close

  • Polsce – służyć, Europę – tworzyć, Świat – rozumieć

     

  • PORTUGALIA

  • Portugalia

    •  

       Informacje o kraju


       

       

      1.1. Położenie geograficzne, ludność, obszar, stolica, języki urzędowe

       

      Położenie geograficzne: Portugalia jest położona na południowym zachodzie Półwyspu Iberyjskiego. Zajmuje ok. 15% powierzchni Półwyspu Iberyjskiego. Od północy i wschodu graniczy z Hiszpanią, a od zachodu i południa z wodami Oceanu Atlantyckiego. Posiada szereg wysp znajdujących się na Oceanie Atlantyckim składających się na Archipelag Azorski (Açores) i Archipelag Madery (Madeira). Większą część powierzchni kraju zajmują wyżyny i góry stanowiące przedłużenie hiszpańskiej Mesety.

      Najwyższe pasma gór to: Serra da Estrela (1993 m n.p.m.), Serra do Gerez (1544 m n.p.m.), Serra de Marão (1415 m n.p.m.). Najwyższym szczytem Portugalii jest Pico (2351 m n.p.m.) położony na Azorach. Wybrzeże jest wyrównane, piaszczyste lub klifowe i skaliste.

      W Portugalii znajdują się dolne odcinki dużych rzek półwyspu: Tagu, Duero i Gwadiany.

      Ludność: 10,6 mln

      Obszar: 92391 km2

      Stolica: Lizbona

      Języki urzędowe: język portugalski

       

      1.2. Warunki klimatyczne

       

      Portugalia leży w strefie klimatu podzwrotnikowego morskiego. Zima jest łagodna i deszczowa, ale nie mroźna. W tym czasie występują różnice temperatur między północą a południem kraju. W górach jest zimniej, pokrywa śnieżna utrzymuje się od listopada do lutego w górach Serra da Estrela oraz w pasmach górskich na północy i wschodzie. Lato jest zazwyczaj suche i upalne.

       

      1.3. Główne bogactwa naturalne

       

      Portugalia posiada bogactwa naturalne: rudy wolframu (jedne z największych złóż w Europie), piryty, rudy cynyuranużelaza oraz węgiel brunatny i sól kamienną. Występują złoża marmuru i wapienia. Do ważnych bogactw naturalnych należy zaliczyć korek dębowy. Portugalia jest czołowym w świecie producentem korka. Dysponuje dobrymi warunkami do produkcji energii ze źródeł odnawialnych (energia wiatrowa, wodna i słoneczna).

       

      1.4. System walutowy, kurs, wymiana

       

      Portugalia należy do strefy euro od 2002 r. W powszechnym użyciu są karty płatnicze i kredytowe, a sieć bankomatów (multibanco) jest bardzo dobrze rozwinięta. Wymiany walutowej można dokonać w bankach lub w specjalnie oznaczonych punktach (tzw. Câmbio), rozlokowanych w centrach miast, gdzie często można również realizować przelewy pieniężne w ramach Western Union.

       

      1.5. Religia

       

      Portugalia jest krajem katolickim (84,6%). Dwa razy do roku odbywają się pielgrzymki do Sanktuarium w Fatimie (13 maja i 13 października). Z okazji świąt religijnych odbywają się liczne procesje. Szczególnie hucznie obchodzone są święta ku czci miejscowych patronów.

       

      1.6. Infrastruktura transportowa

       

      Infrastruktura transportowa w Portugalii jest nowoczesna i bardzo dobrze rozwinięta. Istnieje gęsta sieć autostrad i dróg ekspresowych, miasta posiadają obwodnice (cała sieć transportu drogowego liczy ok. 13 tys. km). Portugalia posiada 15 lotnisk, z których najważniejsze znajdują się w: Lizbonie, Porto, Faro, Funchal na Maderze oraz w Ponta Delgada na Azorach.

       

      1.7. Obowiązek wizowy

       

      Obywatele polscy korzystają z prawa do swobodnego przepływu osób w ramach Unii Europejskiej. Odbywają podróże do Portugalii na podstawie ważnego paszportu lub dowodu osobistego. W przypadku pobytu powyżej trzech miesięcy należy spełnić następujące warunki: a) być zatrudnionym, posiadać własną działalność gospodarczą w kraju pobytu lub w inny sposób uzasadnić swój pobyt w Portugalii; b) posiadać odpowiednie środki utrzymania dla siebie i członków rodziny oraz ubezpieczenie zdrowotne, aby nie stanowić obciążenia dla systemu pomocy społecznej w Portugalii; c) osoby studiujące na terenie kraju pobytu powinny spełniać warunki wymienione w punkcie b).

      Spełniając wyżej wymienione wymagania należy zarejestrować się w Urzędzie ds. Cudzoziemców i Granic (Serviço de Estrangeiros e Fronteiras) lub w Urzędzie Miasta (Câmara Municipal). Dowodem rejestracji będzie zaświadczenie o rejestracji (Certificado de Registro), odpowiadające karcie pobytu.

       

      1.8. Wykaz świąt państwowych

       

      a) Święto narodowe: 10 czerwca – Dzień Camõesa i Wspólnot Portugalskich

      b) 25 kwietnia – Dzień Wolności (rocznica Rewolucji Goździków)

      c) 1 maja – Święto Pracy

      Pozostałe dni wolne od pracy:

      a) 1 stycznia – Nowy Rok

      b) Wielki Piątek – (święto ruchome)

      c) Boże Ciało – (święto ruchome)*

      d) 15 sierpnia – Święto Wniebowzięcia NMP

      e) 5 października - Dzień Odzyskania Republiki*

      f) 1 listopada – Wszystkich Świętych*

      f) 1 grudnia – Dzień Odzyskania Niepodległości*

      g) 8 grudnia – Święto Niepokalanego Poczęcia NMP

      h) 25 grudnia – Boże Narodzenie

      * Święta przywrócone przez mniejszościowy rząd PS w 2016 r.

       

      1.9. Dodatkowe informacje

       

      Portugalia jest członkiem Unii Europejskiej oraz NATO. W 2007 r. w Lizbonie nastąpiło podpisanie Traktatu Lizbońskiego. W 2010 r. Portugalia była gospodarzem szczytu NATO. W latach 2011-2012 Portugalia pełniła funkcję niestałego członka Rady Bezpieczeństwa ONZ. Była organizatorem EURO 2004.

       

      System administracyjny


       

      2.1. Ustrój polityczny

       

      Zgodnie z konstytucją z 1976 r. (wielokrotnie nowelizowaną) Portugalia jest republiką. Głową państwa jest prezydent, wybierany w powszechnych, bezpośrednich i tajnych wyborach. Jego kadencja trwa 5 lat i może ją sprawować najwyżej dwukrotnie. 8 marca 2016 r. na Prezydenta Republiki został zaprzysiężony Marcelo Rebelo de Sousa związany z Partią Socjaldemokratyczną (Partido Social Democrata, PSD).

       

      2.2. Władza ustawodawcza

       

      Władzę ustawodawczą sprawuje jednoizbowy parlament – Zgromadzenie Republiki (Assembleia da República). Funkcję przewodniczącego sprawuje Eduardo Ferro Rodrigues (PS).

       

      2.3. Władza wykonawcza

       

      Władzę wykonawczą sprawuje rząd. Wybory parlamentarne 4.10.2015 r. przyniosły formalne zwycięstwo prawicowej koalicji Portugalia Naprzód (Portugal à Frente), utworzonej przez Partię Socjaldemokratyczną (PSD) i Centrum Demokratyczno-Chrześcijańskie-Partię Ludową (CDS-PP), jednak to partie lewicowe (Partia Socjalistyczna-PS, Blok Lewicy-BE, Portugalska Partia Komunistyczna-PCP i Partia Zielonych-PEV) uzyskały większość absolutną w 230-osobowym Zgromadzeniu Republiki. Powołany (30.10.2015 r.) przez prezydenta A. Cavaco Silvę mniejszościowy koalicyjny rząd PSD/CDS-PP (XX rząd konstytucyjny), pod przewodnictwem dotychczasowego premiera P. Passosa Coelho, przetrwał zaledwie 12 dni. Lider PS A. Costa zjednoczył ugrupowania lewicowe przeciwko prawicowemu rządowi. 10.11.2015 r. głosami 122 posłów lewicowej większości i partii ekologicznej PAN przegłosowano wotum nieufności, które doprowadziło do dymisji gabinetu Passosa Coelho. Socjaliści, chcąc za wszelką cenę utworzyć stabilny rząd lewicowy, zawarli porozumienia polityczne z radykalnymi partiami lewicowymi PCP, BE i PEV. Wobec niepokojów KE, NATO i USA o kierunek przyszłej polityki zagranicznej PT, lider PS złożył zapewnienie ws. poszanowania przez nowy rząd zobowiązań międzynarodowych PT, zwłaszcza wobec UE, strefy euro i NATO. Uwzględniając fakt, iż partie lewicowe stworzyły większościowy sojusz w parlamencie, 24.11.2015 r. prezydent zdecydował się desygnować sekretarza generalnego PS, A. Costę, na premiera Republiki Portugalskiej. Stanął on na czele rządu mniejszościowego, wspieranego w parlamencie przez partie skrajnej lewicy.

      XXI konstytucyjny rząd Portugalii został zaprzysiężony 26.11. 2015 r. w następującym składzie:

      Premier – Pan António Costa

      Minister Prezydencji i Modernizacji Administracji – Pani Maria Manuel Leitão Marques

      Minister w Kancelarii Premiera  – Pan Eduardo Cabrita

      Minister Finansów – Pan Mário Centeno

      Minister Spraw Zagranicznych – Pan Augusto Santos Pereira

      Minister Obrony – Pan Azeredo Lopes

      Minister Administracji Wewnętrznej – Pani Constança Urbano de Sousa

      Minister Sprawiedliwości – Pani Francisca Van Dunem

      Minister Gospodarki – Pan Manuel Caldeira Cabral

      Minister Planowania i Infrastruktury – Pan Pedro Marques

      Minister Rolnictwa – Pan Capoulas Santos

      Minister Środowiska – Pan João Pedro Matos  Fernandes

      Minister Morza – Pani Ana Paula Vitorino

      Minister Pracy i Polityki Społecznej – Pan José Vieira da Silva

      Minister Zdrowia – Pan Pan Adalberto Campos Fernandes

      Minister Szkolnictwa – Pan Tiago Brandão Rodrigues

      Minister Innowacji, Nauki i Szkolnictwa Wyższego – Pan Manuel Valsassina Heitor

      Minister Kultury - Pan Luís Filipe de Castro Mendes (w ub.r. nastąpiła zmiana na tym stanowisku, poprzedni min. João Soares)

       

      Głównym postulatem rządu jest odstąpienie od polityki oszczędności, realizacja ambitnego programu polityki gospodarczo-społecznej, pobudzenie wzrostu gospodarczego poprzez ożywienie popytu wewnętrznego.

      Podczas pierwszego roku urzędowania rząd rozpoczął implementację ok. 66% zamierzeń zapisanych w programie socjalistów, w tym m.in. przywrócić dużą część postulatów społecznych zawieszonych w latach kryzysu, takich jak:

      - przywrócenie wysokości wynagrodzeń w administracji publicznej zredukowanych w okresie programu naprawczego;

      - stopniowe wycofanie dodatkowego podatku nałożonego na podatku dochodowy dla prywatnych płatników;

      - przywrócenie 35-godzinnego wymiary pracy w administracji państwowej;

      - przywrócenie 4 świąt państwowych;

      - podniesienie najniższych emerytur;

      - wstrzymanie prywatyzacji transportu publicznego w Lizbonie i Porto;

      - odzyskanie kontroli nad narodowym przewoźnikiem TAP;

      - wzrost pensji minimalnej (575 EUR);

      - zmniejszenie dotacji z budżetu państwa dla szkół prywatnych i skierowanie środków na edukację publiczną;

      - obniżka VAT na usługi gastronomiczne z 23% do 13%;

      - wprowadzenie środków solidarnościowych takich jak np. zwolnienie ofiary przemocy z ponoszenia opłat sądowych.

       

      2.4. Struktura administracji gospodarczej

       

      Organami nadzorującymi funkcjonowanie poszczególnych sektorów gospodarki są ministrowie. Najważniejsze ministerstwa administracji publicznej odpowiedzialne za zagadnienia gospodarcze to: Ministerstwo Gospodarki i Zatrudnienia, Ministerstwo Rozwoju Regionalnego, Ministerstwo Finansów, Ministerstwo Rolnictwa, Spraw Morskich, Ochrony Środowiska i Zagospodarowania Przestrzennego oraz Ministerstwo Solidarności i Ubezpieczeń Społecznych. Do najistotniejszych wyspecjalizowanych organów administracji gospodarczej należą:

      • Agencja ds. Inwestycji i Handlu Zagranicznego Portugalii (Agência para o Investimento e Comércio Externo de Portugal, AICEP Portugal Global). Zadaniem Agencji jest promocja inwestycji zarówno w kraju, jak i za granicą. AICEP pomaga przedsiębiorcom portugalskim w procesie umiędzynarodowienia oraz promuje wizerunek Portugalii i przedsiębiorstw portugalskich na świecie.
      • Instytut Wsparcia Małych i Średnich Przedsiębiorstw oraz Innowacji (Instituto de Apoio às Pequenas e Médias Empresas e à Inovação, IAPMEI). Instytut wspiera działalność małych i średnich przedsiębiorstw na rynku krajowym i rynkach międzynarodowych. Pomaga uzyskać dofinansowanie. Skupia się na poprawie konkurencyjności przedsiębiorstw.
      • Urząd Bezpieczeństwa Żywnościowego i Ekonomicznego (Autoridade de Segurança Alimentar e Económica, ASAE). Sprawuje nadzór w dziedzinie bezpieczeństwa żywnościowego w Portugalii.
      • Portugalski Instytut Jakości (Instituto Português da Qualidade, IPQ), odpowiedzialny jest za zarządzanie, koordynację oraz rozwój Portugalskiego Systemu Jakości. Jest naczelnym organem normalizacyjnym. Opracowuje normy portugalskie i zapewnia ich zgodność z normami UE.
      • Instytut Uprawy Winorośli i Wina (Instituto da Vinha e do Vinho, IVV). Instytut ma za zadanie badanie jakości wina i winorośli, organizację sektora winnego w Portugalii, nadzór nad systemem wydawania certyfikatów jakości.
      • Narodowy Instytut Własności Przemysłowej (Instituto Nacional da Propriedade Industrial) jest organem autonomicznym. Odpowiada za politykę patentową.
      • Instytut Turystyki Portugalii (Instituto do Turismo de Portugal) jest organem promującym rozwój turystyki w kraju.
      • Krajowa Rada ds. Komunikacji (Autoridade Nacional de Comunicações, ANACOM)  jest głównym organem regulacyjnym i nadzorczym w dziedzinie telekomunikacji.

       

      2.5. Sądownictwo gospodarcze

       

      Sprawy z zakresu prawa handlowego i gospodarczego rozpatrują sądy pierwszej instancji lub tzw. sądy wyspecjalizowane (np. sądy handlowe, sądy pracy, sądy morskie). Sądy pierwszej instancji są z reguły sądami rejonowymi (terytorium portugalskie jest podzielone, dla celów administracji wymiaru sprawiedliwości, na dystrykty sądowe, okręgi i rejony). Istnieją sądy pierwszej instancji z właściwościami wyspecjalizowanymi i właściwością specyficzną. Sądy mogą dzielić się na izby. W sądach rejonowych izby mogą mieć właściwości ogólne, wyspecjalizowane lub specyficzne.

      Sądy o właściwości ogólnej orzekają w kwestiach cywilnych i handlowych dla:

      • Przygotowania i prowadzenia procesów odnoszących się do spraw nieprzydzielonych innemu sądowi;
      • Wypełniania postanowień nakazów, listów, pism i telegramów skierowanych do nich

      przez sądy właściwe;

      • Wypełniania pozostałych kompetencji przyznanych przez prawo.

      Sądy handlowe, będące sądami o właściwości wyspecjalizowanej, są właściwe dla przygotowania i rozpatrywania:

      • Spraw specjalnych dotyczących reorganizacji przedsiębiorstwa i upadłości;
      • Aktów deklaracji braku istnienia, nieważności i anulowania umowy spółki;
      • Spraw dotyczących wykonywania praw wynikających z umowy spółki;
      • Działań dot. zawieszenia i anulowania uchwał organów spółki; rozwiązania i likwidacji prawnej spółek;
      • Spraw dotyczących własności przemysłowej; Spraw przewidzianych w Kodeksie Własności Przemysłowej;
      • Spraw, do których odwołuje się Kodeks Rejestru Handlowego;

       

      Gospodarka


       

      Na sytuację ekonomiczno-finansową w IV kw. 2016 r. szczególnie rzutowały: decyzja kanadyjskiej agencji DBRS o utrzymaniu „inwestycyjnego” ratingu portugalskiego długu, przyjęcie budżetu na rok 2017,  podjęta w listopadzie decyzja KE o odstąpieniu od nałożenia na PT sankcji za przekroczenie deficytu w 2015 r., a także ogłoszona w grudniu decyzja EBC o przedłużeniu programu interwencyjnego skupu obligacji państw członkowskich strefy euro do końca 2017 r.

      Przedstawiając projekt budżetu minister finansów PT M. Centeno wskazał „gospodarcze” priorytety rządu: promocja wzrostu gospodarczego, tworzenie mechanizmów na rzecz dokapitalizowania przedsiębiorstw, konsolidacja wydatków publicznych oraz stabilizacja krajowego systemu finansowego.

      KE akceptując, w ramach Semestru Europejskiego, projekt budżetu zastrzegła, że PT musi nadal dążyć do redukcji trzeciego najwyższego w UE długu publicznego.

       

      ZESTAWIENIE PROGNOZ MAKROEKONOMICZNYCH PT I KE NA 2017:

       

        Prognoza rządu Prognoza KE
      Wzrost PKB 1,5% 1,2%
      Inflacja 1,5% 1,2%
      Bezrobocie 10,3% 10%
      Deficyt strukturalny 0,6% 0%
      Deficyt budżetowy -1,6% -2,4%
      Dług publiczny 128,3% 129,5%
      Eksport 4,2% 3,7%
      Import 3,% 4,1%

       

       

       

       

      Dwustronna współpraca gospodarcza


       

      PORTUGALSKO – POLSKA WSPÓŁPRACA HANDLOWA W 2016 R.

      Analiza obrotów towarowych Polski z Portugalią zarejestrowanych w okresie styczeń-sierpień 2016 r. wskazuje wzrost polsko-portugalskiej wymiany handlowej, przy jednoczesnym minimalnym wzroście importu z PT.

      Obroty handlowe z Portugalią w okresie pierwszych dziesięciu miesięcy 2016 r. osiągnęły wartość 1.078,3 mln EUR, odnotowując wzrost o 4,7% w stosunku do analogicznego okresu 2015 r.
      Wartość eksportu PL do PT wyniosła 606,0 mln EUR, co stanowi wzrost o 6,0% w stosunku do ubiegłego roku. W tym samym czasie import z PT do PL odnotował wzrost o 3,0%, i wyniósł 472,3 mln EUR. W okresie styczeń-listopad 2016 r. eksport PT do PL wyniósł 526,3 mln EUR (wzrost o 3,2%), import polskich produktów do PT osiągnął 668,7 mln EUR (wzrost o 24,6%).

      Saldo handlowe było dodatnie dla PL  i wyniosło 142,3 mln EUR. Polska była 12. odbiorcą portugalskiego eksportu (1,15% całości eksportu, wzrost z 14. pozycji) oraz 13. dostawcą (1,2% całości portugalskiego importu; wzrost z 15. pozycji).

       

      Do grupy 5 najważniejszych kategorii produktowych polskiego eksportu do Portugalii należy zaliczyć:

      1. Meble do siedzenia – 63,9 mln EUR (spadek o 2%, udział – 10,5%);
      2. Inicjatory, przyspieszacze reakcji, preparaty katalityczne – 46,7 mln EUR (kategoria nie występująca rok wcześniej, udział – 7,7%);
      3. Aparatura odbiorcza dla telewizji – 46,7 mln EUR (spadek o 13,3%, udział – 7,7%);
      4. Samochody osobowe – 35,6 mln EUR (wzrost o 16,8%, udział 5,9%);
      5. Cygara, cygaretki i papierosy – 21,8 mln EUR (wzrost o 74,3% udział 3,6%).

      Największy wzrost eksportu, poza wyżej wymienionymi, odnotowano w następujących kategoriach produktów (zestawienie wg malejącej wartości poszczególnych kategorii o wartości eksportu powyżej 1 mln EUR):

      • chłodziarki, zamrażarki, inne urządzenia chłodzące  – 8,5%,
      • pralki domowe i profesjonalne, maszyny piorące-suszące – 19,1%,
      • maszyny i urządzenia do automatycznego przetwarzania danych – 3,2%,
      • samochody ciężarowe – 14,1%,
      • pozostałe meble (bez mebli do siedzenia i lekarskich) i ich części – 33,1%,
      • aparatura do telefonii i telegrafii przewodowej – 3,4%,
      • pszenica i meslin – 322,9%,
      • leki złożone przygotowane do sprzedaży detalicznej – 6,8%,
      • preparaty do upiększania, makijażu i pielęgnacji – 6,4%,
      • odczynniki, reagenty laboratoryjne bez stosowanych w medycynie – 66,7%,
      • zmywarki, urządzenia do czyszczenia, napełniania, zamykania butelek – 33,5%,
      • ciągniki – 8,9%,
      • pompy powietrzne, wentylatory, okapy wentylacyjne – 8,4%,
      • izolowane druty, kable, inne przewody – 36,8%.

       

      Oceniając przyrost eksportu pod względem grup towarowych, obserwuje się jego zwiększenie w przypadku następujących pozycji: wyrobów przemysłu chemicznego o 52,5%, wyrobów metalurgicznych o 7,9%, artykułów rolno-spożywczych o 3,0%, wyrobów przemysłu lekkiego o 13,5%, produktów mineralnych o 31,6% i wyrobów różnych o 1,7%.

      Spadek eksportu nastąpił natomiast w odniesieniu do takich grup, jak: wyroby przemysłu elektromaszynowego o 2,7%, skóry o 3,8%, wyroby przemysłu drzewno-papierniczego o 1,9% i wyroby ceramiczne o 44,4%.

      Znaczące zmniejszenie eksportu do Portugalii, poza wyżej wymienionymi, odnotowano, m.in. w takich kategoriach produktowych jak: pozostałe artykuły ze skóry (-2,6%), mięso wołowe świeże lub schłodzone (-16,7%), mięso i jadalne podroby z drobiu - świeże, schłodzone lub zamrożone (-40,2%), drut z żeliwa (-3,9%), aparatura odbiorcza do radiotelefonii i radiotelegrafii (-43,8%), wyroby ceramiczne o różnorodnym zastosowaniu (-66,2%), związki heterocykliczne (-54,6%), świece i podobne (-27,8%), polietery, żywice, itp. (-10,7%), artykułu z tworzyw sztucznych (-19,5%), wirówki, suszarki, urządzenia filtrujące, czyszczące do cieczy i gazów (-31,4%), inne artykuły z aluminium (-31,4%), papier i karton niepowlekany siarczanowy w zwojach, arkuszach (-50,7%).

       

      W imporcie z Portugalii wśród 5 grup towarowych o największym znaczeniu znalazły się:

      1. Masa celulozowa drzewna sodowa lub siarczanowa – 51,2 mln EUR (spadek o 3,9%, udział – 10,8%);
      2. Części i akcesoria samochodów – 22,1 mln EUR (wzrost o 3,5%, udział – 4,7%);
      3. Obuwie z cholewkami skórzanymi na podeszwie skórzanej lub innej – 18,5 mln EUR (wzrost o 119,7%, udział – 3,9%);
      4. Wino ze świeżych winogron – 15,9 mln EUR (wzrost o 24,2%, udział – 3,4%);
      5. Nowe opony pneumatyczne z kauczuku – 15,8 mln EUR (spadek o 15,2%, udział – 3,3%).

        Największy wzrost importu, poza wyżej wymienionymi pozycjami, odnotowano w następujących kategoriach produktów (zestawienie wg malejącej wartości poszczególnych kategorii, o wartości eksportu powyżej 1 mln EUR):

      • aparatura radarowa, radionawigacyjna, do zdalnego sterowania drogą radiową – 18352,9%,
      • rowery – 31,8%,
      • urządzenia elektrotermiczne domowe (grzałki, suszarki, żelazka itp.) – 59,4%,
      • pomidory konserwowane bez octu – 17,9%,
      • inne płyty, arkusze, folie, itp. Z innych tworzyw sztucznych – 24,4%
      • chłodziarki, zamrażarki, inne urządzenia chłodzące, zamrażające – 17,8%
      • korek prasowany, także z dodatkiem spoiwa oraz art. z tego korka – 38,9%,
      • oliwa i jej frakcje  – 305,6%,
      • bluzy, pulowery, swetry rozpinane, kamizelki – 9,2%,
      • cebula, szalotka, czosnek, pory i inne warzywa cebulowe, świeże lub schłodzone – 106,2%,
      • papiery, karton niepowlekany do pisania, druki, papier czerpany i karton – 22,1%,
      • pozostałe meble (bez mebli do siedzenia i lekarskich) i ich części  – 100,9%,
      • meble do siedzenia i ewentualnie do spania i ich części  – 185,2%,
      • tkaniny z okrywą włókienną inne niż w poz. 5802 lub 5806  – 48,1%,
      • ryż – 95,0%,
      • zestawy ubraniowe i odzież, żakiety, blezery, suknie, spódnice, spodnie, bryczesy i szorty damskie  – 29,5%,
      • proszek lub ziarno z materiałów ściernych – 28,4%,
      • zestawy ubraniowe i odzież, żakiety, blezery, suknie, spódnice, spodnie, bryczesy i szorty damskie lub dziewczęce  – 62,3%,
      • bielizna pościelowa, stołowa do celów toaletowych i kuchennych – 91,8%,
      • leki złożone nieprzygotowane do sprzedaży detalicznej – 67,1%,
      • melony, arbuzy i papaje świeże – 21,2%,
      • aparatura elektryczna do przełączania i zabezpieczania obwodów elektrycznych do napięć <=1000 V – 27,5%,
      • tkaniny z przędzy z włókna ciągłego syntetycznego – 153,6%,
      • pomidory, świeże lub schłodzone – 131,6%.

         

        Wzrost importu zarejestrowały m.in. takie grupy towarowe jak: artykuły rolno-spożywcze o 21,3%, wyroby przemysłu lekkiego o 16,9% i wyroby różne o 70,8%. Spadek importu był natomiast widoczny w pozostałych grupach towarowych, tj.: wyroby przemysłu elektromaszynowego (-6,1%), wyroby przemysłu chemicznego (-2,3%), wyroby przemysłu drzewno-papierniczego (-6,5%), wyroby ceramiczne (- 4,5%), wyroby metalurgiczne (-9,4%), skóry (-1,2%) i produkty mineralne (-16,0%).

        Najbardziej znaczący spadek importu z Portugalii, poza wyżej wymienionymi pozycjami, zaobserwowano w przypadku takich kategorii, jak: izolowane druty, kable i inne przewody o 45,2%, samochody osobowe o 27,8%, części do silników spalinowych o 28,5%, artykuły z tworzyw sztucznych o 15,8%, aparatura odbiorcza do radiotelefonii, radiotelegrafii i radiofonii o 78,8%, daktyle, figi, ananasy o 28,7%, ceramiczne artykuły sanitarne  o 12,6%, pozostałe obuwie z gumy lub z tworzyw sztucznych o 61,9%,, masa celulozowa drzewna siarczynowa o 60,2%.

         

        Według danych Banku Portugalii (Banco de Portugal), wartość portugalskich inwestycji w PL na koniec czerwca 2016 roku wyniosła 1070 mln EUR, co stanowi spadek o 22% w stosunku do analogicznego okresu ubiegłego roku. W okresie styczeń-listopad 2016 r. portugalskie inwestycje bezpośrednie (BIZ) w Polsce wyniosły 3,7 mln EUR (wzrost o 101,2%). W ten sposób Polska znajduje się na 9 miejscu wśród docelowych lokalizacji portugalskich inwestycji w świecie, m.in po Holandii, Hiszpanii, Angoli, Brazylii, Luksemburgu, Wlk. Brytanii, USA i Włoszech, utrzymując nadal dominującą pozycję w Europie Środkowo-Wschodniej.

        Zgodnie z danymi Banku Portugalii ogólna wartość pasywów z tytułu polskich inwestycji bezpośrednich w Portugalii na koniec 2015 roku wyniosła 14,58 mln EUR, co oznacza spadek o 5,13 mln EUR w stosunku do roku poprzedniego, co sytuuje Polskę poza pierwszą dwudziestką największych inwestorów w Portugalii.

        Podobnie jak w latach poprzednich jedynym polskim podmiotem zarejestrowanym w Portugalii jako inwestor jest X-Trade Brokers (XTB) Dom Maklerski S.A. Spółka rozpoczęła działalność na rynku portugalskim w 2010 r. i funkcjonuje za pośrednictwem oddziału XTB Portugal.

        Jednocześnie należy odnotować, że w 2015 r. firma Asseco Poland (największy w Polsce i jeden z największych w Europie producentów oprogramowania) przejęła pakiet kontrolny (61,38% udziałów) w portugalskiej spółce informatycznej Exictos SGPS.

        Na rynku jest również obecna znana firma kosmetyczna Inglot, która posiada na terenie Portugalii szereg sklepów na bazie franczyzy i z roku na rok rozszerza swoją sieć.

       

      Dostęp do rynku


       

      WZROST GOSPODARCZY

      MFW, KE i OECD prognozowały wzrost PKB w 2016 r. odpowiednio w wysokości 1,0%, 1,4% i 1,2%.

      Rząd PT wskazywał poziom 1,2%. W czerwcu 2016 r. Bank Centralny (BdP) obniżył prognozy wzrostu gospodarczego PT w 2016 r. z 1,5% do 1,3%, zaznaczając, że wzrost może być jeszcze niższy w zależności od czynników zewnętrznych.

      Portugalia uniknęła stagnacji w III kw. 2016 r. pomimo spadku dynamiki konsumpcji (z 2,6 do 1,7%) oraz inwestycji (-1,7% do -3,1%). Wg danych prowizorycznych Instytutu Statystyki z 16 listopada 2016 r. wzrost gospodarczy w III kw. wyniósł 1,6% (r/r) i był to najwyższy wynik kwartalny gospodarki PT od trzech lat.

       

      DYNAMIKA WZROSTU PORTUGALSKICH INWESTYCJI

      W okresie styczeń-lipiec 2016 r. portugalskie inwestycje zagraniczne wyniosły 1,659 mld EUR (wzrost o 304% względem analogicznego okresu ub. roku).

      W okresie styczeń-wrzesień br. eksport wyniósł 56,29 mld EUR (wzrost o 5,1% względem analogicznego okresu ub. roku), import wyniósł 52,68 mld EUR (spadek o 1,0%).

      Bilans handlowy był dodatni i wyniósł 3,606 mld EUR (wzrost o 27%).

      Najważniejszymi kierunkami zagranicznej sprzedaży portugalskich towarów i usług są: ES (22,4%), FR (13,3%), DE (11,2%), UK (9,4%), USA (4,6%), NL (4,2%), IT (3,3%), Angola (3,1%), BE (2,8%), CH (2,0%). 

      W okresie styczeń-wrzesień 2016 r. turystyka stanowiła główne źródło dochodów z eksportu (17,3%), tj. 9,73 mld EUR. Ten sektor gospodarki odpowiada za 6% PKB (11 mld EUR) i przyczynił się do powstania w okresie styczeń-wrzesień 2016 r. 42 tys. nowych miejsc pracy.

       

      DEFICYT BUDŻETOWY

      W pierwszym półroczu 2016 r. deficyt był znacznie wyższy od przyjętego w budżecie państwa (2,8% zamiast 2,2% PKB) oraz prognoz KE (2,5%). Wg prognoz OECD, deficyt budżetowy PT w 2016 r. wyniesie 2,9% PKB. Wg wstępnych danych Izby Obrachunkowej UTAO w okresie styczeń-wrzesień 2016 r. deficyt budżetowy zamknął się w przedziale 2,5-3,1% PKB, powyżej założonego przez rząd deficytu rocznego na poziomie 2,4%.

       

      DŁUG PUBLICZNY

      W sierpniu 2016 r. wyniósł 243,3 mld EUR (131,7% PKB), a w IV kw. 2016 r. wzrósł o 1,13 mld EUR i wyniósł 244,4 mld EUR (133,1% PKB).

      Jest to najwyższy wynik w historii, pomimo rządowych obietnic jego systematycznego obniżania. Główną przyczyną jego wzrostu pozostaje niski wzrost gospodarczy oraz relatywnie niski wskaźnik inflacji (w sierpniu 2016 r. - 0,72%, w listopadzie 2016 r. - 0,58%). Rząd podtrzymuję prognozę długu publicznego na koniec 2016 roku na poziomie 129,7% PKB.

      Na wzrost zadłużenia mają także wpływ edycje emisji obligacji (oprocentowanie obligacji 10-letnich utrzymuje się na wysokim poziomie 4,1%).

      Agencje ratingowe utrzymują stabilne oceny portugalskiego długu (S&P’s BB+, Moody’s Ba1, Fitch BB+). W wypadku wszystkich trzech z nich portugalskie papiery są na poziomie spekulacyjnym. W październiku 2016 r. kanadyjska agencja DBRS utrzymała „inwestycyjny” status portugalskiego długu, warunkujący dalszy udział PT w programie interwencyjnym EBC.

      W III kw. 2016 r. zadłużenie gospodarstw domowych spadło względem analogicznego okresu ub. roku o 1,37% (z 146,03 do 144,02 mld EUR), przedsiębiorstw prywatnych o 0,3%  (z 265,68 do 265,51 mld EUR), natomiast w sektorze państwowym wzrosło o 5,7% (z 293,2 do 310,0 mld EUR). Całkowite zadłużenie sektora niefinansowego w PT wyniosło 719,5 mld EUR (wzrost o 2,1%), z czego na sektor prywatny przypadło 409, 5 mld EUR.

       

      BEZROBOCIE

      Mimo iż w I kwartale 2016 r. bezrobocie utrzymywało się na poziomie  12,4%  (dla porównania w grudniu 2015 r. – 12,4%), od stycznia 2016 r. spada stopa bezrobocia (marzec – 12,2%, kwiecień – 11,6%, maj - 11,6%, czerwiec – 10,6%, lipiec – 10,7%, sierpień – 11%, października – 10,5%). W grudniu 2016 r. bezrobocie wyniosło 10,5% (spadek o 0,1% m/m), tj. 553,7 tys. osób.

      Wskaźnik zatrudnienia w Portugalii (58,8% w lipcu 2016 r. ) jest jednym z najniższych w UE - populacja aktywna zawodowa wynosi 4,570 mln osób.

       

      SYTUACJA W SEKTORZE BANKOWYM

      W III kw. 2016 r. trwały prace analityczne nad kompleksowym rozwiązaniem kwestii „złych kredytów” ciążących na kondycji całego sektora bankowego. Wg danych Banku Centralnego we wrześniu 2016 r. wartość niespłacanych kredytów wśród gospodarstw domowych oraz firm spadła do 17,78 mld EUR, co odpowiada 9,05% wszystkich kredytów w gospodarce (196,42 mld EUR). Odnośnie do kredytów przedsiębiorstw wartość zagrożonych kredytów spadła z 12,96 do 12,77 mld EUR (wskaźnik niewypłacalności na poziomie 16,27%), a gospodarstw domowych z 5,07 do 5,02 mld EUR (4,24% niespłacanych kredytów w tej grupie). Większość kredytów dla osób indywidualnych stanowiły pożyczki hipoteczne (95,79 mld EUR), z czego 2,72% tych zobowiązań było zagrożonych. Wartość kredytów konsumpcyjnych wyniosła 12,98 mld EUR (wskaźnik niewypłacalności 7,45%).

      W IV kw. 2016 r. utrzymywały się kontrowersje wokół największego państwowego portugalskiego banku, Caixa Geral de Depositos (CGD). 25.11.2016, z powodu braku wystarczającego wsparcia politycznego, jego prezes A. Domingues podał się do dymisji. W grudniu podano, że nowym prezesem CGD zostanie Paulo Macedo. Wysunięta przez rząd kandydatura została bardzo pozytywnie przyjęta przez opozycyjne partie PSD i CDS.

      W listopadzie chińska grupa finansowa Fosun dokonała, za kwotę 174,6 mln EUR, zakupu 16,7% udziałów w banku BCP (właściciela 50,01% akcji polskiego banku Millennium). Zakup akcji przez Fosun doprowadził  do zmiany struktury akcjonariatu BCP, w którym poza kapitałem chińskim kolejnymi największymi udziałowcami są: angolański Sonangol (14,9%), kataloński bank Sabadell (4,2%) oraz firma energetyczna EDP (2,1%). Pozostałe 60% akcji należą do drobnych inwestorów

       

      Przydatne linki i kontakty


       

       

      6.1. Administracja gospodarcza

       

      ·         Ministerstwo Finansów – Ministério das Finanças (www.portaldasfinancas.gov.pt );

      ·         Ministerstwo Gospodarki i Zatrudnienia – Ministério da Economia e do Emprego (www.portugal.gov.pt );

      ·         Ministerstwo Rolnictwa, Spraw Morskich, Ochrony Środowiska i Zagospodarowania Przestrzennego – Ministério da Agricultura, do Mar, do Ambiente, do Ordenamento do Território (www.portugal.gov.pt);

      ·         Ministerstwo Solidarności i Ubezpieczeń Społecznych – Ministério da Solidariedade e da Segurança Social (www.portugal.gov.pt );

      ·         Ministerstwo Rozwoju Regionalnego – Ministério do Desenvolvimento Regional (www.portugal.gov.pt);

      ·         Urząd Własności Przemysłowej - Instituto Nacional da Propriedade Industrial (www.inpi.pt );

      ·         Instytut Wsparcia Małych i Średnich Przedsiębiorstw oraz Innowacji - Instituto de Apoio às Pequenas e Médias Empresas e à Inovação, IAPMEI (www.iapmei.pt);

      ·         Urząd Bezpieczeństwa Żywnościowego i Ekonomicznego - Autoridade de Segurança Alimentar e Económica, ASAE (www.asae.pt);

      ·         Portugalski Instytut Jakości - Instituto Português da Qualidade, IPQ (www.ipg.pt);

      ·         Instytut Uprawy Winorośli i Wina - Instituto da Vinha e do Vinho, IVV (www.ivv.min-agricultura.pt);

      • Instytut Turystyki Portugalii (Instituto do Turismo de Portugal) (www.turismodeportugal.pt);
      • Krajowa Rada ds. Komunikacji (Autoridade Nacional de Comunicações, ANACOM)  (www.anacom.pt).

       

      6.2. Samorządy gospodarcze

       

      ·         Konfederacja Przedsiębiorców Portugalskich – CIP - Confederação Empresarial de Portugal (www.cipindustria.blogspot.com);

      ·         Portugalska Konfederacja Małych i Średnich Przedsiebiorstw – Confederação Portuguesa das Pequenas e Médias Empresas (www.cppme.pt);

      ·         Konfederacja Rolników Portugalskich – Confederacao dos Agricultores de Portugal (www.cap.pt);

      ·         Konfederacja Przemysłu Portugalskiego – Confederação da Indústria Portuguesa (www.cip.pt);

      ·         Zrzeszenie Przedsiębiorców Portugalskich – Associação Empresarial de Portugal (www.aep.pt);

      ·         Zrzeszenie Przemysłu Portugalskiego – Associação Industrial Portuguesa (www.aip.pt).

       

      6.3. Prasa ekonomiczna

       

      ·         Diário Económico – dziennik – www.economico.sapo.pt

      ·         Jornal de Negócios – dziennik – www.jornaldenegocios.pt

      ·         Vida Económica – tygodnik – www.vidaeconomica.pt

       

      6.4. Portale o tematyce ekonomicznej

       

      ·         Narodowy Bank Portugalski – www.bportugal.pt

      ·         Urząd Statystyczny – www.ine.pt

      ·         Portugalska Agencja Promocji Handlu i Inwestycji - www.portugalglobal.pt

      ·         Komisja Rynków Papierów Wartościowych - www.cmvm.pt

      ·         Targi w Lizbonie – www.fil.pt

      ·         Targi w Porto – www.exponor.pt

      ·         Ekonomiczny portal internetowy - www.pordata.pt

      ·         Ekonomiczny portal internetowy - www.peprobe.com

       

       

      3 lipca 2013 (ostatnia aktualizacja: 7 lutego 2017)

      Drukuj Drukuj Podziel się treścią: