiej produkcji i przetwarzania. Ze względu na kompleksowość struktur, duński przemysł wytwórczy nie jest tak podatny na zmiany na światowym rynku jak przemysł, który jest skoncentrowany tylko na kilku sektorach.

       

      Rolnictwo i przetwórstwo żywności

       

      Dania jest światowym liderem produkcji mleka i mięsa, co w ogromnej mierze sprzyja rozwojowi sektora przemysłowego produkującego wysokiej klasy sprzęt dla gospodarstw i zakładów przetwórczych.

       

      Konsulting

       

      Świadczenie usług doradczych jest znamienną cechą, nie tylko na rynku krajowym. Duński konsulting dysponuje wysoce zaawansowaną technologią i wiedzą, szczególnie w takich dziedzinach jak: infrastruktura, telekomunikacja, technologie środowiskowe oraz projektowanie przemysłowe. Również duńska architektura cieszy się światowym uznaniem (np. Opera w Sydney czy też pomnik Grande Arche de la Fraternité – „Wielki Łuk” – w biznesowej dzielnicy Paryża La Défense, współprojektowany przez duńskich architektów Erika Reitzela i Johanna Ottona von Spreckelsena).

       

      Elektronika

       

      Prawie połowa całkowitej produkcji obejmuje profesjonalny sprzęt elektroniczny (m.in. silniki i generatory elektryczne, przyrządy pomiarowe, urządzenia medyczne). Pozostała część to głównie elektronika użytkowa, wyróżniająca się wysokim standardem i nowoczesnym designem (np. telefony czy też aparaty słuchowe).

       

      Technologie środowiskowe

       

      Dania to jedno z pierwszych państw na świecie, które wprowadziło krajową ustawę o ochronie środowiska (Environmental Protection Act). Duńskie elektrownie i turbiny wiatrowe odznaczają się najlepszą wydajnością na świecie. W ostatnich latach, znacznie rozwinął się sektor zarządzania odpadami. Około 2/3 odpadów jest poddawane recyklingowi, jedynie 5% odpadów ląduje na wysypiskach śmieci.

       

      Energia odnawialna

       

      Dzięki swojej polityce energetycznej, Dania początkowo w 99% uzależniona od zagranicznych źródeł ropy, dziś jest całkowicie samowystarczalna w zakresie dostaw energii. Dodatkowo, przez ostatnie 25 lat, duńska gospodarka zanotowała 75% wzrost, przy prawie stałym poziomie zużycia energii na jednostkę PKB. Zgodnie z rządową strategią Dania do 2050 r. ma być całkowicie niezależna od paliw kopalnych. Dania koncentruje się także na eksporcie zielonych technologii. Duński przemysł wiatrowy jest światowym liderem w tej dziedzinie (25% udziału, sam Vestas 14%).

       

      Ogrzewanie rozproszone i gazy naturalne

       

      Większość duńskich konsumentów ma dostęp do bardzo wydajnych sieci dystrybucji energii, takich jak miejskie sieci ciepłownicze (district heating) i gaz ziemny. Dodatkowo, lokalne zakłady grzewcze są adaptowane do jednoczesnego wytwarzania energii elektrycznej i użytkowej energii cieplnej w elektrociepłowni (proces kogeneracji), przy wykorzystaniu gazu ziemnego, odpadów i biopaliw.

       

      Ropa i gaz

       

      Dania jest samowystarczalna w kwestii zaopatrzenia w ropę i gaz ziemny od 1992 r. Jako że wiele złóż ropy naftowej znajduje się w warstwach kredy o niskiej przepuszczalności, duńska firma DUC (Dansk Undergrunds Consortium) opracowała specjalistyczne rozwiązania technologiczne w celu zwiększenia wydobycia oraz innowacyjne metody horyzontalnych wierceń i wtrysku wody w celu zwiększenia przepływu ropy.

       

      Poszukiwanie gazu łupkowego – w dwóch wytypowanych lokalizacjach na Jutlandii i Zelandii – zostało wstrzymane ze względu na prowadzone analizy potencjalnego oddziaływania na środowisko metody szczelinowania.

       

      Farmaceutyka i nauki przyrodnicze

       

      Duński przemysł farmaceutyczny jest jednym z najbardziej nowoczesnych i innowacyjnych na świecie. Dania sytuuje się wśród największych eksporterów produktów farmaceutycznych, dlatego też duży nacisk kładzie się na inwestycje w prace badawczo-rozwojowe. Z ponad 400 różnych produktów farmaceutycznych, wytwarzanych przez duńskie firmy, najważniejsze są insulina, antybiotyki i leki psychotropowe. Dania jest liderem w zakresie badań dot. nauk przyrodniczych w Europie. Zajmuje drugie miejsce w światowym rankingu w zakresie patentów biotechnologicznych. Plasuje się również na najwyższej pozycji w Europie w zakresie wielkości inwestycji kapitału podwyższonego ryzyka (liczone jako procent PKB), związanego przede wszystkim z biotechnologią, oraz na trzecim miejscu w Europie w kwestii rozwoju handlu lekami. Duńsko-szwedzka współpraca określana jako Medicon Valley, skupia ponad 60% skandynawskiego przemysłu farmaceutycznego.

       

      Innym kluczowym elementem są duńskie uniwersytety, które silnie wspierają tradycje badawcze.

       

      Tekstylia i przemysł odzieżowy

       

      Duński przemysł tekstylny i odzieżowy cieszy się uprzywilejowaną pozycją, szczególnie na rynku europejskim. W ostatnich latach produkcja przeniosła się do Europy Wschodniej i Azji, a przemysł skierował uwagę przede wszystkim na projektowanie, kontrolę jakości, marketing i sprzedaż, które wymagają wykwalifikowanego personelu oraz zaawansowanych technologicznie urządzeń produkcyjnych. W rezultacie, duński przemysł tekstylny jest obecnie wysoce konkurencyjny.

       

      Transport

       

      Dania dysponuje szeroką siecią dystrybucji i handlu. Konkurencyjność branży transportowej oraz wydajność logistyczna, włączając w to służbę celną, to kluczowe elementy sukcesu. Infrastruktura w Danii charakteryzuje się efektywną siecią dróg, trakcji kolejowych, dziesięcioma portami ze strefą wolnego handlu oraz czterema międzynarodowymi lotniskami. Duńscy armatorzy dysponują jedną z najnowocześniejszych flot na świecie. Duńska flota handlowa składa się z ponad 500 statków o łącznej nośności ponad 10 mln ton.

       

      Infrastruktura technologii informatycznych

       

      Dania jest jednym z najbardziej rozwiniętych państw na świecie w dziedzinie telekomunikacji i technologii informatycznych. Liberalizacja rynku telekomunikacyjnego oznacza, że Dania posiada jedne z najtańszych usług telekomunikacyjnych pośród państw OECD oraz jest jednym z liderów w zakresie użytkowania Internetu, usług publicznych on-line oraz e-biznesu. Dania w 2014 r. zajęła 1. miejsce w EU Digital Agenda Scoreboard. W blisko 100 obszarach kontakt między obywatelem a władzami publicznymi może odbywać się tylko drogą elektroniczną. Dania posiada ponad 9000 przedsiębiorstw branży teleinformatycznej, gdzie zatrudnionych jest prawie 100 000 osób.

       

      Eksport i import

       

      Ograniczona wielkość rynku krajowego, na wczesnym etapie, skłoniła duńskich producentów do poszukiwania odbiorców za granicą. Obecnie z ogółu 300 tys. duńskich przedsiębiorstw eksport swoich towarów i usług prowadzi 30 tys. Duński przemysł wytwórczy jest wysoce zorientowany na eksport. Jedna czwarta duńskich miejsc pracy (ok. 725 tys.) zależy od eksportu. Rynek Unii Europejskiej stanowi prawie 70% odbiorców duńskich produktów, a najbliżsi sąsiedzi są najważniejszymi klientami. Dla przykładu Niemcy, Szwecja i Wielka Brytania to 40% odbiorców duńskiego eksportu, gdzie tylko Niemcy stanowią 18%. Nowe rynki o stałym potencjale wzrostowym (w tym przede wszystkim Polska) zostały również otwarte w Środkowej i Wschodniej Europie i na Dalekim Wschodzie.

       

      Duńskie produkty rolne, takie jak: ser, wieprzowina, ryby, masło oraz zboże są eksportowane od ponad wieku. Rolnictwo wytwarza bezpośrednio ok. 20% duńskiego eksportu. Znaczący jest także eksport maszyn i sprzętu dla przemysłu rolnego. Pozostałe 80% to głównie maszyny i sprzęt farmaceutyczny oraz elektroniczny. Dzięki nowej strategii polityki handlowej z 2014, Dania zamierza poprawić swoje wskaźniki eksportu i zdobyć nowe rynki, w szczególności azjatyckie (Japonia, Korea Południowa, Wietnam).

       

      3.5 Uczestnictwo Danii w wielostronnych organizacjach i porozumieniach o charakterze ekonomicznym

       

      Dania, jako kraj założycielski, aktywnie uczestniczy w pracach OECD, monitorując działalność wielu komitetów. Dania jest także członkiem Komitetu ds. Rozwoju (DCD-DAC), Europejskiej Konferencji Ministrów Transportu (ECMT), Międzynarodowej Agencji Energii (IEA), Agencji Energii Nuklearnej (NEA) oraz Klubu Afryki Zachodniej i Sahelu (Sahel & West Africa Club). Ponadto, od 1 stycznia 1995 roku Dania jest członkiem Światowej Organizacji Handlu (WTO), uznając kompetencje wspólnotowe w obszarze polityki handlowej.

       

      Dania jest również członkiem i aktywnie uczestniczy w pracach regionalnych organizacji ekonomicznych: EWG / Unii Europejskiej (od 1973 roku); Rady Państw Morza Bałtyckiego z siedzibą w Sztokholmie (od czasu jej utworzenia w Kopenhadze w dniu 6 marca 1992 roku); Rady Nordyckiej (od momentu jej utworzenia w 1952 roku); Komisji Helsińskiej ds. ochrony środowiska Morza Bałtyckiego (HELCOM) – od wejścia w życie Konwencji Helsińskiej w 1980 roku; Współpracy Energetycznej Państw Regionu Morza Bałtyckiego – Baltic Sea Region Energy Cooperation (BASREC) – od utworzenia w 1999 roku przez Radę Państw Morza Bałtyckiego; Bałtyckiego Forum Rozwoju (Baltic Development Forum, BDF) utworzonego Kopenhadze w 1998 roku. Poza tym, Dania jest udziałowcem i uczestniczy w działalności gospodarczej Grupy Banku Rozwoju Afryki (The African Development Bank Group), Grupy Banku Rozwoju Azji (The Asian Development Bank Group) oraz Grupy Banku Rozwoju Państw Ameryki (The Inter-American Development Bank Group).

       

      W 2015 r. Dania - jako pierwszy kraj nordycki – przystąpiła do tworzonego przez Chiny Asian Infrastructure Investment Bank (AIIB).  

       

      W Kopenhadze ma swoje siedziby wiele organizacji międzynarodowych, których Dania jest członkiem:

      • Europejska Agencja ds. Środowiska (European Environment Agency, EEA);
      • Europejskie Biuro Radiokomunikacji (European Radiocommunications Office, ERO);
      • Europejska Organizacja Rybołówstwa (Eurofish);
      • Centrum Informacyjne Globalnej Bioróżnorodności (Global Biodiversity Information Facility, GBIF);
      • Biuro Obsługi Zamówień Publicznych UNDP (Inter-Agency Procurement Services Office,  IAPSO UNDP);
      • Międzynarodowa Rada Badań Morza (International Council for the Exploration of the Sea, ICES);
      • Zgromadzenie Parlamentarne OBWE (Parliamentary Assembly of the Organization for Security and Cooperation in Europe, OSCE);
      • Nordyckie Biuro Łącznikowe Funduszu Ludnościowego ONZ (UN Population Fund);
      • Fundusz ONZ ds. Pomocy Dzieciom (United Nations Childrens Fund – UNICEF);
      • Agencja Zamówień Publicznych ONZ (United Nations Office for Project Services, UNOPS);
      • Światowy Program Żywnościowy (World Food Program, WFP);
      • Europejskie Biuro Regionalne Światowej Organizacji Zdrowia (Regional Office for Europe – World Health Organization, WHO).

      3.5 Relacje gospodarcze z UE

       

      Najważniejszym obecnie aspektem relacji gospodarczych Danii z UE jest kwestia kosztów i korzyści ze swobody przepływu osób i swobody świadczenia usług, stanowiących fundament Jednolitego Rynku. Duński model rynku pracy, jak również system zabezpieczenia społecznego, poddawany jest presji ze strony zagranicznej siły roboczej.

       

      Kluczową decyzją, przed którą stoi w najbliższym czasie Dania, jest przystąpienie do Unii Bankowej. Stanowisko duńskiego sektora bankowego jest podzielone. Rząd prowadzi własne analizy, na podstawie których podejmie decyzję, prawdopodobnie po wyborach parlamentarnych w 2015 r.

       

      W obszarze polityki monetarnej Dania korzysta z opcji wyłączenia (tzw. opt-out) i posiada własną walutę – duńską koronę (DKK). Dania utrzymuje stabilny kurs wymiany korony do euro w granicach wyznaczonych przez Exchange Rate Mechanism II (ERM II). Wpływ kryzysu gospodarczego sprawił, że Dania przekroczyła w 2012 r. dopuszczalny przez Pakt Stabilności i Wzrostu poziom deficytu budżetowego – 3% PKB. Według prognoz także w 2015 r. deficyt budżetowy przekroczy 3% PKB.

       

      Dwustronna współpraca gospodarcza


       

      4.1 Gospodarcze umowy dwustronne

       

       Dwustronna współpraca gospodarcza Polski z Danią regulowana jest umowami zawartymi między rządami Rzeczypospolitej Polski i Królestwa Danii:

      -                                 o wzajemnej ochronie i popieraniu inwestycji (z 1 maja 1990 roku),

      -                                 o unikaniu podwójnego opodatkowania (z 6 grudnia 2001 roku).

       

      4.2 Handel zagraniczny

       

      Od 1999 r. utrzymuje się dodatnie dla Polski saldo wymiany handlowej. W okresie po akcesji Polski do UE do czasu kryzysu gospodarczego w 2008 r. miał miejsce dynamiczny wzrost polskiego eksportu do Danii. Dania w 2013 r. była dla Polski 17. partnerem eksportowym (z udziałem 1,69%) i 19. importowym (z udziałem 1,23%). 

       

      Tabela: Wymiana handlowa Polski z Danią

       

        

      wg wartości w mln EUR

      wg dynamiki [%]

      Rok

      2009

      2010

      2011

      2012

      2013

      2009

      2010

      2011

      2012

      2013

      Obroty

      3 305,0

      3 885,3

      4 506,2

      4 253,9

      4 552,0

      83,0

      117,6

      116,0

      91,9

      107,0

      Eksport

      1 824,1

      2 242,3

      2 516,8

      2 449,0

      2 622,8

      81,0

      122,9

      112,2

      95,5

      107,1

      Import

      1 481,0

      1 642,9

      1 989,4

      1 804,9

      1 929,2

      85,5

      110,9

      121,1

      87,5

      106,9

      Saldo

      343,1

      599,4

      527,4

      664,1

      693,6

       

       

       

       

       

       

       

      4.3 Inwestycje

       

      Dania, relatywnie do swego potencjału gospodarczego, jest znaczącym inwestorem zagranicznym w Polsce. Spadająca konkurencyjność gospodarki duńskiej sprzyja relokowaniu produkcji i outsourcingowi usług, a także przenoszeniu działalności do Polski.

       

      Tabela: Stan zobowiązań Polski z tytułu zagranicznych inwestycji bezpośrednich Danii na koniec lat 2007-2013 w mln EUR

       

      Kraj

      2007

      2008

      2009

      2010

      2011

      2012

      2013

      Dania

      3090,7

      2831,1

      3087,5

      3217,7

      3249,4

      3682,8

      2832,6

      Źródło: Narodowy Bank Polski

       

      Według danych Głównego Urzędu Statystycznego, do końca 2013 r. w Polsce zarejestrowano 863 spółki z udziałem kapitału duńskiego, w tym 748 spółek z udziałem większościowym. 318 spółek z udziałem kapitału duńskiego zatrudniało ponad 9 osób. Duńscy inwestorzy największą część kapitałów zainwestowali w sektorze produkcji przemysłowej (33%) i w handlu (36%). Pod względem terytorialnym najwięcej kapitałów duńskich zainwestowano w województwie mazowieckim (42%), zachodniopomorskim (16%) i pomorskim (11%).

      Na liście największych duńskich inwestorów zagranicznych za 2013 rok prowadzonej przez PAIiIZ znajdują się 64 firmy duńskie. Zdecydowana większość ulokowała swój kapitał w przetwórstwie przemysłowym (46 firm), w usługach finansowych (5 firm), oraz handlu (4 firmy). Dwie z nich, tj. Broen Sp. z o.o. i Danfoss Poland to także najwięksi eksporterzy i importerzy do/z Danii. W latach 2009 – 2013 PAIiIZ doprowadziła do rozpoczęcia 5 inwestycji pochodzących z Danii. Projekty duńskie stanowiły nieco ponad 2% ogółu pod względem zainwestowanego kapitału.

       

      W Danii wg danych NBP za 2013 r. zainwestowano kapitał polski o łącznej wartości 130,5 mln EUR, co daje temu krajowi 17. miejsce, z udziałem 0,63% kapitału polskiego zainwestowanego za granicą (ogółem 20,65 mld EUR). Wg danych duńskiego banku centralnego, w Danii zainwestowano ok. 268 mln EUR kapitału polskiego.

       

      Polskie inwestycje w Danii ograniczają się do dwóch dużych przedsięwzięć. Amica Wronki kupiła duńskiego producenta AGD – firmę GRAM Domestic A/S. Na duńskim rynku marka ta posiada około 20% udział, natomiast w całej Skandynawii jej udział wynosi ok. 10%. Marka Gram jest marką należącą do najbardziej renomowanych i drogich na rynku skandynawskim. Spółka AMICA Wronki S.A. wykorzystała zarówno markę Gram Domestic, jak również kanały dystrybucyjne tej firmy do wprowadzenia na rynek urządzeń produkowanych przez Amicę w Polsce.

       

      Drugą firmą, która zainwestowała w Danii w 2009 roku jest Asseco Poland, która przejęła 51,65% akcji w grupie IT Practice A/S. IT Practice to firma specjalizująca się w budowie aplikacji oraz tzw. rozwiązań pod klucz, a także w usługach z zakresu integracji systemów, optymalizacji architektury i infrastruktury IT. 

       

      4.4 Współpraca regionalna i samorządów gospodarczych

       

      Duńskie miasta mają obecnie 28 polskich miast partnerskich. Ze względu na samodzielność i silną pozycję duńskiej administracji lokalnej kluczowe znaczenie ma budowanie bezpośrednich relacji partnerów duńskich z polskimi samorządami, zwłaszcza z obszaru Polski północnej i zachodniej. W 2011 r. celowi temu służyła zorganizowana przez Ambasadę RP w Kopenhadze, we współpracy z władzami samorządowymi, promocja woj. zachodniopomorskiego i Szczecina w Danii. Z kolei w 2012 r. placówka zrealizowała podobny projekt z władzami woj. pomorskiego i Gdańska, a w maju 2013 r. z władzami woj. łódzkiego i Łodzi. Aktywną współpracę z partnerami z Bornholmu prowadzą też samorządy woj. warmińsko-mazurskiego.

       

       

      Dostęp do rynku


       

       

      5.1 Dostęp do rynku dla polskich towarów i usług

       

      Dania stosuje zasady Jednolitego Rynku, zatem towary polskiego eksportu korzystają na rynku duńskim z takich samych warunków dostępu jak towary dostarczane przez pozostałych eksporterów unijnych. W Danii nie istnieją przeszkody prawne ani bariery administracyjne ograniczające możliwości eksportu na ten rynek polskich towarów i usług. Specyficzne uwarunkowania rynkowe (skala rynku konsumenckiego, związki dystrybutorów z producentami, rola pośredników handlowych w dystrybucji towarów, wymóg stosowania języka duńskiego w dokumentacji działalności, itp.) mogą mieć ograniczający wpływ na zainteresowanie polskich przedsiębiorców angażowaniem się w działalność gospodarczą na rynku duńskim. Niektóre przepisy duńskie dopuszczające do wykonywania montażu i napraw np. instalacji elektrycznych i hydraulicznych wyłącznie przez firmy posiadające specjalistyczne uprawnienia zawodowe uzyskane oraz autoryzowane na terenie Danii, ograniczają możliwość świadczenia usług w tym zakresie przez polskich wykonawców działających na rynku duńskim. Specyfika niektórych standardów narodowych w budownictwie, jeśli nie są znane firmom zagranicznym, może mieć charakter ograniczający ich działalność.

       

      5.2 Dostęp do rynku pracy. Świadczenie usług i zatrudnienie obywateli RP

       

      Od 1 maja 2009 r. zniesiono okres przejściowy dotyczący ograniczenia wolnego przepływu siły roboczej z nowych krajów członkowskich UE. Obecnie obywateli polskich obowiązują przepisy stosowane wobec wszystkich obywateli UE na równi.

       

      W Danii obowiązuje system rejestracji przedsiębiorstw zagranicznych – także z państw członkowskich UE – świadczących usługi na terytorium tego kraju (tzw. RUT). Zagraniczne firmy, które wysyłają pracowników do pracy w Danii, muszą przekazywać szereg dodatkowych informacji o firmie i pracownikach do Urzędu ds. Działalności Gospodarczej [Danish Business Authority – Erhvervsstyrelsen]. W szczególności dotyczy to usług w branży rolniczej, leśnej, ogrodniczej oraz budowlanej, gdzie większość firm zagranicznych działających na lokalnym rynku to firmy polskie.

       

      W Danii nie istnieje obowiązek uzyskiwania przez obywateli polskich zezwolenia na pobyt i pracę. Przy pobycie do 3 miesięcy, a w przypadku pobytu związanego z poszukiwaniem pracy do 6 miesięcy, nie istnieją w tym kraju żadne wymogi związane z koniecznością załatwiania formalności pobytowych. Osoby przyjeżdżające do Danii w celu podjęcia pracy na okres dłuższy niż 3 miesiące muszą najpóźniej przed upływem 3 miesięcy od wjazdu na terytorium tego kraju wystąpić do władz duńskich z wnioskiem o ich zarejestrowanie i wydanie stosownego zaświadczenia, tzw. dowodu rejestracji pobytu obywateli UE, stanowiącego dokumentację prawa legalnego pobytu i pracy w Danii powyżej 3 miesięcy. Rejestracja następuje po złożeniu formularza wniosku (OD1) z załączoną umową o pracę lub wystawionym przez pracodawcę zaświadczeniem o zatrudnieniu. Powyższy dowód rejestracji pobytu wystawiany jest bezterminowo i zachowuje swoją ważność, dopóki spełnione są warunki, które stanowiły podstawę jego wystawienia. Prawo do uzyskania dowodu rejestracji pobytu mają osoby pozostające w stosunku pracy, osoby prowadzące indywidualną działalność gospodarczą, osoby studiujące, a także osoby posiadające odpowiednie środki finansowe w zakresie wystarczającym na zapewnienie utrzymania i nie stanowiące ryzyka stania się obciążeniem dla finansów publicznych.

       

      Polacy zatrudnieni są głównie w branży usługowej, w przemyśle, w rolnictwie, w branży budowlanej, handlu oraz branży hotelarskiej. Polacy przybywający aktualnie do Danii to osoby młode. W 2009 roku 31% było w wieku 20-29 lat, 23% w wieku 30-39 lat, a 16% w wieku 40-49 lat. W 2011 roku w grupie imigrantów z Polski 28% to osoby w wieku 20-29 lat, 25% w wieku 0-39 lat a 15% w wieku 40-49 lat. W ciągu ostatnich lat zwiększyła się liczba dzieci i młodzieży wśród polskich migrantów (w wieku od 0 do 19 lat) z 8% do łącznie 10% ogółu.

       

      5.3 Nabywanie i wynajem nieruchomości

       

      Zasady nabywania nieruchomości w Danii regulują: przepisy ustawy z 1959 roku o nabywaniu nieruchomości (w tym przez cudzoziemców, jako że zawierają wymóg stałego zamieszkania), ze zmianami wprowadzonymi rozporządzeniem z 28.8.1986 r., przepisy ustawy z 24.9.2009 r. o zagospodarowaniu przestrzennym, przepisy ustawy z 2007 r. o domach letniskowych i kempingach oraz przepisy ustawy z 01.06.2010 r. o nieruchomościach rolnych. Zgodnie z wymienionymi regulacjami prawnymi nieruchomości (w tym także domy letniskowe) mogą w Danii nabyć osoby lub firmy, które posiadały w tym kraju stałe miejsce zamieszkania lub miały tu swą siedzibę od minimum 5 lat. W przypadku okresu krótszego niż 5 lat obowiązuje ogólna zasada uzyskania zezwolenia na nabycie nieruchomości od duńskiego Ministerstwa Sprawiedliwości.

       

      W przypadku obywateli państw członkowskich Unii Europejskiej prowadzących działalność gospodarczą w Danii, zezwolenie na zakup nie jest wymagane, jeżeli nieruchomość ma stanowić stałe zamieszkanie dla pracowników lub ma być wykorzystywana do prowadzenia działalności firmy.

       

      Reguły nabycia gospodarstw rolnych określa ustawa w sprawie gospodarstw rolnych z 1967 roku, wielokrotnie nowelizowana, ostatnio w 2010 roku. W 1973 roku wprowadzono wymóg stałego zamieszkania nabywcy gospodarstwa rolnego na terenie Danii, a w 1994 roku zaostrzono jej przepisy przez wzmocnienie zasady pierwokupu w nabywaniu nieruchomości rolnych. Nowelizacja ustawy w 2010 roku zniosła limit maksymalnej liczby zwierząt hodowlanych, limit obszaru gruntu, określenie maksymalnego obszaru w przypadku łączenia gospodarstw (dotychczas maksymalnie 400 ha) i liczby nabywanych gospodarstw. Ustawa ta gwarantuje odpowiednie wykorzystanie ziemi rolnej. Odnosi się ona do wszystkich gospodarstw powyżej 2 ha zarejestrowanych w krajowym rejestrze katastralnym. Nabywca ziemi rolnej musi być pełnoletni, posiadać obywatelstwo jednego z państw członkowskich Unii Europejskiej lub Europejskiego Obszaru Gospodarczego oraz spełnić wymóg osiedlenia się w gospodarstwie rolnym nie później niż w ciągu 6 miesięcy od jego nabycia. Wszystkie zawarte w ustawie przepisy odnoszą się zarówno do cudzoziemców jak i Duńczyków. Osoba ubiegająca się o prawo do kupna gospodarstwa rolnego musi uzyskać zezwolenie, jeśli mieszka w Danii krócej niż 5 lat.

       

      Osoba przebywająca w Danii ma możliwość dzierżawienia odpowiedniej dla siebie nieruchomości w oparciu o sporządzoną w tym celu pisemną umowę z właścicielem lub zarządcą nieruchomości.

       

      5.4 System zamówień publicznych

       

      Duńska Agencja Konkurencyjności (Danish Competition Authority – www.ks.dk) jest instytucją administracji rządowej odpowiedzialną za stosowanie systemu zamówień i przetargów publicznych. Dania zaadoptowała unijne regulacje prawne dotyczące przetargów publicznych. Regulacje te dokładnie wyszczególniają wartości graniczne określone przez Komisję Europejską, dotyczące przetargów na prace konstrukcyjno-budowlane, na zakup towarów i usług, poniżej których obowiązują przepisy duńskie.

       

      Wszystkie przetargi publiczne organizowane wg procedur unijnych i część przetargów podlegających regulacjom duńskim są ogłaszane na stronie internetowej www.udbudsportalen.dk, należącej do Narodowej Agencji Budownictwa i Przedsiębiorstw (National Agency for Enterprise and Construction – www.ebst.dk). Wielu inwestorów - organizatorów przetargów podlegających duńskim regulacjom preferuje jednakże ogłaszanie ich na własnych stronach internetowych lub/i w prasie regionalnej.

       

      5.5 Ochrona własności przemysłowej i intelektualnej

       

      Duńskie Biuro Patentów i Znaków Towarowych (Danish Patent and Trademark Office) jest organem administracji państwowej odpowiedzialnym za rejestrację patentów, wzorów użytkowych, zdobniczych i znaków towarowych, ochronę praw ich właścicieli, przygotowanie przepisów i udzielanie informacji. Współpracuje ono z biurami patentowymi innych krajów oraz obsługuje zainteresowane osoby zagraniczne. Świadczy także usługi o charakterze komercyjnym w zakresie ochrony własności przemysłowej i sporządza ekspertyzy prawne i techniczne. Strona internetowa Duńskiego Biura Patentów (www.dkpto.dk) udostępnia regulacje prawne w zakresie Intellectual Property Rights, jak również zasad aplikowania o rejestrację patentów, wzorów użytkowych, zdobniczych i znaków towarowych. Biuro działa także w zakresie promocji rozwoju innowacji i poprawy pozycji konkurencyjności przedsiębiorstw duńskich.

       

      System ochrony własności przemysłowej w Danii regulowany jest ustawami: o patentach z 28 stycznia 2009 roku (na jej podstawie autorzy wynalazków mających zastosowanie przemysłowe mogą występować o wydanie patentu i otrzymać wyłączne prawo używania go w celach komercyjnych); o wzorach użytkowych z 28 stycznia 2009 roku (określa zasady ochrony nowych wzorów nadających się do zastosowania przemysłowego); o znakach towarowych z 28 stycznia 2009 roku (dzięki niej osoby prywatne i prawne mogą korzystać z wyłącznego prawa do używania znaku towarowego i nazwy handlowej); o wzornictwie z 28 stycznia 2009 roku (definiuje wzornictwo oraz zasady rejestracji i ochrony jego wytworów); o ochronie topografii półprzewodników z 9 grudnia 1987 roku.

       

      Dania ratyfikowała Układ o Współpracy Patentowej, podpisany w Waszyngtonie w 1970 roku, i Europejską Konwencję Patentową z Monachium z 1973 roku oraz podpisała Porozumienie Madryckie z 1981 roku i Protokół Madrycki z 1989 roku o międzynarodowej rejestracji znaków towarowych, jak również Porozumienie Genewskie z 1999 roku o międzynarodowej rejestracji wzorów zdobniczych.

       

      Prawa autorskie i własność intelektualna jest w Danii obszarem odpowiedzialności Ministerstwa Kultury. Problematyka ta uregulowana jest ustawą o prawie autorskim z 27 lutego 2010 roku, która określa podlegające ochronie dzieło, jako utwór literacki lub artystyczny w formie pisanej, mówionej, graficznej, plastycznej, muzycznej, dramatycznej, filmowej, fotograficznej, albo jako dzieło architektury i sztuki stosowanej oraz w innych formach, np. programy komputerowe. Ustawa określa również zakres ochrony dzieła i warunki wykonywania kopii.

       

      Przydatne linki i kontakty


       

      6.1 Ministerstwa

       

      Ministerstwo Spraw Zagranicznych – www.um.dk

      Ministerstwo Gospodarki i Spraw Wewnętrznych - www.oim.dk

      Ministerstwo Przedsiębiorczości i Wzrostu – www.evm.dk

      Ministerstwo Finansów – www.fm.dk

      Ministerstwo Klimatu, Energii i Budownictwa – www.kemin.dk

      Ministerstwo Badań Naukowych, Innowacji, i Szkolnictwa Wyższego – www.fivu.dk

      Ministerstwo Żywności, Rolnictwa i Rybołówstwa – www.fvm.dk

      Ministerstwo Podatków – http://www.skm.dk/

      Ministerstwo Środowiska – www.mim.dk

      Ministerstwo Obrony – www.fmn.dk

      Ministerstwo Spraw Socjalnych i Integracji – www.sm.dk

      Ministerstwo Sprawiedliwości – www.justitsministeriet.dk

      Ministerstwo Dzieci i Edukacji – www.uvm.dk

      Ministerstwo Transportu – www.trm.dk

      Ministerstwo Obszarów Miejskich, Mieszkalnych i Wiejskich – www.mbbl.dk

      Ministerstwo Zatrudnienia – www.bm.dk

      Ministerstwo Zdrowia – www.sum.dk

      Ministerstwo Równouprawnienia i Spraw Kościoła – www.miliki.dk

      Ministerstwo Kultury – www.kum.dk

       

      6.2 Agencje rządowe

       

      Duński Urząd Statystyczny – www.dst.dk

      Trade Council – www.um.dk/en/tradecouncil

      Invest in Denmark – www.investindk.com

      VisitDenmark - www.visitdenmark.dk

      Duńska Agencja Energii – www.ens.dk

      Duński Nadzór Finansowy - www.ftnet.dk

      Duńskie Biuro Patentów i Znaków Handlowych – www.dkpto.dk

      Duńska Agencja ds. Konkurencji – www.kfst.dk

      Duńska Służba Celna – www.skat.dk

      Duńska Agencja ds. Przedsiębiorstw – www.erhvervsstyrelsen.dk

      Duński Zarząd Weterynaryjny i Żywności – www.foedevarestyrelsen.dk

      Duński Zarząd Regulacji Energetyki - www.energitilsynet.dk

      Agencja ds. Konkurencji i Konsumentów – www.forbrug.dk

      Duńska Agencja ds. Transportu – www.trafikstyrelsen.dk

      Duński Zarząd Morski – www.dma.dk

      Duńska Agencja Ochrony Środowiska – www.mst.dk

      Duńska Agencja ds. Zdrowia i Medycyny – www.sundhedsstyrelsen.dk

      Duńska Służba Imigracyjna – www.nyidanmark.dk

      Agencja ds. Cyfryzacji – www.digst.dk

       

      6.3 Samorządy gospodarcze

       

      Duńska Izba Handlowa - www.danskerhverv.dk

      Konfederacja Duńskiego Przemysłu - www.di.dk

      Duńska Federacja Małych i Średnich Przedsiębiorstw - www.dfsme.dk

      Duńska Rada Mleczarstwa - www.danishdairyboard.dk

      Konfederacja Duńskich Pracodawców – www.da.dk

      Danish Federation of Small and Medium-Sized Enterprises – www.hvr.dk

      Danish Food and Agriculture Council - www.lf.dk

       

      6.4 Prasa ekonomiczna

       

      Børsen - dziennik - www.borsen.dk

      Berlingske Business – dziennik - www.business.dk

      DI Business - tygodnik Konfederacji Duńskiego Przemysłu - www.di.dk

      Kwartalnik Duńskiej Izby Handlowej - www.danskerhverv.dk

       

       

       

      27 czerwca 2013 (ostatnia aktualizacja: 15 kwietnia 2015)

      Drukuj Drukuj Podziel się treścią: