close

  • Polsce – służyć, Europę – tworzyć, Świat – rozumieć

     

  • GRECJA

  • Grecja

    •  

       Informacje o kraju


       

       

       

      Republika Grecka /Ελληνική Δημοκρατία - Elliniki Dimokratia/

       

      1.1.Położenie geograficzne, ludność, stolica, języki urzędowe

      Położenie geograficzne: Państwo położone w południowo-wschodniej Europie. Obejmuje południową część Półwyspu Bałkańskiego oraz 114 wysp na Morzu Egejskim i Jońskim, z których największe to Kreta, Eubea (Evia), Cyklady, Sporady, Wyspy Jońskie.

      Ludność: W 2015 r. ludność Grecji liczy 10.812.467 osób (dane szacunkowe).
      Obszar: 131 957 km⊃2;; 80% powierzchni Grecji zajmują obszary górskie i wyżynne. Najwyższym punktem Grecji jest Góra Olimp 2.904 m.
      Największym jeziorem jest Trichonis 96,228 km⊃2;, a najdłuższą rzeką - Aliakmon 297 km.
      Długość granicy państwowej: 1.228 km; z Bułgarią 494 km, z Albanią 282 km, z Republiką Macedonii 246 km, z Turcją 206 km. Długość granicy morskiej: 15.021 km
      Stolica: Ateny/Αθήνα

      Język urzędowy: język nowogrecki.

       

      1.2. Warunki klimatyczne

      Przeważająca część Grecji pozostaje pod wpływem oddziaływania klimatu śródziemnomorskiego o gorących i suchych latach oraz łagodnych, deszczowych zimach, różniącego się nieznacznie w poszczególnych regionach. Na północy zimy są ostrzejsze, temperatury spadają tu w lutym nawet do minus 19°C. Na wschodzie klimat jest bardziej suchy. Okres bezdeszczowy w lecie trwa około 5 miesięcy. Zachodnie wybrzeża nad Morzem Jońskim znajdują się w strefie oddziaływania klimatu o cechach atlantyckich.

      Najcieplejszy okres to koniec lipca i początek sierpnia, gdzie najwyższe średnie temperatury wahają się w granicach 29-35 C. W porze ciepłej, w okolicach Morza Egejskiego wieją północne wiatry etezyjskie tzw. meltemia. 

       

      1.3. Główne bogactwa naturalne

      Na terenie Grecji występują różnorodne złoża surowców mineralnych m.in.: węgiel brunatny (lignit), marmur oraz kruszywa i skały wykorzystywane w budownictwie (kamień wapienny, piasek, grys, gips, kaolin, pucolany, skalenie sodowe, kruszywo budowlano-drogowe), rudy niklu (greckie lateryty), boksyty, magnezyt, siarczki cynku i ołowiu, huntyt-hydromagnezyt, bentonit, perlit, pumeks. Potwierdzono występowanie ropy naftowej i gazu ziemnego (Morze Jońskie i płn.-wsch. basen Morza Śródziemnego) oraz złota (Półwysep Chalcydycki).

       

      1.4 System walutowy, kurs i wymiana

      Walutą obowiązującą w Grecji jest euro (EUR). Poprzednia waluta drachma została wycofana z obiegu 28 lutego 2002 r. Kurs wymiany ustalono na 1 EUR = 340,75 GRD.

       

      1.5 Religia

      Konstytucja uznaje religię greckiego autokefalicznego kościoła prawosławnego za "uprzywilejowaną", gwarantując jednocześnie wolność dla innych wyznań. W rządzie jest powołany minister ds. edukacji i wyznań. Religia jest przedmiotem obowiązkowym w szkołach.
      Wyznawcy greckiego kościoła prawosławnego stanowią 97,6% ludności, muzułmanie - 1,3%, katolicy - 0,4%, protestanci - 0,1%, inne religie - 0,6%.
      W katolickiej parafii Serca Chrystusa Zbawiciela w Atenach nabożeństwa są odprawiane także w języku polskim przez przebywających w Grecji braci zakonnych z Towarzystwa Jezusowego.
       

      1.6. Infrastruktura transportowa

       

      Lotniska. W Grecji obecnie funkcjonuje 45 portów lotniczych, podzielonych na III kategorie: Międzynarodowe Porty Lotnicze (15 – Ateny, Saloniki, Rodos, Heraklion, Chania – Kreta, Korfu, Kos, Aleksandrupolis, Mitilini – Lesbos, Limnos, Kefalonia, Zakinthos, Samos, Kawala, Kalamata), Krajowe Porty Lotnicze (26 – w pobliżu największych miast, zarówno w Grecji kontynentalnej, jak i na wyspach) oraz Lokalne Porty Lotnicze (4).
      Największym międzynarodowym portem lotniczym w Grecji jest ateński Eleftherios Venizelos www.aia.gr. Loty krajowe obsługiwane są przez Olympic Air www.olympicair.com, Aegean Airlines www.aegeanair.com, Sky Express www.skyexpress.gr oraz Astra Airlines www.astra-airlines.gr, Ellinair http://en.ellinair.com/, Ryanair www.ryanair.com.
      Porty. W Grecji funkcjonuje 12 morskich portów głównych w Pireusie www.olp.gr, Salonikach www.thpa.gr, Aleksandrupolis www.ola-sa.gr, Volos www.port-volos.gr, Igumenitsy www.olig.gr, Lawrio www.oll.gr, Rafinie www.rafinaport.gr, Patrze www.patrasport.gr, Elefsinie www.life-ole.gr, Heraklionie www.portheraklion.gr, Kawali www.portkavala.gr i na Korfu www.corfuport.gr oraz ok. 1250 portów i przystani lokalnych.
      Przejścia graniczne. Grecja posiada ok. 29 lotniczych (z czego 4 działają wyłącznie w okresie letnim) oraz 54 morskich przejść granicznych. Ponadto funkcjonują przejścia graniczne położone na granicy państwowej między Grecją a Albanią (Kakavia, Cristalopighi, Sagiada, Mertzani), Macedonią (Niki, Evzoni, Doirani oraz kolejowe w Idomeni), Bułgarią (Promachonas, w tym kolejowe, Exohi, Ormenio Evros i kolejowe w Dikea Evros) oraz Turcją (Kastanies i Kipi oraz kolejowe w Pithio).
       

       

      1.7. Obowiązek wizowy

      Obywatele polscy korzystają z prawa do swobodnego przepływu osób w ramach Unii Europejskiej/Euro­pejskiego Obszaru Gospodarczego. Dokumentem podróży upraw­niającym do bezwizowego wjazdu i pobytu (niezależnie od jego celu) na terytorium Republiki Greckiej do 90 dni jest paszport bądź dowód osobisty. Przed wyjazdem należy się upewnić, czy dokument jest w wystarczająco dobrym stanie technicznym i pozwala na stwierdzenie tożsamości.

       

      1.8. Wykaz świąt państwowych

      Święta narodowe to 25 marca - Dzień Niepodległości, rocznica wybuchu powstania przeciw władzy tureckiej w 1821 roku oraz 28 października – Dzień „OCHI” („Nie") – rocznica odrzucenia włoskiego ultimatum w 1940 roku.
      Pozostałe dni świąteczne wolne od pracy:
       

      1 stycznia

      Nowy Rok

      6 stycznia

      Epifania (Błogosławieństwo Morza i Krzyża)

      święto ruchome (41 dni przed Wielkanocą)

      Poniedziałek Wielkopostny

      święto ruchome

      Wielkanoc

      1 maja

      Święto Pracy

      święto ruchome (50 dni po Wielkanocy)

      Poniedziałek po Zielonych Świątkach

      15 sierpnia

      Święto Wniebowzięcia NMP

      25-26 grudnia

      Boże Narodzenie

       

       

       

      System administracyjny


       

      2.1. Ustrój polityczny
      Grecja jest republiką parlamentarną z urzędem prezydenta, jako głową państwa. Prezydent republiki wybierany jest przez parlament na pięcioletnią kadencję. Obecnie urząd prezydenta sprawuje Prokopis Pavlopoulos, zaprzysiężony na pierwszą kadencję w dniu 13 marca 2015 r.
      Grecja jest państwem demokracji wielopartyjnej. Ostatnie wybory parlamentarne, które wygrała (zdobywając 145 mandatów w 300-osobowym parlamencie) Koalicja Radykalnej Lewicy (SYRIZA), odbyły się 20 września 2015 r. W obecnej kadencji w skład parlamentu (obok SYRIZA) wchodzą: Nowa Demokracja (ND) – 75 mandatów, Związek Ludowy „Złoty Świt” (CHRYSSI AVGI) – 18 mandatów, Panhelleński Ruch Socjalistyczny (PASOK) – 17 mandatów, Komunistyczna Partia Grecji (KKE) – 15 mandatów, „Rzeka” (TO POTAMI) – 11 mandatów, „Niezależni Grecy” (ANEL) – 10 mandatów.
      Od 1 stycznia 2011 r. obowiązuje nowy podział administracyjny kraju, tzw. program „Kallikrates”, dzielący Grecję na 7 zarządów obwodowych (nowe jednostki administracyjne), 13 regionów (zastąpiły dotychczasowe prefektury) i 325 gmin. Przedstawicielami centralnej władzy wykonawczej w terenie są sekretarze generalni, mianowani przez rząd, stojący na czele zarządów obwodowych. Władze samorządu regionalnego (regionów i gmin) są wybierane na pięcioletnią kadencję (wcześniej czteroletnią) w wyborach lokalnych, przeprowadzanych jednocześnie z wyborami do Parlamentu Europejskiego.
      Autonomiczną częścią państwa greckiego jest Góra Athos (Autonomiczna Republika Góry Athos), która zachowuje suwerenność i jest zarządzana zgodnie z własnym ustrojem (art. 105 Konstytucji RG). Góra Athos, zamieszkiwana wyłącznie przez prawosławnych mnichów, podlega bezpośredniej jurysdykcji kościelnej Patriarchatu Ekumenicznego w Konstantynopolu (Istambule).
       


      2.2. Władza ustawodawcza
      Władza ustawodawcza należy do jednoizbowego parlamentu (Izby Deputowanych), wybieranego przez wszystkich obywateli (którzy ukończyli w dniu wyborów 18 lat) w wyborach powszechnych, bezpośrednich, równych, tajnych i proporcjonalnych. W Grecji istnieje przymus wyborczy.
      Parlament liczy 300 deputowanych (ich kadencja trwa cztery lata). W niektórych przypadkach (przewidzianych konstytucją) dozwolone jest przedterminowe rozwiązanie parlamentu i przeprowadzenie nowych wyborów. Do parlamentu wchodzą przedstawiciele partii i koalicji politycznych, które przekroczyły próg wyborczy, wynoszący 3%. Ugrupowanie, które uzyska w wyborach przewagę, automatycznie uzyskuje bonus w postaci 50 miejsc w Izbie Deputowanych, a pozostałe 250 miejsc rozdzielane jest w systemie proporcjonalnym (to ma zagwarantować stabilności rządów). Do podstawowych kompetencji parlamentu należy m.in.: inicjatywa ustawodawcza, uchwalanie ustaw, sprawowanie kontroli parlamentarnej nad rządem oraz udzielanie mu wotum zaufania, a także nowelizacja konstytucji i wybór prezydenta.
      Ustawy poddawane pod głosowanie w parlamencie są zwykle składane w postaci projektów przez odpowiednie ministerstwa. Prawo do składania propozycji ustaw przysługuje również parlamentarzystom. Projekt ustawy przekazywany jest pod obrady właściwych komisji parlamentarnych, a następnie przedkładany pod głosowanie na posiedzeniu plenarnym parlamentu. Przyjęty tekst ustawy przesyłany jest prezydentowi w celu wydania i opublikowania w Gazecie Rządowej. Niezbędne (dla realizacji ustaw) ustalenia dodatkowe i uzupełniające (akty wykonawcze) wydawane są przez rząd lub prezydenta (bez uczestnictwa parlamentu), w formie dekretów prezydenckich. Do ich wydania konieczne jest stosowne pełnomocnictwo, zawarte w treści ustawy, na której bazują. W przypadkach dotyczących niektórych zagadnień szczegółowych lub spraw o charakterze regionalnym, w oparciu o stosowne pełnomocnictwa, mogą być wydawane akty w formie rozporządzenia ministra. Nabierają one mocy prawnej z dniem opublikowania w Gazecie Rządowej. Dla aktów prawnych wydawanych przez prezydenta potrzeba uprzedniej zgody rządu, który tym samym ponosi odpowiedzialność za działania prezydenta w tej sferze.

      2.3 Władza wykonawcza
      Władza wykonawcza należy do prezydenta i rządu, który składa się z premiera i ministrów, mianowanych przez głowę państwa.
      Prezydent RG pełni rolę arbitra w funkcjonowaniu instytucji republiki. Prezydent ma prawo do: wypowiedzenia wojny, zawierania umów w czasie pokoju, sojuszów oraz reprezentuje państwo w organizacjach międzynarodowych; na wniosek rządu i zwykłej większości parlamentarnej jest zobowiązany do ratyfikowania umów międzynarodowych i traktatów. Posiada ograniczone kompetencje legislacyjne – żaden akt prezydenta nie może obowiązywać i nie może być wykonywany bez kontrasygnaty właściwego ministra, który przez podpisanie aktu bierze za niego odpowiedzialność.
      Rząd składa się z premiera i rady ministrów. Głowa państwa powołuje na premiera przewodniczącego tej partii, która wprowadziła do parlamentu największą liczbę deputowanych. Na wniosek premiera powoływani są przez prezydenta również ministrowie i wiceministrowie. Szef rządu jest najsilniejszą osobą w greckim systemie parlamentarnym. Rząd wytycza i prowadzi ogólną politykę państwa.
      W dniu 23 września 2015 r. zaprzysiężony został rząd będący koalicją SYRIZA i ANEL. Na jego czele stanął premier Alexis Tsipras.
       


      2.4. Struktura administracji gospodarczej
      W skład administracji rządowej wchodzi 14 ministerstw (wrzesień 2015). W tworzeniu środowiska biznesowego, stymulacji przedsiębiorczości i rozwoju gospodarczego kraju szczególną rolę pełnią: Ministerstwo Finansów, Ministerstwo Gospodarki, Rozwoju i Turystyki,  Ministerstwo Środowiska i Energii, Ministerstwo Infrastruktury i Transportu, Ministerstwo Żeglugi i Wysp, Ministerstwo Rozwoju Rolnictwa i Żywności. Ministerstwa nadzorują pracę szeregu agencji i urzędów centralnych. Najważniejsze z nich to: Agencja Inwestycji Zagranicznych i Promocji Eksportu (Enterprise Greece), Grecka Organizacja Standaryzacji (ELOT), Organizacja Ubezpieczeń Kredytów Eksportowych (ECIO), Grecka Organizacja Turystyczna (EOT), Grecka Izba Techniczna (TEE).
      W Grecji działa łącznie 59 krajowych i regionalnych związków samorządu gospodarczego. Swoim członkom ułatwiają funkcjonowanie w gospodarce m.in. poprzez prace organizacyjne i aktywną działalność informacyjno-edukacyjną. Niektóre z nich uzyskały również bardzo silną pozycję opiniotwórczą i polityczną.
       


      2.5. Sądownictwo gospodarcze
      W sprawach gospodarczych konflikty rozstrzygają sądy cywilne i administracyjne. Sądy cywilne rozpatrują spory pomiędzy osobami fizycznymi (np. umowy kupna-sprzedaży, spory rodzinne, sprawy wynajmu itp.). Do sądów cywilnych należą: sądy rozjemcze (orzekające w sporach dotyczących niewielkich kwot pieniężnych), sądy rejonowe i sądy apelacyjne.
      Najwyższą instancją sądową w sprawach cywilnych i karnych jest Sąd Najwyższy (Areopag), nadzorujący sądy pod kątem właściwej interpretacji i stosowania przepisów prawnych. Do kompetencji zwykłych sądów należy także kontrola konstytucyjna, która nie jest powierzona odrębnemu sądowi czy trybunałowi.
      Sądy administracyjne orzekają w sporach pomiędzy obywatelem a administracją (np.: sprawy podatkowe, spory z firmami ubezpieczeniowymi itp.). Sądy te dzielą się na rejonowe i apelacyjne. W sprawach administracyjnych najwyższym sądem jest Rada Stanu.
      Trzecim najwyższym organem sądowym jest Trybunał Obrachunkowy, zajmujący się kontrolą wydatków publicznych i odpowiedzialnością finansową wojskowych i funkcjonariuszy publicznych. Szczegółowe omówienie systemu prawnego w Grecji w języku polskim znajduje się na stronie internetowej Komisji Europejskiej: http://ec.europa.eu/civiljustice/legal_order/legal_order_gre_pl.htm.

       

       

      Gospodarka


       

       

      3. Gospodarka

       

      3.1. Ogólna charakterystyka gospodarki greckiej

       

      Międzynarodowa pozycja greckiej gospodarki

       

      • Gospodarka Grecji (z PKB w wysokości 175,7 mld EUR w 2015 r.) zajmuje 14. miejsce w EU28. PKB/głowę mieszkańca (PPS) wynosi 19.200 EUR, czyli 71% średniej UE28.
      Wiodącą rolę w gospodarce odgrywają sektory usługowe (transport morski, turystyka, telekomunikacja, handel, obrót nieruchomościami, bankowość, usługi publiczne), wytwarzające łącznie ok. 80,1% PKB, przemysł – ok. 16% PKB (w tym produkcja art. rolno-spożywczych, przemysł obuwniczy, tekstylny, metalowy, chemiczny, cementowy) oraz rolnictwo – 3,8% PKB (uprawa zbóż /trzecia część powierzchni uprawnej/, bawełny, tytoniu, buraków cukrowych, pomidorów, oliwek, winogron, owoców cytrusowych, hodowla owiec i bydła).
      • Grecką gospodarkę charakteryzuje relatywnie niska konkurencyjność, stopniowo poprawiająca się w ostatnim okresie w efekcie wdrażanych reform strukturalnych. W rankingu World Economic Forum (Global Competitiveness Index 2015-2016) Grecja zajęła 81. pozycję na 140. państw objętych porównaniem. Pozycja ta nadal odzwierciedla trudną sytuację w zakresie środowiska makroekonomicznego (132. miejsce), rozwoju rynków finansowych (131. miejsce), produktywności rynku pracy (116. miejsce) i towarów (89. miejsce). W rankingu Doing Business 2016,  oceniającym warunki do prowadzenia biznesu, Grecja obniżyła lokatę (spadek o 2 pozycje), uzyskując 60. miejsce na 189. krajów objętych porównaniem. Negatywnie na pozycję Grecji przełożyły się gorsze wyniki w zakresie warunków finansowania i dostępu do kredytów,  zakładania firmy, ochrony inwestorów i płacenia podatków.
      • Grecja jest krajem o stosunkowo słabym poziomie integracji z gospodarką światową. W 2015 r. wolumen eksportu (56,1 mld EUR) i importu (55,8 mld EUR) towarów i usług w relacji do PKB wynosił odpowiednio 31,9% i 31,8%. Grecką wymianę międzynarodową charakteryzował strukturalny deficyt w handlu zagranicznym (wymiany towarów i usług), obniżany stopniowo z 30,5 mld euro w 2008 r.  do 4,3 mld euro w 2014 r. W 2015 r. wypracowano nadwyżkę na poziomie 253 mln euro.

      Największą pod względem udziału pozycję w greckim eksporcie towarowym, który w 2015 r. wyniósł 28,9 mld EUR stanowią: artykuły przemysłowe (43,4%), paliwa i oleje mineralne oraz produkty ich destylacji (29,9%), produkty rolne (20,4%) oraz surowce (4,0%). W imporcie towarowym, wynoszącym w 2015 r. 44,9 mld EUR dominują artykuły przemysłowe (57,0%), paliwa i oleje mineralne oraz produkty ich destylacji (26,7%) i produkty rolne (13,6%). Na rynki PCz UE trafia 53,3% greckiego eksportu, skąd sprowadza 51,8% importu ogółem.
      Głównymi partnerami w eksporcie Grecji są: Włochy, Niemcy, Turcja, Cypr, Bułgaria, Stany Zjednoczone, Wielka Brytania, Egipt, Liban, Arabia Saudyjska, Rumunia, Hiszpania, Francja. 

      W imporcie zaś: Niemcy, Rosja, Włochy, Irak, Chiny, Holandia, Francja, Hiszpania, Korea Płd., Kazachstan, Belgia, Bułgaria, Turcja, Wieka Brytania, Kuwejt.
      Wg UNCTAD, w 2014 r. Grecja zanotowała spadek napływu bezpośrednich inwestycji zagranicznych (BIZ) do 2,172 mld USD z 2,818 mld USD rok wcześniej, tj. poniżej poziomu sprzed kryzysu (średnio  2,696 mld USD w latach 2005-2007). Skumulowane greckie inwestycje za granicą wyniosły 33,939 mld USD, tj. 14,3% PKB (56,4% PKB w UE). Skumulowana wartość bezpośrednich inwestycji zagranicznych w Grecji osiągnęła w 2014 r. 20,181 mld USD, co stanowi 8,5% PKB (49,6% PKB w UE). Większość BIZ pochodzi z krajów europejskich – Niemiec, Francji, Wlk. Brytanii, Luksemburga, Holandii, Cypru, Belgii, Hiszpanii, Włoch, Szwajcarii. Wysoką pozycję wśród głównych inwestorów zajmują również Stany Zjednoczone i Kanada. Zostały one ulokowane głównie w greckim sektorze usług (70%). Wg szacunków agencji Enterprise Greece napływ brutto BIZ wyniósł w 2014 r. 2,24 mld euro i był o 35,3% niższy niż rok wcześniej, ale o 11,9% wyższy niż w 2011 r.; napływ netto ukształtował się na poziomie 1,26 mld euro – o 40,7% mniej niż w 2013 r.
      • Przełom lat 2007/2008 zakończył okres kilkuletniego dynamicznego wzrostu gospodarczego, w którym gospodarka Grecji rozwijała się w przeciętnym tempie ok. 4% PKB rocznie, znacznie przewyższając średnie tempo wzrostu gospodarczego w strefie euro. Dominującym czynnikiem wzrostu w tym okresie był szybki wzrost konsumpcji prywatnej i inwestycji, głównie w budownictwie mieszkaniowym. Od połowy 2008 r. gwałtowne wyhamowywanie greckiej gospodarki, przechodzące od 2009 r. w fazę długotrwałej i głębokiej recesji, stało się wyzwaniem dla działań kolejnych rządów. Intensywność i przewlekłość recesji jest zjawiskiem bezprecedensowym w historii gospodarczej Grecji.
      • Skutki globalnego kryzysu gospodarczego i finansowego uwypukliły podstawowy problem greckiej gospodarki – głęboką nierównowagę fiskalną oraz zapóźnienia strukturalne. W krótkim czasie, po ujawnieniu w 2009 r. deficytu budżetowego, przekraczającego 15% PKB i relacji długu publicznego do PKB sięgającego 150%, okazało się, że Grecja nie jest w stanie refinansować swojego zadłużenia, ani też zaciągać dalszych pożyczek. W tej sytuacji, rząd Grecji przyjął od partnerów instytucjonalnych (strefa euro, MFW) dwa pakiety pomocy finansowej, w ramach których końcem sierpnia 2015 r. zobowiązania Grecji z tego tytułu wyniosły 183,809 mld euro (GLF,EFSF) i 19,113 mld euro (MFW).
      W oparciu o oświadczenia szczytu państw strefy euro z dn. 12 lipca 2015 r. rząd Grecji osiągnął porozumienie w sprawie nowego, trzyletniego programu w ramach Europejskiego Mechanizmu Stabilności (EMS) w wys. 86 mld euro.
      Warunkiem tej pomocy była realizacja uzgodnionego programu konsolidacji finansów publicznych i przeprowadzenie fundamentalnych reform społeczno-gospodarczych, zapisanych w tzw. memorandach. Realizacja przez Grecję programu dostosowawczego jest przedmiotem regularnych przeglądów ze strony kredytodawców.
      Wdrożone w latach 2010-2014 środki konsolidacji finansów publicznych na wartość 24,5% PKB umożliwiły redukcję deficytu budżetowego z poziomu 15,2% PKB w 2009 r. do 3,6% PKB w 2014 r. Jednocześnie, deficyt na rachunku bieżącym z poziomu 10,9% w 2009 r. spadł do 2,1% PKB w 2014 r. Skumulowany spadek PKB w okresie kryzysu na poziomie 25,7% negatywnie przełożył się na dynamikę długu publicznego, który w relacji do PKB wzrósł z poziomu 126,7% w 2009 r. do 178,6% w 2014 r. W latach 2009-2014 stopa bezrobocia wzrosła o 16,9 pkt. proc. We wrześniu 2016 r. wyniosła 23,1%, uderzając głównie w ludzi młodych (46,1%).
      • Obraz greckiej gospodarki ostatnich lat odzwierciedlają dane makroekonomiczne z okresu 2008 – 2015; prognozy na okres po 2016 r. są nieco bardziej optymistyczne.

       

      3.2. Tabela głównych wskaźników ekonomicznych

       

       

      Wyszczególnienie

      2008

      2009

      2010

      2011

      2012

      2013

      2014

      2015

      2016*

      2017*

      2018*

      PKB (w mld EUR) c. bieżące

      242,0

      237,5

      226,0

      207,0

      191,2

      180,4

      177,6

      175,7

      -

      -

      -

      PKB, wartość na 1 mieszkańca (EUR)

      21.800

      21.400

      20.300

      18.600

      17.300

      16.500

      16.200

      16.200

      -

      -

      -

      PKB, wartość na 1 mieszkańca w jednostkach parytetu

      siły nabywczej (w % - EU27=100%)

      93

      94

      85

      75

      72

      72

      70

      71

       -

       -

      -

      Tempo wzrostu PKB w %

      -0,2

      -3,1

      -4,9

      -7,1

      -7,3

      -3,2

      0,4

      -0,2

      1,4

      1,4

      1,4

      Relacja deficytu/nadwyżki finansów publicznych do PKB w %

      -10,2

      -15,2

      -11,2

      -10,2

      -8,8

      -13,1

      -3,7

      -5,9

      0,7

      -1,2

      0,6

      Relacja całkowitego długu publicznego do PKB w %

      109,4

      126,7

      146,2

      172,0

      159,4

      177,4

      179,7

      177,4

      179,0

      178,8

      174,6

      Stopa inflacji (HICP)

      4,2

      1,3

      4,7

      3,1

      1,0

      -0,9

      -1,4

      -1,1

      0,0

      1,2

      1,1

      Stopa bezrobocia w %

      7,7

      9,5

      12,6

      17,9

      24,5

      27,5

      26,5

      24,9

      23,6

      22,8

      21,6

      Wartość eksportu towarów (w mld EUR)

      24,7

      20,2

      23,4

      26,8

      29,9

      30,1

      27,2

      25,5

      25,1

      -

      -

      Wartość importu towarów (w mld EUR)

      69,9

      53,9

      53,7

      52,7

      50,8

      49,1

      48,0

      42,7

      42,9

      -

      -

      Relacja deficytu/nadwyżki na rachunku obrotów bieżących bilansu płatniczego do PKB w %

      -14,9

      -10,9

      -9,9

      -9,9

      -4,3

      -2,2

      -2,6

      0,0

      -0,5

      -0,5

      -0,3

       
       

        Źródło: KE, Eurostat, El.Stat (lipiec 2017)

      * prognozy


       

      3.3. Główne sektory gospodarki (o największym znaczeniu/udziale w PKB)

       

      Sektor żeglugowy jest jednym z głównych źródeł przychodów dla greckiej gospodarki, sięgających w 2015 r. 9,97 mld EUR, co stanowiło ponad 7% PKB. W 2016 r. przychody te spadły do 7,81 mld EUR.

      W latach 2015-2016 r. wpływy z sektora żeglugowego spadły łącznie o 29,4%, tj. 8,5 mld EUR w porównaniu z latami 2013-2014 r., głównie w rezultacie wprowadzenia capital controls. W latach 2007-2016 skumulowane wpływy z żeglugi wyniosły 136 mld EUR.

      W 2016 r. sektor żeglugi morskiej zatrudniał 200 tys. osób. Greccy armatorzy posiadają 4.585 jednostek (tonaż jedn. powyżej 1000 GT) o łącznej nośności 342,75 mln DWT (o 0,5% więcej niż rok wcześniej), co stanowi 48,29% floty UE i 19,19% floty światowej, dając im pierwsze miejsce na świecie. Pod kontrolą greckich armatorów pozostaje 27,76% światowej floty tankowców, 21,53% drobnicowców i 15,94% zbiornikowców (DWT).

      Flota handlowa pod grecką banderą (o tonażu powyżej 100 GT) liczyła na koniec 2016 roku 759 jednostek. W ujęciu tonażowym oznacza to 42,38 mln GT. Pod względem ogólnej nośności statków (DWT) grecka bandera zajmuje siódmą pozycję na świecie i drugą w UE.

      W ciągu ostatnich lat miał miejsce dynamiczny rozwój greckiej floty handlowej, stymulowany rosnącym udziałem w obsłudze chińskiego i amerykańskiego eksportu towarowego, a także przygotowaniami do wzmożonych transportów surowców energetycznych drogą morską. Pomimo utrudnień w finansowaniu zamówień i zastoju na międzynarodowym rynku frachtowym, greccy armatorzy w 2016 r. złożyli zamówienia na budowę 288 statków (tonaż jedn. powyżej 1000 GT) o łącznej nośności 29,06 mln DWT. Ogólnie na świecie złożono 2.717 zamówień na nowe jednostki o nośności 192,66 mln DWT. Greckie zamówienia dotyczyły bardziej wyspecjalizowanych jednostek – głównie tankowców i gazowców LNG/LPG (187 jednostek, w tym 49 gazowców), masowców (77) i kontenerowców (22). W 2016 r. greccy armatorzy byli także aktywnymi uczestnikami rynku wtórnego, gdzie nabyli 285 statków za 3,75 mld USD.

      Wartość inwestycji greckich armatorów w okresie styczeń-maj 2017 r. wyniosła 2,4 mld USD. Zakupili oni łącznie 151 statków pełnomorskich, z czego najwięcej  masowców (100), tankowców (33) i kontenerowców (16).

      W 2016 r. średni wiek floty pod kontrolą greckich armatorów wynosił 11,3 lat, przy średnim wieku floty światowej na poziomie 14,6 lat. Grecja znajduje się na tzw. białej liście STCW (Standards of Training, Certification and Watchkeeping International Convention for Seafarers) IMO International Maritime Organization), a bander grecka na tzw. białej liście  Paris Memorandum of Understanding (Paris MOU).

      Wartość greckiej floty handlowej - wg portalu Vesselvalue.com początkiem 2016 r. oszacowana została na 95,2 mld USD i była najwyższa na świecie, wyprzedzając flotę japońską (80,8 mld USD), chińską (67,4 mld USD) i niemiecką (43,6 mld USD).

       

      Sektor turystyczny Grecji, która jest jednym ze światowych centrów turystyki przyjazdowej, stanowi dla gospodarki drugie (po żegludze) najważniejsze źródło dewiz. Grecja zajmuje 15. pozycję w świecie pod względem przyjętych turystów i 19. pod względem przychodów. W rankingu konkurencyjności turystycznej zajmuje 31. pozycję. Turystyka oddziałuje na ogólną koniunkturę gospodarczą, wpływając (bezpośrednio i pośrednio) na wytwarzanie do 17,3% PKB. W sektorze turystycznym znajduje zatrudnienie 699 tys. osób, czyli 17,3% zatrudnionych ogółem. Baza noclegowa liczy 9.851 obiektów hotelowych, posiadających łącznie 792.304 łóżek. Decydujący wpływ na grecką turystykę mają przyjazdy turystów z krajów europejskich (87,8% udziałów w greckim rynku turystycznym). Najwięcej przyjazdów odnotowuje się w okresie lipiec-wrzesień (56%), przy czym szczyt sezonu turystycznego przypada na sierpień (21% przyjazdów ogółem).

      W 2016 r. liczba przyjazdów turystów zagranicznych do Grecji wyniosła 24,8 mln i była o 5,1% wyższa aniżeli rok wcześniej. Przyjazdy turystów z UE-28 wzrosły o 15% do 17,2 mln osób, przy czym turystów z GB, FR i DE  było więcej odpowiednio o 20,8%, 13,7% i 11,7%. Przyjazdy turystów rosyjskich wzrosły o 16,1%.

      W 2016 r. przyjazdy drogą powietrzną odnotowały wzrost o 9%, przy spadku o 4,7% przyjazdów drogowych. W ub. r. greckie lotniska obsłużyły ponad 18,4 mln pasażerów, z czego najwięcej z GB (3,3 mln), DE (2,9 mln), IT (1,6 mln) i FR (1,1 mln).

      Z bilansu turystycznego Banku Centralnego Grecji wynika, że w 2016 r. wpływy z turystyki spadły o 6,4% do 13,2 mld EUR, z powodu spadku przeciętnych wydatków turystów podczas pobytu w Grecji o 11,3% do 514,3 EUR. W 2016 r. spadły wydatki zarówno turystów z UE-28 – o 3%, jak i krajów trzecich – o 15%.

      Bardzo optymistycznie przedstawiają się prognozy na 2017 r. Grecki sektor turystyczny liczy na wzrost wpływów z turystyki o 9% do 14,5 mld euro szacując, że tegoroczna turystyka przyjazdowa wzrośnie o 2 mln do 27 mln turystów.

      Z danych Banku Centralnego Grecji wynika, że przyjazdy turystów w okresie styczeń-kwiecień 2017 r. wzrosły o 3,2% do 2,6 mln osób, a przychody z turystyki – o 2,4% do 997 mln EUR. W pierwszych miesiącach br. wzrosły przyjazdy turystów z DE i FR, ale spadły z GB, USA i RU.

       

      3.4. Uczestnictwo w wielostronnych organizacjach i porozumieniach o charakterze ekonomicznym (OECD, WTO itp.)

      Grecja jest członkiem WTO od 1995 roku. Polityka handlowa Grecji (w tym i wobec krajów WTO) realizowana jest w obrębie struktur europejskich w ramach uzgodnień mandatu negocjacyjnego dla KE. Grecja uczestniczy w pracach komitetów i grup roboczych OECD (członkostwo od 1961 roku), więc jej polityka gospodarcza podlega ocenie ekspertów tej organizacji. Administracja grecka podpisała w 2008 roku dwustronne porozumienie o współpracy z OECD w trzynastu obszarach polityki społecznej i administracyjnej, a są to: wzmocnienie efektywności administracji, poprawa transparentności i wiarygodności postępowań regulacyjnych, polepszenie jakości usług na rzecz społeczeństwa i biznesu, wsparcie rozwoju kapitału ludzkiego, reformy administracyjne i e-administracja. W ramach tego porozumienia OECD przygotowało dla Grecji piętnaście szczegółowych opracowań (raportów), odnoszących się do trzynastu obszarów współpracy (zakładanie przedsiębiorstw, bezpieczeństwo żywności, subsydiowanie rolnictwa, ubezpieczenia społeczne, ochrona zdrowia). Obecnie Grecja korzysta z nabytego od OECD tzw. Tool Kit dla sektora turystyki, produkcji żywności, materiałów budowlanych i handlu detalicznego, co powinno poprawić efektywność gospodarowania w tych obszarach.
      Grecja jest członkiem IMO (International Maritime Organization) od 1958 roku i jest wybierana do grupy A członków tej organizacji. Na lata 2016-2017 w grupie tej znajdują się: Chiny, Włochy, Japonia, Norwegia, Panama, Korea Płd. Rosja, Wielka Brytania i USA. W latach 2004-2011 funkcję Sekretarza Generalnego IMO pełnił Efthimios Mitropoulos.

      Grecja należy do BSEC (Black Sea Economic Co-operation) – organizacji gospodarczej o profilu finansowym, która grupuje kraje regionu Morza Czarnego. Dla Grecji region czarnomorski pozostaje kluczowym ze względu na powiązania historyczne i kulturowe. W drugiej połowie 2014 r. Grecja sprawowała przewodnictwo w organizacji BSEC, koncentrując się na rozwoju współpracy gospodarczej i popularyzując hasło prezydencji: Building Support for Economic Cooperation. Główna instytucja finansowa organizacji – Trade and Development Bank – ma siedzibę w Salonikach, natomiast w Atenach ulokowano „think tank” organizacji – Centrum Studiów Morza Czarnego (ICBSS). W 2008 r. utworzony został (finansowany wyłącznie przez Grecję) Fundusz Rozwoju (BSEC-Hellenic Development Fund), którego cel stanowi ułatwianie realizacji projektów (zgodnych z grecką polityką rozwojową) w ramach regionalnej współpracy rozwojowej.

       

      3.5. Relacje gospodarcze z UE

      W ramach swojej pozycji geostrategicznej Grecja stara się odgrywać rolę wiodącego partnera europejskiego, aktywnego szczególnie w regionie Bałkanów i Europy Południowo-Wschodniej.
      Będąc członkiem UE od 1 stycznia 1981 r., Grecja w pełni stosuje się do reguł wspólnej polityki handlowej wobec krajów trzecich oraz zasad wymiany wewnątrzunijnej. W obrotach Wspólnoty ze światem (extra-EU27) w 2016 r. na Grecję przypadało 0,6% unijnego eksportu i 1,2% importu, natomiast w zakresie handlu wewnątrzunijnego (intra-EU27) – 0,5% eksportu i 0,8% importu Grecji. Unia Europejska dominuje w strukturze geograficznej handlu zagranicznego Grecji, zarówno w eksporcie jak i imporcie. W 2016 r. na kraje UE przypadało 55,7% greckiego eksportu oraz 53,6% greckiego importu.
      KE zatwierdziła Umowę Partnerstwa z Grecją ws. alokacji środków unijnych z funduszy strukturalnych w latach 2014-2020. Łączna suma środków zaangażowanych w realizację NSRO 2014-2020 wynosi około 26 mld euro. Instrumentami realizacji Umowy jest 7 krajowych programów operacyjnych: konkurencyjność i przedsiębiorczość (4,55 mld euro), reforma sektora publicznego (0,5 mld euro), środowisko i transport (4,2 mld euro), kapitał ludzki (2,5 mld euro), rozwój obszarów wiejskich (5,2 mld euro) i rybołówstwo (0,3 mld euro) oraz 13 programów regionalnych (6,75 mld euro). Priorytetami finansowania objęto obszary: przedsiębiorczość i innowacje, infrastruktura i walka ze społecznymi skutkami kryzysu.

       

       

       

      Dwustronna współpraca gospodarcza


       

      Z uwagi na członkostwo Polski i Grecji w UE, wzajemny obrót gospodarczy regulowany jest ramami prawnymi i instytucjonalnymi Jednolitego Rynku, przy mniejszej roli porozumień dwustronnych.

       

      4.1. Gospodarcze umowy dwustronne

      Do ważniejszych dwustronnych umów polsko-greckich, mających wpływ na współpracę gospodarczą i wymianę handlową, należą m.in.:

       

       

      Tytuł umowy

      Data podpisania

      Data wejścia

      w życie

      Umowa pomiędzy Rządem PRL a Królewskim Rządem Greckim o regularnym handlowym transporcie lotniczym

      1963-12-21

      1964-11-24

      Porozumienie między Rządem PRL a Rządem Republiki Grecji w sprawie żeglugi handlowej

      1975-04-25

      1976-05-14

      Umowa między Rządem PRL a Rządem Republiki Greckiej o międzynarodowych przewozach drogowych

      1977-08-30

      1979-01-17

      Umowa między Rządem PRL a Rządem Republiki Grecji o współpracy gospodarczej, przemysłowej, naukowej i technicznej

      1980-12-18

      1984-08-02

      Umowa między Rządem PRL a Rządem Republiki Greckiej w sprawie unikania podwójnego opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i majątku

      1987-11-20

      1991-09-28

      Umowa między RP a Republiką Grecji w sprawie popierania i wzajemnej ochrony inwestycji

      1992-10-14

      1995-02-20

      Traktat o Przyjaźni i Współpracy między Rzecząpospolitą Polską a Republiką Grecką

      1996-06-12

      1998-07-03

      Umowa między rządem Rzeczypospolitej Polskiej a rządem Republiki Greckiej o współpracy w dziedzinie turystyki

      2011-10-06

      2013-02-05

       

       

      Wykaz tekstów aktów prawnych z zakresu polsko-greckich stosunków gospodarczych można znaleźć na stronie internetowej Ministerstwa Spraw Zagranicznych www.msz.gov.pl, w zakładce „Umowy Międzynarodowe”.

       

      4.2.1. Wymiana handlowa w roku 2016

      Statystyki obrazujące wzajemną wymianę handlową wskazują, że w skali całego 2016 roku wystąpił wzrost ogólnej wymiany towarowej o 5% do wartości 1.265,2 mln EUR (1.204,9 mln EUR w 2015 r.) (kolumna I tabeli). Po stronie polskiego eksportu odnotowano wzrost o 6,9% do 804,7 mln euro. Import z Grecji do Polski wzrósł o 1,9% do 460,4 mln euro. W obrotach towarowych Polski wyniki te zapewniają Grecji 29 miejsce pod względem eksportu i 44 miejsce pod względem importu, z udziałami w eksporcie i imporcie na poziomach odpowiednio 0,44% i 0,26%.

      Powyższe dane wraz z wynikającymi z nich pozycjami i udziałami, podobnie jak i w latach poprzednich są zniekształcone wolumenem obrotów, przypisanych sekcji „jednostki pływające”, odnoszących się do specyficznych transakcji obrotu uszlachetniającego (remontów statków pod grecką banderą przeprowadzanych w polskich stoczniach remontowych). W 2016 r. obroty „jednostkami pływającymi” generowały pozornie ok. 14,1% obrotów ogółem. Po usunięciu wspomnianych zakłóceń metodologicznych okazuje się, że dynamika dwustronnej wymiany w 2016 r. była silniejsza, niż informują o tym oficjalne dane. Wzrost o 13% wolumenu obrotów dwustronnych do 1.086,5 mln euro, wystąpił przy wzroście o 13,4% polskiego eksportu do Grecji do wartości 715 mln euro i wzroście o 12,3% do 371,6 mln euro importu (kolumna II tabeli). Z kolei dane greckiego urzędu statystycznego El.Stat, pomijające w metodologii „jednostki pływające” (kolumna III tabeli), wskazują na wzrost o 14,7% wolumenu obrotów dwustronnych do 1.020,8 mln euro, przy wzroście o 16,8% polskiego eksportu do Grecji do wartości 622,3 mln euro i wzroście o 11,6% do 398,4 mln euro importu.

      Realna dynamika wymiany dwustronnej w okresie styczeń-kwiecień 2017 r. (bez „jednostek pływających”) była łagodniejsza i wskazywała raczej na wyhamowanie dwucyfrowej dynamiki z 2016 r. Obroty po pierwszych 4. miesiącach wzrosły o 3,5% do 363,3 mln euro, przy wzroście eksportu o 4,3% do wartości 246,9 mln euro i importu - o 1,7% do 123,6 mln euro.

       

      Obroty handlowe między Polską  i Grecją za 2016 r. (w mln EUR)

       

       

      I

      II

      III

      2016

       

      2015

       

      Dynamika

      ( proc.)

      2016

       

      2015

       

      Dynamika

      ( proc.)

      2016

       

      2015

       

      Dynamika

      ( proc.)

      Obroty

      1.265,2

      1.204,9

      5,0

      1.086,5

      961,4

      13,0

      1.020,8

      889,8

      14,7

      Eksport

      804,7

      752,9

      6,9

      715,0

      630,4

      13,4

      622,3

      532,9

      16,8

      Import

      460,4

      452,0

      1,9

      371,6

      331,0

      12,3

      398,4

      356,9

      11,6

      Saldo

      344,3

      300,8

      -

      343,4

      299,3

      -

      223,9

      176,0

      -

       
       

      Źródło:

      I – Baza danych INSIGOS MR

      II - korekta o „statki pasażerskie, towarowe i promy”- obliczenia własne na bazie danych MR

      III - El.Stat

       

       

      Struktura towarowa eksportu

       

       

      Analiza struktury towarowej polskiego eksportu do Grecji w 2016 r. wykazuje utrzymującą się od lat dominację trzech grup towarowych: wyrobów przemysłu elektromaszynowego (łącznie 36% wolumenu eksportu, w tym ponad połowa to urządzenia mechaniczne i elektryczne oraz pojazdy), art. rolno-spożywczych (27%) oraz wyrobów przemysłu chemicznego i tworzyw sztucznych (19%). Grupy te stanowiły łącznie 82% całości naszego eksportu na rynek grecki.

      Na czele listy 30. pozycji towarowych dominujących w polskim eksporcie tradycyjnie plasuje się aparatura odbiorcza dla telewizji, stanowiąca 14,8% eksportu ogółem. Na drugiej pozycji „sztandarowych” produktów eksportowych znajdują się papierosy, które zdetronizowały do trzeciej pozycji maszyny do odbioru, konwersji i transmisji głosu, obrazu i innych danych i czwartej – pojazdy. Na piątą pozycję awansowały odczynniki diagnostyczne. Na dalszych pozycjach wykazu plasują się m.in.: aparatura do telefonii, liczniki do gazu i elektryczności, odczynniki diagnostyczne i laboratoryjne, brzytwy, maszynki do golenia i żyletki, pralki, chłodziarki i zamrażarki, warzywa i grzyby, preparaty do upiększania, makijażu i pielęgnacji skóry, cukier i mięso wołowe zamrożone. Ponadto na greckim rynku dobrze sprzedają (wg wartości eksportu): maszynki do golenia, części do liczników energii elektrycznej, maszyny cyfrowe do automatycznego przetwarzania danych, maszyny pralnicze, opony do pojazdów osobowo-towarowych, pasy lub taśmy gumowe, grzyby z rodzaju Agaricus, mięso z bydła świeże lub schłodzone bez kości, tytoń do palenia, cukier, chłodziarko-zamrażarki, ostrza maszynek do golenia, mięso z bydła zamrożone, syropy cukrowe, kuchenki elektryczne, mieszanki do obróbki metali i oleje antykorozyjne, opony do autobusów i pojazdów ciężarowych, prażone płatki zbożowe, kosmetyki, zmywarki do naczyń, preparaty do prania i czyszczenia, przenośne maszyny do automatycznego przetwarzania danych, szampony do włosów. Wśród polskich eksporterów do Grecji - głównie w branży elektronicznej, samochodowej i chemicznej - znaczne miejsce zajmują korporacje transnarodowe. W eksporcie produktów z branży rolno-spożywczej oraz paliwowej dominują natomiast firmy rodzime.

       

      Struktura towarowa importu

       

       

      W 2016 r. Polska zaopatrywała się w Grecji w art. rolno-spożywcze (łącznie 40% wolumenu importu), wyroby metalurgiczne (29%) i wyroby przemysłu chemicznego (20%). Działy te stanowią łącznie 89% całości naszego importu z Grecji. Z Grecji importowaliśmy głównie (wg wartości importu): papierosy, blachy, taśmy i folie z aluminium, leki, zlewy i umywalki ze stali nierdzewnej, pomarańcze, rury przewodowe z żeliwa lub stali do rurociągów, tytoń, preparaty do prania i czyszczenia, brzoskwinie, owoce kiwi, worki i torby z polichlorku winylu, skóry ze świń, arbuzy, napoje alkoholowe, aparaty telefoniczne, ziemniaki, sztaby i pręty mosiądzowe. Głównymi odbiorcami greckich wyrobów gotowych i półproduktów są firmy o wymiarze ponadnarodowym (często sieciowe), natomiast w zakresie artykułów rolno-spożywczych – małe i średnie firmy handlowe, często z udziałem diaspory greckiej w Polsce.

       

       

      4.2.2. Wymiana turystyczna


      Wg danych EL.STAT w 2015 r. Grecję odwiedziło 754,4 tys. turystów z Polski – o 28,1% więcej niż rok wcześniej. Turyści z Polski stanowią 3,2% ogółu turystów zagranicznych, przyjeżdżających do Grecji. Liczba turystów z Polski odwiedzających Grecję spadła w okresie styczeń-czerwiec 2016 r. o 1,9% do 184,4 tys. osób. Z danych SETE      Intelligence dot. ruchu pasażerskiego na lotniskach wynika, że w 2016 r. przyleciało do Grecji ponad 728,4 tys. pasażerów z Polski, co zapewniło nam awans do 7. miejsca na liście 15. głównych rynków generujących turystów do Grecji.

       

      4.3. Inwestycje

       

      I. Greckie zagraniczne inwestycje bezpośrednie (ZIB) w Polsce
       

      Z danych Narodowego Banku Polskiego (NBP) wynika, że całkowita wartość bezpośrednich inwestycji (BIZ) greckich w Polsce na koniec 2012 r. wynosiła 329,6 mln euro. Składały się na nie zobowiązania z tytułu udziałów kapitałowych i reinwestowanych zysków (185,8 mln euro) oraz zobowiązania z tytułu pozostałego kapitału (143,8 mln euro). W 2012 r. greccy inwestorzy wycofali z Polski 354,5 mln euro, ponosząc straty z tytułu dokonanych na polskim rynku inwestycji na poziomie 26,6 mln euro. Wg NBP całkowita wartość BIZ z Grecji spadła na koniec 2013 r. do poziomu 47,2 mln euro.

      Wg danych rządowej agencji ds. promocji handlu i inwestycji zagranicznych Enterprise Greece, wartość zaangażowanego w Polsce kapitału greckiego na koniec 2012 r. wyceniona została metodą ankietową na 376 mln EUR. Grecki kapitał lokowany jest w Polsce w formie inwestycji bezpośrednich lub pośrednio, poprzez zagraniczne oddziały/spółki offshore - głownie cypryjskie, holenderskie i luksemburskie - greckich spółek macierzystych. Zasadnicza część pochodzącego z Grecji kapitału trafiła do podmiotów zajmujących się przetwórstwem przemysłowym (258 mln euro) i  teleinformatyką (91 mln euro) oraz handlem (24 mln euro) .

      Z danych Enterprise Greece wynika, że 2012 r. zarejestrowanych było w Polsce ponad 40 podmiotów gospodarczych o kapitale greckim (całkowitym lub większościowym), zatrudniających ponad 5 tys. osób. Z kolei, wg badań polskiego Głównego Urzędu Statystycznego zbiorowość podmiotów z udziałem kapitału z Grecji w 2013 r. liczyła 60 jednostek, w tym z przewagą jednego udziałowca – 39. 

      W zestawieniach Polskiej Agencji Informacji i Inwestycji Zagranicznych największych inwestorów zagranicznych w Polsce figuruje pięć podmiotów z Grecji:

      - Coca-Cola Hellenic Bottling Company (COCA-COLA HBC Polska Sp zo.o., MULTIVITA Sp. z o.o. - produkcja, dystrybucja napojów i wód mineralnych)

      - Chipita (CHIPITA Poland Sp. z o.o. produkcja i sprzedaż art. spożywczych/rogaliki i przekąski)

      - M. J. Maillis (MARFLEX - M.J. MAILLIS Polska Sp. z o.o. - produkcja opakowań)

      - Mellon (MELLON Polska Sp. z o.o. - usługi, produkty i zaawansowane rozwiązania dla instytucji finansowych)

      - Sarantis Group (SARANTIS Polska S.A. - produkcja i dystrybucja kosmetyków i AGD).

      Na polskim rynku funkcjonują także inne podmioty z udziałem greckiego kapitału, w tym m.in.:

      - CRETE PLASTICS S.A. (GLOBAL COLORS Polska S.A. - produkcja koncentratów barwiących i uszlachetniających do tworzyw sztucznych)

      - FLEXOPACK S.A. PLASTICS (FESCOPACK Sp. z o.o. - dystrybucja i produkcja opakowań z folii termokurczliwej)

      - GEOTHERMIKI S.A. (GEO Polska Sp. z o.o. - dystrybucja folii ogrodniczej Plastika Kritis, usługi dla rynku ogrodniczego)

      - STELMA S.A. (BALTIC CONSTRUCTION Sp. z o.o. - zabezpieczenia antykorozyjne)

      - J & P- AVAX GROUP - J & P- AVAX S.A. (J&P AVAX Polska - budownictwo drogowe i kubaturowe)

      - INTERNETQ TELECOMMUNICATION & INTERNET SERVICES S.A. (INTERNETQ Polska Sp. z o.o. - przetwarzanie danych, marketing mobilny)

      - ANTZOULATOS GROUP OF COMPANIES (PROFIPOL Polska Sp. z o.o. - dystrybucja profesjonalnych narzędzi, elektronarzędzi, chemii technicznej)

      - PYRAMIS S.A. (PYRAMIS Polska Sp. z o.o. - dystrybucja elementów wyposażenia kuchni i łazienek)

      - SUNLIGHT S.A. (SUNLIGHT Polska Sp. z o.o. - dystrybucja akumulatorów, agregatów i zasilaczy)

      - TEHNI S.A. PANTELOS (TΕΗΝΙ Sp. z o.o. - panele aluminiowe i PVC do drzwi oraz moskitiery)

      - VIOHALCO GROUP - CORINTH PIPEWORKS S.A. (WARSAW TUBULARS TRADING Sp. z o.o. - sprzedaż hurtowa wyrobów metalowych)

      - THERMOSTAHL S.A. (THERMOSTAHL Polska Sp. z o.o. - dystrybucja kotłów grzewczych)

      - MELISSA KIKIZAS FOOD PRODUCTS S.A. (ATLANTA AM Sp. z o.o. - dystrybucja art. spożywczych producenta Melissa Kikizas S. A.)

      - ALUMIL MILONAS ALUMINIUM INDUSTRY S.A. (ALUMIL Polska Sp. z o.o. - dystrybucja profili aluminiowych)

      - GEK TERNA GROUP OF COMPANIES - TERNA ENERGY S.A. (EOLOS - energetyka odnawialna, parki wiatrowe)

      - FRIGOGLASS S.A. (FRIGOGLASS Sp. z o.o. - produkcja urządzeń chłodniczych)

      - INTRALOT S.A.  (TOTOLOTEK S.A. - zakłady bukmacherskie).

      Po wycofaniu się jednego z największych inwestorów greckich w Polsce – EFG Eurobank Ergasias i sprzedaży udziałów Polbank EFG, jedną z większych ostatnich inwestycji greckich w Polsce było objęcie większościowych udziałów operatora komórkowego PLAY przez grupę kapitałową (OLYMPIA DEVELOPMENT S.A.), kontrolowaną przez greckiego biznesmena P. Germanosa.

       

      II. Polskie inwestycje bezpośrednie w Grecji

       

      Wg danych NBP na koniec 2013 r. należności netto Polski z tytułu polskich inwestycji bezpośrednich w Grecji wyniosły 0,3 mln euro. Składały się na nie należności z tytułu udziałów kapitałowych i reinwestowanych zysków w wys. 0,2 mln euro. Obecność na greckim rynku podtrzymują:

      - Polski Rejestr Statków z Gdańska (PRS), który od 1996 r. utrzymuje w Pireusie swoje biuro przedstawicielskie

      - Solaris Bus & Coach z Bolechowa, który po zakończeniu dostaw 320 szt. autobusów dla aglomeracji Aten, założył w 2010 r. biuro do obsługi posprzedażnej klienta i serwisowania sprzedanych autobusów

      Polscy eksporterzy towarowi i przedsiębiorstwa handlowo-usługowe (m.in. szereg polskich stoczni remontowych) zwykle wspierają swoją obecność na greckim rynku korzystając z usług lokalnych agentów i przedstawicieli. Na terenie Grecji działają też liczne podmioty gospodarcze, zakładane i prowadzone przez obywateli RP w celu obsługi tutejszej diaspory.

       

      Dostęp do rynku


       

      5.1. Dostęp do rynku dla polskich towarów i usług
      Wejście Polski do UE z dniem 1 maja 2004 roku zlikwidowało wszystkie bariery taryfowe i pozataryfowe w towarowej wymianie handlowej również z Grecją. Eksport polskich towarów na rynek grecki nie napotyka na żadne formalne, czy nieformalne bariery, a sporadyczne problemy polskich przedsiębiorców wynikają raczej z rozbudowanych procedur administracyjnych i nie mają charakteru dyskryminującego.
      Organizacją uprawnioną do opracowywania norm jest Grecka Organizacja Standaryzacji - ELOT (www.elot.gr ), która jest również odpowiedzialna za dopuszczanie do obrotu towarów - w przypadkach spornych - z innych krajów członkowskich UE. ELOT posiada własne laboratoria techniczne lub korzysta ze współpracujących specjalistycznych laboratoriów. Generalnie, w Grecji stosowane są jako obowiązujące European Standards (wg CEN - European Committee for Standardization lub CENELEC - European Committee for Electrotechnical Standardization). Obok norm europejskich Grecja posiada też własne normy (Hellenic Standards). Zgodnie z grecką ustawą nr 372/76, stosowanie przez greckie firmy norm narodowych (Hellenic Standards) jest dobrowolne, tak jak w większości krajów UE, jednakże niektóre normy stają się obligatoryjne, mocą ustawodawstwa wewnętrznego lub unijnego.

       

      5.2. Dostęp do rynku pracy, świadczenie usług i zatrudnianie obywateli RP
      Pełne otwarcie rynku pracy dla obywatelu Polskich nastąpiło z dniem 1 maja 2006 r. Nie spowodowało ono wzmożonego napływu imigrantów zarobkowych z Polski do Grecji. W konsekwencji, obok tradycyjnych sektorów zatrudnienia, niewymagających wysokich kwalifikacji można było zaobserwować, przynajmniej w pierwszym okresie, wzrost zainteresowania ze strony greckich pracodawców polskimi specjalistami.
      Sprawami związanymi z rynkiem pracy zajmuje się Grecka Organizacja Zatrudnienia - OAED (www.oaed.gr ), spełniająca rolę polskich urzędów pracy. Ponadto na rynku działają prywatne agencje pośrednictwa pracy, które winny okazywać się odpowiednią licencją wydawaną przez Ministerstwo Pracy.
      Warunkiem wystarczającym do podjęcia pracy lub działalności gospodarczej w Grecji jest legalizacja pobytu poprzez uzyskanie karty stałego pobytu dla obywatela Unii Europejskiej. W tym celu należy w ciągu 8 dni od przyjazdu w kompetentnym urzędzie d/s cudzoziemców, a jeżeli taki nie istnieje, na posterunku policji właściwym dla swego miejsca zamieszkania (wydziały ds. obywateli UE), złożyć stosowny wniosek.
      Przedsiębiorstwo zagraniczne, delegujące pracowników do pracy w Grecji, zobowiązane jest do przestrzegania warunków zatrudnienia istniejących w miejscu świadczenia usług, takich jak: obowiązek wypłaty pracownikom oddelegowanym minimalnej pensji (również w tym sektorze), zapewnienie maksymalnych okresów pracy i minimalnych okresów odpoczynku, warunków BHP, minimalnych wymiarów płatnych urlopów rocznych. Warunki zatrudnienia wynikają zarówno z przepisów krajowych, jak i umów zbiorowych lub orzeczeń arbitrażowych istniejących w Grecji.
      Możliwe jest również świadczenie usług (np. podwykonawstwa) bez rejestracji działalności gospodarczej w ramach tzw. transgranicznego świadczenia usług. Wg prawa greckiego, osobom świadczącym usługi przyznawane jest pozwolenie na pobyt, które jest ważne przez okres równy okresowi świadczenia usług. Jeżeli czas świadczenia usług jest równy lub krótszy od trzech miesięcy, pozwolenie na pobyt nie jest przyznawane, ale przyjezdny pozostaje w Grecji legitymując się dokumentem, na podstawie którego wjechał. Zainteresowany powinien w ciągu 8 dni od przyjazdu zgłosić swą obecność w kompetentnym urzędzie d/s cudzoziemców, a jeżeli taki nie istnieje, na posterunku policji właściwym dla swego miejsca zamieszkania. Wszystkie informacje dot. warunków zatrudnienia obowiązujących w Grecji można uzyskać w instytucji łącznikowej (www.ypakp.gr  Ministerstwo Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Polityki Socjalnej).

       

      5.3. Nabywanie i wynajem nieruchomości
      Obywatel UE może zakupić i wynająć nieruchomość w Grecji bez specjalnych formalności. Zagraniczny nabywca nieruchomości musi posiadać grecki numer podatkowy (AFM), który nadawany jest przez lokalny urząd podatkowy.

       

      5.4. System zamówień publicznych
      W zakresie zamówień publicznych legislacja grecka jest zharmonizowana z europejską. W 2011 r. utworzony został Niezależny Urząd Zamówień Publicznych i Centralny Elektroniczny Rejestr Zamówień Publicznych. Informacje na temat wszystkich zamówień publicznych powyżej 1000 EUR umieszczane są na platformie www.eprocurement.gov.gr .

       

      5.5. Ochrona własności przemysłowej i intelektualnej
      Grecja ma system ochrony praw własności zharmonizowany z prawem europejskim. Jest także członkiem międzynarodowych konwencji i umów m.in.: Konwencji Paryskiej o ochronie własności przemysłowej.
      Instytucją kompetentną w sprawach ochrony własności przemysłowej i intelektualnej jest, powstała w 1988 r., Organizacja Własności Przemysłowej (OBI) – Industrial Property Organisation (www.obi.gr). OBI działa także jako krajowy punkt dla zgłoszeń wynalazków i wzorów użytkowych w trybie Układu o współpracy patentowej (PCT) oraz dla zgłoszeń wynalazków w trybie Konwencji o udzielaniu patentów europejskich.

       

      Przydatne linki i kontakty


       

      6.1. Administracja gospodarcza

       

      Rząd RG http://government.gov.gr/

      Gabinet Premiera http://www.primeminister.gr/,

      Ministerstwo Spraw Zagranicznych http://www.mfa.gr/

      - portal promocji eksportu AGORA http://agora.mfa.gr/

      Ministerstwo Finansów http://www.minfin.gr/

      Ministerstwo Gospodarki, Rozwoju i Turystyki http://www.mindev.gov.gr

      - pion ds. turystyki http://www.mintour.gov.gr/; http://www.visitgreece.gr

      - Sekretariat Generalny ds. Inwestycji Publicznych (NSRO) http://www.ggea.gr/

      - Sekretariat Generalny ds. Handlu http://www.gge.gr/

      - Sekretariat Generalny ds. Przemysłu http://www.ggb.gr/

      - Specjalny Sekretariat ds. Konsumenta  http://www.efpolis.gr/

      - Specjalny Sekretariat ds. Partnerstwa Publiczno-Prywatnego http://www.sdit.mnec.gr/en

      Ministerstwo Środowiska i Energii http://www.ypeka.gr/

      Ministerstwo Infrastruktury, Transportu i Sieci http://www.yme.gr/

      Ministerstwo ds. Żeglugi Morskiej i Wysp http://www.yen.gr/

      Ministerstwo Obrony Narodowej http://www.mod.mil.gr/

      Ministerstwo Rozwoju Rolnictwa i Żywności http://www.minagric.gr/

      Ministerstwo Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Solidarności Społecznej http://www.ypakp.gr/

      Ministerstwo Kultury i Sportu http://www.yppo.gr/

      Grecki Bank Narodowy http://www.bankofgreece.gr/

      Agencja Inwestycji Zagranicznych i Promocji Eksportu Enterprise Greece http://www.investingreece.gov.gr/

      Krajowa Agencja ds. Zatrudnienia OAED http://www.oaed.gr/

      Grecki Urząd Statystyczny El.STAT http://www.statistics.gr/

      Rządowy portal administracji publicznej http://www.ermis.gov.gr/

       

       

      6.2. Samorządy gospodarcze

       

      Związek Izb Greckich http://www.uhc.gr/

      Ateńska Izba Przemysłowo-Handlowa http://www.acci.gr/

      Grecka Izba Techniczna http://www.tee.gr/

      Grecka Izba Morska http://www.nee.gr/

      Grecka Izba Hotelowa http://www.grhotels.gr/

      Federacja Przemysłu http://www.sev.org.gr/

      Panhelleński Związek Eksporterów http://www.pse.gr/

      Panhelleńska Konfederacja Spółdzielni Rolniczych http://www.paseges.gr/

       

       

      6.3. Oficjalna prasa ekonomiczna:

       

      Kathimerini - http://www.kathimerini.gr/

      To Vima - http://www.tovima.gr/

      Naftemporiki - http://www.naftemporiki.gr/

      Express - http://www.express.gr/

      Imerisia - http://www.imerisia.gr/

      Kerdos - http://www.kerdos.gr/

       

      6.4. Oficjalne strony o charakterze ekonomicznym:

       

      Centrum Planowania i Badań Ekonomicznych http://www.kepe.gr/

      Fundacja Badań Ekonomicznych i Przemysłowych http://www.iobe.gr/

       

      1 lipca 2013 (ostatnia aktualizacja: 6 lipca 2017)

      Drukuj Drukuj Podziel się treścią: