close

  • Polsce – służyć, Europę – tworzyć, Świat – rozumieć

     

  • HISZPANIA

  • Hiszpania

    •  

       Informacje o kraju


       

       1. Informacje ogólne

       

      1.1. Położenie geograficzne, ludność, obszar, stolica, języki urzędowe

       

      Położenie geograficzne:

      Hiszpania położona jest na Półwyspie Iberyjskim, na południowo-zachodnim krańcu Europy nad Oceanem Atlantyckim i Morzem Śródziemnym. Zajmuje około 85% powierzchni Półwyspu Iberyjskiego, Archipelag Balearów, Wyspy Kanaryjskie oraz miasta Ceuta i Melilla (terytoria zależne Hiszpanii, znajdujące się na północy Afryki). Graniczy z Francją, Portugalią, Andorą, Marokiem i Gibraltarem.

      Obszar:

      Ogólna powierzchnia kraju wynosi 506 030 km2, z czego 493 514 km2 to powierzchnia Półwyspu, 7 492 km2 przypada na Wyspy Kanaryjskie, 4 992 km2 zajmuje Archipelag Balearów i 32 km2 Ceuta i Melilla.

      Ludność:

      Wg danych na dzień 1 stycznia 2017 r. populacja Hiszpanii liczyła 46,5 mln mieszkańców z czego liczba obcokrajowców wynosiła 4 549 858 osób. Najwięcej z nich pochodziło z: Maroka (747 872), Rumunii (684 532), Wielkiej Brytanii (236 669), Chin (207 593) i Włoch (189 005). Średni wiek Hiszpanów wynosi 42,9  lat.

      Stolica: Madryt

      Języki urzędowe: Status języka urzędowego mają języki: kastylijski (potocznie zwany hiszpańskim), kataloński, baskijski i galicyjski.

       

      1.2. Warunki klimatyczne

       

      Klimat Hiszpanii jest niezwykle zróżnicowany, od łagodnego i deszczowego na północnym zachodzie, po śródziemnomorski z gorącym, słonecznym latem i łagodną, wilgotną zimą na południu. Centrum kraju, ze względu na otaczające je pasma górskie utrudniające dostęp  mokrego powietrza, charakteryzuje się klimatem kontynentalnym. Występują duże amplitudy temperatur dziennych, jak i rocznych. Latem na całym obszarze kraju, z wyjątkiem północnego wybrzeża, jest gorąco i słonecznie. Średnie temperatury wynoszą 12°C w styczniu i 25° w lipcu, roczna ilość opadów sięga 250 mm.

       

      1.3. Główne bogactwa naturalne

       

      Na terenie Hiszpanii znajdują się złoża wielu bogactw naturalnych, aczkolwiek ich zasobność nie jest duża i nie wystarcza na pokrycie potrzeb krajowych. Na większą skalę wydobywa się tu jedynie żelazo, piryt, cynk, miedź i ołów.

       

      1.4. System walutowy, kurs i wymiana

       

      Od 1 marca 2002 r. prawnym środkiem płatniczym jest euro. Poprzednia waluta PESETA straciła ważność z dn. 28 lutego 2002 r. Kurs wymiany ustalono na 1 EURO = 166,386 ESP.

       

      1.5. Religia

      Art. 16 hiszpańskiej Konstytucji z 1978 r. gwarantuje każdemu obywatelowi wolność wyznania. Żadna religia nie posiada statusu religii narodowej.  Ponad 70% procent Hiszpanów deklaruje przynależność do Kościoła Rzymskokatolickiego, ok. 6% społeczeństwa stanowią wyznawcy islamu i wierni kościołów protestanckich, zaś 13% obywateli deklaruje ateizm.

       

      1.6. Infrastruktura transportowa

      Hiszpania posiada bardzo dobrze rozbudowaną infrastrukturę transportową. Ruch samochodowy obsługują nowoczesne magistrale, autostrady i drogi ekspresowe. Aktualnie łączna długość sieci drogowej wynosi ponad 165 155 km, z czego 16 204 km przypada na autostrady i  drogi ekspresowe (co daje Hiszpanii pierwsze miejsce w Europie, przed Niemcami i Francją). Każdego roku przybywa ok. 1000 km nowych dróg. Rozbudowywany jest także transport kolejowy. Obecnie długość linii trakcyjnych wynosi 15 461 km, z czego ważną część (ponad 2 500 km) obsługuje kolej szybkobieżna AVE, rozwijająca prędkość ponad 300 km/h. Aktualnie sieć AVE łączy m.in. Madryt z Sewillą, Barceloną, Valladolid, Huescą, Malagą, Cuencą, Albacete, Alicante i Walencją. Natomiast międzynarodowe połączenia AVE łączą hiszpańskie miasta z Marsylią, Lyonem, Paryżem i Tuluzą.

      Ponadto, dynamicznie rozwija się infrastruktura lotnicza. Obecnie baza lotnisk liczy 47 portów, z których największe to Madryt, Barcelona, Palma (Majorka), Sewilla, Walencja, Santa Cruz de Tenerife (Wyspy Kanaryjskie), Bilbao i Malaga. Oprócz tego funkcjonują liczne mniejsze lądowiska prywatne, należące do aeroklubów i szkół lotniczych. Ze względu na położenie, Hiszpania posiada także szeroko rozwiniętą strukturę portów morskich. Najważniejsze z nich to Algeciras, Kadyks, Kartagena, Walencja, Vigo, Tarragona, Barcelona, Bilbao oraz La Coruña. Hiszpania posiada 31 przejść granicznych na lotniskach, 32 przejścia na granicach morskich oraz 4 przejścia lądowe, stanowiące granice zewnętrzne UE. Znajdują się one w następujących punktach: Ceuta, Melilla, La Seu de Urgel oraz La Línea de la Concepción.

       

      1.7. Obowiązek wizowy

      Od 1 maja 2004 r. obywatele polscy mogą przekraczać granicę Hiszpanii na podstawie dowodu osobistego lub paszportu. Obywatele polscy mogą przebywać na terenie Hiszpanii legitymując się polskim dowodem osobistym bez ograniczenia czasowego. Niemniej, jeśli pobyt na terenie Hiszpanii nie ma charakteru turystycznego, po upływie 90 dni powinni udać się do urzędu ds. cudzoziemców i zarejestrować się w Centralnym Rejestrze Obcokrajowców. Zostanie im wówczas nadany tzw. numer NIE, który jest równoznaczny z numerem identyfikacji podatkowej. Numer ten jest niezbędny w trakcie poszukiwania pracy, a także przy podpisywaniu umowy z pracodawcą.

       

      1.8. Wykaz świąt państwowych

       

      a)      1 stycznia – Año Nuevo (Nowy Rok)

      b)      6 stycznia – Epifanía del Señor (Święto Trzech Króli)

      b)      Wielki Piątek – Viernes Santo (święto ruchome)

      c)      1 maja – Fiesta del Trabajo (Święto Pracy)

      d)     15 sierpnia – Asunción de la Virgen (Wniebowzięcie NMP)

      e)     12 października Fiesta Nacional (Święto Narodowe)

      f)      1 listopada – Todos los Santos (Wszystkich Świętych)

      g)       6 grudnia – Día de la Constitución Española (Święto Konstytucji)

      h)      8 grudnia – Inmaculada Concepción (Niepokalane Poczęcie NMP)

      i)      25 grudnia – Natividad del Señor (Boże Narodzenie)

       

      Dodatkowo każda ze Wspólnot Autonomicznych (regionów), zgodnie z własną tradycją, celebruje w ciągu całego roku różnego rodzaju uroczystości, ważne z lokalnego punktu widzenia. 

       

      System administracyjny


       

       

      2.1. Ustrój polityczny

       

      Hiszpania jest dziedziczną monarchią parlamentarną. Zgodnie z Konstytucją, monarcha jest głową państwa i symbolizuje jego jedność i trwałość. Stoi na straży porządku prawnego i prawidłowego funkcjonowania instytucji publicznych oraz reprezentuje Hiszpanię w stosunkach zewnętrznych. Jest również najwyższym zwierzchnikiem sił zbrojnych. Pomimo pozornie dużych kompetencji, w rzeczywistości monarcha nie ma realnej władzy. Jego rola jest reprezentacyjna. Od 19 czerwca 2014 r. na hiszpańskim tronie zasiada król Filip VI z dynastii Burbonów.

       

      2.2. Władza ustawodawcza

       

      Hiszpańska władza ustawodawcza należy do dwuizbowego parlamentu - Kortezy Generalne - złożonego z Kongresu Deputowanych i Senatu, o kadencji 4-letniej. Wybory do Kongresu są powszechne, bezpośrednie, równe i proporcjonalne, z głosowaniem tajnym. Zgodnie z Konstytucją, liczba deputowanych waha się od 300 do 400 osób (w minionych legislaturach było 350 parlamentarzystów). Senat jest izbą reprezentacji terytorialnej; 208 senatorów pochodzi z wyborów powszechnych, większościowych, według zasady równej reprezentacji wszystkich prowincji, ponadto 50 senatorów jest wybieranych przez zgromadzenia ustawodawcze regionów autonomicznych. Rolą obu izb jest występowanie z inicjatywami ustawodawczymi, uchwalanie budżetu państwa, kontrola działalności rządu oraz wyrażanie zgody na ratyfikację niektórych umów międzynarodowych. Kompetencje ustawodawcze nie leżą jednak wyłącznie w gestii Parlamentu. Część z nich jest delegowana do zgromadzeń ustawodawczych we Wspólnotach Autonomicznych.

       

      2.3. Władza wykonawcza

       

      Władza wykonawcza należy do króla i rządu. Ze względu na swoją reprezentacyjną rolę, monarcha nie uczestniczy w procesie sprawowania władzy. Jego funkcja ogranicza się do mianowania premiera rządu i na jego wniosek pozostałych członków gabinetu – wicepremierów i ministrów. W kompetencjach rządu leży kierowanie polityką wewnętrzną, zagraniczną i obronną państwa oraz zarządzanie administracją cywilną i wojskową. W obecnej kadencji gabinet tworzy 13 ministrów: Spraw Zagranicznych i Współpracy; Gospodarki, Przemysłu i Konkurencyjności; Finansów i Służby Cywilnej; Energii, Turystyki i Cyfryzacji; Rozwoju (Infrastruktury); Rolnictwa, Rybołówstwa, Żywności i Ochrony Środowiska; Pracy i Ubezpieczeń Społecznych; Edukacji, Kultury i Sportu; Zdrowia, Usług Publicznych i Równouprawnienia, Spraw Wewnętrznych; Sprawiedliwości; Obrony oraz Prezydencji (Kancelaria Premiera) z Administracją Terytorialną. Dodatkowo w ramach rządu funkcjonuje 23-osobowa Rada Państwa (Consejo de Estado), będąca najwyższym organem konsultacyjnym. Rząd ponosi odpowiedzialność polityczną przed Kongresem Deputowanych, który może doprowadzić do ustąpienia rządu, wybierając nowego premiera.

       

      2.4. Struktura administracji gospodarczej

       

      Hiszpańska administracja gospodarcza jest w dużym stopniu zdecentralizowana z uwagi na szerokie kompetencje, jakie przyznaje hiszpańska Konstytucja z 1978 r. regionom - Wspólnotom Autonomicznym. Na szczeblu centralnym za tworzenie i prowadzenie polityki wobec poszczególnych obszarów gospodarki w skali krajowej odpowiedzialne są ministerstwa. Do najważniejszych z nich należą: Ministerstwo Gospodarki i Konkurencyjności (www.mineco.gob.es), Ministerstwo Przemysłu, Energii i Turystyki (www.minetur.gob.es), Ministerstwo Rozwoju (www.fomento.gob.es), Ministerstwo Finansów i Administracji Publicznej (www.minhap.gob.es), Ministerstwo Rolnictwa, Żywności i Środowiska (www.magrama.gob.es).

      Obok resortów gospodarczych funkcjonuje szereg wyspecjalizowanych agencji rządowych i urzędów centralnych. Do istotniejszych należą: Urząd Podatkowy (Agencia Tributaria, www.aeat.es), Krajowy Urząd ds. Rynków i Konkurencji (Comisión Nacional de los Mercados y la Competencia, www.cnmc.es), Krajowy Urząd ds. Rynku Papierów Wartościowych (Comisión Nacional del Mercado de Valores, www.cmnv.es), ICEX Hiszpania Eksport i Inwestycje, agencja publiczna odpowiedzialna za promowanie internacjonalizacji hiszpańskich firm (ICEX España Exportación e Inversiones, www.icex.es).

      W strukturach władz regionalnych i lokalnych (we Wspólnotach Autonomicznych i prowincjach) znajdują się departamenty ekonomiczne i finansowe, zajmujące się rozwojem gospodarki lokalnej. Do ich kompetencji należy m.in. wspieranie rozwoju przedsiębiorczości, internacjonalizacji przedsiębiorstw, rozwoju wymiany handlowej i inwestycyjnej z zagranicą, modernizacja sektora produkcyjnego i ochrona konsumenta.

      Ponadto, w Hiszpanii działa szereg zrzeszeń i izb wspomagających rozwój biznesu. Należą do nich m.in. Hiszpańska Konfederacja Organizacji Przedsiębiorców (Confederación Española de Organizaciones Empresariales CEOE, www.ceoe.es), Hiszpańska Konfederacja Małych i Średnich Przedsiębiorstw (Confederación Española de la Pequeña y Mediana Empresa CEPYME, www.cepyme.es), Fundacja Kas Oszczędności (Fundación de Las Cajas de Ahorros, www.funcas.es) i Hiszpańska Izba Handlowa (Cámara de Comercio de España, www.camara.es) oraz szereg regionalnych i lokalnych izb gospodarczo-handlowych.

       

      2.5. Sądownictwo gospodarcze

       

      Sprawy z zakresu prawa gospodarczego są rozpatrywane przez sądy pierwszej instancji (Juzgado de Primera Instancia) lub wyspecjalizowane sądy gospodarcze (Los Juzgados de lo Mercantil), będące organami cywilnego porządku prawnego. Właściwość miejscowa tych sądów odpowiada terytorium prowincji. Dane teleadresowe sądów w poszczególnych prowincjach zamieszczone są na stronie hiszpańskiego Ministerstwa Sprawiedliwości www.mjusticia.es.

      Sądy gospodarcze funkcjonują w Hiszpanii od września 2004 r., wraz z wejściem w życie nowej ustawy upadłościowej. Rozpatrują one sprawy związane z upadłością (powództwa cywilne o charakterze majątkowym w odniesieniu do majątku upadłego dłużnika; powództwa socjalne, których przedmiotem jest wygaśnięcie, zmiana lub zawieszenie grupowe umów o pracę, w których pracodawca znajduje się w upadłości; egzekucje oraz środki zabezpieczające w stosunku do majątku oraz praw o charakterze majątkowym upadłego, powództwa zmierzające do wyegzekwowania odpowiedzialności cywilnej w stosunku do zarządzających spółką, audytorów i likwidatorów) oraz pozwy związane z nieuczciwą konkurencją, własnością intelektualną i reklamą, prawem o stowarzyszeniach pracowniczych oraz spółdzielczych, transportem krajowym i międzynarodowym, prawem morskim, ogólnymi warunkami umów oraz stosowaniem norm dotyczących arbitrażu w ww. sprawach. W postępowaniach o ogłoszenie oraz przeprowadzenie upadłości, właściwość należy do sądu gospodarczego właściwego dla miejsca, gdzie dłużnik prowadzi główną działalność. Jeżeli dłużnik posiada ponadto w Hiszpanii siedzibę i nie pokrywa się ona z miejscem prowadzenia głównych interesów, wówczas właściwy będzie również sąd gospodarczy właściwy dla miejsca zamieszkania, do wyboru przez wierzyciela składającego wniosek. Szczegółowe omówienie systemu prawnego w Hiszpanii w języku polskim znajduje się na stronie internetowej Unii Europejskiej:

       https://e-justice.europa.eu/content_member_state_law-6-es-pl.do

       

      Gospodarka


       

       

      3.1. Ogólna charakterystyka sytuacji gospodarczej

       

      Gospodarka w 2016 r. rosła powyżej oczekiwań i najszybciej wśród pcz strefy euro, stymulowana wewnętrznie i zewnętrznie. Wzrost PKB wyniósł 3,2% osiągając niemalże swój przedkryzysowy wynik. Zauważa się zrównoważanie i wzmocnienie struktury PKB. Wynik ten został osiągnięty pomimo trwającego prawie rok impasu politycznego wynikającego z braku porozumienia ws. utworzenia nowego rządu. Tej pozytywnej ewolucji sprzyjały w 2016 r. korzystne czynniki zewnętrzne: utrzymujące się niskie ceny ropy, słabsza pozycja euro wobec dolara oraz realizowany przez Europejski Bank Centralny skup aktywów (Quantitative Easing), a także czynniki wewnętrzne: odbudowa popytu krajowego (konsumpcji i inwestycji), poprawa na rynku pracy, utrzymująca się na niskim poziomie przez większą część roku inflacja (ujemne wartości przez 8 m-cy) oraz polepszenie warunków finansowania.

      Gospodarkę napędzały głównie turystyka, eksport, przemysł samochodowy, nieruchomości oraz inwestycje zagraniczne. Sektor turystyczny (13% PKB) przerósł oczekiwania analityków historycznym wynikiem 75,3 mln turystów (+9,9% r/r) i wzrostem ich wydatków o 10 mld euro w stosunku do 2015 r. do kwoty 77 mld euro (+8,3% r/r). ES osiągnęła kolejny rekord w eksporcie stając się liderem w strefie euro. Całkowita sprzedaż produktów i usług za granicę w 2016 r. wyniosła 254,530 mld euro (+1,7% r/r). W 2016 r. ES utrzymała pozycję 8. największego producenta aut na świecie: produkcja wyniosła 2,8 mln aut, co oznacza wzrost 5,6% r/r. (przy korzystnej ewolucji sprzedaży krajowej i eksportu – za granicę przeznaczonych jest 84% samochodów produkowanych w ES). Utrzymała się także korzystna koniunktura w branży przemysłowej (średnia wartość wskaźnika PMI w 2016 r. wyniosła 53,1 p.). W ubiegłym roku postępowała stabilizacja sytuacji na hiszp. rynku nieruchomości (zwiększyło się tempo wzrostu cen, zapoczątkowanego w II kw. 2014 r.; w III kw. ub.r. wzrost ten wyniósł 4% r/r), przy czym ożywienie w branży koncentrowało się wokół wielkich miast i rejonów turystycznych. Niestabilność polityczna nie zaważyła na atrakcyjności inwestycyjnej ES dla kapitału zagranicznego. Całkowita wartość inwestycji zagranicznych w duże aktywa i hiszp. firmy narodowe wyniosła 26,3 mld euro. W okresie 2013-2016 zainwestowany kapitał zagraniczny wyniósł 130 mld euro. Gł. podmiotami operacji inwestycyjnych były duże fundusze międzynarodowe. Najważniejszą operacją 2016 r. stał się zakup przez amerykański fundusz GIP 20% akcji spółki Gas Natural. Atrakcyjne dla inwestorów są przede wszystkim sektory: energii, w tym odnawialnych, oraz nieruchomości.

      W I kw. 2017 r. kontynuowana była pozytywna ewolucja gospodarki ES: wzrost PKB wyniósł 0,8% kw/kw, w oparciu gł. o popyt wewnętrzny, którego poprawa jest warunkowana wzrostem zatrudnienia. W  ciągu roku gospodarka przyspieszy do 2,8-3,0%. W kolejnych latach PKB ma się rozwijać wolniej: 2,3% w 2018 r. i 2,1% w 2019 r. Czynnikami wpływającymi na wyhamowanie wzrostu gospodarczego będą rosnąca inflacja oraz ceny ropy. Inflacja w br. wyniesie 2,2% i zmniejszy się do 1,4% w 2018 r. Wśród czynników zew. mogących mieć negatywne przełożenie na gospodarkę ES wskazuje się na niepewność polityczną związaną z Brexitem oraz wyborami w DE i FR. Ryzyko krajowe dot. mniejszościowego charakteru rządu i związanych z tym trudności implementacji reform i inicjatyw.

      Deficyt budżetowy administracji publ. w 2016 r. wyniósł 4,33% PKB wobec wyznaczonego przez KE 4,6% PKB. Było to możliwe głównie dzięki konsolidacji fiskalnej regionów i pomimo deficytu ubezpieczeń społecznych na poziomie 18 mld euro (1,62% PKB). Dług publiczny ES na koniec 2016 r. osiągnął poziom 99,4% PKB, nie przekroczono psychologicznej granicy 100% PKB, a tym samym zrealizowano cel budżetowy. Na rynku pracy utrzymuje się pozytywna tendencja redukcji bezrobocia i wzrostu zatrudnienia. Stopa bezrobocia spadła z 18,9% do 18,63% (dane za IV kw. 2016 r.).

      Korzystne wskaźniki makroekonomiczne ES oraz QE przekładały się generalnie na niskie koszty finansowania ES, okresowo zwiększane przez wpływ czynników zewn. (jak referendum w UK). Na k. 2016 r. spread ES wyniósł 116 p., przy oprocentowaniu 10-letnich obligacji 1,35%. Drugi rok z rzędu negatywny był roczny bilans hiszp. giełdy: indeks IBEX odnotował spadek 2%, co jednak w ocenie komentatorów nie było złym wynikiem w roku pełnym niepewności i zawirowań na rynkach finansowych.

      W 2016 r. w ES miały miejsce dwie misje nadzorcze KE i EBC[1]. Instytucje te pozytywnie oceniły tempo wzrostu hiszp. gospodarki, apelując jednocześnie o dalszą konsolidację finansów publ. i kontynuację reform strukturalnych. Jednak charakter rządu p.o. ograniczył do minimum aktywność gabinetu M. Rajoya: w 2016 r. nie przeprowadzono żadnych znaczących zmian gosp. Nie było możliwe przyjęcie budżetu na 2017 r. w zwyczajowym terminie, proces ten rozpoczęto dopiero po utworzeniu nowego rządu w listopadzie. Ze względu na mniejszościowy charakter rządu w celu przyjęcia budżetu, jak i in. reform gosp., konieczne będzie porozumienie z opozycją.

      W kontekście polityki gosp. nowy rząd ma charakter kontynuacji[2]. Do najważniejszych zadań w sferze ekon. zaliczono: dalszą konsolidację finansów publ. (wypełnienie zobowiązań wobec UE w zakresie redukcji deficytu budżetowego); reformę systemu emerytalnego; zmianę zasad finansowania regionów przy zagwarantowaniu podstawowych usług publ. oraz stabilności budżetowej; ukończenie restrukturyzacji sektora finansowego (w tym prywatyzacja jednostek pozostających we własności publ.: Bankia i BMN); dalszą liberalizację rynku towarów i usług.

       

       

      Główne wskaźniki makroekonomiczne

       

      PKB

      W 2016 roku gospodarka utrzymała dynamikę wzrostu z r. ub.- 3,2% PKB. Według Krajowego Instytutu Statystycznego, nominalna wartość PKB w 2015 r. wyniosła 1.113,8 mld euro.

      Pozytywna tendencja wzrostu gospodarczego kontynuowana jest w br.: w I kw. wzrost PKB wyniósł 0,8% kw/kw. Na br. rząd przewiduje wzrost 3,0% PKB (korekta w górę z 2,5% PKB).

       

      Inflacja

      Przez dziewięć miesięcy 2015 r. inflacja przyjmowała w Hiszpanii wartości ujemne (najniższa w styczniu -1,3% r/r). W ostatnim kwartale wskaźnik rósł i na koniec 2016 r. jego wartość wyniosła 1,6%. W I kw. br. ceny dóbr i usług konsumpcyjnych zwiększyły się o 2,3%/.

       

      Deficyt i dług publiczny

      Deficyt budżetowy administracji publ. w 2016 r. wyniósł 4,33% PKB wobec wyznaczonego przez KE 4,6% PKB. Według danych rządowych, w 2015 r. łączny deficyt budżetowy Hiszpanii (obejmujący deficyt odnotowany przez administrację centralną, wspólnoty autonomiczne, hiszpański ZUS i jednostki lokalne) wyniósł 4,33% PKB (bez uwzględnienia pomocy dla sektora bankowego), w porównaniu z 5,0% w 2015 r. i 5,79% PKB w 2014 r. Tym samym ES wypełniła powyżej oczekiwań cel deficytu uzgodniony z UE (4,6% PKB). Było to możliwe głównie dzięki konsolidacji fiskalnej regionów i pomimo deficytu ubezpieczeń społecznych na poziomie 18 mld euro (1,62% PKB).

      Na koniec 2016 r. dług publiczny osiągnął poziom 99,4% PKB. Nie przekroczono psychologicznej granicy 100% PKB, a tym samym zrealizowano cel budżetowy. Niemniej, wskaźnik jest zbyt wysoki i pozostaje jednym z głównych wyzwań dla hiszp. rządu.

       

      Rynek pracy

      Sytuacja na rynku pracy w  2016 r. uległa poprawie.  

      Zatrudnienie wzrosło o 413,9 tys. os. Zatrudnienie w pełnym wymiarze godzin wzrosło o 424,6 tys. os., przy jednoczesnym spadku zatrudnienia w niepełnym wymiarze godzin (-10,7 tys. os.). Z 396,6 tys. nowych umów, 169,9 tys. miało charakter stały, a 226,7 tys. okresowy.

      Bezrobocie zmalało o 11,33%. Całkowita liczba bezrobotnych spadła o 541,7 tys. (292,5 tys. wśród mężczyzn i 249,2 tys. wśród kobiet). Stopa bezrobocia wyniosła 18,63% (4,237,8 mln os.)

      Populacja aktywna zawodowo

      Wskaźnik aktywności zawodowej wynosi 58,95% (57,57% wśród Hiszpanów i 71,94% wśród obcokrajowców). Różnica wskaźnika aktywności zawodowej wśród obywateli hiszp. i zagranicznych wynika przede wszystkim z różnej struktury wiekowej i zarobkowego charakteru imigracji na rynek hiszp.

      Gospodarstwa domowe

      Liczba gosp. domowych (GD) wyniosła 18.486.400 z czego 4.727.800 to gospodarstwa jednoosobowe. Liczba GD, w których wszyscy członkowie są bezrobotni zmniejszyła się o 50,5 tys. do 1,387,7 mln. Liczba GD, których wszyscy członkowie mają zatrudnienie wzrosła o 60,7 tys. do 9.883.600 os., z czego 1.868.600 to gospodarstwa jednoosobowe.

      Handel zagraniczny

      Eksport: ES poprawiła wynik z 2015 r. i osiągnęła kolejny rekord w eksporcie. Całkowita sprzedaż produktów i usług za granicę w 2016 r. wyniosła 254,530 mld euro (+1,7% r/r). Kluczowy dla ES obszar rynków eksportowych dla ES stanowią PCz UE  (66,3% całego eksportu), zwłaszcza dojrzałe gospodarki strefy euro (51,8%). Korzystne uwarunkowania koniunkturalne na tych rynkach zdecydowały o wzroście hiszp. eksportu o 4,1%. Gł. odbiorcami hiszp. produktów były: FR (15,1% całości eksportu do UE; -0,5% r/r), DE (11,3% całości eksportu do UE; +6,1% r/r),IT (8% całości eksportu do UE; +8,7% r/r) oraz PT (7,1% całości eksportu do UE; +1,5% r/r). Export do UK stanowiący 7,5% sprzedaży hiszp. produktów za granicę wzrósł o 5,1%. Na znaczeniu dla hiszp. rynków eksportowych zyskuje Turcja, gdzie kierowanych jest 2% hiszp. sprzedaży zagranicznej (+2% r/r).

      W przypadku pozaeuropejskich kierunków eksportowych zawiodły rynki Ameryki Południowej, gdzie eksport spadł o 9,1% r/r. Brazylia zarejestrowała największy spadek eksportu na poziomie 17,8% r/r. Natomiast straty w eksporcie do Meksyku oszacowano na 3,9% r/r. Wyhamowanie widoczne było również w przypadku USA, gdzie eksport spadł o 0,7%. W rezultacie udział runku obu Ameryk w hiszp. eksporcie skurczył się o 5,5% r/r i wyniósł 10,4%.

      Rozczarowały również rynki azjatyckie, gdzie sprzedaż wzrosła zaledwie 0,1% i głównie dzięki dobrej dynamice eksportu do Chin (+13,4% r/r). Eksport do Arabii Saudyjskiej zmniejszył się aż o 23,6% r/r.

      W Afryce najważniejszym rynkiem dla hiszp. produktów i usług było Maroko, gdzie sprzedaż wzrosła o 13% r/r.

      Wzrost eksportu wg sektorów:

      • środki produkcji +2,5% r/r  (stanowią 20,3% wszystkich towarów sprzedawanych za granicę)
      • samochody +5,9% r/r (stanowią 17,7% eksportowanych produktów)
      • żywność, napoje, tytoń +6,2% r/r (16,9% udziału w strukturze eksportu)
      • produkty chemiczne +0,1% r/r (14,1% udziału w strukturze eksportu)

      Import: Wartość importu w 2016 r. wyniosła 273,284 mld euro (-0,4% r/r), z czego produkty energetyczne stanowiły 29,563 mld euro. Najwięcej produktów ES importuje z UE (57%). Zakup towarów z PCZ UE zwiększył się o 1,5% r/r. Głównymi dostawcami ES pozostały DE (13,5% udziału w imporcie) i FR (11,1% udziału w imporcie) ze wzrostami na poziomie 2,5% r/r i 2,1% r/r.

      Spadł import z krajów spoza UE (-2,8% r/r).

      Wzrost importu wg sektorów:

       

      • środki produkcji +7,6% r/r  (22% udziału w całkowitym imporcie ES)
      • samochody +3,9% r/r (stanowią 13,6% udziału)
      • żywność, napoje, tytoń +4,2% r/r (11,8% udziału)

      Spadek importu miał miejsce głównie w przypadku produktów energetycznych -23,4% (10,8% udział w krajowym imporcie) oraz produktów chemicznych -2,8% (15,6% udziału w imporcie).

      Saldo obrotów handlowych: Obroty handlowe w omawianym okresie charakteryzują się ujemnym saldem. Poziom deficytu wynosi 18,754 mld euro (+22,4 r/r). Wskaźnik pokrycia importu eksportem wyniósł 93,1%.

      Obroty handlowe wg obszarów geograficznych

      Obszar

      eksport

       

      import

       

       

       

       

       

      % całości

      16/15

      % całości

      15/14

       

       

      EUROPA

       

      72,0

       

      3,9

      62,6

       

      6,3

       

      UE

       

      66,3

       

      4,1

      57,0

       

      8,9

       

      STREFA EURO

       

      51,8

       

      4,4

      45,7

       

      7,8

       

      • DE
      • FR
      • IT
      • PT

       

       

       

      11,3

      15,1

      8,0

      7,1

       

      6,1

      -0,5

      8,7

      1,5

      13,5

      11,1

      6,6

      3,9

       

      12,3

      2,6

      11,4

      6,9

       

      POZOSTAŁE PCZ

      • UK

       

      14,5

      7,5

       

       

      2,9

      5,1

       

      11,3

      4,1

       

       

      17,1

      13,8

       

      RESZTA EUROPY

       

      • Turcja

       

      5,7

       

      2,0

       

           1,8

       

           2,0

                  5,5

       

                 1,9

       

      -14,7

       

       

      AMERYKA

      PÓŁNOCNA

      • USA

      ŁACIŃSKA

      • BRAZYLIA
      • MEKSYK

       

       

      10,4

      5,0

      4,5

      5,3

      0,9

      1,6

       

       

       

      -5,5

      0,3

      -0,7

      -9,1

      -17,8

      -3,9

       

       

      10,4

      5,2

      4,8

      5,0

      1,1

      1,2

       

       

       

      -3,3

      3,2

      1,3

      -8,2

      -5,3

      -0,8

       

      AZJA

      • CHINY
      • JAPONIA
      • ŚR.WSCH.

      Arabia Saudyjska

       

      9,4

      2,0

      0,9

      3,3

      0,9

       

       

      0,1

      13,4

      -2,6

      -4,8

      -23,6

                19,5

      8,7

      1,3

      2,5

      1,1

       

       

       

      2,5

      1,0

      13,1

      -1,3

      -12,7

       

      AFRYKA

      • MAROKO

       

       

      2,7

       

       

              13,0

      2,1

       

       

      15,7

       

      OCEANIA

       

      0,6

       

      -17,3

      0,3

       

      0,4

       

      INNE

       

      1,1

       

      -17,9

      0,0

       

      -90,4

       

      OGÓŁEM

       

      100

       

      1,7

      100

       

      -0,4

       

                             

       

                                                       

       

      PL: Wymiana handlowa z ES-PL rozwijała się dynamicznie. PL jest 8 partnerem handlowym ES w UE zarówno w rankingu rynków eksportowych (1,9% całego eksportu do UE) jak importowych (1,8% całego importu z UE, przy czym import polskich produktów do ES stale rośnie. W 2016 r. eksport ES do PL wyniósł 4,8 mld euro (+0,8% r/r), import był wyższy i osiągnął wartość 5,026 mld euro (+11,6% r/r). Saldo obrotów handlowych było ujemne dla hiszp. partnera i wyniosło -195 mln.

      Inwestycje

       

      Inwestycje zagraniczne w Hiszpanii

      W 2016 r. zanotowano wzrost bezpośrednich inwestycji zagranicznych brutto do 33,096 mld euro (+30,8% r/r) oraz inwestycji netto do 25,739 mld euro (+33,5% r/r). Wartość inwestycji produkcyjnych (no ETVE[3]), jedynych które generują zatrudnienie, spadła o 1,2% do 23,476 mld euro brutto. Inwestycje ETVE wyniosły 9,620 mld euro (+527% r/r).

       

      BIZ produkcyjne brutto w Hiszpanii 2014 i 2015 (mld euro)

      Pochodzenie

      2015

      %

      2016

      %

      % 16/15

      Stany Zjednoczone

      2,193

      9,2

      4,968

      21,2

      126,5

      Luksemburg

      3,7

      15,6

      2,474

      10,5

      -33,1

      Holandia

      2,919

      12,3

      2,231

      9,5

      -23,6

      Niemcy

      0,782

      3,3

      2,211

      9,4

      182,6

      Francja

      2,144

      9,0

      1,875

      8,0

      -12,5

      Wielka Brytania

      1,123

      4,7

      1,474

      6,3

      31,3

      Meksyk

      0,973

      4,1

      1,385

      5,9

      42,3

      Chiny

      1,483

      6,2

      1,117

      4,8

      -24,7

      Kanada

      0,067

      0,3

      0,793

      3,4

       

      Katar

      0,002

      0,0

      677

      2,9

       

      Źródło: Baza danych DataInvex hiszpańskiego Ministerstwa Gospodarki i Konkurencyjności, Rejestr Inwestycji Zagranicznych

       

      Inwestycje hiszpańskie za granicą

      Łączna wartość hiszpańskich inwestycji zagranicznych w 2016 r. wyniosła 33,767 mld euro (-22,9% r/r), w tym samych inwestycji produkcyjnych 23,448 mld euro.  Głównym czynnikiem decydującym o ekspansji kapitałowej hiszpańskich firm jest poszukiwanie alternatywnych rynków zbytu i możliwości inwestycyjnych w krajach dynamicznie rozwijających się, wobec niskich możliwości inwestycyjnych na rodzimym rynku.

       

      Hiszpańskie BIZ produkcyjne brutto za granicą 2014-2015 (mld euro)

      Pochodzenie

      2015

      %

      2016

      %

      %16/15

      Wielka Brytania

      3,809

      9,2

      8,601

      36,7

      125,8

      Stany Zjednoczone

      11,682

      28,3

      2,315

      9,9

      -80,2

      Holandia

      0,696

      1,7

      2,058

      8,8

      195,7

      Argentyna

      0,140

      0,3

      2,036

      8,7

       

      Luksemburg

      0,209

      0,5

      1,976

      8,4

      845,0

      Niemcy

      0,833

      2,0

      0,951

      4,1

      14,2

      Włochy

      1,147

      2,8

      0,831

      3,5

      -27,6

      Brazylia

      5,576

      13,5

      0,625

      2,7

      -88,8

      Kanada

      9,110

      22,1

      0,466

      2,0

      -94,9

      Meksyk

      2,067

      5,0

      0,453

      1,9

      -78,1

      Źródło: Baza danych DataInvex hiszpańskiego Ministerstwa Gospodarki i Konkurencyjności, Rejestr Inwestycji Zagranicznych

       

      3.2. Tabela głównych wskaźników makroekonomicznych:

      Wyszczególnienie

      2012

      2013

      2014

      2015

      2016

      PKB wartość globalna (w mld euro, wg cen bieżących)

      1.042,8

      1.031,2

      1.041,1

       

      1.081,19

      1.113,851

      PKB per capita (w tys. euro)

      22,3

      22,1

      22,4

      23,29

      24,0

      Tempo wzrostu PKB w %

      -2,6

      -1,7

      1,4

      3,2

      3,2

      Relacja nadwyżki/deficytu finansów publicznych do PKB w % (bez uwzględnienia pomocy dla sektora finansowego)

      -6,8

      -6,6

      -5,8

       

      -5

      -4,33

      Relacja całkowitego długu publicznego do PKB w %

      85,4

      93,7

      99,3

      99,2

      99,4

      Stopa inflacji (indeks cen konsumpcyjnych CPI) w %

      2,4

      1,4

      -0,2

      -0,5

      1,6

      Stopa bezrobocia w %

      24,79

      26,09

      24,44

      22,06

      18,6

      Wartość obrotów handlu zagranicznego (w mln euro)

      484.060

      488.160

      506.138

      524.656

      527.841

      Wartość eksportu (w mln euro)

      226.114,5

      235.814

      240.581,8

      250.241,3

      254.530

      Wartość importu (w mln euro)

      257.945

      252.346

      265.556

      274.415

      273.284

      Wartość rocznego napływu zagranicznych inwestycji produkcyjnych (w mln euro)

      14.799

      16.847

      20.162

      23.765

      23.476

      Wartość rocznych hiszpańskich inwestycji produkcyjnych za granicą (w mln euro)

      16.150

      19.010

      26.603

      24.545

      33.096

      Źródła: Krajowy Instytut Statystyczny (PKB; bezrobocie; inflacja); hiszpańskie Ministerstwo Gospodarki i Konkurencyjności (handel); Ministerstwo Finansów i Administracji Publicznej (deficyt budżetowy); Bank Hiszpanii (dług publiczny).

      (Ostatnia aktualizacja: 10.05.2016)

       

      3.3. Główne sektory gospodarki

      W 2016 r. wkład poszczególnych sektorów w PKB był następujący: usługi 74,9%; przemysł i energia 17,1%; budownictwo 5,5%; rolnictwo, hodowla, rybołówstwo 2,5%.

       

      Sektor budowlany

      W 2016 r. trwało ożywienie w branży budowlanej, jednej z najbardziej dotkniętych przez kryzys w Hiszpanii.

      W IV kw. 2016 r. liczba zatrudnionych w budownictwie wynosiła 1.079,3 tys. osób, czyli o 20,8 tys. więcej w porównaniu z IV kw. w 2015 r. Oznacza to, że liczba zatrudnionych w sektorze zwiększyła się o ok. 1,97% r/r.

      Ożywienie sytuacji gospodarczej w Hiszpanii niosące poprawę zatrudnienia oraz warunków finansowania przełożyły się, obok in. czynników, na wzrost liczby transakcji kupna-sprzedaży nieruchomości. Rada Generalna Notariatu odnotowała w 2016 r. wzrost transakcji dot. nieruchomości mieszkalnych o 13,5%, których całkowita liczba wyniosła 458.781. Średnia cena m2 wyniosła 1.309 euro – wzrost o 2,4% . Liczba hipotek zwiększyła się o 7,1%, a średnia wysokość hipoteki wynosiła 163.253 euro.

      Pomimo pewnych pozytywnych sygnałów ożywienia na rynku nieruchomości, część ekspertów (m.in. OECD) ocenia, że trudna sytuacja w branży nieruchomości utrzyma się przez kilka lat, w sytuacji wciąż wysokiego bezrobocia, procesu oddłużania hiszpańskiego społeczeństwa i dużej podaży na rynku nieruchomości.

      W związku z negatywnymi efektami kryzysu na rynku budowlanym, rządowym celem w długim okresie jest zmniejszenie udziału sektora budowlanego (zwłaszcza mieszkaniowego) w tworzeniu PKB.

       

      Sektor finansowy

      W ponad trzy lata po decyzji Unii Europejskiej o udzieleniu pomocy dla hiszpańskich banków, krajowy sektor finansowy przeszedł znaczną transformację, zgodnie z zaleceniami Komisji Europejskiej zawartymi w Memorandum of Understanding (MoU), określającym warunki pomocy i plan reform sektora. Program wsparcia dla hiszpańskiego sektora finansowego został oficjalnie zakończony w styczniu 2014 r., a w br. Komisja Europejska przedstawiła raport podsumowujący, w którym pozytywnie oceniła realizację programu. W ocenie Komisji, wskaźniki pokazują poprawę w zakresie wypłacalności i rentowności hiszpańskich jednostek finansowych, a także kosztów ich finansowania. Zgodnie z opinią tej instytucji, rząd hiszpański szybko i skutecznie wdrożył działania naprawcze przewidziane w MoU, co pozwoliło na przywrócenie zaufania do gospodarki i sektora bankowego. Hiszpania rozpoczęła wcześniejszą spłatę uzyskanej z Unii Europejskiej pomocy dla banków (dotychczas spłaciła 6 z 41,3 mld euro).

      Po zakończeniu programu pomocowego Komisja Europejska i Europejski Bank Centralny kontynuują nadzór nad hiszpańskim sektorem bankowym i nad hiszpańską gospodarką. W ostatnich konkluzjach przedstawiciele tych dwóch instytucji odnotowali m.in. dalszą stabilizację hiszpańskiego sektora finansowego (poprawa jakości aktywów; lepsza wypłacalność; lepszy dostęp do finansowania). Wolumen kredytów wciąż maleje, co po części odzwierciedla trwający proces oddłużania gospodarstw domowych i firm. Raport podkreśla m.in. konieczność prywatyzacji części sektora finansowego pozostającego we własności państwa (w 2014 r. sprzedano m.in. znacjonalizowany Catalunya Banc jednemu z największych hiszpańskich banków, BBVA, i część udziałów państwa w Bankii).

      W 2016 r. wyhamował, widoczny wcześniej, proces konsolidacji rynku finansowego w Hiszpanii, po okresie kryzysu gospodarczego. Jednak analitycy nie wykluczają dalszych fuzji na hiszpańskim rynku finansowym.

       

      Sektor motoryzacyjny

      Rok 2016 był pozytywny dla branży samochodowej, choć nie odbudowano jeszcze kondycji sektora z 2008 r. Produkcja samochodów osiągnęła cyfrę 2.885.907 jednostek (+5,59% r/r), z  czego 84,3% przeznaczono na eksport. Na rynku krajowym sprzedano 612.841 aut klientom indywidualnym (+6,7% r/r) i 327.974 aut firmom (+15,9% r/r). Największą popularnością cieszą się silniki diesel (56,8% sprzedanych aut), następnie silniki benzynowe (40,2%). Samochody hybrydowe i elektryczne stanowiły 3% wszystkich sprzedanych aut.

       

      W ostatnich latach, dzięki poprawie konkurencyjności w hiszpańskiej gospodarki (reforma rynku pracy pozwoliła na wzrost konkurencyjności hiszpańskich zakładów m.in. w wyniku obniżenia kosztów pracy), koncerny takie, jak Ford, Iveco, PSA Peugeot-Citroen, postanowiły zwiększyć zatrudnienie i produkcję w swoich zakładach w Hiszpanii (od 2012 r. hiszpańskie fabryki rozpoczęły produkcję 22 nowych modeli samochodów). Wsparcie branży samochodowej jest jednym z elementów, przyjętego w  2014 r., rządowego planu dot. wzmocnienia hiszpańskiego sektora przemysłowego. Sektor motoryzacyjny aktualnie cieszy się wsparciem rządowym, m.in. w ramach programów PIVE i PIMA Aire (Plan de Impulso al Medio Ambiente).

      Plan PIVE polega na dopłatach do zakupu nowego auta przy oddaniu starego. Celem planu jest ułatwienie wymiany samochodów na bardziej energooszczędne i przyjazne środowisku. W listopadzie ub.r. rząd przedłużył 8. edycję programu PIVE (do lipca 2016 r.; 8 edycja została zaaprobowana przez rząd w maju 2015 r. z budżetem 225 mln euro).

      Według ocen rządu, bilans edycji ośmiu PIVE będzie bardzo pozytywny. Łącznie wymienionych zostanie 1,18 mln pojazdów na nowsze, o większej wydajności energetycznej. Redukcja emisji CO2 wyniesie 850 tys. ton.

      Rząd M. Rajoya zrealizował także cztery edycje programów PIMA Aire, w ramach których wspierano wymianę pojazdów handlowych na modele bardziej wydajne i emitujące mniej zanieczyszczeń; wspierany był także zakup pojazdów gazowych i elektrycznych. W listopadzie 2014 r. rząd przyjął plan PIMA Aire 4, przewidujący bezpośrednie wsparcie na poziomie 9,6 mln euro.

      W listopadzie 2015 r. – jako kontynuację m.in. PIMA Aire – rząd przyjął „Plan wsparcia pojazdów wykorzystujących energie alternatywne”, Movea.  Budżet tego programu na br. to 16,6 mln euro.

       

      Sektor turystyczny

      Tradycyjnie kluczowy sektor dla hiszpańskiej gospodarki pozostaje najważniejszym obok eksportu motorem rozwoju i wpływów do budżetu. Udział turystyki w PKB wynosi 13%, a w rynku zatrudnienia 13% i wykazuje tendencję wzrostową. ES znajduje się w czołówce światowych liderów pod względem turystyki przyjazdowej, zajmując trzecią pozycję po USA i FR. Aktualny boom związane jest w głównej mierze z niestabilną sytuacją i zagrożeniem terrorystycznym w Egipcie, Turcji, Tunezji oraz Francji co zmieniło preferencje turystyczne konsumentów. Rynek hiszp. usług turystycznych jest również konkurencyjny cenowo. Dynamiczny rozwój sektora turystycznego i obiecujące prognozy na kolejne lata z pewnością pozytywnie przełoży się na zwiększenie inwestycji branżowych, głównie w sektorze hotelowym i restauracyjnym. Niemniej należy spodziewać się negatywnych implikacji środowiskowych związanych z przeciążeniem dostępnej infrastruktury. Wyzwaniem dla rządu jest opracowanie strategii zrównoważonego rozwoju branży i wzmocnienie innych od „słońca i plaży” form turystyki wypoczynkowej. 

      W 2016 r. po raz pierwszy w historii ES przekroczyła liczbę 75 mln turystów zagranicznych ustanawiając kolejny rekord i pozytywnie zaskakując analityków, którzy oczekiwali, że wynik przekroczy 70 mln. Sektor rośnie systematycznie od 7 lat. Wg danych opublikowanych przez hiszp. Instytut Statystyki w 2016 r. ES odwiedziło 75,3 mln turystów co oznacza, że ich liczba wzrosła o 9,9% r/r. Jednocześnie odwiedzający zwiększyli swoje wydatki o 10 mld euro w stosunku do 2015 r. do kwoty 77 mld euro (+8,3% r/r). Oznacza to, że każdy z turystów wydał średnio 1.023 euro (+3,75% r/r), tj. 130 euro dziennie. Najliczniejszą grupę odwiedzających stanowią tradycyjnie turyści z UK. Nie sprawdziły się obawy związane z wyhamowaniem turystyki brytyjskiej na rynek hiszp. w związku z Brexitem i UK pozostaje liderem wśród zagranicznych miłośników turystyki hiszp. Liczba odwiedzjących z UK wyniosła 16,9 mln (+12,3% r/r). Na drugiej pozycji znalazła się FR z 10,8 mln odwiedzających (+7,1% r/r), a następnie DE rejestrujące 10,7 mln turystów. Pozytywnie zaskoczyła IE zwiększając przyjazd turystów do ES o 22,7% r/r, tj. 1,7 mln. Turystyka z PT również odnotowała silny wzrost na poziomie 15,8% r/r (1,9 mln odwiedzających). Pozytywnie zaskoczyli turyści z RU, których liczba zwiększyła się o 1,8% r/r do 962,6 mln., szczególnie, że w ostatnich latach rejestrowano spadki turystyki rosyjskiej do ES. Turyści najchętniej wybierali na wypoczynek Katalonię (ponad 17 mln os.; +3,8% r/r), Baleary (12,9 mln os.; +12% r/r) oraz Wyspy Kanaryjskie (12 mln os; +12,7% r/r) i Andaluzję (10 mln os; +12,9% r/r), co świadczy o nieustającej popularności hiszp. modelu turystyki wypoczynkowej „słońce i plaża”.

       

      Sektor energetyczny

      Priorytetem w sektorze energetycznym pozostaje kwestia budowy interkonektorów elektrycznych i gazowych, których powstanie zakończyłoby energetyczną izolację Półwyspu Iberyjskiego. Madryt przypomina, że podczas Rady Europejskiej w Barcelonie w 2002 r. ustanowiono cel 10% transgranicznych zdolności przesyłowych przez państwa członkowskie w zakresie interkonektorów oraz dostępu do przynajmniej  dwóch źródeł energii. Obecnie Hiszpania wypełnia ten cel w zaledwie nieco ponad 4%. Od września 2015 r. funkcjonuje hiszpańsko-francuski interkonektor elektryczny linii wysokiego napięcia Santa Llogaia-Baixas. Była to pierwsza tego typu inwestycja od ponad 30 lat. W planach jest budowa kolejnego inetrkonektora elektrycznego w Zatoce Baskijskiej (w lutym br. projekt otrzymał z UE dofinansowanie w wysokości 6,2 mln euro) oraz gazociągu Midcat łączącego Katalonię z południem FR.

      2013 r. weszła w życie kontrowersyjna reforma energetyczna nakładająca 7 rodzajów nowych podatków na producentów energii. Najbardziej uderzyła ona w sektor energii odnawialnych (OZE), powszechnie uważany za przeinwestowany. Wiele zagranicznych koncernów (m.in. z Japonii, USA, Niemiec, Wlk. Brytanii, ZEA) zapowiedziało wycofanie się z Hiszpanii, gdzie produkcja energii ze źródeł odnawialnych stała się dla nich nieopłacalna, wnosząc o odszkodowania i skarżąc hiszpańskie państwo przed międzynarodowym arbitrażem. Także hiszpańscy liderzy rynku: Endesa, Iberdrola, Acciona i Abengoa koncentrują się na ekspansji na zagraniczne rynki, kosztem rynku krajowego. Za kierunki strategiczne uznaje się przede wszystkim Amerykę Południową, kraje Zatoki Perskiej oraz Chiny. Priorytetem rządu jest też ustanowienie konkurencyjnego, zrównoważonego miksu energetycznego opartego o „realistyczny kurs”, powiązany z racjonalizacją kosztów wytwarzania energii.

      W Hiszpanii działa 7 gazoportów, najwięcej w Europie. Dwa kolejne są w budowie. Ich moc nie jest w pełni wykorzystywana, co jest istotne zwłaszcza w kontekście importu LNG z USA (pierwsza dostawa do ES miała miejsce w lipcu 2016 – 135.000 m⊃3;).

      Hiszpania popiera koncepcję efektywnego wykorzystania rodzimych surowców energetycznych w Europie z poszanowaniem środowiska naturalnego, jak i pozostawienie w kompetencji państw członkowskich Wspólnoty dalszego kształtowania krajowych regulacji środowiskowych i warunków inwestycyjnych. Madryt podkreśla, że każdy kraj powinien sam kształtować swój miks energetyczny, bez zewnętrznej ingerencji KE, co czyni ES potencjalnym sojusznikiem PL w debacie nt. restrykcyjnego poziomu emisji (550g CO2/kWh) w „pakiecie zimowym”.

      Wg ostatnich prognoz ES wypełni cele UE w zakresie energii. Mimo że w 2015 r. (na razie brak danych za 2016 r.) udział OZE w miksie energetycznym kraju był niższy od zakładanego (15,6% wobec przewidzianych 16,7%) Madryt osiągnie ustalone 20% do 2020 r. Podobna sytuacja ma miejsce w przypadku wskaźników efektywności energetycznej: w 2015 r. zużycie energii pierwotnej wyniosło 113 mln, a finalne zużycie energii 79 ton ropy (przy wytycznych unijnych 80 ton).

      Trwa debata na temat przyszłości hiszpańskiej energetyki jądrowej. W lutym br. Rada Bezpieczeństwa Jądrowego wydała zgodę na ponowne otwarcie - odłączonej od sieci w 2012 r. -  elektrowni w Garoña koło Burgos. Ostateczna decyzja, którą podejmie Ministerstwo Energii, stanie się bez wątpienia precedensem i będzie miała wpływ  na losy pozostałych 5 aktywnych elektrowni, które w najbliższym czasie również muszą występować o pozwolenie na dalsze funkcjonowanie.

      Problem ES nadal pozostaje zjawisko tzw. „ubóstwa energetycznego”. Obecnie, z 25% procentowych dopłat do energii korzysta ponad 2,4 mln gospodarstw domowych.  Zgodnie z nową ustawą ze stycznia br. kosztami bonifikaty zostanie obarczony cały sektor energetyczny, a nie, jak dotychczas,  tylko największe koncerny.

       

      3.4. Uczestnictwo w wielostronnych organizacjach i porozumieniach o charakterze ekonomicznym

      Hiszpania należy do krajów-założycieli OECD (1960 r.) i wykazuje znaczne zaangażowanie w prace tej organizacji. Do tego celu powołała Stałe Przedstawicielstwo przy OECD w Paryżu. Hiszpania jest członkiem Światowej Organizacji Handlu (WTO). Ponadto silnie wspiera rozwój współpracy gospodarczej w ramach Wspólnoty Iberoamerykańskiej, a także stosunków pomiędzy UE a krajami Mercosur, Wspólnotą Andyjską, Chile i Meksykiem. Hiszpania tradycyjnie mocno angażowała się w udzielanie pomocy rozwojowej krajom Afryki, jednak kryzys gospodarczy wymusił drastyczne oszczędności w tym zakresie. Hiszpania posiada istotne interesy gospodarcze w krajach Magrebu, zarówno w kontaktach dwustronnych (m.in. import gazu z Algierii), jak i wielostronnych (np. zaangażowanie w projekt Śródziemnomorskiego Planu Solarnego).

      Obecnie Hiszpania intensyfikuje międzynarodowe kontakty gospodarcze. Uwaga Madrytu koncentruje się na wzmocnieniu współpracy instytucjonalnej oraz na poziomie przedsiębiorstw (w ramach strategii internacjonalizacji firm) z USA oraz z krajami BRICS, zwłaszcza z Chinami (Hiszpania dołączyła do Azjatyckiego Banku Inwestycji Infrastrukturalnych). Hiszpania ponownie zwiększa swe zainteresowanie kontynentem Ameryki Łacińskiej i Afryką Północną.

       

      3.5. Relacje gospodarcze z UE

      Hiszpania funkcjonuje w ramach jednolitego rynku UE i państwa członkowskie tego obszaru, już tradycyjnie, należą do jej głównych partnerów handlowych. Do UE jest kierowane 66,3% eksportu Hiszpanii, a 57% hiszpańskiego importu pochodzi z UE. Dominującą pozycję w wymianie handlowej Hiszpania-Unia Europejska zajmują: Francja (15,1% eksportu; 11% importu), Niemcy (11,3%; 13,5%), Portugalia (7,1%; 3,9%) oraz Włochy (8%; 6,6%). Wymiana handlowa z Polską rozwija się dynamicznie, głównie po stronie importu, który w ostatnich latach zwiększył swój udział z 1,6% do 1,8%. Eksport pozostaje bez zmian i nie przekracza 2% całego eksportu ES. Prężnie rozwija się współpraca handlowa z Azją (9,4% eksportu i 19,5% importu) i Ameryką Łacińską (eksport 5,3%; import 5%).

      Do głównych towarów eksportowych Hiszpanii należą: środki produkcji, w tym maszyny przemysłowe i materiał transportowy, produkty chemiczne oraz żywność. W strukturze produktów importowanych najważniejsze miejsce zajmują produkty energetyczne, środki produkcji oraz produkty chemiczne.

       

      [1] W kwietniu i październiku 2016 r., w ramach nadzoru hiszp. gospodarki po zakończeniu programu pomocy dla sektora finansowego.

      [2] Utrzymano obsadę kluczowych resortów gospodarczych, gospodarki i finansów: odpowiednio ministrowie L. de Guindos i C. Montoro.

      [3] ETVE-Entities Holding Foreign Securities, celem tych inwestycji są korzyści w sferze podatkowej; inwestycje tego rodzaju nie mają wpływu na wzrost PKB, ani na zatrudnienie.

       

      Dwustronna współpraca gospodarcza


       

       

      4.1. Gospodarcze umowy dwustronne

      Stosunki gospodarcze między Polską i Hiszpanią wpisują się w ramy regulacji unijnych,
      głównie traktatu akcesyjnego, jaki Polska podpisała ze Wspólnotami Europejskimi i ich Państwami Członkowskimi w dn. 16 kwietnia 2003 r. w Atenach.

      Dwustronne umowy gospodarcze to przede wszystkim:

      ·         Umowa między Rządem PRL a Rządem Królestwa Hiszpanii o unikaniu podwójnego opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i majątku, podpisana 15 listopada 1979 r. (weszła w życie 6 maja 1982 r.),

      ·         Umowa między Rządem PRL a Rządem Królestwa Hiszpanii o współpracy gospodarczej i przemysłowej, podpisana 13 grudnia 1984 r. (weszła w życie 27 maja 1985 r.),

      ·         Umowa między Rządem RP a Rządem Królestwa Hiszpanii w sprawie wzajemnego popierania i ochrony inwestycji, podpisana 30 lipca 1992 r. (weszła w życie 1 maja 1993 r.),

      ·         Umowa między Rządem RP a Rządem Królestwa Hiszpanii w sprawie zasad i warunków wzajemnego przepływu pracowników między obu Państwami, podpisana 21 maja 2002 r. (weszła w życie 13 lutego 2004 r.).

       

       4.2. Handel zagraniczny

      Polsko-hiszpańska współpraca gospodarcza odbywa się w warunkach jednolitego rynku UE, przy swobodzie przepływu towarów i usług, kapitału oraz osób. Hiszpania w 2014 r. była 8. partnerem handlowym Polski pod względem importu, jak również eksportu wśród państw UE. Polska nie jest wprawdzie postrzegana przez Hiszpanię jako strategiczny partner handlowy, ale zajmuje czołową pozycję wśród nowych państw członkowskich UE. Warto podkreślić, że z roku na rok rośnie polski import do Hiszpanii.

      W 2016 r. wymiana handlowa z ES-PL rozwijała się dynamicznie. PL jest 8 partnerem handlowym ES w UE zarówno w rankingu rynków eksportowych (1,9% całego eksportu do UE) jak importowych (1,8% całego importu z UE, przy czym import polskich produktów do ES stale rośnie. W 2016 r. eksport ES do PL wyniósł 4,8 mld euro (+0,8% r/r), import był wyższy i osiągnął wartość 5,026 mld euro (+11,6% r/r). Saldo obrotów handlowych było ujemne dla hiszp. partnera i wyniosło -195 mln.

       

      Wymiana handlowa polsko-hiszpańska w latach 2009 - 2015 (w mln euro)

       

      2009

      2010

      2011

      2012

      2013

      2014

      2015

      2016

      Obroty handlowe

      4. 979

      5. 911

      6. 265

      6. 021

      6. 684

      7. 839

      9.293

      9.859

      Import

      2. 406

      2. 713

      2. 993

      3. 165

      3. 279

      3. 914

      4. 791

      4.832

      Eksport

      2.573

      3. 198

      3. 272

      2. 855

      3. 404

      3. 925

      4. 502

      5.027

      Saldo bilansu handlowego

      167,5

      485,2

      279,1

      -309,6

      125,09

      10,8

      288

      195

      Źródło: Hiszpańskie Ministerstwo Gospodarki i Konkurencyjności

       

      Struktura polsko-hiszpańskiej wymiany handlowej

      W polskim eksporcie do Hiszpanii w 2016 r., pod względem jego wartości, dominowały następujące grupy towarowe:

      - maszyny i urządzenia mechaniczne, sprzęt elektryczny i ich części,

      - pojazdy i jednostki pływające,

      - produkty przemysłu chemicznego i przemysłów pokrewnych,

      - tworzywa sztuczne i wyroby z nich, kauczuk i wyroby z kauczuku,

      - metale nieszlachetne i wyroby z nich,

      - gotowe artykuły spożywcze, napoje bezalkoholowe, alkohol, tytoń.

       

      Tymczasem, Polska importuje z Hiszpanii głównie:

      - statki powietrzne, jednostki pływające,

      - urządzenia mechaniczne i elektryczne, do rejestracji odbioru dźwięku,

      - produkty pochodzenia roślinnego (oliwa z oliwek),

      - produkty przemysłu chemicznego,

      - wyroby z metali nieszlachetnych,

      - tworzywa sztuczne i wyroby z nich, kauczuk,

      - produkty rolno-spożywcze (cytrusy, pomidory, produkty rybne, wino, tytoń),

      - materiały i wyroby włókiennicze.

       

      4.3 Inwestycje

      Inwestycje hiszpańskie w Polsce

      Historycznie, rekordowym rokiem był 2011, kiedy to napływ kapitału hiszpańskiego do Polski osiągnął wartość 4,3 mld euro, dzięki czemu Hiszpania uplasowała się na drugim (po Luksemburgu) miejscu w zestawieniu największych inwestorów w Polsce w 2011 r. W 2016 r. inwestycje Hiszpanii w Polsce wyniosły 21 mln euro. Najważniejszymi sektorami inwestycji są sektory: budowlany i nieruchomości, produkcja plastiku i kauczuku, energetyczny (gł. w zakresie energii odnawialnych), przemysł chemiczny, motoryzacja i transport.

       

      Sektor budowlany

      Nadal wysokie zainteresowanie polskim rynkiem wykazuje hiszpański sektor budowlany i infrastruktury. Spośród firm działających w branży infrastruktury największych inwestycji w ostatnich latach dokonały takie podmioty, jak Ferrovial (Budimex), Acciona (Mostostal), OHL, zaś w nieruchomościach: Ferrovial Inmobiliaria, Fadesa-Prokom, Acciona, Rial, Sando, Lubasa.

      Czynniki, które nadal decydują o tym, że firmy hiszpańskie stawiają na inwestycje infrastrukturalne i nieruchomościowe w Polsce, to m.in.:

      - dostęp do funduszy strukturalnych UE, przeznaczonych w dużej mierze na rozwój infrastruktury w ramach centralnych i regionalnych programów operacyjnych,

      - brak finansowania dla inwestycji infrastrukturalnych w Hiszpanii w sytuacji wysokiego deficytu finansów publicznych,

      - doświadczenie podmiotów hiszpańskich w zakresie inżynierii budowlanej i realizacji skomplikowanych międzynarodowych projektów inwestycyjnych,

      - Polska jest atrakcyjnym partnerem w Unii Europejskiej, dzięki osiąganemu wzrostowi gospodarczemu, stabilnej sytuacji politycznej oraz zachętom fiskalnym i podatkowym oferowanym inwestorom.

       

      Sektor bankowy

      Inwestycją o znacznej wartości było przejęcie BZWBK oraz Kredyt Banku przez Banco Santander.

       

      Branża energetyczna i ochrona środowiska

      Na liście hiszpańskich inwestorów w Polsce znajduje się duża ilość podmiotów, działających na rynku energetycznym, w tym głównie energii odnawialnych, m.in. Endesa (energia wiatrowa, biomasa), GAMESA Eólica (energia wiatrowa), Eólica NAVARRA & FERSA (energia wiatrowa), Taiga Mistral (energia wiatrowa) oraz Green Source Poland (energia ze źródeł odnawialnych).

       

      Motoryzacja

      Na rynku polskim obecne są m.in. Grupo Antolin, SEAT, Ficosa, Faurecia Automotive España S.A., Gonvarri Corporación Financiera S.L., Cropu S.A., Industrias Tajos.

       

      Sektor metalowy i przemysłowy

      Sektor metalowy reprezentują np. Mecalux S.A. i Nemak Exterior S.A., a transportowy i komunikacyjny - EADS CASA.

       

      Sektor meblowy

      Z firm reprezentujących przemysł meblowy obecne są na polskim rynku Grupo Ureta Maderas i Lami-Flex.

       

      Moda

      Firmy z branży mody i wyposażania wnętrz to Mango, Inditex (ZARA, ZARA Home) oraz ROCA Sanitario.

       

      Inwestycje polskie w Hiszpanii

      Systematycznie rośnie zainteresowanie polskich inwestorów rynkiem hiszpańskim. Wartość polskich BIZ w 2016 r. wyniosła 45,9 mln euro i była dwukrotnie wyższa niż wartość inwestycji hiszpańskich na rynek polski. Polscy przedsiębiorcy inwestują głównie w usługi informatyczne oraz sektor motoryzacyjny. 

      Spośród polskich spółek, które zainwestowały na rynku hiszpańskich wymienić należy: X -TRADE BROKERS (dom maklerski), SELENA Co S.A. (chemia budowlana), ASSECO POLAND S.A (IT), BORYSZEW S.A. (motoryzacja), AMREST (restauracje/fast food), POINT A (systemy ochrony), SOLARIS, POLPHARMA, ADAMED, AMICA, COMARCH, CAN-PACK S.A.

       

      Najwięksi inwestorzy hiszpańscy w Polsce

      Wg danych Ministerstwa Rozwoju RP (Wydział Promocji Handlu i Inwestycji w Madrycie), do hiszpańskich firm, które najwięcej zainwestowały na rynku polskim, należą GRUPA FERROVIAL (Ferrovial-Budimex, Ferrovial-Exbud, Ferrovial Inmobiliaria – nieruchomości i budownictwo), GRUPA ACCIONA (Necso Entrecanales, Mostostal Warszawa, Acciona Nieruchomości – nieruchomości i budownictwo), MONDRAGÓN Corporación Corporativa - FagorMastercook, Ederlan, MCC – AGD, finanse, przemysł), EADS-CASA (lotnictwo), CELSA Huta Ostrowiec Świętokrzyski (hutnictwo), ROCA Radiadores (armatura  łazienkowa), GAMESA (energie odnawialne), MECALUX (wyposażenie magazynowe), GUARDIAN Industries (szkło budowlane), FICOSA (części samochodowe), GRUPA ANTOLIN (motoryzacja), IBERDROLA RENOVABLES (energie odnawialne), BANCO SANTANDER CONSUMER (BZ WBK, AIG – bankowość), LA CAIXA (bankowość), ACS (Dragados – infrastruktura), Grupa Sando (nieruchomości, infrastruktura), GARRIGUES S.A. (kancelaria prawna).

       

      Hiszpańskie BIZ produkcyjne w Polsce i polskie BIZ produkcyjne w Hiszpanii w latach 2008-2015 (mln EUR)

       

      2008

      2009

      2010

      2011

      2012

      2013

      2014

       

      2015

      2016

      Inwestycje hiszpańskie

      158

      257

      285

      4 217

      96,347

      372,699

      552,224

      40,571

      21,019

      Inwestycje polskie

      38,074

      33,592

      13,273

      6,045

      0,281

      32,785

      15,758

      3,346

      45,895

      Źródło: DataInvex, hiszp. Min. Gospodarki i Konkurencyjności

       

      4.4. Współpraca regionalna

      Hiszpania tradycyjnie posiada dynamiczną politykę regionalną, w ramach której silnie rozwija kontakty międzynarodowe na wielu płaszczyznach, od oficjalnych kontaktów władz lokalnych, po konkretne przedsięwzięcia gospodarcze, kulturalne i naukowe. W okresie kryzysu finansowego i gospodarczego polityka regionalna stała się dla wielu hiszpańskich regionów narzędziem ożywienia lokalnych gospodarek i podniesieniem ich konkurencyjności. Żywe zainteresowanie Hiszpanii nawiązaniem współpracy z województwami polskimi wynika z dynamicznie rozwijającej się gospodarki naszego kraju oraz możliwościami inwestycyjnymi i możliwością pozyskania środków unijnych na realizację wspólnych projektów. Również polskie władze lokalne chętnie sięgają po doświadczenia hiszpańskich sąsiadów. Niemniej jednak, potencjał współpracy między regionami hiszpańskimi i polskimi pozostaje wciąż niezagospodarowany, a podpisywane umowy na poziomie instytucjonalnym nie zawsze są realizowane, głównie ze względu na brak kontynuacji programów współpracy międzynarodowej przez nowo wybierane władze.

       

      Region polski

      Region hiszpański

      Rodzaj współpracy

      Wielkopolska (Poznań)

      Kraj Basków

       

      Współpraca władz regionalnych oraz przedsiębiorców w zakresie polityki dla innowacji oraz polityki przemysłowej, a także zarządzanie funduszami europejskimi.

      Kujawsko-pomorskie

      (Bydgoszcz–Toruń)

      Nawarra

       

      Współpraca władz regionów oraz miast Torunia i Pampeluny, silna współpraca kulturalna oraz naukowa (poziom uniwersytetów).

      Łódzkie (Łódź)

      Murcja

       

      Współpraca administracji, kontakty biznesu (targi, spotkania podczas EXPO w Saragossie), wspierane przez Konsulat Honorowy RP.

      Małopolskie (Kraków)

      Madryt

      Miasto i Prowincja Toledo

       

      Umowa o współpracy

      Współpraca z FEDETO (Federacją Przedsiębiorców z rejonu Toledo) i Polsko-Hiszpańską Izbą Gospodarczą.

      Opolskie (Opole)

      Galicja

       

      Porozumienie o współpracy (m.in. wymiana doświadczeń z Euroregionów Pradziad i Galicia-Norte de Portugal).

      Śląskie (Katowice)

      Asturia

      Porozumienie o współpracy, współpraca administracji na szczeblu województwa i miasta, kontakty biznesu, misje gospodarcze, wymiana doświadczeń.

      Warmińsko-Mazurskie (Olsztyn)

      La Rioja

       

      Porozumienie o współpracy.

      Zachodniopomorskie (Szczecin)

      La Rioja

       

      List intencyjny (czterostronny) między Województwem Zachodniopomorskim a Parkiem Natury Albufera (Hiszpania), Związkiem Zlewni Jeziora Grandieu (Loara Atlantycka, Francja) oraz Związkiem Zlewni Jeziora Tisza (Region Tisza, Węgry) na rzecz stworzenia europejskiego projektu „Sieć Jezior Nizinnych” (Reseau de lacs de planie).

       

      4.5. Współpraca samorządów gospodarczych

      Działania rządowe i regionalne ukierunkowane na rozwój polsko-hiszpańskiej współpracy handlowej i inwestycyjnej są aktywnie wspomagane przez przedsięwzięcia polskich i hiszpańskich samorządów gospodarczych, tj. Polsko-Hiszpańska Izba Gospodarcza w Warszawie (www.phig.pl), która stanowi platformę do nawiązania kontaktów gospodarczych. Ważnym pośrednikiem w kontaktach jest także Hiszpańska Izba Handlowa (Cámara de Comercio de España, www.camara.es)

       

      Dostęp do rynku


       

       

      5.1. Dostęp do rynku dla polskich towarów i usług

      Funkcjonowanie gospodarek polskiej i hiszpańskiej w ramach jednolitego rynku UE, a także zniesienie z dniem 1 maja 2006 r. ograniczeń w przepływie polskiej siły roboczej do Hiszpanii, sprawia, że nie występują tradycyjne bariery w rozwoju bilateralnych stosunków gospodarczych.

       

      5.2. Dostęp do rynku pracy. Świadczenie usług i zatrudnienie obywateli RP

      Z dniem 1 maja 2006 r. zniesiono ograniczenia w przepływie polskiej siły roboczej do Hiszpanii. Od tego momentu systematycznie wzrastała liczba Polaków przebywających na terenie Hiszpanii i poszukujących legalnego miejsca pracy. Trend ten załamał się w I kwartale 2009 r., kiedy to w wyniku kryzysu gospodarczego i szybko rosnącego bezrobocia w Hiszpanii, do Polski powróciło ok. 5-7 tysięcy osób (Polacy z reguły nie zgłaszają oficjalnie powrotu i nie wypisują się z hiszpańskich rejestrów stąd dane mają charakter jedynie szacunkowy). Wg danych tutejszego Ministerstwa Zatrudnienia i Polityki Społecznej, na dzień 31 grudnia 2016 r. w Hiszpanii mieszkało oficjalnie (posiadając kartę pobytu lub zaświadczenie o rejestracji w bazie dla imigrantów NIE) 95 299 osób pochodzenia polskiego (3,2% wszystkich emigrantów). Generalnie, polscy pracownicy cieszą się dobrą opinią, postrzega się ich jako dobrze przygotowanych do wykonywania różnorodnych zajęć i pracowitych.

      Szczegółowe informacje dla zainteresowanych poszukiwaniem pracy w Hiszpanii zamieszczone są na stronie Ambasady RP w Madrycie www.madryt.msz.gov.pl, w zakładce Wydziału Konsularnego.
       

      5.3. Nabywanie i wynajem nieruchomości

      Obywatele państw członkowskich Unii Europejskiej, w tym Polacy, którzy chcą nabyć nieruchomość w Hiszpanii, są traktowani na równi z obywatelami hiszpańskimi. Nie dotyczy to wybranych obszarów, gdzie m.in. ze względu na bezpieczeństwo narodowe, wymagane są odpowiednie zezwolenia rządowe.

      Prawo hiszpańskie tworzą przepisy trzech administracji: centralnej (Administración del Estado), regionalnej (Comunidades Autónomas) oraz lokalnej (Municipios). Niemniej jednak normy urbanistyczne na terytorium danej Wspólnoty Autonomicznej (Comunidad Autónoma), ustalane są na poziomie regionalnym, zgodnie z właściwymi planami zagospodarowania terenu (Planos de Urbanismo). Zaleca się, aby szczegóły transakcji kupna czy najmu nieruchomości były skonsultowane z wyspecjalizowanymi agencjami (agencją nieruchomości, kancelarią adwokacką), co mimo, iż wiąże się z dodatkowymi kosztami, daje gwarancję bezpieczeństwa transakcji (szczególnie zważywszy na barierę językową oraz różnice w prawodawstwie hiszpańskim i polskim).

      Z prawnego i podatkowego punktu widzenia ważne jest, czy kupujący ma status rezydenta (osoby przebywającej ponad 183 dni na terenie Hiszpanii bądź podmiotu mającego tu swą siedzibę i założonego zgodnie z tutejszym prawem), czy nie-rezydenta (pozostałe osoby prywatne i prawne). Nie-rezydent musi wyznaczyć swojego przedstawiciela zamieszkałego w Hiszpanii, jak również wystąpić do Urzędu Podatkowego (Agencia Estatal de Administración Tributaria/Agencia Tributaria; www.aeat.es) o przyznanie Numeru Identyfikacji Obcokrajowca (Número de Identificación de Extranjeros – N.I.E.).

      Umowa kupna-sprzedaży musi być sporządzona w postaci aktu notarialnego, co zarówno wpływa pozytywnie na interesy stron, jak i ułatwia dokonywanie innych czynności prawnych (rozliczenia podatkowe, ewidencja gruntów, itd.). W przypadku podpisania umowy przedwstępnej, gwarantującej prawo do nabycia nieruchomości, jej rozwiązanie z winy kupującego skutkuje przepadnięciem wpłaconego zadatku. Natomiast gdy umowę przedwstępną zrywa sprzedający, musi on zwrócić kwotę równą podwójnej wartości otrzymanej zaliczki. Umowę kupna-sprzedaży należy wpisać do księgi wieczystej (libro hipotecario).

      Umowa najmu nieruchomości powinna zawierać zapisy o prawach i obowiązkach stron, opłatach, kaucji, czasie trwania umowy czy okresie wypowiedzenia. Powinny być one przestrzegane pod rygorem nieważności umowy. Można dokonać wpisu umowy najmu do ksiąg wieczystych, jednak nie jest to w zwyczaju.

      Nabywca nieruchomości ponosi następujące koszty związane z transakcją:

      • koszty sporządzenia umowy kupna-sprzedaży - opłata notarialna,
      • koszty wpisu do księgi wieczystej - opłata za wpis do księgi,
      • w przypadku skorzystania z pożyczki bankowej, koszty ustanowienia wpisu hipotecznego,
      • inne koszty: tłumaczenia, ubezpieczenia, czynsz spółdzielczy, świadczenia (elektryczność, woda, światło itp.).

      Ponadto:

      • podatek VAT (IVA) od nieruchomości nowego budownictwa wynosi 10%, a w przypadku tzw. viviendas de protección oficial – nieruchomości ze wsparciem publicznym, przeznaczonych dla osób uboższych - 4%. Na Wyspach Kanaryjskich VAT nie obowiązuje, a w jego miejsce stosuje się Powszechny Pośredni Podatek Kanaryjski (Impuesto General Indirecto Canario - IGIC),
      • w przypadku nieruchomości z rynku wtórnego obowiązuje podatek od czynności cywilnych (Impuesto sobre Transmisiones Patrimoniales y Actos Jurídicos Documentados – ITPAJD), ustanawiany przez Regionalny Urząd Skarbowy (Hacienda de la Comunidad Autónoma), któremu podlega nieruchomość. Jego wysokość jest ustalona przez każdy region oddzielnie,
      • w przypadku mortis causa bądź darowizny, w niektórych regionach Hiszpanii (na przykład w Madrycie) stosuje się podatek spadkowy i od darowizn (Impuesto de Sucesiones y Donaciones - ISD), którego wysokość również zależy od regionu,
      • podatek od nieruchomości wprowadzony przez Urząd Podatkowy gminy, w której znajduje się nieruchomość (ustalany przez każdą gminę).
      • dodatkowo, gminy mogą ustanowić podatki od wzrostu wartości terenów albo od wzrostu wartości nieruchomości (impuesto de plusvalía).

       

      5.4. System zamówień publicznych

      Hiszpańskim odpowiednikiem Urzędu Zamówień Publicznych jest Rada Konsultacyjna ds. Zamówień Publicznych podlegająca Ministerstwu Finansów i Służby Cywilnej:

      Junta Consultativa de Contratación Administrativa (ang. Consultative Board on Administrative Procurement)

      c/José Abascal 4

      28071 Madrid

      Spain

      Tel.(+34) 91 443 09 50

      91 426 12 08

      Fax.(+34) 91 575 67 65

      e-mail:  sjcca@minhap.es

      www.minhap.gob.es (Servicios - Contratación)

      www.contrataciondelestado.es

       

      Podstawą prawną jest Ustawa nr 30 z 30 października 2007 r. o zamówieniach sektora publicznego (Ley 30/2007, de 30 de octubre, de Contratos del Sector Público), która transponuje zapisy Dyrektywy 2004/18/CE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 31 marca 2004 r. w sprawie koordynacji procedur udzielania zamówień publicznych na roboty budowlane, dostawy i usługi. Równolegle obowiązuje Ustawa nr 31 z 30 października 2007 r. o procedurach zamówień w sektorze wody, energii, transportu i usług pocztowych (Ley 31/2007, de 30 de octubre, sobre procedimientos de contratación en los sectores del agua, la energia, los transportes y los servicios postales).

      Hiszpańskie przepisy w zakresie zamówień publicznych zawierają pewne modyfikacje w stosunku do Dyrektywy 2004/18/CE. Wprowadza się na przykład wymogi społeczne i środowiskowe jako dodatkowe kryteria przy wyborze wykonawcy zamówienia, promuje się handel godziwy z krajami trzecimi oraz wprowadza się informatyzację procedur.

      Polscy przedsiębiorcy, podobnie jak inni przedsiębiorcy z UE, mają gwarantowany dostęp do hiszpańskiego rynku zamówień publicznych. W celu ubiegania się o wykonanie zamówienia publicznego nie jest konieczne tworzenie hiszpańskich spółek z ograniczoną odpowiedzialnością, otwarcie przedstawicielstwa czy mianowanie pełnomocników do prowadzenia działalności lub ich zgłoszenie w rejestrze handlowym. Zainteresowane osoby prawne z UE powinny przedstawić dokument potwierdzający ich wpis w odpowiednim rejestrze przedsiębiorców, jeśli na spółkę w ogóle został nałożony obowiązek rejestracyjny. Niekiedy wymaga się także udokumentowania doświadczenia i potencjału technicznego oraz ekonomicznego i finansowego wykonawcy. O zamówienia mogą ubiegać się także grupy wykonawców (czasowe konsorcja), przy czym lider konsorcjum, przedkładając dokumenty na poświadczenie swojej sytuacji, może powołać się na sytuację innych członków grupy, pod warunkiem, że udowodni dostępność zasobów pozostałych członków.

      Zamówienia publiczne udzielane są przede wszystkim przez organy administracji państwowej (Administracion General del Estado), administrację poszczególnych regionów (Administracion de las Comunidades Autónomas) oraz przez jednostki samorządu lokalnego np. gminy, powiaty i prowincje, a także przez podmioty, które są finansowane w szerokim zakresie ze środków publicznych. Bez względu na wartość zamówienia zamawiający publikuje ogłoszenie o przetargu w biuletynie rządowym (Boletin Oficial del Estado http://www.boe.es/). Ogłoszenia o zamówieniach publicznych udzielanych w trybie negocjacji publikowane są w Biuletynie tylko wtedy, gdy wartość zamówienia osiąga próg, od którego istnieje obowiązek publikacji w Dzienniku Urzędowym Wspólnot Europejskich. Organy samorządowe publikują ogłoszenia o zamówieniach w biuletynach regionalnych lub lokalnych.

       

      5.5. Ochrona własności przemysłowej i intelektualnej

      Ochrony prawnej i informacji nt. różnych form własności przemysłowej i intelektualnej udziela Hiszpański Urząd Patentowy podlegający Ministerstwu Przemysłu, Energii i Turystyki:

      Oficina Española de Patentes y Marcas (ang. Spanish Patent and Trade Marks Office).

      Paseo de la Castellana, 75

      28046 Madrid

      Spain

      Tel.(+34) 902 157 530

      e-mail: informacion@oepm.es

      www.oepm.es

      W Urzędzie tym można wnioskować o ochronę prawną m.in. dla Krajowych Znaków Towarowych chronionych na terenie Hiszpanii, Międzynarodowych Znaków Towarowych chronionych w krajach członkowskich Systemu Madryckiego oraz Wspólnotowych Znaków Towarowych chronionych na terenie Unii Europejskiej. Ochrony Wspólnotowych Znaków Towarowych udziela ostatecznie Biuro Harmonizacji Rynku Wewnętrznego z siedzibą w Alicante:

      Oficina de Armonización del Mercado Interior / Office for Harmonization in the Internal Market

      Avda. de Europa, 4

      03008 Alicante

      Spain

      Tel.(+34) 965 139 100

      Fax. (+34) 965 131 344

      e-mail: information@euipo.europa.eu

      www.oami.europa.eu

       

      Przydatne linki i kontakty


       

       

      Ambasada RP w Hiszpanii: http://www.madryt.msz.gov.pl

       

      Wydział Promocji Handlu i Inwestycji w Madrycie (WPHI): https://spain.trade.gov.pl/pl/

       

      Polsko-Hiszpańska Izba Gospodarcza (Cámara de Comercio Polaco-Española): http://www.phig.pl

       

      Hiszpańsko-Polska Izba Handlowa (Cámara de Comercio Hispano Polaca): http://hpih.org

       

      Ministerstwo Gospodarki i Konkurencyjności: www.mineco.gob.es; www.thespanisheconomy.com

       

      Ministerstwo Finansów i Administracji Publicznej: www.minhap.gob.es

       

      Bank Hiszpanii: www.bde.es

       

      Krajowy Instytut Statystyczny: www.ine.es

       

      Think-tanki zajmujące się tematyką gospodarczą lub polityczno-gospodarczą:

       

      Caixa Bank Research: www.caixabankresearch.com

      BBVA: www.bbvaresearch.com

      FUNCAS: www.funcas.es

      Analistas Financieros Internacionales: www.afi.es

      Fundación de Estudios de Economía Aplicada, FEDEA: www.fedea.net

      Real Instituto Elcano: www.realinstitutoelcano.org

      Fundación para el análisis y los estudios sociales, FAES: www.fundacionfaes.org

      Fundación Alternativas: www.falternativas.org

      26 czerwca 2013 (ostatnia aktualizacja: 28 kwietnia 2017)

      Drukuj Drukuj Podziel się treścią: