close

  • Być wiernym Ojczyźnie mej, Rzeczypospolitej Polskiej

     

  • ESTONIA

  • Estonia

  •  

     Informacje o kraju


     

    Oficjalna nazwa kraju:               

    Republika Estońska

     

    Stolica:                                        

    Tallinn

     

    Położenie geograficzne:             

    Europa Wschodnia, nad Zatoką Fińską Morza Bałtyckiego pomiędzy Łotwą, Rosją. Odległości z Tallinna: do Helsinek 85 km, Rygi 310 km, St. Petersburga 350 km, Sztokholmu 375 km. Lasy pokrywają 55% kraju, Estonia posiada 1.521 wysp.

     

    Ludność:                                           

    1 317 797 (dane na 1 stycznia 2017 r.). Gęstość zaludnienia wynosi  29 osób na km2

     

    Powierzchnia:                                    

    45.227 km2

     

    Główne miasta:                                   

    Tallinn, Tartu, Narva, Kohtla-Järve, Pärnu.

     

    Podział administracyjny:                  

    15 prowincji, 33 miasta, 194 obszary wiejskie.

     

    Język urzędowy:                                 

    estoński, powszechny język rosyjski, możliwość ograniczonego porozumienia się  w języku angielskim i fińskim.

     

    Klimat:                                                

    wilgotny, umiarkowany. Średnie temperatury: -2ᵒC zimą, +19ᵒC latem, bywają mroźne zimy poniżej -20ᵒC i ciepłe lata powyżej +30ᵒC.

     

    Główne bogactwa naturalne:                 

    drewno, łupki bitumiczne, fosforany, piaskowiec, torf

     

    System walutowy:                                  

    euro (od 1 stycznia 2011 r.)

     

    Religia:                                                    

    dominujący ateizm, prawosławie i luteranizm

     

    Infrastruktura transportowa:

    krajowa sieć dróg na dobrym poziomie, niektóre drogi lokalne są poniżej standardu europejskiego. Główne lotniska: Tallin, Tartu, Parne, Kuressaare, Kärdla. Estonia posiada 14 portów,  w tym 4 w Tallinnie (Muuga, Kopli, Paldiski, Miejski) oraz w Pärnu, Kunda, Sillamae.

     

    Obowiązek wizowy:                              

    Estonia należy do strefy Schengen - swobodny przepływ obywateli UE

     

    Święto narodowe:                                  

    Dzień Niepodległości - 24 lutego. Dni wolne od pracy: 1 stycznia, 1  maja, 23-24 czerwca, 20 sierpnia, 24-26 grudnia.

     

     

     

    System administracyjny


     

    Ustrój polityczny: Demokracja parlamentarna


    Głowa państwa: Prezydent wybierany przez parlament
     

    Władza ustawodawcza:  Jednoizbowy parlament Riigikogu (101 posłów)
     

    Władza wykonawcza:  Rada ministrów
     

    Instytucje związane  z gospodarką:

     

    Ministerstwa: Gospodarki i Infrastruktury, Sprawiedliwości, Finansów, Edukacji i Badań, Środowiska,
    Rolnictwa.  

     

    Urzędy: Ochrony Konkurencji,  Ziemi, Dróg, Zamówień Publicznych, Leków, Ubezpieczenia Socjalnego, Transportu Morskiego, Patentowy, Ochrony Konsumentów, Podatków i Ceł, Pracy.

     

     Inne: Centrum Standaryzacji, Centrum Akredytacji, Inspekcja Nadzoru Technicznego, Zarząd Weterynarii i Żywności, Centrum Rozwoju Przedsiębiorczości, Rejestr Handlowy, Departament Rejestrów Sądu Miejskiego w Tallinnie. 
     

    Sądownictwo:  

     

     I poziom:   sądy wojewódzkie, miejskie i administracyjne,  II poziom:  sądy apelacyjne, III poziom: sąd najwyższy 
     

     

    Gospodarka


     

    OGÓLNA CHARAKTERYSTYKA

     

    Podstawami gospodarki estońskiej jest jej otwartość, liberalna polityka gospodarcza, sprzyjający przedsiębiorczości i inwestycjom system podatkowy oraz bankowy. W strukturze gospodarki Estonii dominują usługi, które są głównym składnikiem PKB (71%), przemysł wytwarza 25% PKB, pozostałe gałęzie gospodarki, w tym rolnictwo 4% PKB. Gospodarka Estonii w dużej mierze korzysta ze swoich zasobów, jakimi są lasy i łupki bitumiczne. Estonia jest krajem najmniej zależnym w UE od importu energii, jedynie 12% zapotrzebowania stanowi import, ponad 70% produkcji energii pochodzi z wydobywanych na miejscu łupków bitumicznych, coraz więcej energii produkowane jest ze źródeł odnawialnych.

     

    Estonia zaczyna wychodzić z okresu niskiego wzrostu gospodarczego, który w latach ubiegłych osiągał 1,1-1,6%. Potwierdzają to wyniki osiągnięte w I połowie 2017 r., na poziomie 4,4 i 5,7% w pierwszym i drugim kwartale. Jest to wynikiem wprowadzonych przez rząd instrumentów nakierowanych na wzrost gospodarczy, który będzie sprzyjał możliwościom rozwoju całego społeczeństwa i będzie równo oraz sprawiedliwie dystrybuował osiągnięte zyski. Podejmuje się szczególnie intensywne działania w dziedzinie innowacji, rozwoju infrastruktury, automatyzacji i cyfryzacji. Dużą uwagę zwraca się na podwyższanie wydajności pracy, której poziom w przemyśle Estonii wynosi jedynie 55% średniej unijnej.  

     

    Estońskie społeczeństwo przeszło głęboką przemianę, w wyniku czego obywatele oraz firmy uzyskały wszechstronny dostęp do środowiska cyfrowego, które pozwala na komunikację z instytucjami rządowymi, jak również z partnerami wewnątrz sektora prywatnego. Estonia nie wyszła z najnowszymi technologiami, ale potrafiła przystosować i zaadaptować rozwiązana sprawdzone na świecie. Estońskie e-usługi polegają na budowaniu więzi pomiędzy obywatelami, biznesem i państwem. Od 17 lat Estończycy mają cyfrową identyfikację, za pomocą której mogą podpisywać dokumenty, płacić podatki, opłacać należności, dokonywać zapytań w rejestrach, wysyłać szyfrowane e-maile, korzystać w wielu usług. Nie było łatwo przekonać do cyfryzacji wszystkich, ale obywatele szybko przekonali się, że łatwiej i szybciej jest skontaktować się i załatwić sprawę on-line niż osobiście udać się do urzędu. Transformacja w kierunku rozwiązań cyfrowych nie była przymusowa, ale dzięki prostocie, dostępności i łatwości stosowania, rozwiązania te są obecnie uznawane za „oczywiste”. Szacuje się, że brak konieczności osobistego stawienia się w urzędzie pozwala na oszczędności rzędu 2% PKB. Estonia przoduje wśród państw UE pod względem zastosowania nowoczesnych rozwiązań informatycznych np. podpis elektroniczny, e-Podatki, e-recepty, e-ID, m-parking, system X-Road łączący cyfrowo instytucje publiczne oraz ich rejestry, I-Voting, 99% transakcji bankowych jest przeprowadzana elektronicznie, praktycznie cała sfera publiczna jest objęta cyfryzacją.

     

    Estonia charakteryzuje się relatywnie zrównoważonym budżetem i najniższym w UE długiem publicznym. Rząd Estonii wprowadził modyfikacje odnoszące się do rygoru utrzymywania budżetu w równowadze. Wg nowych zasad, strukturalna równowaga budżetowa będzie monitorowana w okresie czteroletnim. Jeśli w roku budżetowym deficyt będzie wyższy od określonego w ustawie, w następnych budżetach musi zostać osiągnięta nadwyżka aby pokryć deficyt. Zbilansowana polityka fiskalna ma pozwolić na dokonywanie inwestycji skierowanych na przyszłość, ale jednocześnie obliguje do pokrycia ew. deficytu nadwyżką w latach następnych.

     

    Estonia jest jednym z wiodących krajów w Europie Środkowej i Wschodniej w zakresie bezpośrednich inwestycji zagranicznych na mieszkańca. Na koniec I półrocza 2017 r. do Estonii napłynęło blisko 19 mld euro FDI.

     

    Estonia zajmuje wysoką pozycję w międzynarodowych rankingach: International Tax Competitiveness Index – 1 miejsce, Economic Freedom – 6, Digital Economy and Society Index – 9; Ease of Doing Business – 22; Global Competitiveness – 32; Corruption Perceptions – 22, Digital Economy and Society Index – 7, Entrepreneurial Employee Activity and Competitiveness in Europe – 1. Estonia ma jedne z najwyższych międzynarodowych ratingów kredytowych w regionie: Moody’s: A1; Fitch IBCA: A+, z perspektywą stabilną. W rankingu International Telecommunication Union w dziedzinie cyber bezpieczeństwa, Estonia zajęła pierwsze miejsce w Europie i piąte na świecie.

     

    Do ambitnych zamierzeń Estonii w najbliższych latach należy zaliczyć projekt budowy szybkiej kolei Rail Baltic, rozbudowę Via Baltica, projekt budowy tunelu pod dnem morskim pomiędzy Tallinnem i Helsinkami, przygotowanie się do wdrożenia w telefonii standardu 5G.

     

     

    RELACJE ESTONII Z UNIĄ EUROPEJSKĄ

     

    Estonia stała się członkiem UE w 2014 r., a z dniem 1 stycznia 2011 roku przyjęła wspólną walutę. Estonia uważa poszerzenie UE o nowe kraje za naturalną drogę wyboru wspólnych wartości, demokracji, wolnorynkowej gospodarki, nowoczesnego społeczeństwa i chętnie dzieli się swoimi doświadczeniami w zakresie wprowadzania reform ze wszystkimi zainteresowanymi krajami aspirującymi do wejścia do UE. Priorytetami rządu Estonii w UE jest umacnianie podstaw gospodarki europejskiej, budowa jednolitego rynku, agenda cyfrowa, bezpieczeństwo energetyczne, Partnerstwo Wschodnie. Estonia aktywnie uczestniczy w pracach Rady Państw Morza Bałtyckiego, podkreślając priorytet ochrony środowiska, konkurencyjności, infrastruktury i bezpieczeństwa. Zagadnieniem z agendy unijnej, które nabrało istotnego znaczenia dla Estonii jest polityka migracyjna wspólnoty. W wyniku zawartego we wrześniu porozumienia, Tallinn zobowiązał się do przyjęcia w ciągu 2 lat ok. 550 ubiegających się o azyl w krajach Unii Europejskiej. Do połowy 2017 r. Estonia przyjęła 161 uchodźców. W energetyce, ważnym z punktu widzenia Estonii jest realizacja założeń przyjętego planu Bałtyckiego Rynku Energetycznego w celu integracji państw bałtyckich z sieciami europejskim i utworzenia wspólnego rynku Nordic-Baltic. W sprawach klimatycznych, Estonia zdaje sobie sprawę, że nie wywiera znaczącego wpływu na zmiany w skali globalnej, jednakże wspiera wszelkie działania mogące przyczynić się do redukcji emisji gazów cieplarnianych i wprowadzania przyjaznych środowisku technologii. W Estonii panuje przekonanie, że początkowo kosztowne przedsięwzięcia przyniosą w dalszej perspektywie wymierne korzyści i dla środowiska i dla gospodarki. W stolicy Estonii ma siedzibę centrala Agency for the long term operational management of large-scale IT systems in the area of freedom, security and justice. W strukturach europejskich Estonia ma 1 komisarza, 6 europosłów, 2 sędziów w europejskim trybunale sprawiedliwości i 1 przedstawiciela w europejskim trybunale obrachunkowym. Ważnym wydarzeniem jest sprawowanie od 1 lipca 2017 r. unijnej prezydencji. Przyjęte priorytety: otwarta i innowacyjna gospodarka europejska, bezpieczna i chroniona Europa, cyfrowa Europa ze swobodnym przepływem danych, inkluzywna i zrównoważona Europa.

     

     

    AKTUALNA SYTUACJA EKONOMICZNA

     

    Po kilku latach dość niskiego wzrostu gospodarczego na poziomie poniżej 2%, w I półroczu 2017 roku Estonia odnotowała znacznie lepsze wyniki, wzrost PKB w pierwszym  kwartale wyniósł 4,4%, w drugim 5,7%. Wynika to przede wszystkim ze wzrostu produkcji sektora przemysłowego, budownictwa i handlu. Duże znaczenie ma również wzrastający popyt ze strony najważniejszych partnerów handlowych Estonii oraz ożywienie w gospodarce światowej. Wzrost gospodarczy Estonii w dużym stopniu zależy od wyników eksportu, którego wolumen systematycznie rośnie, w I półroczu eksport wzrósł o 10% (import o 11%). Wzrost gospodarczy dalej w dużym stopniu jest napędzany przez konsumpcję wewnętrzną, która wzrasta proporcjonalnie do zwiększonych  dochodów gospodarstw domowych, co z kolei wynika z wysokiego tempa wzrostu płac oraz  stopniowej redukcji bezrobocia.

     

    Produkcja przemysłowa nabiera tempa, największy przyrost nastąpił w sektorze energetycznym, wydobywczym i przetwórczym, w tym w branży drzewnej, metalowej, urządzeń elektrycznych, żywności, materiałów budowalnych. Spadek odnotowano jedynie w produkcji sprzętu elektronicznego. W marcu br. 69% produkcji przemysłowej było sprzedane na rynkach zagranicznych. Pozytywnym zjawiskiem jest wzrost wydajności pracy oraz powiększanie się zysków przedsiębiorstw.

     

    Przyjęta przez rząd strategia zakłada wyprowadzenie kraju ze stagnacji gospodarczej i wzmocnienie programów o charakterze rozwojowym, zwłaszcza infrastrukturalnych. Przewiduje się przeznaczenie większej ilości środków inwestycyjnych na budownictwo, rozwój sektora IT, sieci transportowe, jak również na obronność oraz służbę zdrowia. Zwiększenie nakładów inwestycyjnych jest odnotowywane również w sektorze prywatnym.

     

    Średnie wynagrodzenie miesięczne brutto na koniec I półrocza 2017 r. wynosiło 1.242 euro.  Stopa bezrobocia utrzymuje się na poziomie ostatnich okresów tj. ok. 7%. 

     

    W połowie br. w Estonii odnotowano najwyższy poziom inflacji od 4 lat. Ceny towarów oraz usług wzrosły o 3,6% w skali roku, co stanowiło największy skok w ciągu ostatnich kilku lat. Wyższe ceny spowodowane były rosnącymi kosztami zakupu żywności, jednocześnie zdrożały o 9% produkty tytoniowe oraz alkohol o 13%. Przewidywany jest dalszy wzrost inflacji na skutek zmian w podatkach, wzrostu cen żywności, cen dostawy energii elektrycznej, podwyżki pakietów turystycznych i biletów lotniczych. Wg prognoz, wskaźnik cen konsumpcyjnych na koniec roku wyniesie ok. 3%.

     

    Na gospodarkę Estonii dalej negatywnie wpływa brak wystarczającej liczby wykwalifikowanych pracowników. Rząd Estonii przygotowuje szereg działań w kierunku rozwiązania tego problemu poprzez zmiany w systemie zasiłków rodzinnych, reformę systemu emerytalnego, ułatwienie formalności związanych z zatrudnieniem wysoko kwalifikowanych specjalistów z zagranicy. Ponadto funkcjonują programy typu Work in Estonia czy The State as an Employer. Prowadzone są również dyskusje nad zniesieniem lub modyfikacją obowiązującego w Estonii limitu imigracyjnego.

     

     

    Tabela głównych wskaźników makroekonomicznych Estonii

     

    Wskaźniki

    2014

    2015

    2016 

    2017 I p.

     PKB na 1 mieszkańca (w tys. euro)

    14,5

    15,6

    16,1

    -

     PKB (w mld euro)

    19,5

    20,5

    20,9

    11,3

     PKB (dynamika w %)

    2,1

    1,1

    1,6

    5,7*

     Nadwyżka budżetu (% PKB)

    0,6

    -1,5

    +0,3

    -0,2

     Dług publiczny (% PKB)

    10,6

    9,9

    9,5

    16,8

     Inflacja (w %)

    -0,1

    - 0,5

    0,1

    3,0

     Stopa bezrobocia (w %)

    7,4

    6,2

    6,8

    7,0

     Eksport towarów (w mld euro)

    12,1

    11,6

    11,9

    6,4

     Import towarów (w mld euro)

    13,7

    13,1

    13,5

    7,5

     FDI w Estonii (mld euro)

    15,9

    16,3

    18,2

    18,7

     FDI Estonii (mld euro)

    5,2

    5,5

    6,1

    6,4

      Dane: Statistics Estonia

     

     

    HANDEL ZAGRANICZNY

     

    W pierwszej połowie 2017 roku odnotowano wzrost eksportu na skutek lepszego popytu ze strony najważniejszych partnerów tj. Finlandii i Szwecji. Dobre wyniki odnotowano również w eksporcie do Niemiec i krajów bałtyckich. Pozytywne trendy w gospodarce głównych partnerów handlowych Estonii spowodują, iż wyniki eksportu w całym roku 2017, jak również w następnych latach będą dobre. Podobnie jak w latach ubiegłych największą grupą towarową w eksporcie są maszyny i urządzenia, drewno i produkty z drewna, produkty mineralne, metalowe. W imporcie Estonii dominują maszyny i urządzenia elektryczne, transportowe, produkty mineralne, chemiczne, rolne i żywnościowe. Eksport Estonii w pierwszym półroczu 2017,  wzrósł w porównaniu z tym samym okresem ub. roku o 10%, import o 11%. Największymi rynkami eksportowymi Estonii są tradycyjnie Finlandia, Szwecja, Litwa, Łotwa oraz Niemcy. Odnotowano ożywienie w sprzedaży produktów mineralnych do Holandii, urządzeń mechanicznych do Rosji oraz sprzętu elektrycznego oraz odpadów metalowych do Niemiec. Największy spadek nastąpił w eksporcie sprzętu elektrycznego do Szwecji. Wzrost importu w drugim kwartale br. wynikał głównie ze zwiększonego przywozu urządzeń transportowych, produktów mineralnych i surowców, produktów chemicznych oraz sprzętu elektrycznego. Zwiększył się import z Rosji, Szwecji oraz Turcji, zmniejszył z Węgier.

     

    Estonia: handel zagraniczny (mln euro)

     

     

    2015

    2016

    I p. 2017

    Eksport

    11 628,8

    11 897,2

    6 379,2

    Import

    13 072,9

    13 492,9

    7 459,9

    Saldo hz

    -1.444,1

    -1 595,8

    -1 080,7

    Dane: Statistics Estonia

     

    Głównymi kierunkami estońskiego eksportu  w I p. 2017 r. była Finlandia (16% ogółu), Szwecja (14%), Niemcy (6%) i Litwa (6%). Udział towarów produkcji estońskiej w całości eksportu wyniósł ponad 70%. Estonia najwięcej importowała z Finlandii (16%), Niemiec (10%) i Litwy (9%). Polska od kilku lat utrzymuje się na wysokim poziomie ponad 7%.

     

    W pierwszej połowie 2017 r. wartość eksportu w cenach bieżących wyniosła 6,4 mld euro, importu 7,5 mld euro, deficyt handlu zagranicznego 1,1 mld euro. W skali całego roku może oznaczać to wyższy poziom obrotów handlowych z zagranicą i jednocześnie zmniejszenie ujemnego salda hz.  Prognozy wskazują, że w 2017 r. eksport wzrośnie o 1,2%, import o 3,1%. 

     

    Główni partnerzy handlowi Estonii w 2016 roku (mln euro)

     

    Kraj

    Estoński eksport

    % całości eksportu

    Estoński import

    % całości importu

    Chiny

    111

    1,74

    307

    4,11

    Dania

    191

    3,01

    149

    1,99

    Finlandia

    999

    15,66

    1.132

    15,18

    Francja

    137

    2,15

    160

    2,14

    Germany

    411

    6,44

    773

    10,36

    Łotwa

    549

    8,6

    679

    7,88

    Litwa

    378

    5,91

    671

    8,99

    Holandia

    273

    4,28

    439

    5,88

    Norwegia

    256

    4,01

    46

    0,62

    Polska

    147

    2,3

    546

    7,32

    Rosyjska Federacja

    436

    6,84

    508

    6,81

    Szwecja

    920

    14,42

    645

    8,65

    Wlk. Brytania

    138

    2,17

    188

    2,52

    USA

    197

    3,09

    80

    1,08

    Dane: Statistics Estonia

     

     

    ROLNICTWO

     

    W pierwszych miesiącach 2017 roku odnotowano w Estonii spadek produkcji mięsa wołowego (o 9%) i wieprzowego (o 8%), jednocześnie wzrosły ich ceny o 11% i 10% odpowiednio. Produkcja baraniny zwiększyła się o 10%, cena spadła o 13,2%.  Wg danych na koniec I półrocza 2017 r., średnia cena mleka wzrosła o 63,6% w porównaniu z lipcem ub. roku.  Produkcja mleka spożywczego spadła o 2,4%, kefiru o 5,4%, masła o 50%. Produkcja śmietany zwiększyła się o 17,4%, sera o 2,8%. Estonia w dalszym ciągu odczuwa negatywne skutki epidemii ASF oraz kryzysu w sektorze mlecznym. Podejmowane są działania wspierające rolnictwo poprzez dodatkowe środki finansowe z budżetu państwa oraz z funduszy unijnych. Eksperci w dziedzinie rolnictwa uważają, że embargo wprowadzone przez Rosję znacznie utrudniło eksport produktów rolnych z Estonii. Poszukiwania nowych rynków okazały się trudniejsze i bardziej czasochłonne niż przewidywano. Rosnący popyt w krajach azjatyckich nie przekłada się na większe możliwości eksportu. W latach 2013-2016 eksport artykułów rolnych z Estonii  do tzw. krajów trzecich zmniejszył się o 28%, co oznacza spadek przychodów o 100 mln euro. Spadek nastąpił również w sprzedaży wewnątrz UE, w ubiegłym roku o 3 mln euro. Wprowadzone przez Rosję ograniczenia w imporcie produktów rolnych spowodowały 53-procentowy spadek eksportu z UE, z Estonii o 58%. Najbardziej odczuł to sektor mleczny, z którego eksport z Estonii do Rosji praktycznie przestał istnieć, sprzedaż owoców i warzyw spadła o 94%, mięsa i żywych zwierząt o 91%. W ogólnym rozrachunku estońskim producentom udało się poszerzyć możliwości eksportowe poza UE, ale osiągnięte wyniki są słabsze niż innych państw zachodniej Europy. Eksport produktów rolnych z Estonii obniżył się o 10% rok do roku. 

     

    ENERGETYKA

     

    Estonia używa do produkcji energii elektrycznej wydobywane w kraju łupki bitumiczne. Wobec zobowiązań międzynarodowych w zakresie zmian klimatycznych i ochrony środowiska, produkcja energii oparta na rodzimych łupkach olejowych będzie kontynuowana, jednakże większa uwaga będzie zwrócona na zmniejszanie emisji oraz rozwój alternatywnych źródeł energii. W opinii OECD, Estonia powinna zredukować zależność od oleju z łupków bitumicznych i iść w kierunku zielonych technologii. Przywiązanie do generowania energii na bazie wydobycia I przetwarzania łupków oznacza, iż kraj charakteryzuje się jednym z najwyższych wskaźników “carbon intensive”. Zmniejszenie tego uzależnienia jest wyzwaniem numer jeden pod względem ekonomicznym, środowiskowym i społecznym. Ponadto nie można czekać z decyzjami do wyczerpania złóż. Dla dobra gospodarki i zdrowia obywateli, Estonia musi znaleźć drogę do szybszego wejścia na ścieżkę zielonego rozwoju. Łupki olejowe zapewniają 70% zapotrzebowania na źródła energii, jednocześnie produkuje się 533 tony dwutlenku węgla na 1 tys. dolarów PKB, średnia w OECD wynosi 226 ton. W latach 2000-2014, emisja gazów cieplarnianych wzrosła w Estonii o 23%, tempo wzrostu emisji plasuje Estonię na trzecim miejscu, po Turcji i Korei. Zagłębie łupkowe w północno-wschodnim regionie East Viru zanieczyszcza powietrze, glebę i wodę, mieszkańcy odczuwają tego skutki zapadając na choroby układu oddechowego i krążenia. 

     

    Estonia kontynuuje realizację projektów w zakresie przesyłu gazu oraz sieci elektrycznej, które poprzez lepsze połączenia, zwiększenie transmisji, nowe terminale, stacje pośrednie itp. mają na celu zwiększenie bezpieczeństwa energetycznego Estonii i regionu. Największym wyzwaniem dla Estonii w najbliższej dekadzie pozostaje program całkowitego odcięcia się od sieci energetycznej Rosji i synchronizacji z Europą zachodnią, jest to projekt polityczny, który będzie bardzo kosztowny i niemożliwy do zrealizowania bez wsparcia finansowego  ze strony UE.

     

    Rząd Estonii ogłosił narodowy program energetyki, który określa strategię do 2030 roku. Plan jest nakierowany na funkcjonowanie otwartego i wolnego rynku energii elektrycznej, w tym synchronizację z unijną siecią energetyczną, oszczędności w konsumpcji energii, zwiększanie udziału odnawialnych źródeł energii, dywersyfikację zaopatrzenia w nośniki energii oraz redukowanie liczby niedoborów w podaży energii. Zmniejszenie zużycia energii elektrycznej nastąpi poprzez zmiany w konstrukcji budynków, modernizacje oświetlenia ulic, zwiększenie wydajności centralnego ogrzewania.

     

    W ostatnim okresie ogłoszono szereg inicjatyw w zakresie budowy energetyki opartej na źródłach odnawialnych. Np. w miejscowości Kärdla ma rozpocząć pracę największa elektrownia słoneczna w Estonii, składająca się z 3.240 paneli słonecznych o mocy wyjściowej 1 MW, podpisane zostało porozumienie na budowę pierwszej w Estonii farmy wiatrowej na morzu, wartość projektu określa się na 2 mld euro. Zarówno władze centralne i samorządowe oraz wiele firm, pracują nad nowymi rozwiązaniami technologicznymi w energetyce opartej OŹE, które ułatwią obniżanie kosztów, zwiększanie wydajności, upowszechnienie instalacji solarnych, co w sumie pomoże osiągnąć założone przez UE cele w zakresie energii odnawialnej.

     

    TRANSPORT

     

    Rząd Estonii zamierza przeznaczyć duże środki na projekty infrastrukturalne, w tym na projekt Rail Baltic oraz drogi i koleje. Rząd zaaprobował listę projektów infrastrukturalnych, na które przeznaczone jest 135 mln euro w ciągu trzech lat. Największa część (44 mln euro) przypadnie rekonstrukcji połączenia drogowego Tallinn-Pärnu (odcinek trasy Via Baltica). Nakłady inwestycyjne obejmą również odcinki Tallinn-Narva, Tallinn-Tartu oraz drogi lokalne. Kolej otrzyma łącznie 40 mln euro, regionalne lotniska 21 mln euro. Ministerstwo gospodarki i komunikacji podkreśla, że inwestycje na dużą skalę pomagają „ożywić” gospodarkę.. 

     

    Estoński narodowy przewoźnik lotniczy Nordica, w kooperacji z polskim LOT-em, odnotowuje kolejne wzrosty w zakresie liczby obsłużonych pasażerów. Obecnie Nordica posiada 23% udziału w rynku obejmującym loty do i z Tallinna, oznacza to pierwsze miejsce wśród linii lotniczych. Nordica podpisała umowy na zakup dwóch nowych samolotów Bombardier CRJ900, jeden z nich będzie użytkowany na własnych trasach Nordica, drugi będzie latał dla LOT-u. Nowe samoloty rozpoczęły eksploatację w czerwcu i lipcu 2017 r.

     

    Estoński parlament ratyfikował porozumienie dotyczące projektu kolei Rail Baltic, które zostało podpisane na początku roku przez premierów krajów bałtyckich. Umowa określa szereg ważnych elementów projektu, w tym kwestie własności terenu i infrastruktury, generalne parametry techniczne, przebieg trasy, harmonogram budowy. Ustawa ratyfikująca porozumienie została podpisana przez prezydent Estonii Kersti Kaljulaid. Realizując procedurę ratyfikacyjną władze Estonii podkreśliły znaczenie całkowicie nowego połączenia kolejowego z Europą dla rozwoju kraju i uznały projekt za priorytetowy.

     

    Estoński przewoźnik promowy Tallink odnotował w drugim kwartale 2017 r. obrót pasażerski na poziomie 2,6 mln (wzrost o 6,8% w porównaniu z wynikami w II kw. ub. roku), przychody w wysokości 259,9 mln euro (wzrost o 6%) i zysk netto, który przyrósł o 83% (17,9 mln euro).  Transport cargo zwiększył się o 8,8%. W całym I półroczu 2017 r. obsłużył 4,5 mln pasażerów (wzrost o 3,4%), uzyskał przychody w wysokości 451,4 mln euro i zysk na poziomie ponad 50 mln euro.

     

    W dalszym ciągu zauważalny jest trend spadkowy w ilości ładunków przewożonych koleją. Spadek wolumenu usług transportowych ma negatywny wpływ na inne sektory, przede wszystkim porty i żeglugę towarową oraz sektor wytwórczy. Rosną ceny jednostkowe w transporcie, co zmniejsza konkurencyjność przedsiębiorstw. Podjęte zostały działania w kierunku podniesienia konkurencyjności poprzez obniżenie opłat przewozowych. Obecnie najbardziej istotne jest  zatrzymanie spadku obrotów w transporcie i tranzycie na kierunku wschodnim oraz ustanowienie szlaku Północ-Południe. Planowane są spotkania z przedstawicielami kolei rosyjskich i przedyskutowanie możliwości ożywienia współpracy. Ponadto podjęte zostały działania nakierowane na utworzenie estońskiego kanału tranzytowego polegającego na ścisłej współpracy portów z operatorami cargo na kolei. W kooperacji z krajami azjatyckimi ma nastąpić zintensyfikowanie przewozów w korytarzu Północ-Południe.

     

    INWESTYCJE BEZPOŚREDNIE

     

    Estonia jest krajem atrakcyjnym dla potencjalnych inwestorów, charakteryzuje się rozwiniętym transportem morskim, wysokim poziomem rozwoju technologicznego, stosunkowo niskimi kosztami pracy i dobrze wykwalifikowaną kadrą. Z punktu widzenia zagranicznego inwestora istotne jest również niskie zadłużenie państwa, duże możliwości rozwoju innowacyjnych technik, dobra znajomość języka angielskiego wśród pracowników w Estonii. Ograniczeniami są niewielki rozmiar rynku, niewystarczająca ilość połączeń lotniczych z największymi miastami w Europie, brak umów o unikaniu podwójnego opodatkowania z niektórymi państwami UE. Na koniec I półrocza 2017 r. poziom FDI, które wpłynęły do Estonii wynosi ponad 18,7 mld euro. Największy strumień inwestycji płynie ze Szwecji, Finlandii i Holandii. Inwestycje bezpośrednie w Estonii obejmują głównie obszar finansów i ubezpieczeń, nieruchomości, produkcji przemysłowej i handlu. Estońskie inwestycje zagraniczne osiągnęły w połowie roku 6,4 mld euro, są kierowane w większości na Cypr, Litwę i Łotwę. Preferowane dziedziny estońskich FDI to usługi, produkcja przemysłowa, finanse i ubezpieczenia oraz nieruchomości.

     

    Estonia: międzynarodowa pozycja inwestycyjna                                                                              (mln euro)

     

     

    FDI w Estonii

    Estońskie FDI

     

    2017 I p.

    2016

    2017 I p.

    2016

    Ogółem, w tym:

    18.740      

    18.208

    6.368

    6.117,8

    UE 28

    15.695

    15.174

    5.352

    5.199,7

    Strefa euro

    9.964

    9.613

    4.906

    4.761,2

    Wybrane kraje:

     

     

     

     

    Cypr

    622

    619

    1.304

    1.253

    Finlandia

    4.404

    4.188

    533

    409

    Niemcy

    282

    257

    68

    69

    Łotwa

    626

    636

    1.107

    1.186

    Litwa

    720

    681

    1.317

    1.276

    Luxemburg

    665

    490

    21

    18

    Holandia

    1.609

    1.713

    208

    221

    Norwegia

    503

    451

    60

    46

    Polska

    66

    51

    126

    130

    Rosja

    631

    677

    275

    267

    Szwecja

    4.795

    4.663

    99

    97

     

     

    FDI w Estonii

    Estońskie FDI

     

    2017 I p.

    2016

    2017 I p.

    2016

    Ogółem

    18.740

    18.208

    6.369

    6.118

    w tym:

     

     

     

     

    Produkcja przemysłowa

    2.635

    2.496

    986

    972

    Elektryczność, gaz, klimatyzacja

    166

    150

    293

    288

    Budownictwo

    128

    172

    209

    242

    Handel hurtowy i detaliczny

    2.337

    2.318

    513

    468

    Transport i składowanie

    859

    864

    213

    224

    Łączność i komunikacja

    770

    661

    101

    82

    Finanse i ubezpieczenia

    5.111

    5.003

    963

    813

    Nieruchomości

    3.363

    3.317

    886

    825

    Nauka, technika

    1.455

    1.413

    131

    128

    Usługi

    692

    627

    1.307

    1.256

     

    Dane: Bank of Estonia (na dzień 30.06.2016)

     

     

     

     

     

     

     

    Dwustronna współpraca gospodarcza


     

    Relacje gospodarcze Polski z Estonią rozwijają się pomyślnie. Pomimo nierównowagi w bilansie handlowym, firmy polskie i estońskie współpracują i starają się wzbogacać swoją ofertę. Warto podkreślić, że Polska znajduje się na wysokim miejscu w kategorii partnerów Estonii. Polski eksport do Estonii stanowi ponad 7% ogółu, dla porównania Finlandia 15%, Niemcy 10%, Litwa 9%, Szwecja 9%.

    Obroty handlowe pomiędzy Polską i Estonią  w I półroczu 2017 r. kształtują się na poziomie roku ubiegłego, z lekką tendencją zwyżkową. Polska odnotowuje znaczną nadwyżkę eksportu do Estonii nad importem z tego kraju. Saldo handlu zagranicznego na 30 czerwca 2017 r. wyniosło 399,5 mln euro.

     

    Polska - Estonia obroty handlowe  (mln euro)

     

     

    2013

    2014

    2015

    2016

    2017 I p.

    Eksport

    838

    1.034

    963

    975,1

    546,4

    Import

    134

    236

    264

    258,3

    146,9

    Obroty

    972

    1.270

    1.227

    1.223,4

    693,3

    Saldo

    704

    798

    699

    716,8

    399,5

    Dane: Statistics Estonia

     

      

    Najważniejszą grupę towarów w polskim eksporcie do Estonii stanowią urządzenia mechaniczne i elektryczne, następnie produkty przemysłu chemicznego i metalowego, pojazdy, tworzywa sztuczne, artykuły spożywcze. Towary wyeksportowane z Polski stanowią 7,32% ogółu estońskiego importu. Dotychczasowe obserwacje zdają się potwierdzać tezę o konkurencyjności polskiego eksportu, a zwłaszcza jego korzystnej relacji jakości do ceny, co jest istotnym kryterium dokonywania wyboru. Odnotować należy rosnącą aktywność polskich przedsiębiorstw, którzy poszukują nowych partnerów w Estonii. Import z Estonii jest niewielki, obejmuje głównie maszyny i urządzenia, drewno i wyroby z drewna, celulozę, papier, tekturę, wyroby metalowe. Na lokalnym rynku funkcjonują poprzez swoich miejscowych agentów takie firmy jak LPP, PZU, LOT, Solaris. W sklepach różnych sieci można znaleźć towary wyprodukowane w Polsce, ale są one często sprzedawane pod obcą marką.

     

    W ostatnim okresie, na rynku przewozów lotniczych zaznaczyła się obecność LOT-u, który stał się strategicznym partnerem estońskiego narodowego przewoźnika Nordica. Współpraca oceniana jest w Estonii wysoko, dzięki niej estońskie linie lotnicze oferują poprzez Warszawę nowe połączenia, lepszą obsługę, większą częstotliwość lotów i jednocześnie powiększają możliwości rozwoju swojej firmy. W I połowie 2017 roku Nordica odnotowała znaczący wzrost obrotów, np. w kwietniu 2017 r. liczba pasażerów wzrosła o 42%. Obecnie Nordica posiada 23% udziału w rynku obejmującym loty do i z Tallinna, oznacza to pierwsze miejsce wśród linii lotniczych. W końcu czerwca br. Nordica uruchomiła trzecie codzienne połączenie na trasie Tallinn-Warszawa. W opinii kierownictwa firmy, Warszawa, posiadając centralne położenie na mapie Europy, jest lotniskiem (hubem) o dużym potencjale dla pasażerów z Estonii, szczególnie dogodne są połączenia z Warszawy do centralnej i południowej Europy, jak również do regionu kaukaskiego. Rozkład lotów Nordica jest kompatybilny z długodystansowymi połączeniami LOT-u.

     

    W 2017 roku nastąpiła pełna realizacja kontraktu na dwa promy zamówione w Stoczni Gdańskiej. Obie jednostki obsługują ruch pasażersko-towarowy pomiędzy dużymi wyspami Estonii a stałym lądem.

     

    Estonia i pozostałe kraje bałtyckie są wciąż zależne od Rosji w zakresie funkcjonowania sieci elektroenergetycznej, a stabilność dostaw energii elektrycznej jest w gestii rosyjskiego operatora. Desynchronizacja sieci elektroenergetycznej z systemem rosyjskim (BRELL) pozostaje długofalowym priorytetem polityki energetycznej Estonii, konsultowanym i realizowanym w ścisłej współpracy z pozostałymi państwami bałtyckimi. Synchronizacja bałtyckiej sieci energoelektrycznej z europejską byłaby najkorzystniejsza poprzez Polskę, z wykorzystaniem połączenia LitPol Link i ew. budowie drugiego korytarza LitPol Link 2. Potrzebne jest zawarcie porozumienia pomiędzy krajami bałtyckimi i Polską, co wg Estonii powinno nastąpić do końca 2017 r. Alternatywą jest przyjęcie przez kraje bałtyckie rozwiązania polegającego na synchronizacji z Europą poprzez kraje nordyckie.

     

    Dla Estonii i pozostałych krajów bałtyckich korytarz transportowy (kolejowy i drogowy) do centralnej Europy poprzez Polskę jest projektem o ogromnym znaczeniu i Estonia liczy na zintensyfikowanie współpracy z polskimi partnerami. Projekt jest m.in. szansą dla polskich przedsiębiorstw na udział w budowie linii kolejowej Rail Baltic, połączenia drogowego Via Baltica i towarzyszącej infrastruktury. 

        

    Obroty handlowe Polska – Estonia   (mln euro)

     

     

     

    2016

    2017 I p.

    Nr

    Sekcje CN

    Eksport

    Import

    Eksport

    Import

     

    Ogółem

    975,1

    258,3

    546,4

    146,9

    I

    produkty pochodzenia zwierzęcego

    30,2

    13,2

    15,3

    6,1

    II

    produkty pochodzenia roślinnego

    16,7

    0,8

    7,9

    3,0

    III

    tłuszcze, oleje

    3,6

    0,4

    1,8

    0

    IV

    gotowe artykuły spożywcze, napoje

    60,3

    2,0

    32,4

    0,9

    V

    produkty mineralne

    8,2

    1,6

    7,1

    1,0

    VI

    produkty przemysłu chemicznego

    121,4

    14,0

    70,0

    12,1

    VII

    tworzywa sztuczne, kauczuk i wyroby

    70,9

    11,2

    38,4

    5,4

    VIII

    Skóry i wyroby, art. podróżne, torby,

    3,3

    0,4

    1,3

    0,2

    IX

    drewno i wyroby

    22,2

    27,3

    13,2

    18,9

    X

    ścier drzewny, papier i tektura

    20,6

    21,1

    8,3

    12,7

    XI

    materiały i wyroby włókiennicze

    56,0

    5,4

    29,4

    2,3

    XII

    obuwie, nakrycia głowy, parasole

    10,4

    0,2

    5,3

    0,2

    XIII

    wyroby z kamieni, cementu .szkło

    36,0

    2,3

    18,5

    1,5

    XIV

    metale i kamienie szlachetne

    8,4

    21,1

    1,0

    14,8

    XV

    wyroby z metali nieszlachetnych

    102,8

    23,5

    63,1

    13,9

    XVI

    urządzenia mechaniczne i elektr.

    258,1

    85,9

    90,0

    41,5

    XVII

    pojazdy, statki powietrzne, pływające

    97,7

    15,1

    116,6

    5,5

    XVIII

    przyrządy, aparaty optyczne, pomiar.

    12,5

    1,6

    6,2

    0,5

    XIX

    broń i amunicja; części i akcesoria

    0

    0

    0

    0,4

    XX

    wyroby różne

    35,3

    11,1

    20,3

    5,7

    XXI

    dzieła sztuki, przedmioty kolekcj.

    0,1

    0

    0

    0

    XXII

    pozostałe

    0

    0

    0

    0

    Dane: Statistics Estonia

     

    Do największych polskich eksporterów należą Flextronics, Renault Polska, Przedsiębiorstwo Handlowe A-T, Unilever Polska, Bayer, Mercedes-Benz Polska, Animex Food, LPP, ABC Data, Ferrero Polska. W grupie przedsiębiorstw, które importują towary z Estonii znajdują się: Alstom Power, Utasz-Speed, ABB, Ensto Pol, CEIDG (Poznań, Piastów), Fabryka Papieru Kaczory, Arctic Paper, Zap Sznajder Batterien, Kostrzyn Spółka Akcyjna, Kompania Leśna.

     

    Na koniec I półrocza 2017 r. zaangażowanie inwestycyjne Polski w Estonii wynosiło 65,6 mln euro (wzrost o 30% w porównaniu ze stanem na koniec 2016 r.). Największa aktywność ma miejsce w sektorze produkcyjnym, handlu, budownictwie i nieruchomościach. Poziom bezpośrednich inwestycji estońskich w Polsce zmniejszył się w porównaniu ze stanem na koniec 2016 r. o 3%, do 125,9 mln euro. Największymi pozycjami estońskich FDI w Polsce  są produkcja przemysłowa, handel oraz finanse i ubezpieczenia.

     

    Inwestycje bezpośrednie Polski i Estonii  (mln euro)

     

     

    Polskie FDI w Estonii

    Liczba firm

    Polskie FDI w Estonii

    Liczba firm

    FDI Estonii w Polsce

    Liczba firm

    FDI Estonii w Polsce

    Liczba firm

     

    Wg stanu na 31.12.2016

    Wg stanu na 30.06.2017

    Wg stanu na 31.12.2016

    Wg stanu na 30.06.2017

    Ogółem

    50,6

     

    65,6

     

    129,6 

     

    125,9

     

    Produkcja przemysł.

    21,0 

    30

    20,7

    32

    85,9

    6

    82,4

    6

    Budownictwo

    4,5

    16

    7,0

    13

    -

    -

    -

    -

    Handel

    11,5

    106

    20,8

    104

    21,1

    13

    27,0

    16

    Transport i skład.

    0,2

    14

    2,6

    15

    -0,7

    3

    -1,9

    3

    Łączność

    0,3

    24

    0,2

    37

    0,3

    3

    0,3

    3

      Dane: Bank of Estonia

     

     

    Gospodarcze umowy dwustronne:

     

    1. Umowa między Rzeczpospolitą Polską a Republiką Estońską w sprawie unikania podwójnego opodatkowania  i zapobiegania uchylaniu się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i majątku z 9 maja 1994 r.
    2. Umowa między Rzeczpospolitą Polską a Republiką Estońską w sprawie wzajemnego popierania i ochrony inwestycji z dnia 6 maja 1993 r.
    3. Umowa między Rzeczpospolitą Polską a Republiką Estońską o pomocy prawnej i stosunkach prawnych w sprawach cywilnych, pracowniczych i karnych z 27 listopada 1998 r.
    4. Umowa między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Republiki Estońskiej o współpracy w dziedzinie turystyki z 22 września 2004 r.

     

    Dostęp do rynku


     

    Estonia jest krajem o przyjaznym nastawieniu władz dla przedsiębiorczości, prowadzenia handlu, zagranicznych inwestycji, w szczególności kierowanych do sektorów nastawionych na eksport, innowacje i rozwój regionalny. Obowiązujące w biznesie i handlu zasady oparte są na uregulowaniach unijnych. Od momentu przystąpienia Polski i Estonii do UE nie odnotowano utrudnień w eksporcie polskich towarów, ani innych przeszkód dla polskich podmiotów gospodarczych. Estonia nie stosuje ograniczeń w dostępie do rynku pracy (swoboda świadczenia pracy dla obywateli krajów członkowskich UE). Pobyt dłuższy niż 6 miesięcy wymaga rejestracji w miejscowym urzędzie wojewódzkim. Zagraniczne osoby prawne i fizyczne mogą swobodnie nabywać nieruchomości, przy czym w przypadku nabycia ziemi na wybrzeżu niezbędne jest dokonanie uzgodnień z władzami samorządowymi. Nabycie ziemi rolnej lub zalesionej reguluje ustawa o ograniczeniach w nabyciu nieruchomości. Estonia stosuje analogiczne do innych krajów UE rozwiązania w zakresie zamówień publicznych oraz ochrony praw autorskich i pokrewnych, kraj jest stroną konwencji Paris Convention for the Protection of Industrial Property, Estonia ratyfikowała także konwencję Międzynarodowej Organizacji Własności Intelektualnej (WIPO). Akty prawne oraz przepisy wykonawcze znajdują się na stronie internetowej http://www.legaltext.ee.

     

    INFORMACJE NA TEMAT PROWADZENIA DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ W ESTONII

     

    Zakładanie firmy

    Najbardziej powszechne są przedsiębiorstwa zorganizowane w formie:

    • prywatna spółka z ograniczoną odpowiedzialnością (OÜ) – kapitał min. 2.500 euro (firmy małe lub średnie, prosta struktura zarządzania);
    • publiczna spółka z ograniczoną odpowiedzialnością (AS) – kapitał min. 25.000 euro (duże przedsiębiorstwa, forma obowiązkowa dla banków i towarzystw ubezpieczeniowych,  rozbudowany system zarządzania i nadzoru).

    Innym rodzajami firm mogą być spółki jawne, spółki komandytowe, stowarzyszenia handlowe lub filie. Firmy mogą być w 100% własnością cudzoziemców. Obowiązuje wpis do Rejestru Handlowego (elektronicznie, rejestracja trwa do 2 godz.). Faktyczne ustanowienie firmy w Estonii zabiera zwykle kilka dni, przy niewielkiej liczbie procedur (5). 

    Zgodnie z estońskim kodeksem handlowym rozróżnia się dwa typy nabycia firmy, poprzez jej zakup lub w drodze nabycia akcji. W każdym przypadku zalecane jest uzyskanie dokładnych informacji na temat wartości firmy, składników majątkowych, zobowiązań i należności. Przejęcie przedsiębiorstwa może być pełne lub częściowe. Zgodnie z przepisami ustawy o zobowiązaniach (Law of Obligations Act), przeniesienie prawa własności dotyczące aktywów oznacza jednoczesne przejęcie zobowiązań. Nabywca jest zobowiązany do uregulowania zobowiązań, które powstały przed zakupem i których termin spłaty mieści się w granicach 5 lat od nabycia.

    Nie ma statutowej formy zapisu transakcji, jedynie przy transferze nieruchomości obowiązuje akt notarialny. Zakup udziałów spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, (OÜ) wymaga sporządzenia umowy w formie aktu notarialnego, w przypadku spółek akcyjnych (AS) wystarcza pisemna umowa obejmująca transfer akcji.

    Aspekt prawny nabywania firm na terenie Estonii nie odbiega od standardów unijnych i nie ma specjalnych restrykcji dotyczących zagranicznego kapitału, zagraniczni inwestorzy mają takie same prawa i obowiązki jak przedsiębiorcy miejscowi.

     

    Startupy

    Estońskie przepisy określają startup jako podmiot gospodarczy zarejestrowany w Estonii, który zajmuje się działalnością nakierowaną na innowacyjność, z potencjałem wzrostu i poszerzania aktywności eksportowej  i który przyczynia się do ogólnego rozwoju środowiska biznesowego w Estonii. Kwalifikacją do grupy przedsiębiorstw typu startup zajmuje się komisja ekspertów.

     

    Z dniem 18 stycznia 2017 r. weszła w życie nowelizacja ustawy o cudzoziemcach, która ma na celu promowanie i uproszczenie formalności związanych z pobytem i pracą w Estonii zagranicznych specjalistów zatrudnionych w startupach. 

     

    PRZEPISY – POBYT

    PRZEPISY – ZATRUDNIENIE

     

    Handel zagraniczny

    Informacje ogólne:

    • Wszystkie procedury celne są realizowane w formie elektronicznej;
    • Do wszystkich towarów importowanych do UE obowiązują wspólne taryfy celne;
    • Importerzy o dużej skali obrotów mogą ubiegać się o odłożenie opodatkowania;
    • Podatek VAT nie jest nakładany na import towarów, które są składowane, pod warunkiem , że właścicielem składu jest odbiorcą importowanych towarów;
    • Eksporterzy i importerzy musza posiadać rejestrację EORI (Wspólnotowy System Rejestracji i Identyfikacji Podmiotów Gospodarczych).

    Estonia nie posiada listy towarów podlegających ograniczeniom, jedynie niektóre produkty jak lekarstwa, ekwipunek wojskowy, niebezpieczne odpady, produkty chronione konwencją CITES, wymagają zezwoleń, które są udzielane przez odpowiednie władze.

    Jako członek UE, Estonia stosuje uregulowania wspólnotowe, nie ma specyficznych, krajowych zaleceń polityki celnej. Priorytetem estońskiej służby celnej jest  walka z przemytem, zwłaszcza tytoniu i alkoholu. Wspólnotowe taryfy celne są stosowane powszechnie, import z krajów EFTA, Szwajcarii, krajów kandydujących lub stowarzyszonych z UE jest bezcłowy. Stawki celne dla towarów z innych obszarów wynoszą od 0 do 10%. Dodatkowe narzuty są stosowane w przypadkach stwierdzonego dumpingu.  Wszystkie aspekty związane z cłami podlegają przepisom UE (TARIC) i WTO (Customs Valuation Agreement), w ramach których prawodawstwo dot. taryf, handlu, rolnictwa itp. jest zintegrowane, a baza informacyjna daje podmiotom gospodarczym jasne wskazówki co do procedur eksportowych i importowych.

    Towary przeznaczone do re-eksportu lub zadeklarowane do wolnego obrotu mogą być całkowicie lub częściowo zwolnione z ceł importowych i podatków.

     

    System podatkowy

    Estoński Urząd Podatków i Ceł jest organem zarządzającym podatkami na szczeblu centralnym, podatki lokalne są w gestii władz samorządowych. Płatnicy podatków są zakwalifikowani jako osoby prawne lub fizyczne w podziale na rezydentów i nierezydentów. Estońska filia zagranicznego przedsiębiorstwa ma status  nierezydenta, osoba fizyczna jest uważana za rezydenta jeśli posiada stałe miejsce zamieszkania w Estonii i  jest obecna co najmniej 183 dni w ciągu roku.

    Estonia pobiera podatki: dochodowy, VAT, socjalny, gruntowy, od hazardu, opłaty celne, akcyza, od pojazdów o dużej ładowności. W Estonii nie stosuje się podatku od darowizn i nieruchomości. Pracodawcy i pracownicy są obowiązani do opłacania składek emerytalnych i na fundusz bezrobocia. Niektóre samorządy wprowadzają podatki w postaci opłat parkingowych, za posiadanie zwierząt, drogowych, od ogłoszeń, itp.

     

    Podatek VAT

    Zasady funkcjonowania podatku VAT w Estonii są oparte na dyrektywie europejskiej EC VAT Directive (2006/112/EEC). Standardowa stawka wynosi 20% wartości towarów i usług w obrocie na terenie Estonii, obniżona 9% (dotyczy książek, określonych lekarstw, zakwaterowania). Zerowa stawka VAT obowiązuje przy eksporcie, obrocie towarów i usług wewnątrz UE, usług które nie są świadczone w Estonii.

     

    System prawny

    Estońskie prawodawstwo w sferze gospodarczej nakierowane jest na tworzenie przyjaznego środowiska do prowadzenia biznesu i przyciągania zagranicznych inwestorów.  Przyjęto system, który jest przychylny dla przedsiębiorców i sformułowany w duchu przedsiębiorczości. Wszystkie podmioty zagraniczne mogą ustanowić firmę i prowadzić biznes w Estonii bez ograniczeń i różnic w stosunku do przedsiębiorstw estońskich.

     

    System bankowy

    Centralnym bankiem Estonii jest Eesti Pank (Bank of Estonia), którego głównym zadaniem wynikającym z przynależności do UE, jest prowadzenie polityki monetarnej zgodnie z ustaleniami UE i Europejskiego Banku Centralnego. Bank of Estonia zajmuje się ponadto zarządzaniem rezerwami walutowymi oraz nadzorem nad funkcjonowaniem i stabilizacją systemu płatniczego. Sektor bankowy Estonii jest zdominowany przez dwa banki Swedbank i SEB, które łącznie obsługują 62% rynku. Na dalszych pozycjach pod względem wielkości znajdują się fińska grupa Nordea i duński Danskie Bank.

    Banki w Estonii oferują szeroką gamę usług, podobną do banków Zachodniej Europy. Estońska bankowość może poszczycić się znaczącymi sukcesami w zastosowaniu elektronicznego systemu transakcji. Dobra współpraca pomiędzy bankami i operatorami usług mobilnych wprowadziła wiele innowacyjnych rozwiązań, liczba klientów banków korzystających z internetu stale rośnie.

     

    Rynek kapitałowy

    Wszystkie estońskie spółki akcyjne (typu AS) są wpisane do estońskiego Centralnego Rejestru Papierów Wartościowych. Rynek akcji funkcjonuje w postaci Bałtyckiej Giełdy prowadzonej przez grupę NASDAQ OMX. Inwestorzy mogą korzystać z uproszczonego i praktycznie bez barier dostępu do operacji na rynku Estonii. Litwy i Łotwy, gdzie stosowane są jednolite procedury i zasady dla wszystkich trzech krajów.

     

    Konkurencja i kontrola cen

    Estońska polityka w zakresie przestrzegania zasad konkurencyjności jest zgodna z rozwiązaniami przyjętymi w UE. Sprawami związanymi z nadzorem i regulacjami dotyczącymi konkurencji zajmuje się Estoński Urząd Konkurencji, złożony z wydziałów Konkurencji, Regulacji Energii i Wody oraz Komunikacji. Estonia jest jednym z niewielu krajów unijnych, gdzie porozumienia naruszające zasady konkurencyjności, tzw. kartele, są przedmiotem postępowania karnego. Corocznie sądy rozpatrują kilka przypadków tego typu. Zgodnie z estońskim prawem (ustawa o konkurencji Competition Act), zabronione jest zawieranie umów, które zawierałyby praktyki ustalenia stałych cen lub innych warunków handlowych, taryf, opłat, odsetek itp. Nie jest naruszeniem przepisów podawanie wykazu cen maksymalnych lub rekomendowanych.

     

    Ochrona konsumentów

    Estońskie przepisy dotyczące ochrony konsumentów (Consumer Protection Act, Trading Act, Advertisinf Act, Law of Obligations Act) są zgodne z wytycznymi ONZ i uregulowaniami unijnymi. Sprawami ochrony praw konsumentów i wdrażaniem obowiązującej polityki władz w tym zakresie zajmuje się estoński Urząd Ochrony Konsumenta (CPB), który nadzoruje rynek, rozpatruje skargi oraz prowadzi akcje informacyjne wśród konsumentów, wspiera poszkodowanych w postępowaniach cywilnych przed sądami. CPB ma uprawnienia nakładania kar, a wydane przez Urząd zalecenia są wytycznymi dla firm handlowych. Wspólnie z innymi instytucjami rządowymi i samorządowymi CPB monitoruje reklamy, mogące wprowadzać konsumentów w błąd, umowy zawierane przez klientów, usługi sektora publicznego, znakowanie towarów itp.

     

    Patenty, znaki handlowe

    Podstawowymi przepisami z zakresu własności intelektualnej są Copyright Act, Patents Act, Trademark Act. Znaki firmowe i tajemnica handlowa jest chroniona w ramach kodeksu handlowego i ustawy dot. konkurencji (Competition Act).

    Znaki handlowe i usługowe, używane w celu odróżnienia towarów i usług danego podmiotu gospodarczego od innych używanych marek, mają prawo do ochrony jeśli są zarejestrowane w estońskim Rejestrze Znaków Handlowych oraz Międzynarodowej Organizacji Własności Intelektualnej i Europejskim Urzędzie Regulacji Rynku Wewnętrznego

    Prawa autorskie w dziedzinie nauki, sztuki, literatury itp. są przedmiotem ochrony w momencie wytworzenia produktu, nie ma znaczeniu tu data publikacji czy rejestracji. Estońskie prawo zapewnia ochronę zarówno wartości intelektualnej zarówno w aspekcie moralnym jak i ekonomicznym.

     

    Anty-dumping

    Estonia stosuje politykę handlową wdrożoną w UE, w tym rozwiązania anty-dumpingowe i wyrównawcze. Zgodnie z przepisami estońskimi, dumping oznacza wwóz towarów do obrotu na terytorium estońskiego obszaru celnego poniżej ich normalnej wartości wg kodeksu celnego. Przeciwdziałanie temu procederowi polega na stosowaniu opłat wyrównawczych, kompensujących straty dla strony estońskiej wynikłe ze stosowania dumpingu. Polityka handlowa prowadzona przez UE jest dość liberalna, ale niektóre towary wymagają wprowadzenia pozwoleń importowych. Istniejące ograniczenia dotyczą produktów rolnych i zostały wprowadzone przez UE w ramach Common Agricultural Policy.  

     

    Windykacja należności

    Generalnie, firmy muszą dochodzić swoich roszczeń poprzez upoważnionych reprezentantów prawnych. Jedną z możliwych ścieżek postępowania może być skorzystanie z usług polskich (lub estońskich) firm zajmujących się windykacją długów w imieniu poszkodowanego. Wyspecjalizowana firma może na podstawie analizy dokumentów i przepisów prawa, w tym unijnego, wskazać właściwy sposób postępowania, ocenić  jakie są możliwość zwrotu należności, czy istnieje droga polubownego załatwienia sprawy, czy zostały wyczerpane wszystkie możliwości wynikające z estońskim przedsiębiorcą, czy należy złożyć pozew sądowy i jeśli tak, czy w Polsce czy w Estonii itp. W przypadku posiadania przekonywujących dowodów na nieuczciwe, niezgodne z prawem postępowanie partnera estońskiego, po otrzymaniu dokumentacji, Ambasada będzie mogła wystąpić na drodze administracyjnej do właściwego urzędu w Estonii z prośbą o wyjaśnienie zaistniałej sytuacji, będzie to prośba, która nie obliguje strony estońskiej do udzielenia odpowiedzi.

     

    Poniżej podajemy mogące się przydać linki i adresy internetowe:

     

    Estońska Izba Adwokacka:

    https://www.advokatuur.ee/eng/advocates/find-advocates

     

    Wykaz kancelarii prawnych, które zajmują się prawem handlowym:

    http://www.blf.ee/eng /

    http://claudiuslaw.com/en/legal-services-in-tallinn-estonia

    http://www.iuring.ee/en/

    http://www.kjlaw.ee/teenused_eng.html

    http://www.janliko.ee/files/ru/teenused.html

    http://aiwil.ee/en/areas-activity/

    http://www.be.ee/en/

    http://companion.ee/

    http://www.infratum.ee/index_en.html

    http://www.klassen.ee/rus.html

    http://www.iustus.ee/ru/

    http://www.cityoigusabi.ee/?lang=ru

    http://www.buldakov.ee/3en.html

    http://www.amellojuriidika.ee/en/services

    http://www.aleksislaw.ee/

    http://www.agd.ee/ru

    http://www.kalashnikov.ee/yuridicheskoye-byuro/uslugi

    http://www.averconsultoigusburoo.ee/

    https://www.advokatuur.ee/est/advokaadid/eesti-advokaadid.a/jelena-benevolenskaja

    [ostatnia z ww. kancelarii posługuje się również jęz. polskim]

     

    Estoński Rejestr Handlowy i Estoński Rejestr  Dłużników: https://ariregister.rik.ee/ettevotja.pyhttp://firmaparing.krediidiinfo.ee

     

    Wykaz estońskim firm windykacyjnych:

    Intrum Justitia AS (w Polsce www.intrum.pl

    Tel: 6060990, WWW: http://www.intrum.com

    E-mail: mail@intrum.ee

    Drazgo Inkasso

    Tel: 680 6985 E-mail: drazgo@hot.ee

    Inkassokeskus

    Tel: 6828143. WWW: http://www.inkassokeskus.ee

    E-mail: info@inkassokeskus.ee

    Kreeditor

    Tel: 6313338 WWW: http://www.kreeditor.ee

    E-mail: info@kreeditor.ee

    Lindorff Eesti AS

    Tel: 6161800 WWW: http://www.lindorff.ee 

    E-mail: info.eesti@lindorff.ee

    Akord Inkasso

    Tel: 6816266 WWW: http://www.akordinkasso.ee 

    E-mail: info@akordinkasso.ee

    Proinfo

    Tel: 6462231 WWW: http://www.proinfo.ee 

    E-mail: proinfo@proinfo.ee

     

    Przydatne linki i kontakty


     

    Looking for partner: http://www.tradewithestonia.com/

    Invest in Estonia: http://www.investinestonia.com/en/

    Trade with Estonia:  http://www.tradewithestonia.com/ 

    Startup Estonia: http://startupestonia.ee/

    Visit Estonia: http://www.visitestonia.com/en/

     

    Estońskie bazy danych:
     

    Firmy, wykazy z podziałem na branże:

    www.1182.33

    https://ariregister.rik.ee/index.py?lang=eng

    www.infoatlas.ee/eng

     

    Centrum informacji biznesowej: http://www.eas.ee/en/eas/information-centre

    Przetargi: https://riigihanked.riik.ee/register/Home.html

    Targi: http://10times.com/estonia

    Przepisy prawne: http://www.legaltext.ee, https://www.riigiteataja.ee/en/

     

     

    Izba Handlowo-Przemysłowa Estonii: www.koda.ee

    Izba Rolno-Handlowa Estonii: www.epkk.ee

    Zrzeszenie Małych i Średnich Przedsiębiorstw: www.evea.ee

    Związek Handlu Zagranicznego Estonii: www.etc.ee

    Związek Firm Turystycznych Estonii: www.etfl.ee

    Związek Firm Budowlanych Estonii: www.eeel.ee

    Związek Tłumaczy Estonii: www.ettl.ee

     

    Administracja gospodarcza

    Ministerstwo Edukacji i Badań: www.hm.ee

    Ministerstwo Sprawiedliwości: www.just.ee

    Ministerstwo Środowiska: www.envir.ee

    Ministerstwo Gospodarki i Komunikacji: www.mkm.ee

    Ministerstwo Rozwoju Wsi: www.agri.ee

    Ministerstwo Finansów: www.fin.ee

    Ministerstwo Spraw Wewnętrznych: www.sisemin.gov.ee

    Ministerstwo Spraw Zagranicznych: www.vm.ee

    Urząd Ochrony Konkurencji: www.konkurentsiamet.ee

    Urząd Ziemi: www.maaamet.ee

    Urząd Dróg: www.mnt.ee

    Urząd Leków: www.sam.ee

    Urząd Ubezpieczenia Socjalnego: www.ensib.ee

    Urząd Transportu Morskiego: www.vta.ee

    Urząd Patentowy: www.epa.ee

    Urząd Ochrony Konsumentów: www.consumer.ee

    Urząd Ceł i Podatków: www.customs.ee

    Krajowy Urząd Pracy: www.tootukassa.ee

    Centrum Standaryzacji: www.evs.ee

    Inspekcja Nadzoru Technicznego: www.tja.ee

    Zarząd Weterynarii i Żywności: www.vet.agri.ee

    Rejestr Handlowy: https://ariregister.rik.ee/index.py

    Departament Rejestrów w Tallinie: http://www.just.ee/6907

     

    Banki

    Swedbank: www.swedbank.ee

    SEB: www.seb.ee

    AS Hansapank: www.hansa.ee

    LHV Bank:  https://www.lhv.ee

     

    Prasa ekonomiczna

    Baltic Business News: www.balticbusinessnews.com

    AS Äripäev: www.aripaev.ee

    Postimees: http://news.postimees.ee/?r=1478

    ERR: http://news.err.ee/l/economy

     

    Oficjalne strony o charakterze ekonomicznym

    Główny Urząd Statystyczny: www.stat.ee

    Bank Estonii: www.bankofestonia.info

    Estoński Instytut Koniunktur: www.ki.ee

    Fundacja Rozwoju Przedsiębiorczości: www.eas.ee

    Centrum Rozwoju Turystyki: www.visitestonia.com

    26 czerwca 2013 (ostatnia aktualizacja: 2 października 2017)

    Drukuj Drukuj Podziel się treścią: