close

  • Polsce – służyć, Europę – tworzyć, Świat – rozumieć

     

  • ESTONIA

  • Estonia

    •  

       Informacje o kraju


       

      Oficjalna nazwa kraju:               

      Republika Estońska

       

      Stolica:                                        

      Tallinn

       

      Położenie geograficzne:             

      Europa Wschodnia, nad Zatoką Fińską Morza Bałtyckiego pomiędzy Łotwą, Rosją. Odległości z Tallinna: do Helsinek 85 km, Rygi 310 km, St. Petersburga 350 km, Sztokholmu 375 km. Lasy pokrywają 55% kraju, Estonia posiada 1.521 wysp.

       

      Ludność:                                           

      1 317 797 (dane na 1 stycznia 2017 r.). Gęstość zaludnienia wynosi  29 osób na km2

       

      Powierzchnia:                                    

      45.227 km2

       

      Główne miasta:                                   

      Tallinn, Tartu, Narva, Kohtla-Järve, Pärnu.

       

      Podział administracyjny:                  

      15 prowincji, 33 miasta, 194 obszary wiejskie.

       

      Język urzędowy:                                 

      estoński, powszechny język rosyjski, możliwość ograniczonego porozumienia się  w języku angielskim i fińskim.

       

      Klimat:                                                

      wilgotny, umiarkowany. Średnie temperatury: -2ᵒC zimą, +19ᵒC latem, bywają mroźne zimy poniżej -20ᵒC i ciepłe lata powyżej +30ᵒC.

       

      Główne bogactwa naturalne:                 

      drewno, łupki bitumiczne, fosforany, piaskowiec, torf

       

      System walutowy:                                  

      euro (od 1 stycznia 2011 r.)

       

      Religia:                                                    

      dominujący ateizm, prawosławie i luteranizm

       

      Infrastruktura transportowa:

      krajowa sieć dróg na dobrym poziomie, niektóre drogi lokalne są poniżej standardu europejskiego. Główne lotniska: Tallin, Tartu, Parne, Kuressaare, Kärdla. Estonia posiada 14 portów,  w tym 4 w Tallinnie (Muuga, Kopli, Paldiski, Miejski) oraz w Pärnu, Kunda, Sillamae.

       

      Obowiązek wizowy:                              

      Estonia należy do strefy Schengen - swobodny przepływ obywateli UE

       

      Święto narodowe:                                  

      Dzień Niepodległości - 24 lutego. Dni wolne od pracy: 1 stycznia, 1  maja, 23-24 czerwca, 20 sierpnia, 24-26 grudnia.

       

       

       

      System administracyjny


       

      Ustrój polityczny: Demokracja parlamentarna


      Głowa państwa: Prezydent wybierany przez parlament
       

      Władza ustawodawcza:  Jednoizbowy parlament Riigikogu (101 posłów)
       

      Władza wykonawcza:  Rada ministrów
       

      Instytucje związane  z gospodarką:

       

      Ministerstwa: Gospodarki i Infrastruktury, Sprawiedliwości, Finansów, Edukacji i Badań, Środowiska,
      Rolnictwa.  

       

      Urzędy: Ochrony Konkurencji,  Ziemi, Dróg, Zamówień Publicznych, Leków, Ubezpieczenia Socjalnego, Transportu Morskiego, Patentowy, Ochrony Konsumentów, Podatków i Ceł, Pracy.

       

       Inne: Centrum Standaryzacji, Centrum Akredytacji, Inspekcja Nadzoru Technicznego, Zarząd Weterynarii i Żywności, Centrum Rozwoju Przedsiębiorczości, Rejestr Handlowy, Departament Rejestrów Sądu Miejskiego w Tallinnie. 
       

      Sądownictwo:  

       

       I poziom:   sądy wojewódzkie, miejskie i administracyjne,  II poziom:  sądy apelacyjne, III poziom: sąd najwyższy 
       

       

      Gospodarka


       

      OGÓLNA CHARAKTERYSTYKA

       

      Podstawami gospodarki estońskiej jest jej otwartość, liberalna polityka gospodarcza, sprzyjający przedsiębiorczości i inwestycjom system podatkowy oraz bankowy. Estonia stara się zwiększyć wydajność gospodarki oraz promować rozwój własnej produkcji i usług niemniej jednak tempo wzrostu gospodarczego nie jest wysokie i w ostatnich latach kształtuje się na poziomie 1,1-1,6%.

       

      Estonia charakteryzuje się relatywnie zrównoważonym budżetem, nadwyżka 0,3% PKB i niskim długiem publicznym 9,5% PKB, najniższym w UE. Średnie wynagrodzenie miesięczne brutto w 2016 r. wynosiło 1.146 euro, stopa inflacji obniżyła się z poziomu 5% w 2011 r. praktycznie do zera, na koniec 2016 r. wyniosła 0,1%, stopa bezrobocia systematycznie spada, z 16% w 2010 r. do 6,8% na koniec 2016 r.

       

      W strukturze gospodarki Estonii dominują usługi, które są głównym składnikiem PKB (71%), przemysł wytwarza 25% PKB, pozostałe gałęzie gospodarki, w tym rolnictwo 4% PKB. Gospodarka Estonii w dużej mierze korzysta ze swoich zasobów, jakimi są lasy i łupki bitumiczne. Estonia jest krajem najmniej zależnym w UE od importu energii, jedynie 12% zapotrzebowania stanowi import, 78% produkcji energii pochodzi z wydobywanych na miejscu łupków bitumicznych, 15% ze źródeł odnawialnych.

       

      Estonia przystąpiła do strefy euro w 2011 r. Przyjmując wspólną walutę założono, że gospodarka jest zbyt mała by móc w pełni korzystać z monetarnej suwerenności. Przyjęcie wspólnej waluty zlikwidowało bariery monetarne w handlu zagranicznym i poprawiło wiarygodność kraju wobec międzynarodowych rynków finansowych.

       

      Estonia jest jednym z wiodących krajów w Europie Środkowej i Wschodniej w zakresie bezpośrednich inwestycji zagranicznych na mieszkańca. Do końca 2016 r. do Estonii napłynęło ponad 18 mld euro FDI.

       

      Estonia zajmuje wysoką pozycję w międzynarodowych rankingach: International Tax Competitiveness Index – 1 miejsce, Economic Freedom – 6, Digital Economy and Society Index – 9; Ease of Doing Business – 22; Global Competitiveness – 32; Corruption Perceptions – 22, Digital Economy and Society Index – 7, Entrepreneurial Employee Activity and Competitiveness in Europe – 1. Estonia ma jedne z najwyższych międzynarodowych ratingów kredytowych w regionie: Standard&Poor: AA-/A-1+ z perspektywą stabilną; Moody’s: A1; Fitch IBCA: A+.

       

      Estonia przoduje wśród państw UE pod względem zastosowania nowoczesnych rozwiązań informatycznych np. podpis elektroniczny, e-Podatki, e-recepty, e-ID, m-parking, system X-Road łączący cyfrowo instytucje publiczne oraz ich rejestry, I-Voting, 99% transakcji bankowych jest przeprowadzana elektronicznie, praktycznie cała sfera publiczna jest objęta cyfryzacją.

       

      Do ambitnych zamierzeń Estonii w najbliższych latach należy zaliczyć projekt budowy szybkiej kolei Rail Baltic, rozbudowę Via Baltica, projekt budowy tunelu pod dnem morskim pomiędzy Tallinnem i Helsinkami, przygotowanie się do wdrożenia w telefonii standardu 5G.

       

       

      RELACJE ESTONII Z UNIĄ EUROPEJSKĄ

       

      Estonia stała się członkiem UE w 2014 r., a już w 2010 r. spełniła wymagane kryteria i z dniem 1 stycznia 2011 roku przyjęła wspólną walutę. Estonia uważa poszerzenie UE o nowe kraje za naturalną drogę wyboru wspólnych wartości, demokracji, wolnorynkowej gospodarki, nowoczesnego społeczeństwa i chętnie dzieli się swoimi doświadczeniami w zakresie wprowadzania reform ze wszystkimi zainteresowanymi krajami aspirującymi do wejścia do UE.

       

      Priorytetami rządu Estonii w UE jest umacnianie podstaw gospodarki europejskiej, budowa jednolitego rynku, agenda cyfrowa, bezpieczeństwo energetyczne, Partnerstwo Wschodnie. Estonia aktywnie uczestniczy w pracach Rady Państw Morza Bałtyckiego, podkreślając priorytet ochrony środowiska, konkurencyjności, infrastruktury i bezpieczeństwa. Zagadnieniem z agendy unijnej, które nabrało istotnego znaczenia dla Estonii jest polityka migracyjna wspólnoty. W wyniku zawartego we wrześniu porozumienia, Tallinn zobowiązał się do przyjęcia w ciągu 2 lat ok. 550 ubiegających się o azyl w krajach Unii Europejskiej. Do końca 2016 r. Estonia przyjęła kilkudziesięciu uchodźców. Estonia popiera też ideę powołania Europejskiej Straży Granicznej, przeciwna jest natomiast stałemu mechanizmowi relokacji.

       

      W sprawach klimatycznych, Estonia zdaje sobie sprawę, że nie wywiera znaczącego wpływu na zmiany w skali globalnej, jednakże wspiera wszelkie działania mogące przyczynić się do redukcji emisji gazów cieplarnianych i wprowadzania przyjaznych środowisku technologii. W Estonii panuje przekonanie, że początkowo kosztowne przedsięwzięcia przyniosą w dalszej perspektywie wymierne korzyści i dla środowiska i dla gospodarki. W energetyce, ważnym z punktu widzenia Estonii jest realizacja założeń przyjętego planu Bałtyckiego Połączenia Rynku Energetycznego w celu integracji państw bałtyckich z sieciami europejskim i utworzenia wspólnego rynku Nordic-Baltic.

       

      W stolicy Estonii ma siedzibę centrala Agency for the long term operational management of large-scale IT systems in the area of freedom, security and justice. W strukturach europejskich Estonia ma 1 komisarza, 6 europosłów, 2 sędziów w europejskim trybunale sprawiedliwości i 1 przedstawiciela w europejskim trybunale obrachunkowym (obsada  stanowiska jest w trakcie realizacji). Ważnym wydarzeniem będzie rozpoczynająca się 1 lipca 2017 r. unijna prezydencji. Przyjęte priorytety obejmują rozwój jednolitego rynku i rynku cyfrowego, utworzenie unii energetycznej, rozwój wspólnej polityki zagranicznej i inicjatywy Partnerstwa Wschodniego.

       

       

      AKTUALNA SYTUACJA EKONOMICZNA

       

      Rok 2016 nie spełnił oczekiwań jeśli chodzi o wzrost gospodarczy Estonii. Wolumen PKB w cenach bieżących osiągnął 20,9 mld euro, jest to najwyższy wynik od roku 1991, tj. od momentu odzyskania niepodległości, ale wskaźnik wzrostu osiągnął 1,6%, lepiej o 0,5% niż  w roku poprzednim. Kraj ma jeszcze dużo do zrobienia w odniesieniu do rozwoju gospodarczego.

       

      Czynnikami, które wpływają na wzrost gospodarczy Estonii są m.in. zależność Estonii od eksportu, poziom inwestycji, negatywny wpływ rosyjskich sankcji, problemy w rolnictwie (sektor mleczny i trzody chlewnej), struktura produkcji, technologia i wyposażenie, niewystarczające tempo wzrostu wydajności pracy, spadek liczby ludności i podaży na rynku pracy. Wzrost najbardziej napędza konsumpcja wewnętrzna, która wzrasta dzięki przyrostowi dochodów gospodarstw domowych, co z kolei wynika z wysokiego tempa wzrostu płac, stopniowej redukcji bezrobocia oraz niskiej inflacji. Wynagrodzenia wzrastają trzy razy szybciej niż cała gospodarka.

       

      W ostatnich kilku latach w Estonii dominowała deflacja, obecnie zauważa się zmianę trendu, pojawiły się zjawiska inflacyjne rzędu 0,1%. Wpływy podatkowe zwiększyły się, dzięki czemu sytuacja budżetowa uległa poprawie, rząd będzie kontynuował politykę równowagi budżetowej, przy jednoczesnym wykorzystaniu instrumentu deficytu, równoważonego w okresach czteroletnich. Estoński dług publiczny wynosi 9,5% PKB i praktycznie nie zmienia się od kilku lat. Poziom długu stawia Estonię na czele najmniej zadłużonych krajów unijnych.

       

      Nowy rząd, który funkcjonuje od listopada ub. roku, podjął szereg działań mających na celu ożywienie gospodarki, w tym:

       

      • reforma „work ablility”, która ma zwiększyć podaż siły roboczej,
      • bardziej ekspansywna polityka fiskalna w celu pobudzenia wzrostu,
      • czteroletni planu budżetowy dopuszczający powstanie deficytu strukturalnego,
      • zintensyfikowanie działań w dziedzinie innowacji i rozwoju infrastruktury,
      • plan strategicznych inwestycji o wartości 315 mln euro.

       

      Zasadniczymi przeszkodami w rozwoju ekonomicznym kraju jest brak wystarczającej liczby wykwalifikowanych pracowników, stosukowo niska międzynarodowa konkurencyjność, słaby popyt zewnętrzny. Do wyzwań stojących przed Estonią zalicza się niekorzystną sytuację demograficzną oraz zwolnienie tempa wzrostu wydajności pracy.

       

      Tabela głównych wskaźników makroekonomicznych Estonii

      Wskaźniki

      2013

      2014

      2015

      2016 

       PKB na 1 mieszkańca (w tys. euro)

      13,8

      14,5

      15,6

      16,1

       PKB (w mld euro)

      18,7

      19,5

      20,5

      20,9

       PKB (dynamika w %)

      1,6

      2,1

      1,1

      1,6

       Nadwyżka budżetu (% PKB)

      -1,6

      0,6

      -1,5

      +0,3

       Dług publiczny (% PKB)

      9,8

      10,6

      9,9

      9,5

       Inflacja (w %)

      2,8

      -0,1

      - 0,5

      0,1

       Stopa bezrobocia (w %)

      8,6

      7,4

      6,2

      6,8

       Eksport towarów (w mld euro)

      12,3

      12,1

      11,6

      11,9

       Import towarów (w mld euro)

      13,8

      13,7

      13,1

      13,5

       FDI w Estonii (mld euro)

      15,2

      15,9

      16,3

      18,2

       FDI Estonii (mld euro)

      4,6

      5,2

      5,5

      6,1

        Dane: Statistics Estonia

       

       

      HANDEL ZAGRANICZNY

       

      W 2016 roku, obroty handlu zagranicznego Estonii wzrosły o 3% rok do roku. Eksport osiągnął 11,9 mld euro, import 13,5 mld euro. Deficyt handlowy powiększył się od ub. roku o 10% i osiągnął poziom 1,6 mld euro. Największą nadwyżkę w handlu zagranicznych odnotowano w sektorze drzewnym i przetwórczym (głównie  meble i prefabrykaty z drewna), największy deficyt wystąpił w branży urządzeń transportowych, surowców i produktów przemysłu chemicznego. Podobnie jak w latach ubiegłych największą grupą towarową w eksporcie jest wyposażenie elektryczne (22% ogółu), drewno i produkty z drewna (10%) oraz produkty rolne (9%).

       

      Estonia: handel zagraniczny (mln euro)

       

      2013

      2014

      2015

      2016

      Eksport

      10.330,0

      12.084,9

      11 628 ,8

      11 897.2

      Import

      11.492,7

      13.725,4

      13 072,9

      13 492.9

      Saldo hz

      -1.162,7

      -1.640,5

      -1.444,1

      -1 595.8

      Dane: Statistics Estonia

       

      Głównymi kierunkami estońskiego eksportu jest Szwecja (18% ogółu), Finlandia (16%) i Łotwa (9%). W 2016 r. największy wzrost eksportu objął Meksyk, Niemcy i Finlandię, z kolei niższe wyniki w eksporcie nastąpiły w stosunku do Łotwy, Szwecji i USA. Udział towarów produkcji estońskiej w całości eksportu wyniósł 72%.

      W imporcie Estonii dominują urządzenia elektryczne (18%), transportowe (11%), produkty rolne i żywnościowe (11%). W 2016 roku zmniejszył się import produktów mineralnych, zwiększył metali i urządzeń transportowych. Estonia najwięcej importuje z Finlandii (13%), Niemiec (11%) i Litwy (9%). Największe wzrosty w imporcie odnotowano z Holandii, Węgier i Francji. Polska od kilku lat utrzymuje się na wysokim poziomie ponad 7%. Spadki w imporcie nastąpiły z Finlandii i Rosji.

      Estonia eksportuje towary do 179 krajów, importuje z 144 państw. Estonia ma pozytywny bilans handlowy z 97 krajami. Największa nadwyżka występuje w handlu ze Szwecją, Norwegią, Meksykiem i Finlandią. Najwyższy deficyt ma miejsce w handlu z Niemcami, Polską i Litwą.

      W pierwszej połowie 2016 r. wartość eksportu w cenach bieżących wyniosła 5,8 mld euro, importu 6,7 mld euro, deficyt handlu zagranicznego 0,9 mld euro. W skali całego roku może oznaczać to podobny wynik w eksporcie co w roku 2015, w imporcie może nastąpić niewielki wzrost. Saldo obrotów może zwiększyć się o 25%. Prognozy wskazują, że w 2016 r. eksport wzrośnie o 1,2%, import o 3,1%, w roku przyszłym odpowiednio 3,5% i 3,3%.

       

      Główni partnerzy handlowi Estonii w 2016 roku (mln euro)

      Kraj

      Estoński eksport

      % całości eksportu

      Estoński import

      % całości importu

      Chiny

      168

      1,42

      555

      4,12

      Dania

      378

      3,18

      258

      1,92

      Finlandia

      1.905

      16,02

      1.758

      13,03

      Francja

      198

      1,67

      281

      2,08

      Germany

      696

      5,85

      1.480

      10,98

      Łotwa

      1.095

      9,21

      1.127

      8,36

      Litwa

      712

      5,99

      1.277

      9,47

      Holandia

      327

      2,75

      848

      6,29

      Norwegia

      482

      4,06

      95

      0,71

      Polska

      258

      2,17

      975

      7,23

      Rosyjska Federacja

      776

      6,52

      747

      5,54

      Szwecja

      2.131

      17,91

      1.121

      8,31

      Wlk. Brytania

      287

      2,41

      335

      2,49

      USA

      317

      2.67

      193

      1.43

      Dane: Statistics Estonia

       

       

      ROLNICTWO

       

      W 2016 r. wartość produkcji rolnej osiągnęła poziom 767 mln euro, jest to o 18% mniej niż w roku poprzednim. Ubiegły rok był trudny dla upraw, plany zmniejszyły się wskutek niekorzystnych warunków pogodowych. Bardziej pozytywne wyniki osiągnęła hodowla zwierząt, produkcja była wydajniejsza, zwłaszcza mleka. W ciągu roku cena skupu mleka wzrosła z 237 do 323 euro za tonę, co daje nadzieję na przezwyciężenie kryzysu.

       

      Wartość upraw roślinnych wyniosła 309 mln euro (spadek o 41%), hodowla 356 mln euro (wzrost o 6%). Średni plon z hektara (2.658 kg) utrzymał się na poziomie ubiegłych lat. Spadek liczby gospodarstw trzody chlewnej spowodował zmniejszenie produkcji mięsa o ogółem 10%. Wsparcie rolnictwa z budżetu i środków unijnych wyniosło 251 mln euro, o 25 mln więcej niż w roku poprzednim. W 2016 r. podjęto decyzję w sprawie jednorazowego wsparcia producentów mleka i wieprzowiny, którzy znaleźli się w sytuacji kryzysowej w wyniku wyjątkowo niskiej ceny skupu mleka oraz negatywnych skutków epidemii ASF.

       

       

      ENERGETYKA

       

      Rząd Estonii ogłosił narodowy program energetyki, który określa strategię do 2030 roku. Plan jest nakierowany na funkcjonowanie otwartego i wolnego rynku energii elektrycznej, w tym synchronizację z unijną siecią energetyczną, na oszczędności w konsumpcji energii, zwiększanie udziału odnawialnych źródeł energii, dywersyfikację zaopatrzenia w nośniki energii oraz redukowanie liczby niedoborów w podaży energii. Zmniejszenie zużycia energii elektrycznej nastąpi poprzez zmiany w konstrukcji budynków, modernizacje oświetlenia ulic, zwiększenie wydajności centralnego ogrzewania.

       

      Estonia używa do produkcji energii elektrycznej wydobywane w kraju łupki bitumiczne. Wobec zobowiązań międzynarodowych w zakresie zmian klimatycznych i ochrony środowiska, produkcja energii oparta na rodzimych łupkach olejowych będzie kontynuowana, jednakże większa uwaga będzie zwrócona na zmniejszanie emisji oraz rozwój alternatywnych źródeł energii.

       

      W opinii OECD, Estonia powinna zredukować zależność od oleju z łupków bitumicznych i iść w kierunku zielonych technologii. Generowanie energii na bazie wydobycia i przetwarzania łupków oznacza, iż kraj ma jeden z najwyższych wskaźników w zakresie gospodarki “carbon intensive”. Planowana jest budowa szeregu elektrowni wiatrowych o wartości łącznie 600 mln euro. Z odnawialnych źródeł energii w 2016 roku wyprodukowano łącznie 1.412 gigawatogodzin energii elektrycznej. Udział energii odnawialnej w całości produkcji energii elektrycznej Estonii wynosi ponad 15%, w tym z elektrowni wiatrowych 43%. Planuje się, że do roku 2030 energia odnawialna osiągnie 50-procentowy udział w całości konsumpcji. Aby osiągnąć te cele potrzebna jest modyfikacja rynku energetycznego, zmiany podatków i cen emisji gazów cieplarnianych oraz inwestycje w OŹE.

       

      Estonia kontynuuje realizuję projektów w zakresie przesyłu gazu oraz sieci elektrycznej, które poprzez lepsze połączenia, zwiększenie transmisji, nowe terminale, stacje pośrednie itp. mają na celu zwiększenie bezpieczeństwa energetycznego Estonii i regionu. Największym wyzwaniem dla Estonii w najbliższej dekadzie pozostaje program całkowitego odcięcia się od sieci energetycznej Rosji i synchronizacji z Europą zachodnią, jest to projekt polityczny, który będzie bardzo kosztowny i niemożliwy do zrealizowania bez wsparcia finansowego  ze strony UE.

       

       

      TRANSPORT

       

      Premierzy trzech krajów bałtyckich podpisali porozumienie w sprawie Rail Baltic. Jest ono niezbędne do określenia zobowiązań trzech państw w sprawie realizacji projektu nowej trasy kolejowej i z związanych z nią połączeń. W poprzednich deklaracjach nie ujęto wszystkich aspektów związanych z budową, jak również pojawiały się problemy z interpretacją poszczególnych kwestii przez partnerów z Łotwy i Litwy. Umowa określa zasadnicze ramy projektu, w tym przebieg trasy, harmonogram działań, sprawy związane z własnością infrastruktury oraz finansowaniem budowy. Przedsięwzięcie znajduje się w fazie projektowania, ustalania ostatecznego przebiegu trasy, wykupywania gruntów. Nowy rząd potwierdził poparcie dla projektu, mimo pojawiających się zastrzeżeń i krytyki, która dotyczy skutków społecznych, aspektów finansowych oraz  ochrony środowiska. Podkreśla się również nierówne zaangażowanie i możliwości konstrukcyjne w poszczególnych krajach, Rail Baltic zakłada prędkość pociągów do 240 km/h, podczas gdy np. w Polsce nie będzie to więcej niż 160 km/h. Z drugiej strony wzrasta zainteresowanie projektem ze strony Finlandii, która wspólnie z Estonią prowadzi analizy dot. ew. budowy tunelu pomiędzy Tallinnem i Helsinkami.

       

      Ministerstwo gospodarki i komunikacji Estonii opracowuje program inwestycji drogowych, którego celem jest przebudowa głównych dróg Estonii, dotyczy to również trasy Via Baltica. Powstało już szereg projektów, które przewidują na wielu odcinkach poszerzenie jezdni, rozbudowę do formatu 2+1 lub 2+2 oraz poprawę bezpieczeństwa. Temat Via Baltica nie jest eksponowany w estońskich mediach, instytucje rządowe rzadko wypowiadają się w tej kwestii.

       

      W 2016 roku estońskie porty obsłużyły 33,6 mln ton ładunków, o 4% mniej niż w roku poprzednim, głownie w wyniku spadku przewozów tranzytowych (o 11%). Największy udział w cargo mają produkty naftowe, chemiczne, rolne oraz kopalniane. Liczba kontenerów zmniejszyła się w stosunku do roku poprzedniego o 2%. Do 204,4 tys. TEU.  Liczba pasażerów zwiększyła się o 4%, do 10,5 mln osób. Największe powodzenie ma trasa Tallinn-Helsinki, 8,8 mln pasażerów oraz Tallinn –Sztokholm, 1,2 mln osób. Do estońskich portów zawinęło 6.250 statków pasażerskich, w tym 285 dużych jednostek wycieczkowych. Promy i statki przewiozły 1,9 mln pojazdów, w tym 71% osobowych i 25% ciężarowych.

       

      Estońska kolej przewiozła 25,4 mln ton towarów, jest to mniej niż kiedykolwiek w ostatniej dekadzie. W porównaniu do 2015 roku, ilość towarów spadła o 4% w portach i o 9% na kolei. Rok 2016 rok potwierdza utrzymujący się od wielu lat trend spadkowy w ilości ładunków przewożonych koleją. Tak duże spadki wolumenu usług transportowych mają negatywny wpływ na inne sektory, przede wszystkim porty i żeglugę towarową oraz sektor wytwórczy. Kiedy następuje znaczny spadek przewozów, rosną gwałtownie ceny jednostkowe w transporcie, co zmniejsza konkurencyjność przedsiębiorstw. Podjęte zostały działania w kierunku podniesienie konkurencyjności poprzez obniżenie opłat przewozowych.  

       

      Estońskie linie lotnicze Nordica powstałe w 2016 r. odnotowują poprawę w wydajności, lepsze wyniki, udało się przezwyciężyć negatywne efekty zwyżki cen paliw. W pierwotnym planie biznesowym Nordica założono stratę na poziomie 15 mln euro w 2016 r., 6 mln w 2017 r. i 3 mln w 2018 r. Pierwszym rokiem, który przyniesie zysk netto ma być 2019 r. Zawarte strategiczne partnerstwo z LOT-em jest dla Nordica bardzo korzystne. Wspólnie udało się zwiększyć wolumen operacji, zwiększyć sprzedaż, zmniejszyć koszty, utrzymać tempo rozwoju i umocnić firmę. Planowane są nowe kierunki i zwiększenie częstotliwości lotów. Nordica nie obawia się konkurencji,  skupia się na własnej ofercie i miejscowym rynku oraz dostosowuje się do sytuacji na bieżąco, co przynosi pozytywne rezultaty.

       

      W odniesieniu do możliwości powiększenia obrotów w przewozach morskich, Estonia rozpoczęła kampanię promującą rejestrację statków pod banderą estońską, oferując korzystne warunki dla armatorów m.in. podatkowe. W ciągu 5 lat, pod banderą estońską będzie zarejestrowanych 35 statków handlowych, co uczyni Estonię „większą” i bardziej widoczną. Estonia jest historycznie krajem morskim i żeby podtrzymać tradycje, należy wzmocnić wizerunek kraju poprzez ustanowienie floty handlowej pod narodową banderą.

       

      Estońskie ministerstwo przedsiębiorczości zatwierdziło programu wsparcia z budżetu państwa rozwoju sieci małych portów, na ogólną kwotę 5 mln euro. Program, który będzie dodatkowo finansowany z Europejskiego Funduszu Rozwoju regionalnego (ERDF) obejmuje 25 portów. Estonia posiada 3.800 km wybrzeża oraz żeglarskie tradycje. Istniejąca sieć małych portów nie odpowiada ambicjom i potrzebom państwa. Infrastruktura jest niewystarczająca i nie pozwala na rozwój, jak również zwiększenie atrakcyjności wybrzeża dla morskich turystów.

       

       

      INWESTYCJE BEZPOŚREDNIE

       

      Estonia jest krajem atrakcyjnym dla potencjalnych inwestorów, charakteryzuje się rozwiniętym transportem morskim, wysokim poziomem rozwoju technologicznego, stosunkowo niskimi kosztami pracy i dobrze wykwalifikowaną kadrą. Z punktu widzenia zagranicznego inwestora istotne jest również niskie zadłużenie państwa, duże możliwości rozwoju innowacyjnych technik, dobra znajomość języka angielskiego wśród pracowników w Estonii. Ograniczeniami są niewielki rozmiar rynku, niewystarczająca ilość połączeń lotniczych z największymi miastami w Europie, brak umów o unikaniu podwójnego opodatkowania z niektórymi państwami UE.

       

      Na koniec 2016 r. poziom FDI, które wpłynęły do Estonii wynosi ponad 18,2 mld euro. Największy strumień inwestycji płynie ze Szwecji, Finlandii i Holandii. Inwestycje bezpośrednie w Estonii obejmują głównie obszar finansów i ubezpieczeń, nieruchomości, handlu detalicznego i hurtowego. Estońskie inwestycje zagraniczne wynoszą wartość 6,1 mld euro, są kierowane w większości na Cypr, Litwę i Łotwę. Preferowane dziedziny estońskich FDI to usługi, finanse i ubezpieczenia, produkcja przemysłowa, nieruchomości.

       

      Estonia: międzynarodowa pozycja inwestycyjna                                                                              (mln euro)

       

       

      FDI w Estonii

      Estońskie FDI

       

      2015

      2016

      2015

      2016

      Ogółem, w tym:

      17.614

      18.208

      5.763

      6.117,8

      UE 28

      14.483

      15.174

      4.912

      5.199,7

      Strefa euro

      9.191

      9.613

      4.576

      4.761,2

      Wybrane kraje:

       

       

       

       

      Cypr

      674,8

      619,2

      1.258,4

      1.253,4

      Dania

      393,8

      481,3

      48,0

      50,6

      Finlandia

      3.950,8

      4.188,9

      363,8

      409,9

      Niemcy

      234,0

      257,2

      46,2

      69,1

      Łotwa

      569,9

      636,8

      1.086,6

      1.186,6

      Litwa

      621,6

      681,4

      1.284,6

      1.276,0

      Luxemburg

      488,6

      490,5

      10,6

      18,8

      Holandia

      1.701,2

      1.713,3

      234,4

      221,1

      Norwegia

      549,7

      451,1

      59,1

      46,7

      Polska

      50,4

      50,6

      50,8

      129,6

      Rosja

      740,9

      677,8

      231,0

      267,4

      Szwecja

      4.464,9

      4.663,3

      72,0

      97,3

       

       

      FDI w Estonii

      Estońskie FDI

       

      2015

      2016

      2015

      2016

      Ogółem

      17.614

      18.208

      5.763

      6.118

      w tym:

       

       

       

       

      Produkcja przemysłowa

      2.410

      2.496

      771

      972

      Elektryczność, gaz, klimatyzacja

      148

      150

      221

      288

      Budownictwo

      181

      172

      288

      242

      Handel hurtowy i detaliczny

      2.368

      2.318

      243

      468

      Transport i składowanie

      898

      864

      214

      224

      Łączność i komunikacja

      602

      661

      87

      82

      Finanse i ubezpieczenia

      4.684

      5.003

      847

      813

      Nieruchomości

      3.183

      3.317

      743

      825

      Nauka, technika

      1.414

      1.413

      117

      128

      Usługi

      643

      627

      1.278

      1.256

      Dane: Bank of Estonia (na dzień 31.12.2016)

       

       

      TURYSTYKA

       

      W 2016 roku ponad 3 mln osób skorzystało z bazy noclegowej w Estonii, w tym z zagranicy 2,06 mln oraz 1,27 z kraju. Jest to o 7% więcej niż w roku 2015. Ponad 73% cudzoziemców odwiedziło Estonię w celach turystycznych, 21% w celach biznesowych. Wśród mieszkańców Estonii 62% stanowiły osoby spędzające urlop, 23% realizujący sprawy biznesowe. Najwięcej turystów przyjechało z Finlandii (46%), Rosji (10%) i Łotwy (7%). Odnotowano wzrost przyjazdów z Niemiec, Szwecji, Litwy oraz krajów azjatyckich. Estonia jest w dalszym ciągu najbardziej popularnym kierunkiem dla Finów, którzy uważają kraj za bezpieczny, oferujący dobre restauracje, ciekawe miejsca i wydarzenia oraz jest dobrym miejscem na spędzenie wakacji dla rodzin z dziećmi. Szczególne zainteresowanie wzbudza Tallinn. Liczba Finów odwiedzających stolicę Estonii w 2016 r. osiągnęła rekordowy poziom ponad 1 mln.

       

      Po drastycznym spadku przyjazdów z Rosji w latach 2014 i 2015 (o 40%), następuje powolny wzrost. W 2016 r. do Estonii przyjechało o 8% więcej rosyjskich turystów niż w roku poprzednim. Wizyty z sąsiedniej Łotwy utrzymują stały trend wzrostowy od 7 lat z rzędu. W 2016 r. było o 11% więcej turystów z Łotwy niż w 2015 r. Przyjazdy z Niemiec również wykazały w ubiegłym roku zwyżkę, o 8%, turyści najczęściej odwiedzali Tallinn. Czwarty rok utrzymuje się zwiększenie liczby turystów ze Szwecji, co jest m.in. wynikiem skutecznej kampanii promocyjnej Epic Estonia.

       

       

       

      Dwustronna współpraca gospodarcza


       

      Stosunki gospodarcze z Polską rozwijają się pomyślnie. Obroty handlowe za 2016 r. wyniosły ponad 1,2 mld euro. Należy zaznaczyć, że istnieje spora, blisko czterokrotna nadwyżka polskiego eksportu do Estonii nad importem. Saldo handlu zagranicznego na koniec 2016 r. wyniosło 716,8 mln euro.

       

      Polska znajduje się na wysokim miejscu w kategorii partnerów Estonii. Polski eksport stanowi ponad 7% ogółu, (dla porównania Finlandia 13, Niemcy 11, Litwa 9, Szwecja 8%).

       

      Polska - Estonia obroty handlowe  (mln euro)

       

      2013

      2014

      2015

      2016

      Eksport

      838

      1.034

      963

      975,1

      Import

      134

      236

      264

      258,3

      Obroty

      972

      1.270

      1.227

      1.223,4

      Saldo

      704

      798

      699

      716,8

      Dane: Statistics Estonia

       

               

      Najważniejszą grupę towarów w polskim eksporcie do Estonii stanowią urządzenia mechaniczne i elektryczne, produkty przemysłu chemicznego i metalowego, pojazdy, tworzywa sztuczne, artykuły spożywcze. Towary wyeksportowane z Polski stanowią 7,23% ogółu estońskiego importu. Dotychczasowe obserwacje zdają się potwierdzać tezę o konkurencyjności polskiego eksportu, a zwłaszcza jego korzystnej relacji jakości do ceny, co jest istotnym kryterium dokonywania wyboru. Odnotować należy rosnącą aktywność polskich przedsiębiorstw, którzy poszukują nowych partnerów w Estonii. Import z Estonii jest niewielki, obejmuje głównie maszyny i urządzenia, drewno i wyroby z drewna, celulozę, papier, tekturę, wyroby metalowe.

       

      W ostatnim okresie, na rynku przewozów lotniczych zaznaczyła się obecność LOT-u, który stał się strategicznym partnerem estońskiego narodowego przewoźnika Nordica. Współpraca oceniana jest w Estonii wysoko, dzięki niej estońskie linie lotnicze, poprzez Warszawę, oferują nowe połączenia, lepszą obsługę, większą częstotliwość lotów i jednocześnie powiększają możliwości rozwoju swojej firmy. 

       

      Ważnym dla Estonii jest kontrakt na dwa promy zamówione w Stoczni Gdańskiej. Pierwszy ze statków rozpoczął obsługę pasażersko-towarową pomiędzy dużymi wyspami Estonii a stałym lądem, drugi przechodzi ostatnie testy. Zjawiskiem negatywnym okazało się niedotrzymanie pierwotnego terminu dostawy.

       

      Na lokalnym rynku funkcjonują poprzez swoich miejscowych agentów takie firmy jak LPP, PZU, LOT, Solaris, jednakże jest to bardziej poszerzanie rynków zbytu, pozyskiwanie nowych klientów lub podtrzymywanie wcześniej rozwiniętych relacji handlowych niż bezpośrednie inwestycje. W sklepach różnych sieci można znaleźć towary wyprodukowane w Polsce, ale są one często sprzedawane pod obcą marką.

       

      Obroty handlowe Polska – Estonia   (mln euro)

       

       

      2015

      2016

      Nr

      Sekcje CN

      Eksport

      Import

      Eksport

      Import

       

      Ogółem

      962,6

      264,4

      975,1

      258,3

      I

      produkty pochodzenia zwierzęcego

      20,1

      9,5

      30,2

      13,2

      II

      produkty pochodzenia roślinnego

      16,8

      2,2

      16,7

      0,8

      III

      tłuszcze, oleje

      3,7

      4,0

      3,6

      0,4

      IV

      gotowe artykuły spożywcze, napoje

      72,3

      3,7

      60,3

      2,0

      V

      produkty mineralne

      4,6

      5,1

      8,2

      1,6

      VI

      produkty przemysłu chemicznego

      113,2

      13,1

      121,4

      14,0

      VII

      tworzywa sztuczne, kauczuk i wyroby

      71,4

      10,7

      70,9

      11,2

      VIII

      Skóry i wyroby, art. podróżne, torby,

      2,5

      2,6

      3,3

      0,4

      IX

      drewno i wyroby

      15,8

      25,8

      22,2

      27,3

      X

      ścier drzewny, papier i tektura

      17,7

      20,2

      20,6

      21,1

      XI

      materiały i wyroby włókiennicze

      39,9

      6,2

      56,0

      5,4

      XII

      obuwie, nakrycia głowy, parasole

      7,5

      1,3

      10,4

      0,2

      XIII

      wyroby z kamieni, cementu .szkło

      38,7

      8,8

      36,0

      2,3

      XIV

      metale i kamienie szlachetne

      2,2

      23,8

      8,4

      21,1

      XV

      wyroby z metali nieszlachetnych

      96,6

      18,7

      102,8

      23,5

      XVI

      urządzenia mechaniczne i elektr.

      313,8

      99,1

      258,1

      85,9

      XVII

      pojazdy, statki powietrzne, pływające

      81,0

      14,4

      97,7

      15,1

      XVIII

      przyrządy, aparaty optyczne, pomiar.

      9.7

      1,1

      12,5

      1,6

      XIX

      broń i amunicja; części i akcesoria

      0

      0

      0

      0

      XX

      wyroby różne

      34,2

      9,0

      35,3

      11,1

      XXI

      dzieła sztuki, przedmioty kolekcj.

      3

      0

      0,1

      0

      XXII

      pozostałe

      8

      0

      0

      0

      Dane: Statistics Estonia

       

      Do 10 największych polskich eksporterów należą Flextronics International Poland, Renault Polska, Przedsiębiorstwo Handlowe A-T, Unilever Polska, Bayer, Mercedes-Benz Polska, Animex Food, LPP, ABC Data, Ferrero Polska. W grupie 10 przedsiębiorstw, które importują towary z Estonii znajdują się: Alstom Power, Utasz-Speed, ABB, Ensto Pol, CEIDG (Poznań, Piastów), Fabryka Papieru Kaczory, Arctic Paper, Zap Sznajder Batterien, Kostrzyn Spółka Akcyjna, Kompania Leśna Chodkiewicz, Mazurkiewicz, Petrykowski.

       

      Na 31 grudnia 2016 r. zaangażowanie inwestycyjne Polski w Estonii wynosiło 50,6 mln euro (wzrost o 32% w porównaniu ze stanem na koniec 2015 r.). Największa aktywność ma miejsce w sektorze produkcyjnym, handlu, budownictwie i nieruchomościach. Poziom bezpośrednich inwestycji estońskich w Polsce wzrósł blisko trzykrotnie  z  46 do 129,6 mln euro. Największy wzrost odnotowano w pozycji produkcja przemysłowa (siedmiokrotnie). Na dalszych pozycjach znajduje się handel i sektor finansowo-ubezpieczeniowy.

       

      Inwestycje bezpośrednie Polski i Estonii  (mln euro)

       

      Polskie FDI w Estonii

      Liczba firm

      Polskie FDI w Estonii

      Liczba firm

      FDI Estonii w Polsce

      Liczba firm

      FDI Estonii w Polsce

      Liczba firm

       

      Wg stanu na 31.12.2016

      Wg stanu na 31.12.2015

      Wg stanu na 31.12.2016

      Wg stanu na 31.12.2015

      Ogółem

      50,6

       

      38,3

       

      129,6 

       

      46,0

       

      Produkcja przemysł.

      21,0 

      30

      11,6

      31

      85,9

      6

      12,1

      5

      Budownictwo

      4,5

      16

      4,4

      15

      -

      -

      -

      -

      Handel

      11,5

      106

      3,9

      95

      21,1

      13

      14,1

      12

      Transport i skład.

      0,2

      14

      0,5

      11

      -0,7

      3

      0,7

      3

      Łączność

      0,3

      24

      5,5

      10

      0,3

      3

      x

      x

      Finanse i ubezpiecz.

      2,5

      34

      2,6

      26

      8,8

      8

      14,2

      10

      Nieruchomości

      4,5 

      7

      4,5

      6

      0,8

      3

      0,9

      3

      Nauka, technika

      1,7

      37

      3,3

      25

      0,9

      5

      0,8

      4

      Usługi

      1,1

      38

      0,8

      22

      x

      x

      x

      x

      Kultura, sztuka,

      0,2

      4

      0,3

      5

      x

      x

      x

      x

      Niesklasyfikowane

      1,9

      x

      1,7 

      x

      2,9

      x

      2,1

      x

        Dane: Bank of Estonia,  x – dane zakwalifikowane przez BoE jako poufne

       

       

       

      Gospodarcze umowy dwustronne:

       

      1. Umowa między Rzeczpospolitą Polską a Republiką Estońską w sprawie unikania podwójnego opodatkowania  i zapobiegania uchylaniu się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i majątku z 9 maja 1994 r.
      2. Umowa między Rzeczpospolitą Polską a Republiką Estońską w sprawie wzajemnego popierania i ochrony inwestycji z dnia 6 maja 1993 r.
      3. Umowa między Rzeczpospolitą Polską a Republiką Estońską o pomocy prawnej i stosunkach prawnych w sprawach cywilnych, pracowniczych i karnych z 27 listopada 1998 r.
      4. Umowa między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Republiki Estońskiej o współpracy w dziedzinie turystyki z 22 września 2004 r.

       

      Dostęp do rynku


       

      Estonia jest krajem o przyjaznym nastawieniu władz dla przedsiębiorczości, prowadzenia handlu, zagranicznych inwestycji, w szczególności kierowanych do sektorów nastawionych na eksport, innowacje i rozwój regionalny. Obowiązujące w biznesie i handlu zasady oparte są na uregulowaniach unijnych. Od momentu przystąpienia Polski i Estonii do UE nie odnotowano utrudnień w eksporcie polskich towarów, ani innych przeszkód dla polskich podmiotów gospodarczych. Estonia nie stosuje ograniczeń w dostępie do rynku pracy (swoboda świadczenia pracy dla obywateli krajów członkowskich UE). Pobyt dłuższy niż 6 miesięcy wymaga rejestracji w miejscowym urzędzie wojewódzkim. Zagraniczne osoby prawne i fizyczne mogą swobodnie nabywać nieruchomości, przy czym w przypadku nabycia ziemi na wybrzeżu niezbędne jest dokonanie uzgodnień z władzami samorządowymi. Nabycie ziemi rolnej lub zalesionej reguluje ustawa o ograniczeniach w nabyciu nieruchomości. Estonia stosuje analogiczne do innych krajów UE rozwiązania w zakresie zamówień publicznych oraz ochrony praw autorskich i pokrewnych, kraj jest stroną konwencji Paris Convention for the Protection of Industrial Property, Estonia ratyfikowała także konwencję Międzynarodowej Organizacji Własności Intelektualnej (WIPO). Akty prawne oraz przepisy wykonawcze znajdują się na stronie internetowej http://www.legaltext.ee.

       

      INFORMACJE NA TEMAT PROWADZENIA DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ W ESTONII

       

      Zakładanie firmy

      Najbardziej powszechne są przedsiębiorstwa zorganizowane w formie:

      • prywatna spółka z ograniczoną odpowiedzialnością (OÜ) – kapitał min. 2.500 euro (firmy małe lub średnie, prosta struktura zarządzania);
      • publiczna spółka z ograniczoną odpowiedzialnością (AS) – kapitał min. 25.000 euro (duże przedsiębiorstwa, forma obowiązkowa dla banków i towarzystw ubezpieczeniowych,  rozbudowany system zarządzania i nadzoru).

      Innym rodzajami firm mogą być spółki jawne, spółki komandytowe, stowarzyszenia handlowe lub filie. Firmy mogą być w 100% własnością cudzoziemców. Obowiązuje wpis do Rejestru Handlowego (elektronicznie, rejestracja trwa do 2 godz.). Faktyczne ustanowienie firmy w Estonii zabiera zwykle kilka dni, przy niewielkiej liczbie procedur (5). 

      Zgodnie z estońskim kodeksem handlowym rozróżnia się dwa typy nabycia firmy, poprzez jej zakup lub w drodze nabycia akcji. W każdym przypadku zalecane jest uzyskanie dokładnych informacji na temat wartości firmy, składników majątkowych, zobowiązań i należności. Przejęcie przedsiębiorstwa może być pełne lub częściowe. Zgodnie z przepisami ustawy o zobowiązaniach (Law of Obligations Act), przeniesienie prawa własności dotyczące aktywów oznacza jednoczesne przejęcie zobowiązań. Nabywca jest zobowiązany do uregulowania zobowiązań, które powstały przed zakupem i których termin spłaty mieści się w granicach 5 lat od nabycia.

      Nie ma statutowej formy zapisu transakcji, jedynie przy transferze nieruchomości obowiązuje akt notarialny. Zakup udziałów spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, (OÜ) wymaga sporządzenia umowy w formie aktu notarialnego, w przypadku spółek akcyjnych (AS) wystarcza pisemna umowa obejmująca transfer akcji.

      Aspekt prawny nabywania firm na terenie Estonii nie odbiega od standardów unijnych i nie ma specjalnych restrykcji dotyczących zagranicznego kapitału, zagraniczni inwestorzy mają takie same prawa i obowiązki jak przedsiębiorcy miejscowi.

       

      Startupy

      Estońskie przepisy określają startup jako podmiot gospodarczy zarejestrowany w Estonii, który zajmuje się działalnością nakierowaną na innowacyjność, z potencjałem wzrostu i poszerzania aktywności eksportowej  i który przyczynia się do ogólnego rozwoju środowiska biznesowego w Estonii. Kwalifikacją do grupy przedsiębiorstw typu startup zajmuje się komisja ekspertów.

       

      Z dniem 18 stycznia 2017 r. weszła w życie nowelizacja ustawy o cudzoziemcach, która ma na celu promowanie i uproszczenie formalności związanych z pobytem i pracą w Estonii zagranicznych specjalistów zatrudnionych w startupach. 

       

      PRZEPISY – POBYT

      PRZEPISY – ZATRUDNIENIE

       

      Handel zagraniczny

      Informacje ogólne:

      • Wszystkie procedury celne są realizowane w formie elektronicznej;
      • Do wszystkich towarów importowanych do UE obowiązują wspólne taryfy celne;
      • Importerzy o dużej skali obrotów mogą ubiegać się o odłożenie opodatkowania;
      • Podatek VAT nie jest nakładany na import towarów, które są składowane, pod warunkiem , że właścicielem składu jest odbiorcą importowanych towarów;
      • Eksporterzy i importerzy musza posiadać rejestrację EORI (Wspólnotowy System Rejestracji i Identyfikacji Podmiotów Gospodarczych).

      Estonia nie posiada listy towarów podlegających ograniczeniom, jedynie niektóre produkty jak lekarstwa, ekwipunek wojskowy, niebezpieczne odpady, produkty chronione konwencją CITES, wymagają zezwoleń, które są udzielane przez odpowiednie władze.

      Jako członek UE, Estonia stosuje uregulowania wspólnotowe, nie ma specyficznych, krajowych zaleceń polityki celnej. Priorytetem estońskiej służby celnej jest  walka z przemytem, zwłaszcza tytoniu i alkoholu. Wspólnotowe taryfy celne są stosowane powszechnie, import z krajów EFTA, Szwajcarii, krajów kandydujących lub stowarzyszonych z UE jest bezcłowy. Stawki celne dla towarów z innych obszarów wynoszą od 0 do 10%. Dodatkowe narzuty są stosowane w przypadkach stwierdzonego dumpingu.  Wszystkie aspekty związane z cłami podlegają przepisom UE (TARIC) i WTO (Customs Valuation Agreement), w ramach których prawodawstwo dot. taryf, handlu, rolnictwa itp. jest zintegrowane, a baza informacyjna daje podmiotom gospodarczym jasne wskazówki co do procedur eksportowych i importowych.

      Towary przeznaczone do re-eksportu lub zadeklarowane do wolnego obrotu mogą być całkowicie lub częściowo zwolnione z ceł importowych i podatków.

       

      System podatkowy

      Estoński Urząd Podatków i Ceł jest organem zarządzającym podatkami na szczeblu centralnym, podatki lokalne są w gestii władz samorządowych. Płatnicy podatków są zakwalifikowani jako osoby prawne lub fizyczne w podziale na rezydentów i nierezydentów. Estońska filia zagranicznego przedsiębiorstwa ma status  nierezydenta, osoba fizyczna jest uważana za rezydenta jeśli posiada stałe miejsce zamieszkania w Estonii i  jest obecna co najmniej 183 dni w ciągu roku.

      Estonia pobiera podatki: dochodowy, VAT, socjalny, gruntowy, od hazardu, opłaty celne, akcyza, od pojazdów o dużej ładowności. W Estonii nie stosuje się podatku od darowizn i nieruchomości. Pracodawcy i pracownicy są obowiązani do opłacania składek emerytalnych i na fundusz bezrobocia. Niektóre samorządy wprowadzają podatki w postaci opłat parkingowych, za posiadanie zwierząt, drogowych, od ogłoszeń, itp.

       

      Podatek VAT

      Zasady funkcjonowania podatku VAT w Estonii są oparte na dyrektywie europejskiej EC VAT Directive (2006/112/EEC). Standardowa stawka wynosi 20% wartości towarów i usług w obrocie na terenie Estonii, obniżona 9% (dotyczy książek, określonych lekarstw, zakwaterowania). Zerowa stawka VAT obowiązuje przy eksporcie, obrocie towarów i usług wewnątrz UE, usług które nie są świadczone w Estonii.

       

      System prawny

      Estońskie prawodawstwo w sferze gospodarczej nakierowane jest na tworzenie przyjaznego środowiska do prowadzenia biznesu i przyciągania zagranicznych inwestorów.  Przyjęto system, który jest przychylny dla przedsiębiorców i sformułowany w duchu przedsiębiorczości. Wszystkie podmioty zagraniczne mogą ustanowić firmę i prowadzić biznes w Estonii bez ograniczeń i różnic w stosunku do przedsiębiorstw estońskich.

       

      System bankowy

      Centralnym bankiem Estonii jest Eesti Pank (Bank of Estonia), którego głównym zadaniem wynikającym z przynależności do UE, jest prowadzenie polityki monetarnej zgodnie z ustaleniami UE i Europejskiego Banku Centralnego. Bank of Estonia zajmuje się ponadto zarządzaniem rezerwami walutowymi oraz nadzorem nad funkcjonowaniem i stabilizacją systemu płatniczego. Sektor bankowy Estonii jest zdominowany przez dwa banki Swedbank i SEB, które łącznie obsługują 62% rynku. Na dalszych pozycjach pod względem wielkości znajdują się fińska grupa Nordea i duński Danskie Bank.

      Banki w Estonii oferują szeroką gamę usług, podobną do banków Zachodniej Europy. Estońska bankowość może poszczycić się znaczącymi sukcesami w zastosowaniu elektronicznego systemu transakcji. Dobra współpraca pomiędzy bankami i operatorami usług mobilnych wprowadziła wiele innowacyjnych rozwiązań, liczba klientów banków korzystających z internetu stale rośnie.

       

      Rynek kapitałowy

      Wszystkie estońskie spółki akcyjne (typu AS) są wpisane do estońskiego Centralnego Rejestru Papierów Wartościowych. Rynek akcji funkcjonuje w postaci Bałtyckiej Giełdy prowadzonej przez grupę NASDAQ OMX. Inwestorzy mogą korzystać z uproszczonego i praktycznie bez barier dostępu do operacji na rynku Estonii. Litwy i Łotwy, gdzie stosowane są jednolite procedury i zasady dla wszystkich trzech krajów.

       

      Konkurencja i kontrola cen

      Estońska polityka w zakresie przestrzegania zasad konkurencyjności jest zgodna z rozwiązaniami przyjętymi w UE. Sprawami związanymi z nadzorem i regulacjami dotyczącymi konkurencji zajmuje się Estoński Urząd Konkurencji, złożony z wydziałów Konkurencji, Regulacji Energii i Wody oraz Komunikacji. Estonia jest jednym z niewielu krajów unijnych, gdzie porozumienia naruszające zasady konkurencyjności, tzw. kartele, są przedmiotem postępowania karnego. Corocznie sądy rozpatrują kilka przypadków tego typu. Zgodnie z estońskim prawem (ustawa o konkurencji Competition Act), zabronione jest zawieranie umów, które zawierałyby praktyki ustalenia stałych cen lub innych warunków handlowych, taryf, opłat, odsetek itp. Nie jest naruszeniem przepisów podawanie wykazu cen maksymalnych lub rekomendowanych.

       

      Ochrona konsumentów

      Estońskie przepisy dotyczące ochrony konsumentów (Consumer Protection Act, Trading Act, Advertisinf Act, Law of Obligations Act) są zgodne z wytycznymi ONZ i uregulowaniami unijnymi. Sprawami ochrony praw konsumentów i wdrażaniem obowiązującej polityki władz w tym zakresie zajmuje się estoński Urząd Ochrony Konsumenta (CPB), który nadzoruje rynek, rozpatruje skargi oraz prowadzi akcje informacyjne wśród konsumentów, wspiera poszkodowanych w postępowaniach cywilnych przed sądami. CPB ma uprawnienia nakładania kar, a wydane przez Urząd zalecenia są wytycznymi dla firm handlowych. Wspólnie z innymi instytucjami rządowymi i samorządowymi CPB monitoruje reklamy, mogące wprowadzać konsumentów w błąd, umowy zawierane przez klientów, usługi sektora publicznego, znakowanie towarów itp.

       

      Patenty, znaki handlowe

      Podstawowymi przepisami z zakresu własności intelektualnej są Copyright Act, Patents Act, Trademark Act. Znaki firmowe i tajemnica handlowa jest chroniona w ramach kodeksu handlowego i ustawy dot. konkurencji (Competition Act).

      Znaki handlowe i usługowe, używane w celu odróżnienia towarów i usług danego podmiotu gospodarczego od innych używanych marek, mają prawo do ochrony jeśli są zarejestrowane w estońskim Rejestrze Znaków Handlowych oraz Międzynarodowej Organizacji Własności Intelektualnej i Europejskim Urzędzie Regulacji Rynku Wewnętrznego

      Prawa autorskie w dziedzinie nauki, sztuki, literatury itp. są przedmiotem ochrony w momencie wytworzenia produktu, nie ma znaczeniu tu data publikacji czy rejestracji. Estońskie prawo zapewnia ochronę zarówno wartości intelektualnej zarówno w aspekcie moralnym jak i ekonomicznym.

       

      Anty-dumping

      Estonia stosuje politykę handlową wdrożoną w UE, w tym rozwiązania anty-dumpingowe i wyrównawcze. Zgodnie z przepisami estońskimi, dumping oznacza wwóz towarów do obrotu na terytorium estońskiego obszaru celnego poniżej ich normalnej wartości wg kodeksu celnego. Przeciwdziałanie temu procederowi polega na stosowaniu opłat wyrównawczych, kompensujących straty dla strony estońskiej wynikłe ze stosowania dumpingu. Polityka handlowa prowadzona przez UE jest dość liberalna, ale niektóre towary wymagają wprowadzenia pozwoleń importowych. Istniejące ograniczenia dotyczą produktów rolnych i zostały wprowadzone przez UE w ramach Common Agricultural Policy.  

       

      Windykacja należności

      Generalnie, firmy muszą dochodzić swoich roszczeń poprzez upoważnionych reprezentantów prawnych. Jedną z możliwych ścieżek postępowania może być skorzystanie z usług polskich (lub estońskich) firm zajmujących się windykacją długów w imieniu poszkodowanego. Wyspecjalizowana firma może na podstawie analizy dokumentów i przepisów prawa, w tym unijnego, wskazać właściwy sposób postępowania, ocenić  jakie są możliwość zwrotu należności, czy istnieje droga polubownego załatwienia sprawy, czy zostały wyczerpane wszystkie możliwości wynikające z estońskim przedsiębiorcą, czy należy złożyć pozew sądowy i jeśli tak, czy w Polsce czy w Estonii itp. W przypadku posiadania przekonywujących dowodów na nieuczciwe, niezgodne z prawem postępowanie partnera estońskiego, po otrzymaniu dokumentacji, Ambasada będzie mogła wystąpić na drodze administracyjnej do właściwego urzędu w Estonii z prośbą o wyjaśnienie zaistniałej sytuacji, będzie to prośba, która nie obliguje strony estońskiej do udzielenia odpowiedzi.

       

      Poniżej podajemy mogące się przydać linki i adresy internetowe:

       

      Estońska Izba Adwokacka:

      https://www.advokatuur.ee/eng/advocates/find-advocates

       

      Wykaz kancelarii prawnych, które zajmują się prawem handlowym:

      http://www.blf.ee/eng /

      http://claudiuslaw.com/en/legal-services-in-tallinn-estonia

      http://www.iuring.ee/en/

      http://www.kjlaw.ee/teenused_eng.html

      http://www.janliko.ee/files/ru/teenused.html

      http://aiwil.ee/en/areas-activity/

      http://www.be.ee/en/

      http://companion.ee/

      http://www.infratum.ee/index_en.html

      http://www.klassen.ee/rus.html

      http://www.iustus.ee/ru/

      http://www.cityoigusabi.ee/?lang=ru

      http://www.buldakov.ee/3en.html

      http://www.amellojuriidika.ee/en/services

      http://www.aleksislaw.ee/

      http://www.agd.ee/ru

      http://www.kalashnikov.ee/yuridicheskoye-byuro/uslugi

      http://www.averconsultoigusburoo.ee/

      https://www.advokatuur.ee/est/advokaadid/eesti-advokaadid.a/jelena-benevolenskaja

      [ostatnia z ww. kancelarii posługuje się również jęz. polskim]

       

      Estoński Rejestr Handlowy i Estoński Rejestr  Dłużników: https://ariregister.rik.ee/ettevotja.pyhttp://firmaparing.krediidiinfo.ee

       

      Wykaz estońskim firm windykacyjnych:

      Intrum Justitia AS (w Polsce www.intrum.pl

      Tel: 6060990, WWW: http://www.intrum.com

      E-mail: mail@intrum.ee

      Drazgo Inkasso

      Tel: 680 6985 E-mail: drazgo@hot.ee

      Inkassokeskus

      Tel: 6828143. WWW: http://www.inkassokeskus.ee

      E-mail: info@inkassokeskus.ee

      Kreeditor

      Tel: 6313338 WWW: http://www.kreeditor.ee

      E-mail: info@kreeditor.ee

      Lindorff Eesti AS

      Tel: 6161800 WWW: http://www.lindorff.ee 

      E-mail: info.eesti@lindorff.ee

      Akord Inkasso

      Tel: 6816266 WWW: http://www.akordinkasso.ee 

      E-mail: info@akordinkasso.ee

      Proinfo

      Tel: 6462231 WWW: http://www.proinfo.ee 

      E-mail: proinfo@proinfo.ee

       

      Przydatne linki i kontakty


       

      Looking for partner: http://www.tradewithestonia.com/

      Invest in Estonia: http://www.investinestonia.com/en/

      Trade with Estonia:  http://www.tradewithestonia.com/ 

      Startup Estonia: http://startupestonia.ee/

      Visit Estonia: http://www.visitestonia.com/en/

       

      Estońskie bazy danych:
       

      Firmy, wykazy z podziałem na branże:

      www.1182.33

      https://ariregister.rik.ee/index.py?lang=eng

      www.infoatlas.ee/eng

       

      Centrum informacji biznesowej: http://www.eas.ee/en/eas/information-centre

      Przetargi: https://riigihanked.riik.ee/register/Home.html

      Targi: http://10times.com/estonia

      Przepisy prawne: http://www.legaltext.ee, https://www.riigiteataja.ee/en/

       

       

      Izba Handlowo-Przemysłowa Estonii: www.koda.ee

      Izba Rolno-Handlowa Estonii: www.epkk.ee

      Zrzeszenie Małych i Średnich Przedsiębiorstw: www.evea.ee

      Związek Handlu Zagranicznego Estonii: www.etc.ee

      Związek Firm Turystycznych Estonii: www.etfl.ee

      Związek Firm Budowlanych Estonii: www.eeel.ee

      Związek Tłumaczy Estonii: www.ettl.ee

       

      Administracja gospodarcza

      Ministerstwo Edukacji i Badań: www.hm.ee

      Ministerstwo Sprawiedliwości: www.just.ee

      Ministerstwo Środowiska: www.envir.ee

      Ministerstwo Gospodarki i Komunikacji: www.mkm.ee

      Ministerstwo Rozwoju Wsi: www.agri.ee

      Ministerstwo Finansów: www.fin.ee

      Ministerstwo Spraw Wewnętrznych: www.sisemin.gov.ee

      Ministerstwo Spraw Zagranicznych: www.vm.ee

      Urząd Ochrony Konkurencji: www.konkurentsiamet.ee

      Urząd Ziemi: www.maaamet.ee

      Urząd Dróg: www.mnt.ee

      Urząd Leków: www.sam.ee

      Urząd Ubezpieczenia Socjalnego: www.ensib.ee

      Urząd Transportu Morskiego: www.vta.ee

      Urząd Patentowy: www.epa.ee

      Urząd Ochrony Konsumentów: www.consumer.ee

      Urząd Ceł i Podatków: www.customs.ee

      Krajowy Urząd Pracy: www.tootukassa.ee

      Centrum Standaryzacji: www.evs.ee

      Inspekcja Nadzoru Technicznego: www.tja.ee

      Zarząd Weterynarii i Żywności: www.vet.agri.ee

      Rejestr Handlowy: https://ariregister.rik.ee/index.py

      Departament Rejestrów w Tallinie: http://www.just.ee/6907

       

      Banki

      Swedbank: www.swedbank.ee

      SEB: www.seb.ee

      AS Hansapank: www.hansa.ee

      LHV Bank:  https://www.lhv.ee

       

      Prasa ekonomiczna

      Baltic Business News: www.balticbusinessnews.com

      AS Äripäev: www.aripaev.ee

      Postimees: http://news.postimees.ee/?r=1478

      ERR: http://news.err.ee/l/economy

       

      Oficjalne strony o charakterze ekonomicznym

      Główny Urząd Statystyczny: www.stat.ee

      Bank Estonii: www.bankofestonia.info

      Estoński Instytut Koniunktur: www.ki.ee

      Fundacja Rozwoju Przedsiębiorczości: www.eas.ee

      Centrum Rozwoju Turystyki: www.visitestonia.com

      26 czerwca 2013 (ostatnia aktualizacja: 4 kwietnia 2017)

      Drukuj Drukuj Podziel się treścią: