close

  • Być wiernym Ojczyźnie mej, Rzeczypospolitej Polskiej

     

  • IRLANDIA

  • Irlandia

    •  

       Informacje o kraju


       

       

      1.1. Położenie geograficzne, ludność, obszar, stolica, języki urzędowe.

      Położenie geograficzne: Irlandia, Éire, Ireland - państwo w północno-zachodniej części kontynentu europejskiego. Irlandia podzielona jest na 26 hrabstw. Na północnym wschodzie graniczy z Irlandią Północną (bedącą częścią Wielkiej Brytanii), która składa się z 6 hrabstw. Północne i zachodnie wybrzeża Irlandii oblewa Ocean Atlantycki, wschodnie i południowowschodnie - Morze Irlandzkie.

      Ludność: 4 775,5 mln (marzec 2015), średnia gęstość zaludnienia 64,5 osoby/km2. Około 33,5% społeczeństwa ma poniżej 25 lat.

      W 2014 w miastach zamieszkiwało 63,1% ludności. Przyrost naturalny w 2014 wynosił 1,61%.

      Irlandia jest krajem jednolitym narodowościowo, 87,4% mieszkańców stanowią Irlandczycy.

      Przeciętna długość życia mężczyzn 78 lat, kobiet 83 lata.

      Obszar: 70,273 km2                                                  

      Stolica: Dublin - 565 000 (aglomeracja - 1,8 mln ludności w 2015)

      Języki urzędowe:  angielski, irlandzki

       

      1.2. Warunki klimatyczne.

      Ciepły Golfstrom i południowo-zachodnie wiatry znad Atlantyku powodują, że klimat Irlandii jest łagodny i podobny na terenie całego kraju. Najzimniejsze miesiące roku to styczeń i luty ze średnią temperaturą pomiędzy 4 a 7st C. Lipiec i sierpień są najcieplejsze ze średnią temperaturą w granicach 16st. C. Najbardziej słoneczne miesiące to maj i czerwiec. Średnie roczne opady deszczu w Irlandii to 1200mm. 60% wszystkich opadów przypada na okres pomiędzy sierpniem a styczniem.

       

      1.3. Główne bogactwa naturalne.

       

      Bogactw mineralnych jest niewiele, ich wydobycie ogranicza się przede wszystkim do gazu ziemnego, cynku, ołowiu, srebra i torfu. Energetyka w 75% opiera się głównie na wykorzystaniu potencjału hydroenergetycznego i torfu oraz na importowanym węglu i ropie naftowej.

       

      1.4. System walutowy, kurs i wymiana.

      Euro

       

      1.5. Religia.

      Dominującą religią wśród ludności Irlandii jest katolicyzm, wyznaje go 84,16% społeczeństwa.

       

      1.6. Infrastruktura transportowa.

      Międzynarodowe porty lotnicze to Dublin, Shannon, Knock, Kerry, Donegal. Lotnisko w Dublinie obsługuje około 150 połączeń i ponad 2 mln pasażerów rocznie.

      Porty irlandzkie: Dublin (promy do Hollyhead w Wielkiej Brytanii), Rosslare (promy do Pembroke w Walii i Cherbourg & Roscoff we Francji), Dun Laoighre (promy do Hollyhead w Wielkiej Brytanii), Belfast (promy do Stranraer w Szkocji), Cork (promy do Swansea w Walii). Wszystkie porty obsługują także towarowe linie dalekomorskie.

       

      1.7. Obowiązek wizowy.

      Obywatele polscy korzystają z prawa do swobodnego przepływu osób w ramach Unii Europejskiej. Dokumentem podróży uprawniającym do bezwizowego wjazdu i pobytu na terenie Irlandii jest paszport lub dowód osobisty . W przypadku pobytu nie przekraczającego 3 miesięcy obywatele UE uzyskują prawo pobytu w innym państwie członkowskim bez żadnych dodatkowych warunków i formalności poza koniecznością posiadania ważnego dowodu osobistego (paszportu). Prawo swobodnego przemieszczania się i pobytu uzyskuje też członek rodziny obywatela UE, niezależnie od jego przynależności państwowej.

       

      1.8. Święta państwowe.

      Dzień Świętego Patryka (17 marca) jest świętem narodowym. Według tradycji św. Patryk miał zawsze przypiętą koniczynę, kiedy nawracał Irlandczyków na wiarę katolicką, dlatego też koniczyna jest narodowym symbolem Irlandii.

       

      Dni wolne od pracy w 2015 roku:

      a) 1 stycznia Nowy Rok

      b) 17 marca Dzień Św. Patryka - święto narodowe

      c) 6 kwietnia Wielkanoc

      d) 4 maja Bank Holiday

      e) 1 czerwca Bank Holiday

      f) 3 sierpnia Bank Holiday

      g) 26 października Bank Holiday - Halloween

      h) 25 grudnia Boże Narodzenie

      i) 26 grudnia Boxing Day 

       

      System administracyjny


       

       

      2.1. Ustrój polityczny.

      Republika, demokracja parlamentarna.

       

      Konstytucja irlandzka określa system polityczny oraz definiuje władzę i funkcje Prezydenta, rządu i parlamentu. Definiuje także i określa strukturę władzy sądowniczej, a także opisuje podstawowe prawa obywatelskie.

      Przepisy Unii Europejskiej mają moc prawną nadrzędną nad prawem irlandzkim.

       

       

      2.2 Władza sądownicza.

      Irlandia ma niezależne władze sądownicze, zorganizowane w 24 sądy rejonowe, osiem sądów okręgowych, Sąd High Court (który może także rozpatrywać sprawy jako Sąd Specjalny do Spraw Kryminalnych) oraz sądy specjalne, w tym gospodarcze. Sądem, który podejmuje decyzje ostateczne jest, Sąd Najwyższy (Supreme Court). Pełni on także rolę arbitra w sprawie interpretacji konstytucji. Sąd Najwyższy składa się z Sędziego Głównego, siedmiu innych sędziów oraz Prezesa Sądu Najwyższego. Sędziowie są mianowani przez Prezydenta na wniosek rządu.

       

      2.3. Władza ustawodawcza.

      Dwuizbowy parlament (Oireachtas).

      Izba niższa - Dáil Éireann (Izba Reprezentantów) składa się ze 166 członków wybranych w wyborach bezpośrednich przez obywateli irlandzkich oraz brytyjskich mieszkających na stałe w Irlandii (status rezydenta), którzy ukończyli 18 lat. Zgodnie z prawem, wybory do Dáil Éireann odbywają się przynajmniej raz na pięć lat, na bazie ordynacji proporcjonalnej. Parlament może zostać w rozwiązany na wniosek Taoiseach'a (Premiera). Izba Reprezentantów jest odpowiedzialna za uchwalanie ustaw. Poza tworzeniem prawa zajmuje się zatwierdzaniem rządu, jak również kontroluje władzę wykonawczą.

      Izbą wyższą jest Senat (Seanad Eireann). Pełni on głównie rolę doradczą. Senatorowie są również wybierani co pięć lat, ale nie bezpośrednio: spośród 60 senatorów 11 jest nominowanych przez Premiera, a 43 jest wybieranych przez tzw. panele - grupy społeczno-zawodowe (m.in. przez Panel Kultury, Rolnictwa, Pracy). Pozostałych 6 członków senatu wybierają dwie uczelnie wyższe - National University of Ireland oraz Trinity College.

      Głową państwa jest prezydent, wybierany w wyborach bezpośrednich co siedem lat spośród obywateli irlandzkich, którzy ukończyli 35 lat. Kandydat na prezydenta musi uzyskać nominację od co najmniej 20 członków Oireachtas, albo od władz samorządowych - co najmniej czterech hrabstw lub miast, przy czym były, bądź aktualnie urzędujący prezydent może się samodzielnie nominować na kandydata. Jednak jeśli nominację uzyska tylko jeden kandydat, wówczas, w wypadku konsensusu większych partii politycznych samo głosowanie może się nie odbyć i nominat zostaje prezydentem (sytuacja taka miała miejsce do tej pory sześciokrotnie). Jedna osoba może pełnić funkcję prezydenta przez dwie kadencje. Prezydent nie pełni żadnych funkcji wykonawczych. Jego obowiązkiem jest stanie na straży konstytucji i oficjalne reprezentowanie państwa. 27 października 2011 r. odbyły się w Irlandii wybory prezydenckie (urzędująca przez dwie kadencje Mary McAleese zakończyła swoje 14-letnie urzędowanie na tym stanowisku). Zwycięzcą okazał się kandydat Partii Pracy Michael D. Higgins, który  11 listopada 2011 r. zainaugurował swą kadencję jako 9 prezydent Irlandii. Konstytucja nie przewiduje funkcji wiceprezydenta.

       

      2.4. Władza wykonawcza.

      Władzę wykonawczą sprawuje rząd, który jest odpowiedzialny przed parlamentem. Na jego czele stoi premier mianowany przez prezydenta, a wcześniej zatwierdzony przez Izbę Reprezentantów. Premier nominuje innych członków rządu (zwykle od 7 do 15 ministrów). Nominuje także wicepremiera. Wicepremier może pełnić jednocześnie funkcję ministra (obecna wicepremier J. Burton jest jednocześnie ministrem ds. opieki społecznej).

      Na szczeblu lokalnym władzą wykonawczą są samorządy lokalne, które są administrowane przez 114 władz lokalnych. Są one odpowiedzialne, między innymi, za: mieszkalnictwo i budownictwo, transport drogowy i bezpieczeństwo, kanalizację, inicjatywy dotyczące rozwoju i kontrolę nad nimi, rekreację, ochronę środowiska, rolnictwo, edukację i pomoc społeczną. Samorząd jest finansowany częściowo przez rząd centralny, a częściowo z własnych źródeł, w tym z podatków lokalnych.

       

      2.5. Struktura administracji gospodarczej.

      Polityczna koordynacja promocji gospodarczej kraju leży w gestii Departamentu Spraw Zagranicznych i Handlu. Koordynacją wszelkich działań w zakresie kontaktów i promocji gospodarczej i turystycznej zajmuje się w DSZ Wydział Dwustronnych Relacji Ekonomicznych (Bilateral Economic Relations Division). DSZ współpracuje ze wszystkimi ministerstwami i placówkami zagranicznymi, a także z rządowymi agencjami powstałymi w celu promocji gospodarczej Irlandii. Departament Finansów Irlandii jest odpowiedzialny za koordynację działań w sprawach gospodarki, planowania kwestii socjalnych, w tym planowania na poziomie regionalnym. 

       

      Ponadto w Irlandii działają następujące wyspecjalizowane agencje: 

       

      · Enterprise Ireland – odpowiada za rozwój przemysłu irlandzkiego.

      · FAS – organizacja do spraw zatrudnienia i edukacji.

      ·  Forfas – (National Economic Development Authority and Advisory Board) - zespół doradców do spraw rozwoju gospodarczego, przemysłu, innowacyjności, nauki i nowych technologii.

      · IDA – (Industrial Development Agency) - agencja do spraw inwestycji zagranicznych. Posiada swoje oddziały w kilku krajach na świecie.

      · Inter-Trade Ireland – promuje relacje biznesowe zarówno wśród firm prywatnych, jak i sektora państwowego na terenie całej Irlandii (Republiki i Irlandii Północnej).

      · An Bord Bia (Agencja Promocji Żywności) – promocja i rozwój eksportu irlandzkich firm z sektora produktów żywnościowych i napojów.

      · Bord Lascaigh Mhara (Agencja Promocji Towarów Rybnych) – promocja i rozwój eksportu irlandzkiego przemysłu rybnego.

      · Chambers Ireland – reprezentuje ponad 12 tys. irlandzkich przedsiębiorstw i firm, wspiera sektor MŚP, prowadzi międzynarodową promocję gospodarczą firm zrzeszonych w stowarzyszeniu.

       

      2.6. Sądownictwo gospodarcze.

      Oparte jest na prawie zwyczajowym i ustawodawstwie uchwalanym przez parlament zgodnie z konstytucją, przyjętą w referendum w 1937 roku (ostatni raz była modyfikowana w 1999 r.).

       

       

       

       

      Gospodarka


       

      3.1. Ogólna charakterystyka sytuacji gospodarczej

       

      Sytuacja gospodarcza Irlandii w roku 2014 uległa wyraźnej poprawie. Według wstępnych danych Centralnego Urzędu Statystycznego (Central Statistics Office) Produkt Krajowy Brutto wzrósł o 4,8%, osiągając wartość nominalną 181,3 mld EUR, w porównaniu do 0,2% i 173,1 mld EUR w 2013 r. Pod względem tempa rozwoju gospodarki stanowi to najlepszy rezultat wśród wszystkich krajów UE. We wszystkich kwartałach 2014 r. tempo wzrostu PKB Irlandii, według stałych cen rynkowych, utrzymywało się na wysokim poziomie wynoszącym odpowiednio: 3,8% w I kwartale, 7,2% w II kwartale, 4,1% w III i IV kwartale. Towarzyszyło temu wysokie tempo wzrostu Produktu Narodowego Brutto, które w poszczególnych kwartałach 2014 r. kształtowało się na następującym poziomie: 3,1%, 8,4%, 3,1%, 6,3%, a w skali całego roku wyniosło 5,2%.

      Od lipca 2014 r. Irlandia stosuje nową metodologię liczenia dochodu narodowego. Podobnie jak w innych krajach UE, przy obliczaniu wzrostu gospodarczego uwzględnia się między innymi nakłady na badania i rozwój, ale też wpływy z tzw. szarej strefy np. prostytucji czy przemytu. Informacje o nielegalnym obrocie oparte są na szacunkach policji (An Garda Siochána), organów celnych czy organizacji pozarządowych. Dług publiczny pozostał na tym samym poziomie, jednak jego relacja do PKB uległa poprawie (obniżeniu). W rezultacie tego zabiegu PKB Irlandii w 2013 r. wzrósł 0,2%, a jego wartość nominalna zwiększyła się o około 8 mld EUR. Wcześniej publikowane wyniki wskazywały, iż gospodarka irlandzka skurczyła się o 0,3%.

      Jednak w 2014 r. na rozwój gospodarczy Irlandii większy wpływ miały inne, bardziej namacalne czynniki. Rósł eksport i utrzymywała się jego spora przewaga na importem. Pewnej poprawie uległy nastroje konsumentów. W 2014 r. po raz pierwszy od czasu kryzysu gospodarczego sprzedaż detaliczna , zarówno pod względem ilości jak  i wartości, osiągnęła wyniki dodatnie. Dobrą koniunkturę napędzały również nowe miejsca pracy oraz malejące bezrobocie. Duży wpływ miała także rosnąca produkcja przemysłowa.

      W miarę upływu kolejnych miesięcy 2014 roku prognozy rozwoju gospodarki irlandzkiej przygotowywane przez Ministerstwo Finansów, Bank Centralny i inne instytucje finansowe były stopniowo podwyższane. O ile jeszcze w styczniu 2014 r. oczekiwano wzrostu na poziomie 2,1%, tak już w październiku ubiegłego roku podwyższono szacunki do 4,5%.

       

      Obroty towarowe

       

      Według danych irlandzkiego Centralnego Urzędu Statystycznego irlandzki eksport w 2014 r. wyniósł 89.074 mln EUR i był o 2,4% wyższy niż w roku 2013. Irlandzki import wzrósł w tym samym czasie o 7,1% do poziomu 53.590 mln EUR. Nadwyżka obrotów irlandzkiego handlu zagranicznego w ubiegłym roku wyniosła 35.484 mln EUR, co oznacza spadek w stosunku do 2013 r. o 4,0%.

      W 2014 r. największy udział w eksporcie miały tradycyjnie środki chemiczne i towary pochodne (57,9%), a w ramach tej sekcji dominowały produkty medyczne i farmaceutyczne oraz chemia organiczna. Ważnymi kategoriami w strukturze eksportu pozostają również artykuły różne (12,7%), maszyny i urządzenia transportowe (11,2%) oraz żywność i zwierzęta żywe (10,5%). W ubiegłym roku głównymi rynkami zbytu dla towarów irlandzkich były Stany Zjednoczone (22,2%) oraz kraje Unii Europejskiej (54,8%) z dominującym udziałem Zjednoczonego Królestwa (Wielka Brytania łącznie z Irlandią Północną) oraz Belgii. Na dalszych miejscach klasyfikowały się: Niemcy, Szwajcaria, Francja, Niderlandy, Hiszpania, Chiny i Włochy. W irlandzkim eksporcie Polska zajmowała 13 pozycję i jej udział w całości irlandzkiego eksportu wynosił 1,07%.

      W 2014 r. w irlandzkim imporcie największy udział odnotowano w zakresie maszyn i urządzeń transportowych (27,0%), środków chemicznych i towarów pochodnych (21,3%), artykułów różnych (12,8%) oraz paliw mineralnych i produktów pochodnych (12,1%). Głównymi dostawcami towarów na rynek irlandzki w tym okresie były: Zjednoczone Królestwo (32,2%), USA (10,8%), Niemcy, Chiny, Niderlandy, Francja, Japonia, Szwajcaria, Belgia i Norwegia. Polska była 16 partnerem handlowym Irlandii w imporcie, a jej udział w całości irlandzkiego importu wyniósł 0,81%.

      W ramach regionu Europy Środkowo-Wschodniej Polska była w 2014 r. największym rynkiem zbytu dla towarów irlandzkich, jak i dostawcą towarów na rynek irlandzki.

       

      Produkcja przemysłowa

       

      W 2014 r. produkcja przemysłowa w wyrażeniu ilościowym i wartościowym w stosunku do roku poprzedniego zwiększyła się o odpowiednio o 20,9% i 14,5%. Indeks PMI (Purchasing Managers' Index) w sektorze wytwórczym przedstawiający nastroje wśród kadry kierowniczej w Irlandii przez cały 2014 r. odnotowywał wartości znacząco powyżej 50 pkt., czyli pułapu, powyżej którego mamy do czynienia z,, dobrą koniunkturą''. We wrześniu 2014 r. PMI osiągnął 57,3 pkt, w lutym 2015 r. odnotowano jego najwyższy poziom w historii gospodarki Irlandii - 57,5 pkt.

       

      Rynek pracy

       

      W 2014 roku miała miejsce dalsza poprawa sytuacji na irlandzkim rynku pracy. Według danych CSO w grudniu 2014 r. w Irlandii zarejestrowanych było 356.112 osób pobierających różnego rodzaju zasiłki dla bezrobotnych. Wśród nich było 295.672 obywateli Irlandii (ich liczba w stosunku do grudnia 2013 r. zmniejszyła się o 9,6%) oraz 60.440 obywateli innych krajów (ich liczba spadła w ciągu roku o 11,7%). Wśród osób z innych krajów pobierających zasiłki dominowali obywatele Unii Europejskiej (51.366 osób), a wśród nich obywatele nowych krajów członkowskich UE (34.090 osób) i Zjednoczonego Królestwa (13.632 osoby). Dane za grudzień 2014 r. potwierdzają pozytywny trend w gospodarce irlandzkiej, gdzie od prawie trzech lat maleje liczba osób pobierających zasiłki, a sytuacja na rynku pracy poprawia się.

      Wśród bezrobotnych w Irlandii wysoki odsetek stanowią osoby pozostające w dłuższym okresie czasu bez pracy. W grudniu 2014 r. 164.796 osób pozostawało bez pracy dłużej niż 12 miesięcy. Osoby te stanowiły 46,3% ogółu osób pobierających zasiłki. W stosunku do sytuacji sprzed roku liczba takich osób spadła o 14.825 tj. o 8,3%.

      Osoby pobierające zasiłki zarejestrowane w Live Register stanowiły w grudniu 2014 r. 10,6% ogółu zatrudnionych w gospodarce Irlandii. Powyższy wskaźnik nie jest jednak oficjalnym miernikiem wysokości bezrobocia w Irlandii, ponieważ uwzględnia on m.in. tych pracowników, którzy pracują w niepełnym wymiarze godzin (do 3 dni w tygodniu) i pobierają jednocześnie zasiłki. Oficjalny wskaźnik bezrobocia publikowany jest przez CSO kwartalnie. Według tych danych stopa bezrobocia w Irlandii w trakcie roku sukcesywnie się obniżała. W I kw. 2014 r. kształtowała się ona na poziomie 12,0%, w II kw. 11,5%, w III kw. 11,1%, by w IV kw. 2014 r. spaść do poziomu 10,4%. CSO wstępnie szacuje, że w 2014 r. średnia stopa bezrobocia w Irlandii wyniosła 11,3% (w 2013 r. wskaźnik ten kształtował się na poziomie 13,1%).

       

      Niewielka poprawa nastrojów społecznych

       

      Poprawa widoczna była także w zakresie konsumpcji indywidualnej. Według danych CSO w 2014 r. sprzedaż detaliczna w Irlandii wzrosła w wyrażeniu wartościowym o 4,1%, a w ujęciu ilościowym o 6,4%. Coraz lepsze nastroje konsumentów w Irlandii potwierdzały też badania przeprowadzane przez bank KBC oraz irlandzki Instytut Badań Społeczno-Ekonomicznych (ESRI). Opracowany przez obie instytucje wskaźnik mierzący tę wartość w grudniu ubiegłego roku osiągnął poziom 90,5 punktów (w porównaniu z 79,8 pkt. w grudniu 2013 r.). Dobremu samopoczuciu konsumentów w Irlandii sprzyjała niska inflacja oraz rosnące nadzieje na poprawę wynagrodzeń w kolejnym roku.

      Przykładem ożywienia konsumpcji były m.in. wyniki sprzedaży samochodów. W 2014 roku zarejestrowano w Irlandii 117.652 nowe pojazdy. Wśród nich 92.361 stanowiły auta osobowe (wzrost o 29,5%), a 16.254 - auta dostawcze (wzrost o 47,4%). Świadczy to o optymizmie nie tylko wśród klientów indywidualnych, ale też wśród przedsiębiorców.

      Ostatni kwartał 2014 r. przyniósł również pewną nieoczekiwaną ulgę gospodarstwom domowym. Na ten okres rząd Irlandii zapowiadał wprowadzenie opłat za wodę, które jednak na skutek licznych demonstracji zostały zmodyfikowane i przesunięte na kolejny rok. Pozwoliło to miejscowym konsumentom (w szczególności rodzinom wielodzietnym o niskich zarobkach) na spokojniejsze planowanie wydatków.

       

      Inflacja

       

      W 2014 r. wskaźnik inflacji (ang. Consumer Price Index - CPI) kształtował się w Irlandii na poziomie 0,2% (w stosunku do roku poprzedniego). Wskaźnik cen detalicznych mierzony szeroko stosowanym w Unii Europejskiej wskaźnikiem HICP (ang. Harmonised Index of Consumer Prices), który nie uwzględnia m.in. wpływu zmian kosztów kredytów hipotecznych, w skali roku wyniósł 0,4%.

       

       

      Finanse państwa

       

      Rok 2014 był dla Irlandii istotny pod względem odzyskania pełnej kontroli nad finansami kraju (,,suwerenności ekonomicznej''). W grudniu 2013 r. kraj wyszedł z trzyletniego programu ratunkowego administrowanego przez Komisję Europejską, Europejski Bank Centralny i Międzynarodowy Fundusz Walutowy. Pakiet pomocowy wraz z funduszami na rekapitalizację banków i pożyczkami dwustronnymi wyniósł 85 mld EUR. Rząd, chcąc zademonstrować światu siłę gospodarki irlandzkiej zdecydował, że Irlandia  powróci na rynki finansowe bez dodatkowej elastycznej linii kredytowej oferowanej przez MFW. Przeprowadzona na początku stycznia 2014  r. emisja 10-letnich obligacji Irlandii spotkała się ze sporym zainteresowaniem ze strony inwestorów. Rentowność papierów dłużnych spadła do 3,34% co jest znakomitym wynikiem w porównaniu do 15% w szczytowym momencie kryzysu. Zainteresowanie obligacjami irlandzkimi było czterokrotnie większe niż oferta, dzięki czemu kraj mógł zapewnić sobie finansowanie na najbliższe miesiące na korzystnych warunkach. Irlandia jest pierwszym krajem, któremu udało się wyjść spod kurateli KE, EBC i MFW i od grudnia 2013 roku sama jest w stanie finansować swoje wydatki, emitując obligacje na międzynarodowym rynku.

      Według szacunków irlandzkiego Ministerstwa Finansów w 2014 r. deficyt budżetowy obniżył się do poziomu 3,7% PKB (dla porównania - w roku 2010 deficyt osiągnął 30,6%). Przewiduje się, że w kolejnych latach będzie następowała dalsza stopniowa poprawa stanu finansów państwa. W 2015 r. deficyt budżetowy ma osiągnąć poziom 2,7%, a w 2016 r. - 1,8%. Według wstępnych wyliczeń w ubiegłym roku rząd Irlandii zdołał nieznacznie zmniejszyć dług publiczny. W 2013 r. osiągnął on poziom 124,1% PKB, a w 2014 r. spodziewany jest w wysokości 110,5%. Przewiduje się, że w kolejnych latach zadłużenie rządu będzie dalej zmniejszać się osiągając poziom ok. 108,5% w 2015 r. i 104% w 2016 r. Mimo to Irlandia pod względem tego kryterium jest nadal jednym z najbardziej zadłużonych krajów Unii Europejskiej (w 2013 r. w gorszej sytuacji znajdowały się jedynie Grecja, Włochy i Portugalia). Należy przy tym pamiętać, że około jednej trzeciej długu publicznego Irlandii powstało w związku z koniecznością ratowania miejscowego systemu bankowego.

       

       

      Problemy rynku nieruchomości

       

      Wśród problemów, z jakim nadal będzie borykała się gospodarka irlandzka, należy również wymienić ograniczoną podaż na rynku nieruchomości. Po załamaniu się sektora budowlanego w 2007 r. budownictwo mieszkaniowe uległo drastycznemu zmniejszeniu. O ile jeszcze w 2009 r. pojawiały się sygnały o dużej ilości mieszkań niezamieszkałych, budowanych w celach spekulacyjnych z perspektywą późniejszego  wzrostu ich cen, to od dwóch lat agencje nieruchomości sygnalizują, iż baza dostępnych lokali jest na wyczerpaniu. Z kolei zainteresowanie domami lub apartamentami utrzymuje się corocznie na poziomie około 20 – 25 tys. W rezultacie ceny nieruchomości gwałtownie rosną. W grudniu 2014 r. ceny domów w Dublinie w stosunku do 2013 roku wzrosły o 22,5% (apartamentów o 21%). Wzrosty cen nieruchomości w pozostałych rejonach Irlandii były wolniejsze. Poza Dublinem ceny lokali wzrosły o 10,2% w skali roku. W porównaniu z początkiem 2007  r. ceny domów w Dublinie pozostają nadal niższe o 35,6%, zaś apartamentów o 44,9%. W przypadku reszty kraju nieruchomości utrzymują wartość niższą o 41,4%. Eksperci są zgodni, iż irlandzki rynek nieruchomości, a w szczególności w stolicy i innych dużych miastach, będzie bardzo podatny na wzrost cen do czasu rozwiązania problemu ograniczonej podaży i niezaspokojonego popytu.

       

      Prognozy na 2015 rok

       

      Mimo to wszelkie dostępne prognozy wskazują, że gospodarka irlandzka w kolejnych latach będzie rozwijać się bardzo dynamicznie i znajdzie się w ścisłej czołówce państw cieszących się najszybszym wzrostem. Centralny Bank Irlandii (CBI) w swoim najnowszym raporcie  przewiduje, że Produkt Krajowy Brutto Irlandii w 2015 roku wzrośnie o 3,7% i o 3,8% w roku 2016. Nieco bardziej ostrożna jest prognoza przygotowana przez Komisję Europejską, która na bieżący rok szacuje wzrost o 3,5% i 3,6% w roku kolejnym. W najbliższych dwóch latach oczekiwana jest również dalsza poprawa na rynku pracy. Według CBI stopa bezrobocia w latach 2015 – 2016 wyniesie odpowiednio 10,4% i 9,3%. W 2015 r. inflacja powinna utrzymywać się na bardzo niskim poziomie – około 0,1%, jednak już w kolejnym roku ma zwiększyć się do 1,6%.

      Zdaniem ekspertów CBI dalszy wzrost irlandzkiego dochodu narodowego będzie następstwem rosnącego eksportu, zwiększonych nakładów inwestycyjnych i dalszej poprawy nastrojów konsumentów. Po długim okresie spadków od 2014 r. konsumpcja indywidualna wreszcie zaczęła rosnąć. W bieżącym roku spodziewany jest jej wzrost o 1,9%, a w 2016 r. o 2,1%. Wydatki sektora publicznego w 2015 r. będą nadal ulegały obniżeniu, ale od kolejnego roku powinny wzrosnąć o 1,8%.

      Z punktu widzenia interesów zagranicznych, w tym również polskich eksporterów sprzedających swoje towary do Irlandii, istotny jest prognozowany poziom irlandzkiego importu. W swoim najnowszym raporcie CBI przewiduje, iż tempo wzrostu importu ma przyspieszyć do 5,1% w bieżącym roku i 5,3% w roku 2016.

       

       

      3.2. Podstawowe wskaźniki ekonomiczne

       

                             Wskaźnik     2012 2013

      2014

      (szacunek)

      2015

      (prognoza)

      2016

      (prognoza)

      Produkt Krajowy Brutto (zmiana w %)

      -0,3 0,2 5,1 3,7 3,8

      Konsumpcja indywidualna (zmiana w %)

      -1,2 -0,8 1,0 1,9 2,1

      Wydatki sektora publicznego (zmiana w %)

      -2,1 1,4 2,1 -0,6 1,8

      Eksport towarów i usług (dynamika w %)

      4,7 1,1 10,7 5,2 5,4

      Import towarów i usług (dynamika w %)

      6,9 0,6 10,5 5,1 5,3

      Wskaźnik cen detalicznych (CPI) (zmiana w %)

      1,7 0,5 0,2 0,1 1,6

      Wskaźnik cen detalicznych (HICP) (zmiana w %)

      2,0 0,5 0,4 0,2 1,6

      Liczba zatrudnionych (zmiana w %)

      -0,6 2,2 1,6 1,9 2,1

      Stopa bezrobocia (w %)

      14,6 13,1 11,4 10,4 9,3

       

      3.3. Wyniki w głównych sektorach gospodarki

      Główne składniki PKB stanowią w Irlandii: sektor usług oraz przemysłu. Mimo silnego lobby rolniczego procentowy wkład rolnictwa do PKB jest niewielki.

      Struktura wytwarzania PKB Irlandii (zmiana procentowa w stosunku do I kw. roku poprzedniego)

       

        SEKTOR

      IV kw. 2011

      IV kw. 2012

      Udział sektora w  wytwarzaniu PKB (w stałych cenach rynkowych)*

        Usługi (z wył. transportu i komunikacji)

      -2,10%

      0,40%

      40,00%

        Przemysł

      2,30%

      -10,10%

      22,30%

        Rolnictwo, leśnictwo, rybołówstwo

      -11,50%

      -23,70%

      3,00%

        Administracja publiczna i obronność

      -2,10%

      -2,80%

      6,70%

        Transport i komunikacja

      5,00%

      9,40%

      27,00%

       

      Handel Zagraniczny

       

      Według danych irlandzkiego Centralnego Urzędu Statystycznego irlandzki eksport w 2014 r. wyniósł 89.074 mln EUR i był o 2,4% wyższy niż w roku 2013. Irlandzki import wzrósł w tym samym czasie o 7,1% do poziomu 53.590 mln EUR. Nadwyżka obrotów irlandzkiego handlu zagranicznego w ubiegłym roku wyniosła 35.484 mln EUR, co oznacza spadek w stosunku do 2013 r. o 4%.

      W 2014 r. największy udział w eksporcie miały środki chemiczne i towary pochodne (57,9%), a w ramach tej sekcji dominowały produkty medyczne i farmaceutyczne oraz chemia organiczna. Ważnymi kategoriami w strukturze eksportu pozostają również artykuły różne (12,7%), maszyny i urządzenia transportowe (11,2%) oraz żywność i zwierzęta żywe (10,5%).

      W ubiegłym roku głównymi rynkami zbytu dla towarów irlandzkich były Stany Zjednoczone (22,2%) oraz kraje Unii Europejskiej (54,8%) z dominującym udziałem Zjednoczonego Królestwa (Wielka Brytania łącznie z Irlandią Północną) oraz Belgii. Na dalszych miejscach klasyfikowały się: Niemcy, Szwajcaria, Francja, Niderlandy, Hiszpania, Chiny i Włochy. W irlandzkim eksporcie Polska zajmowała 13. pozycję i jej udział w całości irlandzkiego eksportu wynosił 1,07%.

      W 2014 r. w irlandzkim imporcie największy udział odnotowano w zakresie maszyn i urządzeń transportowych (27%), środków chemicznych i towarów pochodnych (21,3%), artykułów różnych (12,8%) oraz paliw mineralnych i produktów pochodnych (12,1%).

      Głównymi dostawcami towarów na rynek irlandzki w tym okresie były: Zjednoczone Królestwo (32,2%), USA (10,8%), Niemcy, Chiny, Niderlandy, Francja, Japonia, Szwajcaria, Belgia i Norwegia. Polska była 16. partnerem handlowym Irlandii w imporcie, a jej udział w całości irlandzkiego importu wyniósł 0,81%.

      W ramach regionu Europy Środkowo-Wschodniej Polska była największym rynkiem zbytu dla towarów irlandzkich, jak i dostawcą towarów na rynek irlandzki.

       

      Główne pozycje w eksporcie i imporcie Irlandii

      Eksport

      2012(mln €)

      2013 (mln €)

      2012 (%)

      2013 (%)

      Produkty chemiczne i pochodne

      4 855

      3972

      63,30

      58,52

      Inne produkty przemysłowe

      828

      854

      10,80

      12,58

      Urządzenia mechaniczne i transportowe

      793

      779

      10,34

      11,48

      Żywność oraz żywe zwierzęta

      555

      643

      7,24

      9,47

      Źródło: Obliczenia własne na podst. danych za okres styczeń 2012,2013; CSO, External Trade, 2013

       

      Import

      2012 (mln €)

      2013 (mln €)

      2012 (%)

      2013 (%)

      Urządzenia mechaniczne i transportowe

      1 611

      1 441

      36,09

      32,57

      Produkty chemiczne i pochodne

      761

      879

      17,05

      19,87

      Paliwa mineralne, smary i pochodne

      564

      509

      12,63

      11,51

      Inne produkty przemysłowe

      466

      475

      10,44

      10,74

      Źródło: Obliczenia własne na podst. danych za okres styczeń 2012,2013; CSO, External Trade, styczeń 2013

       

      3.4. Uczestnictwo Irlandii w międzynarodowych umowach gospodarczych

       

      IE podtrzymuje swoje poparcie dla negocjacji między UE i USA w sprawie ustanowienia strefy wolnego handlu. IE popiera porozumienie TTIP, upatrując w nim bodziec do dalszego rozwoju gospodarczego, zwiększenia konkurencyjności i zatrudnienia w całej UE. Jednakże zakończenie negocjacji w sprawie umowy o wolnym handlu między UE oraz USA oraz dalsze naciski ze strony OECD, KE i Kongresu USA w sprawie unikania podatków przez międzynarodowe korporacje może spowodować, że IE może stracić na atrakcyjności, jako najbardziej na zachód wysunięte unijne państwo ,,proamerykańskie’’.      

       

       

       

       

       

       

       

                    


       

       

      Dwustronna współpraca gospodarcza


       

      4.1.     Ramy prawno-traktatowe współpracy gospodarczej

       

      Stosunki gospodarcze między Polską a Irlandią regulowane są m.in. przez: Traktat Akcesyjny z 16 kwietnia 2003 r., Umowę o Rozwoju Współpracy Gospodarczej, Przemysłowej  i Naukowo-Technicznej z 13 czerwca 1977 r., Umowę między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Irlandii w sprawie unikania podwójnego opodatkowania i zapobiegania uchylaniu się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodu, sporządzoną w Madrycie dnia 13 listopada 1995 r. . (Dz.U. 1996 r. nr 29, poz. 129).

       

       

      4.2.      Wymiana handlowa z Polską

       

      Według szacunków Ministerstwa Gospodarki polsko–irlandzkie obroty handlowe w styczniu 2015 r., w porównaniu ze styczniem roku 2014, zwiększyły się o 19,3 mln EUR tj. o 16,2% do poziomu 138,3 mln EUR. Polski eksport do Irlandii zwiększył się o 1,3% do poziomu 44,1 mln EUR, zaś nasz import z Irlandii wzrósł o 24,7% i wyniósł 94,3 mln EUR. W konsekwencji wyższej dynamiki naszego importu z Irlandii od eksportu do tego kraju pogorszeniu uległo saldo polskich obrotów handlowych z Irlandią. Deficyt zwiększył się z 32,2 mln EUR na koniec stycznia 2014 r. do 50,3 mln EUR na koniec stycznia br.

      W porównaniu do sytuacji sprzed roku w pierwszym miesiącu 2015 r. polski eksport do Irlandii zwiększył się o 0,6 mln EUR. Spadek eksportu dotknął grupę produktów mineralnych (o 2,9 mln EUR), artykułów rolno–spożywczych (o 1,5 mln EUR) oraz wyrobów przemysłu lekkiego (o 61 tys. EUR). W pozostałych grupach towarowych miał miejsce wzrost sprzedaży. W największym stopniu wzrósł eksport wyrobów przemysłu elektromaszynowego (o 3,2 mln EUR), wyrobów przemysłu chemicznego (o 0,6 mln EUR), wyrobów metalurgicznych (o 0,5 mln EUR), wyrobów ceramicznych (o 0,4 mln EUR), wyrobów różnych (gł. mebli) (o 0,2 mln EUR), wyrobów przemysłu drzewno-papierniczego (o 0,2 mln EUR) oraz skór (o 10 tys. EUR).

       

      W tym samym okresie zmieniła się również struktura naszego eksportu do Irlandii. W największym stopniu zmniejszył się udziału produktów mineralnych (z 8,8% do 2,0%). Największy wzrost udziału odnotowano natomiast w grupie wyrobów przemysłu elektromaszynowego (z 38,9% do 45,8%), które stanowią największą pozycją w polskim eksporcie do Irlandii.

      Wśród ważniejszych grup towarowych w polskim eksporcie do Irlandii wysoką dynamiką charakteryzowała się m.in. sprzedaż komputerów, samochodów dostawczych, transformatorów, maszyn pralniczych, klimatyzatorów, zbiorników i pojemników, kabli i przewodów, nawozów mineralnych, odczynników laboratoryjnych, leków, galanterii drewnianej, stolarki budowlanej, papieru i opakowań papierowych, wyrobów ze szkła, dzianin, mebli, papierosów, przetworów spożywczych, wędlin oraz artykułów mleczarskich. Spadek sprzedaży odnotowano natomiast m.in. w eksporcie węgla, wyrobów petrochemicznych, ogumienia, makuchów, mięsa, wyrobów piekarniczych i cukierniczych, piwa, soków owocowych oraz samochodów osobowych.

       

      W styczniu 2015 r. głównymi pozycjami w polskim eksporcie do Irlandii były następujące grupy towarowe:

       

      L.P.

      Kod CN

      Dział CN

      Wartość w tys. EUR

      Dynamika eksportu 2015/2014

      Udział w całości polskiego eksportu do Irlandii

      1 84 Kotły i urządzenia mechaniczne 10.711,8 115,59 24,34%
      2 87 Pojazdy nieszynowe i ich części 4.752,5 120,30 10,80%
      3 85 Maszyny i urządzenia elektryczne 3.792,8 218,72 8,62%
      4 02 Mięso i podroby jadalne 2.530,5 81,86 5,75%
      5 94 Meble 2.129,5 149,78 4,84%
      6 16 Przetwory z mięsa i ryb 1.708,2 107,80 3,88%
      7 21 Różne przetwory spożywcze 1.509,7 101,1 3,43%
      8 73 Wyroby z żeliwa i stali 1.384,3 132,5 3,15%
      9 23 Pasze dla zwierząt 1.312,5 64,21 2,98%
      10 39 Tworzywa sztuczne i wyroby z nich 1.296,0 102,02 2,94%
      11 04 Produkty mleczarskie 987,3 100,97 2,24%
      12 44 Drewno i wyroby z drewna 955,7 101,93 2,17%
      13 48 Papier, tektura i ich wyroby 913,4 122,94 2,12%
      14 27 Paliwa mineralne, oleje i przetwory 884,7 23,11 2,01%
      15 19 Przetwory ze zbóż 838,4 106,48 1,90%
      16 90 Przyrządy optyczne i medyczne 693,9 111,12 1,58%
      17 70 Szkło i wyroby ze szkła 674,3 231,00 1,53%
      18 22 Napoje bezalkoholowe i alkoholowe 616,3 90,05 1,40%
      19 40 Kauczuk i wyroby z kauczuku 581,9 88,68 1,32%
      20 30 Produkty farmaceutyczne 530,7 115,21 1,21%
      21 38 Produkty chemiczne różne 493,8 1.067,12 1,12%
      22 20 Przetwory z warzyw i owoców 459,7 68,79 1,04%
      23 62 Odzież i dodatki odzieżowe 409,3 64,74 0,93%
      24 24 Tytoń i papierosy 317,8 1.982,12 0,72%
      25 96 Różne wyroby przemysłowe 234,1 113,68 0,53%
                 
                    Eksport ogółem 44.014,8 101,34 100,00%

       

       

      Struktura towarowa polskiego importu z Irlandii wykazuje większą w stosunku do naszego eksportu koncentrację. Ponad 81% importu przypada na dwie grupy towarowe: wyroby przemysłu chemicznego oraz wyroby przemysłu elektromaszynowego. W imporcie z Irlandii tradycyjnie już dominują wyroby wysoko przetworzone i wysoko zaawansowane technologicznie.

       

      W styczniu 2015 r. udział Irlandii w obrotach polskiego handlu zagranicznego wyniósł 0,53% i był wyższy iż przed rokiem, kiedy to kształtował się na poziomie 0,45%. W polskim eksporcie udział Irlandii w ciągu roku nie zmienił się i wyniósł 0,33%. W przypadku importu udział ten wzrósł z 0,56% do 0,74%. W pierwszym miesiącu 2015 r. Irlandia była 36. najważniejszym partnerem handlowym Polski w eksporcie i 26. w imporcie.

       

      4.3. Współpraca inwestycyjno-kapitałowa

       

      Według danych Narodowego Banku Polskiego irlandzkie firmy i instytucje finansowe zainwestowały w Polsce w 2012 r. 192,2 mln EUR. Stanowiło to 4,1% całości kapitału zainwestowanego w tym roku przez firmy zagraniczne w Polsce. W 2012 r. Irlandia znalazła się na 10 pozycji największych inwestorów zagranicznych w naszym kraju. Wyniki za 2012 r. były diametralnie różne w stosunku do rezultatu osiągniętego w 2011 r. Wtedy to mieliśmy do czynienia z odpływem kapitału w wysokości 2.974,6 mln EUR. Sytuacja ta związana była z wycofaniem się jednego z największych inwestorów irlandzkich w Polsce i najdłużej działającego na naszym rynku (od 1995 r.), Allied Irish Bank (AIB), inwestora strategicznego Banku Zachodniego WBK S.A. (BZ WBK). Nowym właścicielem banku został Banco Santander S.A. Sprzedaż udziałów w banku BZ WBK podyktowana była decyzją rządu irlandzkiego nakazującego AIB podwyższenie rezerw kapitałowych poprzez sprzedaż wszystkich posiadanych za granicą aktywów.

      Pod względem wartości skumulowanego kapitału na koniec 2012 r. Irlandia znalazła się na 18. pozycji największych inwestorów w Polsce. Zobowiązania Polski z tytułu zagranicznych inwestycji bezpośrednich zrealizowanych przez firmy irlandzkie wyniosły na dzień 31 grudnia 2012 r. 1.120,8 mln EUR tj. 0,63% zainwestowanego w naszym kraju kapitału zagranicznego. Osiągnięte w 2012 r. wyniki wskazują, iż w ocenie irlandzkich inwestorów Polska była i nadal jest postrzegana jako atrakcyjny i stabilny partner gospodarczy.

      Po wycofaniu z Polski Allied Irish Bank (AIB) największymi irlandzkimi inwestorami pozostają: Cement Roadstone Holding (CRH) – zaangażowany w produkcję materiałów budowlanych (m.in. Grupa Ożarów S.A., Olsztyńskie Kopalnie Surowców Mineralnych Sp. z o.o. i Zakłady Przemysłu Wapienniczego Trzuskawica S.A.), JFC Manufacturing Ltd - produkcja wyrobów z plastiku (Dąbrówka), Kingspan Group PLC – produkcja wyrobów plastikowych (Rokitnica) i systemów płyt warstwowych dla budownictwa (Lipsko), South Western Business Process Servicess Poland (Łódź) – usługi biznesowe - finanse i księgowość.

      Stosunkowo nowym inwestorem jest irlandzka firma ABP Food Group, która pojawiła się w Polsce w 2011 r. przejmując zakład uboju bydła w Pniewach. Pod koniec 2013 r. przedsiębiorstwo to nabyło drugi zakład przetwórstwa mięsnego w naszym kraju. Nowa inwestycja zlokalizowana jest w Kłosowicach (woj. wielkopolskie) i została przejęta od włoskiej grupy Ferrarini. Wartość transakcji szacuje się na około 10 mln EUR. Dzięki tej operacji ABP Food Group zwiększy możliwości produkcyjne w Polsce do ponad 100 tys. sztuk zwierząt rocznie. Od paru lat nowoczesne budynki w Kłosowicach były jedynie w niewielkim stopniu wykorzystywane, a obecna zmiana właściciela oznacza rozpoczęcie produkcji i utworzenie nowych miejsc pracy. Inwestor zadeklarował chęć nawiązania współpracy z rolnikami specjalizującymi się w hodowli bydła rzeźnego. Firma ABP Poland chce także korzystać z usług innych lokalnych przedsiębiorców np. przy niezbędnych remontach.

      Obecnie ABP Food Group w Pniewach zatrudnia ponad 130 osób. Dzięki nakładom inwestycyjnym, w tym m.in. instalacji nowej linii produkcyjnej, oddział ten stał się jednym z najbardziej wydajnych zakładów przetwórstwa mięsa w Europie. Zakłady w Pniewach i Kłosowicach znajdują się w odległości niecałych 30 km i po osiągnięciu maksymalnych mocy produkcyjnych łącznie będą zatrudniać 250 osób.

      ABP Food Group posiada w sumie 40 zakładów znajdujących się w Irlandii, Zjednoczonym Królestwie i Polsce. Rocznie przetwarzają one łącznie około 1 mln sztuk bydła. Cała firma zatrudnia około 8 tys. osób. ABP Food Group jest największym przetwórcą mięsa wołowego w Irlandii i Zjednoczonym Królestwie oraz znajduje się w czołowej trójce producentów w Europie.

      Perspektywy napływu irlandzkich inwestycji do Polski w najbliższych latach w dużej mierze będą zależały od kształtowania się koniunktury gospodarczej zarówno w skali globalnej, jak i na rynku irlandzkim. Choć w 2013 r. gospodarka irlandzka osiągnęła spadek prognozy na kolejne lata są optymistyczne. Zdaniem WPHI szanse na dalszy wzrost napływu irlandzkich inwestycji do Polski wydają się całkiem realne. Wynika to m.in. z rosnących powiązań biznesowych pomiędzy obydwoma krajami. Potwierdza to także utrzymujące się duże zainteresowanie organizowanymi przez placówkę seminariami w Irlandii nt. praktycznych aspektów zakładania i prowadzenia firm w Polsce. Nadal ważnym czynnikiem decydującym o zainteresowaniu firm

      Wydział Promocji Handlu i Inwestycji Ambasady RP w Dublinie irlandzkich rynkiem polskim jest możliwość uczestniczenia w realizacji dużych kontraktów infrastrukturalnych finansowanych ze środków UE.

      Irlandzkie firmy, zwłaszcza sektora małych i średnich przedsiębiorstw, mogą być także skłonne do przenoszenia do Polski części produkcji w celu poprawy swojej pozycji konkurencyjnej. Przemawiają za tym m.in. koszty pracy, które w Irlandii należą w dalszym ciągu do najwyższych w Europie. Zjawiska tego nie jest nawet w stanie zrekompensować obowiązujący w Irlandii bardzo niski (12,5%) podatek korporacyjny (CIT).

      Ocenia się, iż w chwili obecnej ponad 100 irlandzkich firm zaangażowanych jest inwestycyjnie w naszym kraju. Większość z nich to firmy z sektora małych i średnich przedsiębiorstw. Działają one zarówno w sferze produkcyjnej jak i szeroko rozumianych usługach (konsulting, doradztwo podatkowe i personalne, działalność deweloperska). Według ostatnich dostępnych danych publikowanych przez PAIiIZ na liście największych zagranicznych inwestorów w Polsce na koniec 2012 r. znalazło się 11 firm z Irlandii (na 1470 firm z całego świata, których inwestycje w Polsce przekroczyły 1 mln USD).

       

      Inwestycje polskich firm w Irlandii w 2013 roku

       

      Pomimo znacznego napływu w ostatnich kilku latach polskich obywateli do Irlandii skala naszego zaangażowania inwestycyjnego w tym kraju jest jeszcze bardzo skromna. Według danych Narodowego Banku Polskiego skumulowane zaangażowanie inwestycyjne firm polskich w Irlandii na koniec 2012 r. wyniosło 399,5 mln EUR. Stanowiło to niespełna 0,9% ogółu polskiego kapitału zainwestowanego za granicą. Należy zauważyć, iż większość tych inwestycji została dokonana w ostatnich kilku latach.

      W ostatnim czasie jedną z większych polskich inwestycji w Irlandii zrealizowała firma PZ Cormay S.A. produkująca odczynniki i sprzęt diagnostyczny. Spółka ta w 2011 r. przejęła irlandzką firmę Innovation Enterprise z Cork działającą w tej samej branży pod rozpoznawalną i cenioną na świecie marką Audit Diagnostics. Polska spółka na przejęcie zagranicznej firmy przeznaczyła łącznie ok. 16 mln zł. Dotychczasowa siedziba irlandzkiego partnera w Cork funkcjonuje jako centrum badawczo-rozwojowe, zaś produkcja wyrobów medycznych odbywa się w Irlandii, Francji i Polsce.

      W chwili obecnej w Irlandii funkcjonuje kilkaset firm, których właścicielami są polscy obywatele. Ich dokładną liczbę jest bardzo trudno określić. Bazując tylko na podstawie danych miejscowego urzędu rejestracyjnego Companies Registration Office – CRO (odpowiednik polskiego Krajowego Rejestru Sądowego) firm, które w swojej nazwie posiadają słowo sugerujące polskie pochodzenie np.: „Polska”, „polski”, „polskie”, „Polonia”, „Poland”, „Polish”, „sklep” itp. jest około 150. Większość z nich to niewielkie firmy handlowe (sklepy – w tym z polską żywnością, cukiernie, hurtownie), przedsiębiorstwa remontowo-budowlane, transportowe oraz firmy działające w szeroko pojętym sektorze usług (zakłady fryzjerskie i kosmetyczne, solaria, firmy świadczące usługi informatyczne, warsztaty samochodowe).

      Z uwagi na obecność w Irlandii znacznej liczby polskich obywateli w dłuższym horyzoncie czasowym można spodziewać się wzrostu polskiego zaangażowania inwestycyjnego zwłaszcza wśród firm o charakterze usługowym i handlowym. Natomiast ze względu na wysokie koszty miejscowej siły roboczej oraz stosunkowo niewielki rynek wewnętrzny trudno oczekiwać w Irlandii większych polskich inwestycji o charakterze produkcyjnym.

      W Irlandii z powodzeniem funkcjonują polskie ośrodki medyczne. W Dublinie, Waterford, Galway, Limerick i Cork działają przychodnie obsługiwane przez polski personel medyczny. Należy zauważyć, iż pacjentami tych ośrodków są nie tylko polscy obywatele przebywający w Irlandii, lecz również Irlandczycy i przedstawiciele innych narodowości.

      W związku z popytem na różnego rodzaju usługi w Irlandii świadczone w języku polskim zauważalny jest wzrost liczby kancelarii prawnych, firm doradztwa zawodowego, finansowego, rachunkowego itp., których założycielami (lub współzałożycielami) są polscy obywatele. Wiele firm irlandzkich od kilku lat prowadzi także obsługę w języku polskim. Należą do nich m.in. niektóre agencje ubezpieczeniowe czy kancelarie prawne.

      W ostatnim okresie coraz bardziej widoczny w Irlandii jest wzrost aktywności polskich przedsiębiorców z sektora informatycznego. Przyciągają ich tu m.in. korzystne warunku dla prowadzenia działalności gospodarczej, jak i programy zachęt uruchomiane przez rząd Irlandii dla pobudzenia branży IT. Polskie firmy, czy też osoby, które dopiero myślą o założeniu działalności coraz liczniej odwiedzają odbywającą się w Dublinie imprezę o nazwie Web Summit poświęconą promocji nowych firm sektora IT. Jest to stosunkowo nowe wydarzenie organizowane dopiero od czterech lat. Niemal od początku istnienia Web Summit cieszył się zainteresowaniem przedstawicieli branży IT z Polski. O ile w 2012 roku wystawiały się na nim 2 polskie firmy, to w 2013 roku było ich już 9, wśród międzynarodowego grona ok. 900 innych start-upów, 300 grup inwestycyjnych i 350 prelegentów. Łącznie na ostatnim szczycie informatycznym było ok. 160 Polaków. W przeważającej części reprezentowali oni młode start-upy, które ze względu na ograniczone środki nie zdecydowały się na wynajęcia własnego stoiska ograniczając się do obserwacji trendów i nawiązywania kontaktów.

       




      4.4. Współpraca regionalna

       

      Irlandia w zasadzie nie ma kontaktów bezpośrednich z regionami w Polsce. Zresztą nie ma tu tradycji (z oczywistych względów) dotyczącej współpracy transgranicznej, z wyjątkiem Wielkiej Brytanii. Innym aspektem wpływającym na brak współpracy dwustronnej jest fakt, że Irlandia leży na uboczy Europy, jest niewielkim krajem i historycznie nie miała i nie ma obecnie bliższych związków gospodarczych z naszą częścią Europy. Do tej pory została podpisana jedyna umowa o miastach partnerskich między Stargardem Szczecińskim a miastem uniwersyteckim w Limerick. Ze względu na ilość Polaków mieszkających w Irlandii podejmowane są próby zwiększenia liczby miast współpracujących, ale wszystkie projekty są we wczesnej fazie negocjacji.

       

      Dostęp do rynku


       

      Z dniem 1 maja 2004 r. tj. w momencie wejścia Polski do Unii Europejskiej Irlandia otworzyła swój rynek pracy, co ułatwiło podejmowanie przez polskich przedsiębiorców działalności gospodarczej na tym rynku. Nie istnieją żadne poważniejsze bariery we wzajemnej współpracy gospodarczej. Polskie firmy traktowane są w Irlandii zgodnie z zasadami traktowania narodowego, co oznacza, że władze tego kraju stosują do nich te same przepisy i reguły, co do firm miejscowych.

      Działające na rynku irlandzkim polskie firmy budowlane sygnalizują jedynie ograniczenia wprowadzone przez irlandzki fiskus (Revenue) odnośnie do czasu pobytu pracowników na zasadzie oddelegowania do maksymalnie 60 dni w ciągu roku. Od 1 stycznia 2006 r. został wprowadzony w sposób jednoznaczny obowiązek przejścia wszystkich osób zatrudnionych w Irlandii powyżej 60 dni w roku na irlandzki system wynagrodzeń (Irish payroll). Nie oznacza to jednak konieczności rejestrowania działalności gospodarczej w Irlandii. Firmy świadczące usługi na terenie Irlandii mają natomiast obowiązek zarejestrować się w Urzędzie Skarbowym (Revenue) jako pracodawca lub wystąpić do urzędu z wnioskiem o zwolnienie z tego obowiązku. Wymagania postawione przez Urząd Skarbowy odnośnie obowiązku rejestracji jako pracodawca lub zwolnienia z niego nie są przejrzyste i uzależnione są m.in. od rodzaju wykonywanej pracy czy ilości osób zatrudnionych w Irlandii. W związku z tym zalecane jest zasięgnięcie wcześniejszej informacji w Revenue lub w firmie świadczącej usługi księgowe. Sygnalizowany wyżej wymóg irlandzkiego fiskusa dotyczy wszystkich firm zagranicznych i nie może być w związku z tym traktowany jako przejaw dyskryminacji wobec polskich przedsiębiorców.

       

       

      Przydatne linki i kontakty


       

      6.1. Administracja gospodarcza:

       

       

      6.2. Oficjalna prasa ekonomiczna:

       

       

      6.3. Oficjalne strony o charakterze ekonomicznym:

       

       

      6.4 Izby handlowe:

       

      9 lipca 2013 (ostatnia aktualizacja: 13 maja 2015)

      Drukuj Drukuj Podziel się treścią: