close

  • Polsce – służyć, Europę – tworzyć, Świat – rozumieć

     

  • FINLANDIA

  • Finlandia

    •  

       Informacje o kraju


       

      Finlandia:

      Jest członkiem Unii Europejskiej od 1995 roku. W strefie Schengen od 1996 roku. Wspólną walutę przyjęła w 2002 roku. Nie należy do NATO. Od 1955 roku jest członkiem Rady Nordyckiej.

      Finlandia z powierzchnią całkowitą 338 424 km2 oraz populacją wynoszącą 5 426 674 osoby (dane z końca 2012 r.), jest obok Islandii i Norwegii, jednym ze słabiej zaludnionych państw europejskich. Do największych miast Finlandii należą: Helsinki (liczba mieszkańców 603 968), Espoo (256 842), Tampere (217 421), Vantaa (205 312), Turku (180 225), Oulu (190 847), Lahti (103 016), Kuopio (105 136) oraz Jyväskylä (133 482). Metropolia, obejmująca oprócz Helsinek sąsiednie miasta: Espoo, Vantaa i Kauniainen, liczy ponad 1 mln osób.

      Finlandia ma kilka rzeczy „naj”: jest archipelagiem, łączna liczba wysp na terytorium morskim Finlandii wynosi 80 tysięcy, z których największe to – główna wyspa w archipelagu Wysp Alandzkich i Kemiösaari. Natomiast wysp na akwenach wewnątrz kraju znajduje się ok. 100 000. Największą wyspą leżącą na wodach śródlądowych jest Soisalo. Finlandia należy do państw o największej liczbie jezior na świecie – znajduje się tu ich ok. 188 tysięcy. Pokrywają one ok. 10% kraju, natomiast lasy aż 70%, co daje Finlandii pozycję najbardziej zalesionego kraju w Europie. Najwyższy szczyt Finlandii, Haltiatunturi czylu Halti (1328 m npm), znajduje się w gminie Enontekiö, w Laponii.

      Językami urzędowymi Finlandii są fiński i szwedzki, a oprócz nich na terenach zamieszkiwanych przez Saamów (rdzenną ludność Laponii), używany przez nich język ma pozycję urzędowego. Językiem fińskim posługuje się ok. 90% mieszkańców. Natomiast szwedzkim ok. 5,5% mieszkańców, w szczególności na terenach południowo-zachodnich oraz na Wyspach Alandzkich.

      Finlandia ma granice państwowe z: Rosją (1340 km), Norwegią (736 km) oraz Szwecją (614 km). Granica morska wynosi 1250 km.

       

      System administracyjny


       

      Na czele państwa stoi prezydent Republiki Finlandii, wybierany na sześcioletnią kadencję w wyborach powszechnych i bezpośrednich. Obecnie, dwunastym urzędującym prezydentem jest Sauli Niinistö, wybrany na to stanowisko 5 lutego 2012 roku.

      Organem władzy ustawodawczej jest jednoizbowy parlament (Eduskunta) składający się z 200 posłów wybieranych co cztery lata. Poza funkcją ustawodawczą parlament posiada szerokie uprawnienia do nadzorowania działań rządu w przygotowywaniu spraw, o których decyduje Unia Europejska i formułowaniu stanowiska Finlandii. Po wyborach parlamentarnych z 17 kwietnia 2011 roku podział miejsc w parlamencie wygląda następująco:

      Partia Koalicji Narodowej (Kansallinen Kokoomus): 20,4% głosów, 44 miejsca

      Fińska Partia Socjaldemokratyczna SDP (Suomen sosiaalidemokraattinen puolue SDP): 19,1% głosów, 42 miejsca

      Partia Prawdziwych Finów (Perussuomalaiset): 19,1% głosów, 39 miejsc

      Fińska Partia Centrum (Suomen Keskusta): 15,8% głosów, 35 miejsc

      Sojusz Lewicy (Vasemmistoliitto): 8,1% głosów, 14 miejsc

      Partia Zielonych (Vihreäliitto): 7,3% głosów, 10 miejsc

      Szwedzka Partia Ludowa (Ruotsalainen kansanpuolue RKP): 4,3% głosów, 9 miejsc

      Fińska Partia Chrześcijańskich Demokratów (Suomen kristillisdemokraatit): 4% głosów, 6 miejsc

      Inne: 1 miejsce

      Aktualna koalicja rządowa uformowała się 22 czerwca 2011 roku, na czele z premierem Jyrki Katainenem (Partia Koalicji Narodowej). W skład rządu wchodzą przedstawiciele sześciu partii politycznych: Partia Koalicji Narodowej, Fińska Partia Socjaldemokratyczna, Partia Zielonych, Sojusz Lewicy, Fińska Partia Chrześcijańskich Demokratów oraz Szwedzka Partia Ludowa. W opozycji pozostają: Fińska Partia Centrum oraz Partia Prawdziwych Finów.

       

      Finlandia ma rozbudowany system świadczeń socjalnych dostarczanych mieszkańcom przez władze lokalne (320 gmin w 2013 roku). Gminy świadczą usługi z zakresu służby zdrowia oraz świadczenia na rzecz osób starszych i niepełnosprawnych. W gestii gmin leży także edukacja przedszkolna, podstawowa, średnia, szkolenia zawodowe oraz kształcenie dorosłych, usługi biblioteczne; programy kulturalne oraz sportowe; zagospodarowanie przestrzenne; budowa oraz utrzymywanie infrastruktury lokalnej w tym utrzymanie zieleni, ulic, zarządzanie energią, wodą oraz ściekami, portami; transport miejski, promocja lokalnej przedsiębiorczości oraz zatrudnienia. Mimo iż w Finlandii funkcjonuje 19 Rad Regionalnych (19 regionów – fin. maakunta) ich działania sprowadzają się wyłącznie do rozwoju gospodarczego regionów oraz planowania. Gminy finansują swoje zadania dzięki środkom uzyskanym z podatków od dochodów osób fizycznych i prawnych, podatków od nieruchomości, bezpośrednich transferów rządowych, dochodów ze sprzedaży oraz innych opłat lokalnych. Zgodnie z konstytucją władze lokalne mogą samodzielnie określić wysokość podatku od dochodu.

      Z uwagi na starzenie się społeczeństwa, migrację wewnętrzną i wyludnianie bądź zagęszczanie się niektórych obszarów, co ma znaczący wpływ na stan finansów gmin, fińskie samorządy mają problem z równą dystrybucją usług dla swoich mieszkańców. Wprowadzana od kilku lat reforma restrukturyzująca samorządy różnie wpłynęła na gminy; najmocniej dotknęła te małe, z populacją mniejszą niż 20.000 mieszkańców, które w celu lepszej dystrybucji usług muszą się połączyć tworząc większe jednostki. Od początku wdrażania reformy dobrowolnie zredukowano liczbę gmin z 415 w 2007 roku do 320 w 2013 roku.

      Wyspy Alandzkie, zgodnie z umową międzynarodową,  posiadają status zdemilitaryzowanego i autonomicznego rejonu Finlandii, ze stolicą w Maarianhaminie. Wyspy Alandzkie mają własny parlament, składający się z 30 posłów wybieranych w głosowaniu demokratycznym oraz rząd, który składa się z sześciu ministrów (edukacji i kultury, finansów, spraw socjalnych i środowiska, administracji i współpracy z unią europejską, przemysłu i handlu oraz komunikacji). Wyspy mają jednego posła w fińskim parlamencie (w Eduskuncie). Fiński rząd jest reprezentowany przez gubernatora, którego mianuje prezydent republiki. Obywatele Wysp Alandzkich są zwolnieni z obowiązku służby wojskowej w fińskiej armii.

       

       

      Na podstawie „Finlandia w faktach” Wydawnictwo Otava. Dane liczbowe pochodzą z fińskiego urzędu statystycznego za 2012 rok.

       

       

       

      Gospodarka


       

      Finlandia – która w ciągu ostatnich 20-30 lat stała się jednym z najbardziej kreatywnych i  innowacyjnych krajów na kontynencie europejskim, może i powinna być atrakcyjnym partnerem dla Polski. Finlandia pomimo trudności gospodarczych do października 2014 r. utrzymywała najwyższy poziom wiarygodności kredytowej AAA, kiedy to Agencja Standard & Poor obniżyła jej poziom do AA+. Fiński model zarządzania państwem w czasach kryzysu godny jest,  o ile nie naśladowania, to z pewnością uważnego przestudiowania. Jest to polityka polegająca na połączeniu rozwiązań  pro-wzrostowych z aktywnymi działaniami na rzecz racjonalnego zatrudnienia  i umacnianiem dyscypliny finansowej.

           

      Fińska polityka gospodarcza w czasie kryzysu a sektor publiczny

                        

      Przygotowana przez Komisję Europejską pod koniec 2014 r. prognoza wzrostu PKB na 2015 rok dla krajów UE umieściła Finlandię na przedostatnim miejscu z wynikiem 0.4%.  Wstępne prognozy Ministerstwa Finansów wskazują, iż przyrost PKB Finlandii w 2014 r. wyniósł tylko 0.1%. Pierwotne założenia wskazywały na lepszy wzrost rzędu  0.5%, jednakże spadek eksportu do Rosji związany z pogarszającą się sytuacją gospodarczą  oraz sankcjami wobec niej sprawił, iż wzrost fińskiego PKB oscyluje wokół 0%. Najnowsze prognozy uwzględniające ostre spowolnienie rosyjskiej gospodarki oraz dalszy  spadek obrotów handlowych z Rosją wskazują, iż wzrost fińskiego PKB w 2015 r. może wynieść około 0.9%, a dopiero w 2016 r. jest szansa na odnotowanie większego wzrostu rzędu 1.3%.

      Obecna recesja jest wyjątkowo bolesna, ponieważ na cykliczny spadek koniunktury nałożyły się głębokie zmiany strukturalne. Efektem intensywnego procesu deindustrializacji fińskiej gospodarki, w szczególności w latach 2000-2013, są istotne zmiany strukturalne. Dzisiaj tylko około 40% PKB pochodzi z sektora przemysłowego, a już około 60% PKB powstaje w sektorze usług. Niektóry eksperci twierdzą, iż nawet 70% PKB pochodzi z sektora usług, co oznaczałoby, że fińska gospodarka znalazła się w zaawansowanej fazie postindustrialnej. Mimo iż w światowej gospodarce odnotowano wyraźne oznaki ożywienia, fińska gospodarka pozostaje w tyle za innymi krajami strefy euro oraz Wielką Brytanią, USA, Japonią i Chinami.

      W 2014 r. rząd pod kierownictwem ówczesnego premiera J. Katainena zaakceptował pakiet reform strukturalnych, który spotkał się ze sprzeciwem wielu grup społecznych. Przewidywane oszczędności w wysokości 2.3 mld euro miały spowodować zatrzymanie spirali zadłużania się państwa. Pakiet reform jest bardzo szeroki, niektórzy eksperci twierdzą, iż reform zakrojonych na tak dużą skalę nie było w Finlandii od czasu głębokiego kryzysu w latach 90-tych. Planowane reformy obejmują ponad 50 różnych sfer życia gospodarczego, poczynając od zmian w systemie emerytalnym, edukacyjnym, opieki zdrowotnej, opieki społecznej, w tym opieki nad starszymi osobami, na kompleksowej reformie samorządowej kończąc. Reformie samorządowej ma towarzyszyć m.in. przeniesienie części odpowiedzialności za politykę społeczną i socjalną  na gminy, które mają możliwość samodzielnego regulowania podatków. Kontrowersyjność reform wywołała burzliwą debatę publiczną i w konsekwencji brak ostatecznej akceptacji parlamentu dla ich implementacji w obecnej kadencji rządu. W marcu 2015 r. parlamentarna Komisja Prawa Konstytucyjnego zakwestionowała zgodność założeń reformy systemu opieki społecznej i zdrowia z fińską konstytucją, rekomendując jednocześnie ponowną ich analizę. W praktyce oznacza to, iż przed wyborami parlamentarnymi w kwietniu 2015 r. nie dojdzie do porozumienia w tej kwestii, a ponowną analizą i implementacją reform będzie musiał zająć się nowy rząd.  

      Pomimo prowadzenia  zdyscyplinowanej  polityki finansów publicznych, fińskie zadłużenie  rośnie: w 2012 r. wyniosło 53.6 % PKB,  w 2013 r.  urosło do 56.9%. Wstępne prognozy Bank of Finland wskazują, iż w 2014 r. zadłużenie wzrosło do 60% PKB, a w 2015 r. może wzrosnąć do 61.6% PKB.  

      We wrześniu 2014 r. rząd  przyjął założenia do budżetu na 2015 r. W wyniku pakietu reform strukturalnych i drastycznych oszczędności deficyt budżetowy w 2015 r. miał zmniejszyć się do 4.5 mld euro z 7.4 mld euro w 2014 r. Jednakże w związku z brakiem akceptacji parlamentu dla programu reform, może dojść do rewizji budżetu w drugiej połowie 2015 r. pod rządami nowej koalicji.

      2014 budżet                                  2015 budżet

      Przychody (mld euro)                                47.2                                                 49.2

      Wydatki (mld euro)                                    54.6                                                 53.7

      Deficyt (mld euro)                                      7.4                                                   4.5

       

      W 2014 r. Finlandia odnotowała czwarty rok z rzędu ujemne saldo w obrotach handlowych. Według Finland’s Statistics  fiński eksport do strefy euro wyniósł w 2014 r. 34.1% i był wyższy w porównaniu do 2013 r. o 6%. Eksport do pozostałych krajów UE był na poziomie 2013 r. i wyniósł 23.2%,  Największy spadek zanotowano w eksporcie do pozostałych krajów Europy: 14.4%, co oznacza 11% mniej w porównaniu do 2013 r. Spadek eksportu odnotowano też do Azji: 13.9%, co oznacza 6% mniej niż w 2013 r.  5% wzrost w eksporcie nastąpił do krajów Ameryki Północnej (8.1%) oraz 1% wzrost eksportu do pozostałych krajów (6.3%).

      Po dużym spadku w 2014 r. obrotów handlowych z Rosją (18% w imporcie i 14% w eksporcie), największym i najważniejszym partnerem handlowym Finlandii zostały Niemcy (wzrost importu o 5% i eksportu aż o 24%). Eksperci spodziewają się, iż Rosję dotknie recesja zarówno w 2015 r., jak i w 2016 r., a w następnych kilku latach oczekiwana jest stagnacja. Dla Finlandii oznacza to, iż spadek obrotów handlowych z Rosją może postępować przez kilka kolejnych lat. Trzecie miejsce pod względem wolumenu obrotów handlowych zajęła Szwecja z niewielkim spadkiem w eksporcie (4%) oraz spadkiem w imporcie (2%). Polska jest 12 partnerem handlowym Finlandii, jeżeli chodzi o wielkość obrotów (w 2014 r. odnotowano 10% wzrost w imporcie i 6% wzrost w eksporcie).

      Spowolnienie gospodarcze i spadek eksportu spowodowały wzrost bezrobocia, w szczególności wśród młodych ludzi. MF ocenia, iż na koniec 2014  r. bezrobocie wyniosło 8.6%, zatem więcej niż pierwotnie zakładano (8.4%-8.5%). Według ekspertów w 2015 r. bezrobocie będzie dalej rosło i może osiągnąć 8.8-9%. Stosunkowo nowym zjawiskiem jest emigracja młodych, dobrze wykształconych profesjonalistów z Finlandii głównie do Szwecji, Danii, Niemiec, Stanów Zjednoczonych i Szwajcarii. Odpływ młodych fińskich bezrobotnych od 2010/2011 r. pozwala na utrzymanie poziomu bezrobocia na relatywnie niskim poziomie w porównaniu do wyników gospodarczych. Zdaniem ekspertów aktualne zjawisko emigracji Finów jest czasowe i związane z brakiem pracy na fińskim rynku. Oczekuje się, że w momencie poprawy sytuacji większość tych osób powinna wrócić do Finlandii. W związku ze słabą koniunkturą inflacja w 2014 r. wyniosła tylko 1.1%. Eksperci mają nadzieję, iż Finlandia nie doświadczy zjawiska deflacji. W 2015 r. spodziewany jest dalszy spadek inflacji do poziomu 0.8%. Największymi wyzwaniami dla fińskiej gospodarki w latach w najbliższym czasie będą zwiększenie konkurencyjności, kontynuacja reform strukturalnych, konsolidacja finansów publicznych, pobudzanie wzrostu gospodarczego, zmniejszanie bezrobocia przy zaplanowanych cięciach i pakiecie oszczędnościowym, zwiększanie eksportu w sytuacji słabego popytu oraz poszukiwanie nowych rynków.

      Finlandia jako lider innowacyjności

       

      Pomimo trudności gospodarczych, Finlandia jest postrzegana w UE jako niekwestionowany lider w dziedzinie innowacyjności. Innowacyjności w krajach nordyckich, w tym w Finlandii nie należy  postrzegać tylko w kategoriach nowych technologii oraz prowadzenia działalności badawczo-rozwojowej – jest to przede wszystkim sposób myślenia oraz filozofia życia. Finlandia jest jednym z nielicznych krajów UE, który spełnia warunki brzegowe (3% PKB), określone w unijnej strategii Europa 2020 w kwestii wysokości funduszy przeznaczonych na rozwój i innowacje, wydatkując rocznie prawie 4% PKB. Finowie uważają, iż innowacyjne rozwiązania są potrzebne nie tylko w sektorze produkcji, ale także w usługach i działalności instytucji publicznych. Komercjalizacja wyników badań i szybki transfer technologii z ośrodków akademickich do biznesu to dzisiaj główne czynniki decydujące o potencjale i sile gospodarki opartej na wiedzy. Dlatego polityka innowacyjna w Finlandii jest częścią polityki gospodarczej, efektywnie wykorzystując instrumenty dostępne w zakresie działania administracji publicznej do stworzenia systemu sprzyjającego innowacjom.

       

      Sektor prywatny – anatomia sukcesu

       

      Kraje nordyckie, w tym w szczególności sektor prywatny dobrze radzą sobie z szybko zmieniającą się rzeczywistością gospodarczą w świecie, wykazując się dużą kreatywnością, wysuwając się tym samym na czołówkę światowych rankingów. Wynika to nie tylko z wszechobecnej w krajach nordyckich kultury innowacyjności, ale także z niestandardowego sposobu postrzegania zjawisk zachodzących w światowej gospodarce. Fińscy przedsiębiorcy mają świadomość, iż aby odnieść sukces w skali globalnej, nie wystarczy już tylko być efektywnym, szybkim  i konkurencyjnym – jedną z najważniejszych cech decydujących o sukcesie firmy/korporacji w dzisiejszym świecie jest umiejętność szybkiego dostosowania się do zmieniającej się rzeczywistości i potrzeb. Nowemu postrzeganiu  rzeczywistości gospodarczej sprzyja zreformowany system edukacji, w tym szkolnictwa wyższego, który promuje kreatywność, indywidualizm, zachęca i stwarza warunki do rozpoczęcia działalności gospodarczej już podczas studiów – słynne start-up companies powstające w Aalto University w Otaniemi w okolicy Helsinek: www.startupsauna.com  - są znakomitym przykładem.  Paradoksalnie Finom poszukiwanie nowych, kreatywnych rozwiązań przychodzi być może łatwiej niż innym, dużym, bogatym w surowce naturalne krajom. Mały rynek wewnętrzny oznacza, iż-aby przetrwać-gospodarka musi być zorientowana na eksport. Aby eksportować,  produkt lub usługa muszą być konkurencyjne na rynku globalnym, a nie lokalnym, dlatego fiński sektor prywatny w procesie tworzenia/produkcji był zmuszony od zawsze  myśleć w skali globalnej, a nie lokalnej.

       

      Finlandia to kraj zaangażowany w najnowocześniejsze projekty energetyczne

       

      Fiński rząd w 2008 r. przyjął długofalową, sięgającą 2020 r. Strategię Klimatyczno-Energetyczną. To ambitna strategia, która przewiduje zahamowanie i odwrócenie do 2020 r. tendencji wzrostowej w zużyciu energii.  Istotnym jej założeniem  jest rezygnacja z importu energii elektrycznej oraz podniesienie udziału energii wytwarzanej ze źródeł odnawialnych.

      Mimo iż produkcja energii elektrycznej charakteryzuje się w Finlandii dużą dywersyfikacją i decentralizacją, import surowców energetycznych stanowi nadal istotną pozycję. W przeciwieństwie do Niemiec, Szwajcarii i Belgii  -  Finlandia planuje rozwój energetyki jądrowej. Dla Polski, która planuje wdrożyć Program Polskiej Energetyki Jądrowej i która jest zainteresowana nawiązaniem jak najszerszej współpracy międzynarodowej w tej dziedzinie,  współpraca z Finlandią może być atrakcyjna, w szczególności w zakresie bezpieczeństwa jądrowego i ochrony fizycznej obiektów jądrowych, gospodarki odpadami promieniotwórczymi  i wypalonym paliwem jądrowym. Jeżeli Finom uda się zrealizować plany rozbudowy elektrowni atomowych do 2020/25 r., które będą pokrywały około 6o% zapotrzebowania na energię, i rozwoju odnawialnych źródeł energii, które mają pokryć 38% zapotrzebowania,  może to oznaczać, iż Finlandia za kilka lat będzie niezależna energetycznie.

       

       

       

       

      Dwustronna współpraca gospodarcza


       

      Dwustronna współpraca gospodarcza pomiędzy Polską a Finlandią

       

      Współpraca gospodarcza odbywa się w ramach jednolitego rynku Unii Europejskiej. Ważniejsze umowy gospodarcze to:

      • Konwencja między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Republiką Finlandii o unikaniu podwójnego opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i majątku z dnia 8 czerwca 2009 r.;
      • Umowa między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Republiką Finlandii o popieraniu inwestycji z 25 listopada 1996 r.
      • Umowa między Rządem Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej a Republiką Finlandii o współpracy w dziedzinie turystyki z 28 listopada 1074 r.

      W grudniu 2011 r. premierzy PL i FI przyjęli Wspólny Komunikat nt. Wzmocnionej Współpracy pomiędzy Polską a Finlandią, przewidujący bliższą współpracę w dziedzinie gospodarki, polityki bezpieczeństwa, ochrony środowiska, ICT, edukacji  oraz polityki wschodniej.

      Bezpośrednim efektem realizacji komunikatu są 2 porozumienia przyjęte na poziomie resortów oraz instytucji rządowych:

      • Porozumienie dotyczące współpracy w zakresie komunikacji i technologii informatycznych  (MAC PL i Min. Transportu i Komunikacji FI)
      • Dokument Ramowy ws. polsko-fińskiej współpracy obronnej 2014-2016 (MON PL i MO FI);
      •  
      • powstanie Ministerialnego Forum Państw Członkowskich Obszaru Schengen z zewnętrzną granicą lądową, powołanego z inicjatywy MSW FI i PL.

       

      Powyższe dokumenty, ani wspomniana inicjatywa nie odzwierciedlają jednak w pełni dynamiki stosunków polsko-fińskich, która jest relatywnie wysoka. W latach 2012-2014  odbyło się w Polsce i w Finlandii 49 spotkań/konsultacji na poziomie premierów, ministrów, wiceministrów, dyrektorów oraz przedstawicieli parlamentów. W tym samym okresie odbyło się około 50 wizy w FI i w PL w sferze gospodarczej (przedstawiciele agend i instytucji rządowych, instytutów badawczych, uniwersytetów, przedstawicieli urzędów marszałkowskich, parków technologicznych i firm). Z przeglądu dokonanego w 2013 r. oraz z  analizy nowych projektów i inicjatyw wynika, iż najbardziej potencjalnie obiecujące obszary współpracy między Polską a Finlandią w sferze gospodarczej to:

      1. Energetyka jądrowa
      2. Innowacyjność w gospodarce  przy wykorzystaniu funduszy UE;
      3. Współpraca w przemyśle okrętowym i morskim;
      4. Współpraca na forum UE - ekonomiczne aspekty polityki UE;
      5. Współpraca regionalna pomiędzy PL i FI, w szczególności intensyfikacja współpracy regionów pomorskiego oraz warmińsko-mazurskiego z regionami fińskimi;

       

      Energetyka jądrowa

      Finlandia, podobnie jak Polska, postrzegają rozwój energetyki jądrowej jako jedną z opcji umożliwiających zmniejszenie uzależnienia od dostaw ropy i gazu z zagranicy, w tym głównie z Rosji. Resort gospodarki od kilku lat interesuje się fińskimi technologiami w dziedzinie energetyki jądrowej, w szczególności fińską technologią głębokiego składowania odpadów radioaktywnych. Po serii wizyt i rozmów na szczeblu premierów oraz ekspertów w latach 2012 - 2014,  na 2015 r. zaplanowano kolejne wizyty i konsultacje w Finlandii przedstawicieli MG oraz polskiego przemysłu związanego z energetyką jądrową. W związku z tym, iż Polski Program Energetyki Jądrowej został przyjęty przez rząd, a sam projekt wchodzi w fazę realizacji, warto rozważyć pewną formę instytucjonalizacji współpracy na warunkach uzgodnionych ze stroną fińską, gdyż dotychczasowa formuła organizacji wizyt studyjnych połączonych z prośbami o eksperckie spotkania „ad-hoc” wyczerpuje się. Finowie tradycyjnie niechętni do podpisywania porozumień i umów, mogą być w tym przypadku zainteresowani pewną formą bardziej zinstytucjonalizowanego dialogu, jeżeli wykażemy realne zainteresowanie fińskimi technologiami.

      Polityka innowacyjności w gospodarce oraz współpraca z polskimi podmiotami w kwestii wykorzystania funduszy UE

      Finlandia należy do liderów światowych, jeżeli chodzi o kulturę innowacyjności oraz wydatki na innowacyjność (ok 3.8% PKB), co ostro kontrastuje z niskim miejscem Polski w tego typu rankingach. Zauważamy, że coraz więcej fińskich podmiotów, w tym stowarzyszeń fińskich korporacji, instytutów badawczych oraz przedsiębiorstw jest zainteresowanych  funduszami UE przyznanymi Polsce na innowacyjność w nowej perspektywie finansowej 2014-2020.

      W latach 2012-2014 ambasada zrealizowała 12 dużych projektów z dziedziny innowacyjności (stosowny spis został wysłany w połowie lutego br. do MSZ), koncentrując się na trzech obszarach: identyfikowaniu polskich i fińskich  partnerów w sferze innowacyjności, pogłębianiu procesu zaznajamiania się polskich agend rządowych, firm, parków technologicznych, instytucji rządowych i pozarządowych z fińską polityką innowacyjności oraz promocji współpracy nauki i biznesu, w tym komercjalizacji badań naukowych. Z dotychczasowych doświadczeń wynika, iż najbardziej skuteczny jest  matchmaking polskich i fińskich  partnerów w sferze innowacyjności (projekt Kuopio Innovation Center oraz Pomorska Izba Gospodarcza z wykorzystaniem funduszy UE; współpraca VTT w Helsinkach i NCBiR w W-wie). Mniej efektywne były wizyty i spotkania o charakterze edukacyjnym w Finlandii, w których brały udział agendy rządowe, uniwersytety oraz władze regionalne, a wynikało to głównie z braku przygotowania strony polskiej oraz braku know-how na temat systemu wspierania innowacji przez państwo. Jeżeli chodzi o współpracę na szczeblu rządowym, to ważnym partnerem  w tej dziedzinie mógłby być PARP. Instytucjonalizacja współpracy na szczeblu rządowym możliwa pod warunkiem uwzględnienia także fińskich interesów.

      Przemysł morski – stocznie i porty

      W naszej ocenie współpraca w przemyśle morskim to jedna z najbardziej obiecujących dziedzin w najbliższej przyszłości. Z dokumentu DPE z grudnia 2014 r. wynika, iż nawiązaniem lub poszerzeniem współpracy są zainteresowane Zarządy Portów Morskich w Gdańsku, Szczecinie, Świnoujściu i Gdyni. Po przejęciu jesienią 2014 r. stoczni w Turku przez niemiecki koncern Meyer Werft pojawiły się zupełnie nowe obszary i możliwości współpracy. Władze w Turku są mocno zaangażowane w tworzenie na nowo klastra morskiego w południowo-zachodniej części Finlandii, licząc na otworzenie nowych obszarów współpracy głównie z woj. pomorskim i zachodniopomorskim.  

      Współpraca na forum UE - ekonomiczne aspekty polityki UE

      Polityka europejska, w rozumieniu: unijna, to jeden z obszarów, w którym Polska może poszukiwać w Finlandii sojusznika w niektórych dziedzinach: FI prezentuje zbliżone stanowisko (różniące się jednak szczegółami) w kwestii Unii Energetycznej, Europejskiego Funduszu Inwestycji Strategicznych, budowy rynku wewnętrznego i rozwoju agendy cyfrowej oraz Transatlantyckiego Partnerstwa Handlowo-Inwestycyjnego (TTiP). Różnimy się natomiast znacznie, jeżeli chodzi o politykę energetyczno-klimatyczną.

      Unia Energetyczna

      Zarówno Polska, jak i Finlandia popierają powstanie Unii Energetycznej mając nadzieję na poprawę swego bezpieczeństwa energetycznego, jak i całej UE. Główne postulaty Polski to unijne plany kryzysowe i zapobiegawcze, mechanizm wspólnych zakupów, wirtualne rezerwy gazu oraz większa transparencja (głównie podczas negocjacji umów międzyrządowych w sektorze energii oraz kluczowych kontraktów handlowych). W przeciwieństwie do Polski Finlandia ostrożnie podchodzi do propozycji wspólnych zakupów, podkreślając iż wszelka niepewność dla prywatnych podmiotów powinna być wyeliminowana. Finowie za najważniejszą kwestię w projekcie Unii Energetycznej uważają powstanie wewnętrznego rynku energii razem z niezbędną infrastrukturą, twierdząc że dobrze i sprawnie funkcjonujący rynek energii oraz dywersyfikacja źródeł energii spowodują zwiększenie bezpieczeństwa energetycznego oraz bezpieczeństwa dostaw energii.

       Finlandia tradycyjnie przykłada dużą wagę do innowacji w kierunku rozwoju nisko-emisyjnych technologii. Kluczową rolę powinien odegrać sektor clean-tech oraz bio-ekonomia. Niemniej istotną rolę odgrywa dekarbonizacja mix-u energetycznego UE, a udział odnawialnych źródeł energii powinien być sukcesywnie zwiększany. Tu, notabene, o ile znaleźliby się po polskiej stronie biznesowi partnerzy, to z pewnością mogliby liczyć na korzystną współpracę w dziedzinie wykorzystania niekonwencjonalnych i odnawialnych źródeł i surowców w energetyce i ciepłownictwie.

      Europejski Fundusz Inwestycji Strategicznych

      Zarówno Polska, jak i Finlandia pozytywnie odnoszą się do propozycji  J.C. Junckera ws. Europejskiego Funduszu Inwestycji Strategicznych na rzecz pracy, wzrostu i inwestycji. Finowie tradycyjnie popierają rozwiązania promujące rozwój inwestycji prywatnych, a nie publicznych, dlatego polska propozycja autorstwa min. Szczurka, która zakładała zaangażowanie funduszy publicznych państw członkowskich, została przez rząd fiński odrzucona. Fundusz Junckera może mieć znaczący wpływ na gospodarki państw członkowskich, aczkolwiek, jak podkreślają Finowie, nie będzie i nie powinno to być jedyne remedium na problemy gospodarcze UE. Fiński rząd na obecnym etapie nie przewiduje także dodatkowego dofinansowywania Funduszu.

      Budowa rynku wewnętrznego oraz agenda cyfrowa

      Polska i Finlandia popierają budowę rynku wewnętrznego oraz rynku cyfrowego. Jednolity rynek wewnętrzny jest wskazywany jako jedno ze źródeł wzrostu i zatrudnienia. Finowie są zadowoleni, iż postulowana przez nich od dawna problematyka jest obecnie jednym z priorytetów prac KE. Dla Finów szczególnie ważny jest rozwój rynku w sektorze usług oraz w sektorze cyfrowym, przy czym w kwestii rynku cyfrowego priorytetem jest jego liberalizacja i utworzenie go jak najszybciej. Dobrze oceniane jest powołanie komisarza ds. rynku wewnętrznego, przemysłu, przedsiębiorczości oraz połączenie polityki przemysłowej i rynku wewnętrznego (komisarz E. Bieńkowska). Jakiekolwiek inicjatywy PL w tej dziedzinie mogłyby liczyć na dużą przychylność ze strony fińskiej, co z kolei otwierałoby dodatkową  przestrzeń dla wspólnych inicjatyw i owocnej współpracy.

      Transatlantyckie Partnerstwo Handlowo-Inwestycyjne TTIP

      Finlandia, podobnie jak Polska, popiera i mocno angażuje się w negocjacje ws. Transatlantyckiego Partnerstwa Handlowo-Inwestycyjnego (TTIP), wskazując i licząc na korzyści mogące płynąć z tej umowy dla gospodarki UE. Nasze stanowiska są zbieżne w takich kwestiach, jak liberalizacja handlu towarami i usługami, kwestie regulacyjne, małe i średnie przedsiębiorstwa, handel elektroniczny, przy czym Finowie postulują w  pierwszej kolejności dopracowanie rozwiązań w tej dziedzinie na obszarze samej UE. Finlandia nieco inaczej widzi system rozstrzygania sporów inwestor-państwo oraz nie jest tak zdeterminowana, jak Polska, aby utworzyć osobny rozdział  dotyczący handlu surowcami energetycznymi. Generalnie jest pełna zgodność co do tego, iż TTIP korzystnie wpłynie na PKB UE oraz  zwiększy dostęp do amerykańskiego rynku.

      Polsko – fińska współpraca regionalna, w szczególności intensyfikacja współpracy regionów pomorskiego oraz warmińsko-mazurskiego

      Województwo pomorskie oraz warmińsko-mazurskie wyróżniają się w dziedzinie regionalnej współpracy z Finlandią. Woj. warmińsko-mazurskie od 2012 r. realizuje program współpracy z Finlandią i Szwecją w ramach Programu „Polska Wschodnia” korzystając z funduszy UE na promocję gospodarczą i turystyczną regionu. Podpisało ono  umowę ze specjalistyczną firmą fińską na reprezentowanie jego interesów  w Finlandii. Współpraca ma charakter rozwojowy, nie ogranicza się do konkretnego regionu w Finlandii, mając na celu zachęcenie jak największej ilości inwestorów do inwestowania w regionie. Woj. pomorskie, w szczególności Gdańsk i Gdynia, utrzymują bliskie kontakty z Turku. Nowym obszarem współpracy może potencjalnie stać się przemysł morski po rewitalizacji na nowo klastra morskiego w Turku w następstwie przejęciu stoczni w Turku przez niemieckiego potentata Meyer Werft. Wskazana byłaby intensyfikacja/odnowienie kontaktów pomiędzy prezydentami miast/marszałkami regionów.  

      Wymiana handlowa Polski z Finlandią w  2014 r.

      W 2014 r. nasz eksport do Finlandii wyniósł 1 461 mln EUR, co oznaczało wzrost o 10 %  w stosunku do roku 2013, natomiast import z Finlandii wzrósł o 6 % i osiągnął kwotę 1 447 mln EUR. Po raz pierwszy od 1991 r. odnotowaliśmy dodatnie saldo wymiany, które wyniosło 14 mln EUR. Rozwój wymiany handlowej w latach 2011 – 2014 obrazuje poniższa tabela i diagram.

       

      Tabela nr 1[1]

       

       

      2011

      2012

      2013

      2014

       

      mln EUR

      mln EUR

      dynamika %

      mln EUR

      dynamika %

      mln EUR

      dynamika %

      eksport do Finlandii

      1 177,3

      1 185,5

      0,7

      1 318,6

      11,2

      1 461

      10

      import z Finlandii

      1 579,1

      1 411,1

      - 10,6

      1 366,4

      - 3,2

      1 447

      6

      obroty

      2 756,4

      2 596,6

      - 5,8

      2 685,0

      3,4

      2 908

      8,3

      saldo

      - 401,8

      - 225,6

      - 43,8

      - 47,8

      - 79,2

      +14

      x

       

      W eksporcie do Finlandii dominowały, według klasyfikacji SITC, maszyny, urządzenia i sprzęt transportowy (głównie aparatura i urządzenia elektryczne i ogólny sprzęt przemysłowy), towary przemysłowe sklasyfikowane wg surowca (głównie produkty metalowe oraz produkty z minerałów niemetalicznych oraz surowce niejadalne z wyjątkiem paliw ( w tym rudy metali i złom oraz skóry surowe).

      W imporcie z Finlandii przeważały towary przemysłowe sklasyfikowane wg surowca (przede wszystkim papier i tektura oraz żelazo i stal), maszyny, urządzenia i sprzęt transportowy (głównie sprzęt specjalistyczny dla przemysłu, sprzęt telekomunikacyjny) oraz chemikalia (chemikalia organiczne, tworzywa sztuczne).

       

      Współpraca inwestycyjno-kapitałowa Polski z Finlandią

       

      Fińskie inwestycje w Polsce

       

      Według danych Banku Centralnego Finlandii (Bank of  Finland) skumulowana wartość fińskich inwestycji w Polsce w roku 2013 wyniosła 1,52 mld EUR. Oznacza to wzrost o 213 mln EUR w stosunku do roku poprzedniego. W Polsce znajduje się prawie 200 fińskich firm. Największym zainteresowaniem wśród fińskich inwestorów w Polsce cieszy się branża budowlana, energetyczna oraz metalowa. Znaczącą rolę odgrywa również sektor celulozowo-papierniczy, oraz usługi, w tym outsourcing.

       

       

       

      Polskie inwestycje w Finlandii

       

      W 2010 roku polski koncern Can-Pack podjął decyzję o wybudowaniu fabryki puszek do napojów w miejscowości Hämeenlinna. Uruchomienie pierwszej linii produkcyjnej nastąpiło w czerwcu 2012 r., przy której znalazło zatrudnienie 150 osób. Według informacji koncernu Can Pack nakładem prawie 52 mln EUR wybudowano nowoczesną i przyjazną środowisku, wytwórnię aluminiowych puszek do napojów, o pojemności 33 cl i 50 cl i rocznej zdolności 1,8 mld szt. puszek. Podjęcie decyzji o lokalizacji działalności produkcyjnej w Finlandii, związane jest z chęcią zaspokojenia rosnących potrzeb odbiorców w Finlandii i krajach bałtyckich,  obniżenia ponoszonych przez nich wysokich kosztów transportu.

       

       

       

       

       

      Dostęp do rynku


       

      Wydział Promocji Handlu i Inwestycji AMBASADY RP W HELSINKACH

       

      Strona: http://www.helsinki.trade.gov.pl/
      Email: helsinki@trade.gov.pl

       

      Przydatne linki i kontakty


       

       

      Federacje i zrzeszenia gospodarcze

      21 sierpnia 2013 (ostatnia aktualizacja: 1 kwietnia 2015)

      Drukuj Drukuj Podziel się treścią: