close

  • Polsce – służyć, Europę – tworzyć, Świat – rozumieć

     

  • SERBIA

  • Serbia

    •  

       Informacje o kraju


       

       

      Położenie geograficzne

      Europa Południowo-Wschodnia, region Bałkanów Zachodnich

      państwa sąsiadujące: Węgry, Rumunia, Bułgaria, Macedonia, Kosowo (nieuznawane przez Serbię), Czarnogóra, Bośnia i Hercegowina, Chorwacja

      Obszar

      77.474 km⊃2;

      Ludność

      7,33 mln (przyrost naturalny 0,7‰ w 2008 r.; struktura narodowościowa na podstawie spisu powszechnego z 2011 r.: Serbowie 82,9%, Węgrzy 3,9%, Romowie 1,4%, osoby określające się jako Jugosłowianie – 1,1%, Bośniacy 1,8%, Czarnogórcy 0,9%, inni 8%)

      Stolica

      Belgrad (ok. 1,6 mln. mieszkańców - według spisu z października 2011r.)

      Język urzędowy

      serbski (urzędowo obowiązującym alfabetem jest cyrylica, ale w użyciu jest także coraz powszechniej alfabet łaciński), a na obszarach zwartego zamieszkiwania mniejszości narodowych – także ich języki ojczyste (np. Wojwodina – węgierski, słowacki, Wschodnia Serbia – rumuński).

      Warunki klimatyczne

      na północy: klimat kontynentalny (chłodne zimy i gorące, wilgotne lata z burzami i opadami deszczu); w pozostałych częściach kraju: klimat kontynentalny i śródziemnomorski (relatywnie chłodne zimy ze znaczącymi opadami śniegu – zwłaszcza w rejonach górskich, gorące i suche lata oraz jesienie)

      Bogactwa naturalne

      Ropa naftowa i gaz ziemny (nizina Banatu – Kikinda, Elemir), węgiel kamienny (Kosowo, wschodnia Serbia), ruda żelaza, miedź (wschodnia Serbia + Majdanpek), cynk, antymon, chrom, złoto, srebro, magnez, piryt, wapień, marmur, sól kamienna.

      System walutowy, kurs i wymiana

      waluta krajowa – dinar (RSD), średni kurs wymiany w okresie styczeń – luty 2011 r.: 1 EUR= 103,06 RSD;  wymiany można dokonywać w bankach, kantorach wymiany i specjalnych automatach w dużych centrach handlowych. W bankach i niektórych kantorach pobierana jest prowizja od wymiany.

      Religia

      Dominujące wyznanie: prawosławie. Serbska Cerkiew Prawosławna jest autokefaliczna.

      Struktura wyznaniowa: prawosławni 85%, katolicy 5,5%, protestanci 1,1%, muzułmanie 3,2%, inne wyznania, ateiści i osoby nie deklarujące żadnego wyznania – 2,6% (spis powszechny z 2002 r.). Spis powszechny z 2011 roku nie obejmował tego rodzaju danych.

      Infrastruktura transportowa (przejścia graniczne, lotniska, porty)

      Drogi: 40.845 km (5.525 km dróg publicznych I kat., 1.540 km – II kat., 23.780 km dróg lokalnych). Sieć drogowa obejmuje płatne autostrady (498 km) i drogi ekspresowe (136 km.). Tylko niespełna 14% dróg zbudowano przed mniej niż 10 laty.

      Rzeki: 2.057km (Dunaj - 588 km, Zach. Morawa – 308 km, Płd Morawa – 295 km, Ibar – 272 km, Drina – 220 km,  Sawa – 206 km, Cisa – 168 km), porty rzeczne na Dunaju: Apatin, Bačka Palanka, Nowy Sad, Belgrad, Pančevo, Smederevo, Prahovo.

      Lotniska: 39 (2007), w tym z asfaltowymi pasami startowymi – 16. Międzynarodowe porty lotnicze: Belgrad „Nikola Tesla” i Niš „Konstantyn Wielki”.

      Rurociągi: gazowy – 1.921 km, naftowy – 393 km (2007)

      Linie kolejowe: 3.809 km

       

      Przejścia graniczne[1]:

      - z Węgrami: Bački Breg, Horgoš i Kelebija;

      - z Rumunią: Srpska Crnja, Vatin, Kaludjerovo, Karataš, Veliko Gradište (rzeczne), Tekija (rzeczne), Prahovo (rzeczne), Kladovo (rzeczne), Kikinda (kolejowe), Vršac (kolejowe);

      - z Bułgarią: Mokranje, Vrška Čuka, Gradina, Strezimirovci, Ribarci i Dimitrovgrad (kolejowe);

      - z Macedonią: Prohor Pčinjski, Preševo (drogowe i kolejowe), Djeneral Janković (drogowe i kolejowe), Globočica;

      - z Kosowem: Merdare i Jarinje (Serbia nie uznaje tej granicy za międzypaństwową, a jedynie za „administracyjną”); 

      - z Czarnogórą: Brodarevo;

      - z BiH: Uvac, Kotroman, Bajina Bašta, Ljubovija, Mali Zvornik, Loznica, Badovinci, Sremska Rača (drogowe i kolejowe), Jamena, Brasina (kolejowe), Priboj (kolejowe);

      - z Chorwacją: Batrovci, Šid (też kolejowe), Bačka Palanka, Neštin, Ljuba/Sot, Berkasovo, Bogojevo (też kolejowe) i Bezdan.

       

      [1] Jeśli nie wyszczególnione inaczej, są to przejścia drogowe; wytłuszczenie oznacza przejścia otwarte dla ruchu TIR.

       

      Obowiązek wizowy

      Obywatele Polski, przejeżdżający przez Serbię tranzytem oraz przebywający na jej terytorium do 90 dni, nie muszą posiadać wiz (na podstawie  decyzji Rady Ministrów ówczesnej wspólnoty państwowej Serbii i Czarnogóry z 2003 r.). Od połowy grudnia 2009 obywatele RP mogą przekraczać granicę Serbii na podstawie dowodu osobistego (pobyt do 90 dni).

      Wykaz świąt państwowych

      15 lutego  -  Dzień Państwowości



      [1] Jeśli nie wyszczególnione inaczej, są to przejścia drogowe; wytłuszczenie oznacza przejścia otwarte dla ruchu TIR.

       

       

      System administracyjny


       

      1. System administracyjny

            2.1.Ustrój polityczny
       

      Republika Serbii powstała 5 czerwca 2006r. po rozpadzie konfederacji Serbii i Czarnogóry. Podstawy prawne ustroju państwa są zawarte w Konstytucji RS, zatwierdzonej w referendum (28-29.10.2006 r.) i obowiązującej od 10.11.2006 r. Zgodnie z art.1: „Republika Serbii jest państwem narodu serbskiego i wszystkich innych obywateli, opartym na prawie, sprawiedliwości społecznej, wolności i demokracji przedstawicielskiej, przestrzegającym praw człowieka i mniejszości narodowych, przyjmującym zasady i wartości europejskie”.
       

      Serbia jest państwem świeckim, jakkolwiek Cerkiew Prawosławna odgrywa istotną rolę w życiu publicznym.
       

           2.2 Struktura terytorialna
       

      Serbia podzielona jest na okręgi (29, z których 5 znajduje się w Kosowie, poza centralną administracją rządową) oraz będące jednostkami samorządowymi gminy (174). Belgrad i Niš mają status miast wydzielonych. Ponadto w skład RS wchodzą dwie prowincje autonomiczne: Wojwodina oraz Kosowo i Metochia  (Serbia nie uznała niepodległości Kosowa, ogłoszonej w lutym 2008 r. i nadal uważa je za integralną część swojego terytorium).
       

      30.11.2009r. zatwierdzono Statut Autonomicznej Prowincji Wojwodiny. Został on ogłoszony publicznie 14.12.2009r. a wszedł w życie 01.01.2010r. Wojwodina ma posiadać osobowość prawną bez uprawnień ustawodawczych, z własną flagą i herbem, a także będzie posiadać autonomię w podejmowaniu decyzji w zakresie rolnictwa, planowania przestrzennego, leśnictwa i rybołówstwa. W zakresie ochrony zdrowia, polityki socjalnej, edukacji, turystyki i przemysłu będzie nadal implementować decyzje władz państwowych. Większość zawartych w Statucie Wojwodiny kompetencji ma charakter przyznania, co oznacza że muszą być potwierdzone przez władze RS i w każdej chwili mogą być przez nie cofnięte.  

       

         2.3Władza ustawodawcza
       

      Organem ustawodawczym jest parlament - Zgromadzenie Narodowe (Narodna Skupština), składający się z 250 posłów, wybieranych na czteroletnią kadencję w wyborach powszechnych, tajnych, równych, bezpośrednich i proporcjonalnych.
       

      Prawo inicjatywy ustawodawczej przysługuje posłom, rządowi, parlamentom prowincji autonomicznych oraz wyborcom (jeżeli projekt popiera min. 30 tys. osób), a także – w zakresie ich ustawowych kompetencji - Narodowemu Bankowi Serbii i Rzecznikowi Praw Obywatelskich.
       

      Posłowie do parlamentu obecnej kadencji zostali wybrani w dniu 6 maja 2012 r.
       

      W Skupštinie reprezentowanych jest ponad 40 ugrupowań z 10 list: koalicja wokół Serbskiej Partii Postępowej (SNS) -  73 mandaty, koalicja wokół Partii Demokratycznej (DS) – 67, koalicja: Socjalistyczna Partia Serbii (SPS)- Partia Zjednoczonych Emerytów Serbii (PUPS)  - Jedna Serbia (JS) - 44, Demokratyczna Partia Serbii (DSS) – 21, koalicja wokół Partii Liberalno-Demokratycznej (LDP)  – 20, Zjednoczone Regiony Serbii (URS) -16,  Związek Węgrów Wojwodiny (SVM) – 5, Partia Akcji Demokratycznej Sandżaku (SDAS) – 2, lista mniejszościowa, koalicja 5 partii – 1, partia mniejszościowa - 1

       

         2.4.Władza wykonawcza

       

      Prezydent Republiki Serbii

      Prezydent symbolizuje jedność i niepodległość państwa. Do jego głównych kompetencji należy:

      • reprezentowanie Serbii w kraju i za granicą,
      • podpisywanie ustaw,
      • przedkładanie parlamentowi kandydatur na stanowiska premiera oraz członków rządu,
      • mianowanie i odwoływanie, na wniosek rządu, ambasadorów Republiki Serbii,
      • przyjmowanie listów uwierzytelniających od przedstawicieli dyplomatycznych innych państw,
      • stosowanie prawa łaski,
      • nadawanie odznaczeń.

      Prezydent jest zwierzchnikiem sił zbrojnych; mianuje, awansuje i dymisjonuje oficerów armii serbskiej.
       

      Prezydenta Serbii wybiera się w głosowaniu powszechnym na 5-letnią kadencję (urząd prezydenta można sprawować nie dłużej niż przez 2 kadencje). W II turze obecnych wyborów prezydenckich w dniu 20.05.2012 mandat uzyskał Tomislav Nikolić, pokonując dotychczasowego prezydenta Borisa Tadića.

      Rząd (Rada Ministrów):
       

      • działając na podstawie aktów prawnych uchwalonych przez parlament, zatwierdza i realizuje zadania z zakresu bieżącej polityki wewnętrznej i zagranicznej państwa,
      • wydaje rozporządzenia i inne przepisy wykonawcze do ustaw,
      • przedkłada parlamentowi projekty ustaw i innych aktów prawnych oraz wydaje opinie o projektach aktów prawnych zgłoszonych przez inne uprawnione podmioty,
      • określa zadania organów administracji rządowej, koordynuje i nadzoruje ich prace.

      Kadencja rządu trwa do końca kadencji parlamentu, który go zatwierdził. Kandydata na Prezesa Rady Ministrów przedkłada parlamentowi prezydent, zaś kandydat na premiera przedkłada parlamentowi skład rządu i jego program. Do powołania rządu konieczna jest bezwzględna większość głosów.

      Urząd premiera sprawuje Ivica Dačić.

       

           2.5 Struktura administracji państwowej
       

      Administracja państwowa podlega rządowi, a swoje zadania realizuje za pośrednictwem ministerstw i innych urzędów (centralnych i terenowych). Zakres działania poszczególnych organów administracji państwowej oraz liczbę ministerstw określają ustawy. Wewnętrzną strukturę organizacyjną ministerstw i pozostałych urzędów określa rząd.

      W sierpniu 2013 r. dokonano głębokiej restrukturyzacji rządu. Wymieniono 11 dotychczasowych członków gabinetu, rozdzielono resort finansów i gospodarki na dwa niezależne ministerstwa, powołano ponadto dwóch nowych ministrów bez teki (odpowiedzialnego za integrację z UE oraz Kosowo).
       

      Obecny gabinet składa się z 22 członków (premier, sekretarz generalny + 18 ministrów), w tym 3 wicepremierów i trzech  ministrów bez teki i obejmuje 18 resortów. Premier stoi nadal na czele resortu spraw wewnętrznych.

      Członkowie  odnowionego rządu zostali zaprzysiężeni w parlamencie w dniu  02.09.2013. 

      Do organów państwowych należą: Parlament Republiki Serbii, Prezydent Republiki Serbii, Rząd Republiki Serbii i Narodowy Bank Serbii.
       

      Rządowi podlegają, oprócz ministerstw, następujące agencje i dyrekcje: Biuro ds.  Integracji Europejskiej, Agencja Inwestycji Zagranicznych i Promocji Eksportu, Agencja ds. Prywatyzacji, Agencja ds. Rozwoju MŚP, Agencja ds. Rozwoju Administracji Państwowej, Agencja ds. Rozwoju Informatyki i Internetu, Agencja ds. Recyklingu, Agencja Rejestru Gospodarczego, Agencja Bezpieczeństwa i Informacji (odpowiednik ABW), Agencja ds. Walki z Korupcją, Dyrekcja Dróg, Krajowy Urząd Zatrudnienia, Urząd Geodezyjny Republiki Serbii, Urząd Statystyczny Republiki Serbii, Urząd ds. Rozwoju, Urząd Ochrony Własności Intelektualnej, Pełnomocnik ds. Informacji o Znaczeniu Publicznym, Fundusz Rozwoju, Urząd Podatkowy, Urząd Celny, Urząd Zamówień Publicznych.

      Poza administracją państwową, na szczeblu gmin i w Autonomicznej Prowincji Wojwodina funkcjonują samorządy terytorialne, wybierane w lokalnych wyborach.  

         

            2.6 Sądownictwo gospodarcze
       

      Sądy gospodarcze rozpoznają sprawy sporne między podmiotami gospodarczymi i innymi przewidzianymi w ustawie, orzekają w sprawach statutowych tych podmiotów oraz prowadzą postępowania w sprawach przestępstw gospodarczych.
       

      Postępowanie przed sądami gospodarczymi jest dwuinstancyjne.
       

      W Serbii jest 16 sądów gospodarczych I instancji, które orzekają w sprawach określonych w ustawie. Instancją odwoławczą jest Wyższy Sąd Gospodarczy (sąd II instancji), który również wydaje opinie prawne na temat praktyk gospodarczych w obrocie towarowym i przepisów uchwalanych przez Izbę Gospodarczą Serbii.

       

      Gospodarka


       

      3.1 Konstytucyjne zasady ustroju gospodarczego Serbii
       

      Gospodarka Serbii opiera się na zasadach rynkowych, swobodzie prowadzenia działalności gospodarczej, niezależności i samodzielności podmiotów gospodarczych oraz na  równoprawności wszystkich form własności.

       

      Serbia stanowi jednolity obszar gospodarczy z jednolitym rynkiem towarowym, pracy, kapitału i usług. Wpływ gospodarki rynkowej na sytuację materialną i socjalną zatrudnionych regulowany jest poprzez dialog społeczny między związkami zawodowymi i pracodawcami.

       

      Swoboda prowadzenia działalności gospodarczej może być ograniczona ustawą w celu ochrony zdrowia publicznego, środowiska naturalnego, zasobów naturalnych oraz dla zapewnienia bezpieczeństwa państwa. Wszystkie podmioty działające na rynku (krajowe i zagraniczne) mają jednakowy status prawny. Zabronione, poza wyjątkami przewidzianymi w ustawach, są działania ograniczające konkurencję, sprzyjające powstawaniu monopoli czy wykorzystywaniu dominującej pozycji na rynku[1]

       

      Zagraniczne osoby prawne i fizyczne, zgodnie z ustawą lub odpowiednią umową międzynarodową, mogą nabywać nieruchomości na własność. Obcokrajowcy mają prawo do ubiegania się o koncesje na korzystanie z bogactw naturalnych i dóbr użytku publicznego; korzystają też z innych uprawnień przewidzianych ustawami.

       

      3.2 Ogólna charakterystyka sytuacji gospodarczej

       

      Sytuacja gospodarcza Serbii w 2013 r. jest nadal katastrofalna.Władzom udało się co prawda uniknąć groźby bankructwa, ale stało się to kosztem dalszego zadłużania się, spadku poziomu oszczędności i niekontrolowanego wzrostu inflacji (w kwietniu 2013 r. wyniosła ona 11,4% zamiast planowanych 4±1,5%). Według danych Krajowego Urzędu Statystycznego produkt krajowy brutto na koniec 2012 r. zmniejszył się o 1,7%.

       

      W marcu 2013 r. zanotowano niewielki wzrost produkcji przemysłowej, szczególnie w dziedzinie przetwórstwa, górnictwa i zaopatrzenia w energię elektryczną. Spadła natomiast wartość produkcji przemysłu farmaceutycznego.

      O postępującym ubożeniu społeczeństwa świadczy notowany nadal spadek wartości obrotów w handlu detalicznym. W kwietniu 2013 r. była ona niższa o 6,5% w porównaniu z analogicznym miesiącem roku poprzedniego.

       

      Nadal kluczowym problemem serbskiej gospodarki jest narastanie deficytu finansów publicznych. Podstawowa przyczyna poważnej zapaści w tej dziedzinie leży po stronie czynników wewnętrznych. Zarówno poprzednia jak i obecna ekipa rządząca powielają ten sam scenariusz gospodarczy, podporządkowany realizacji nadrzędnego celu utrzymania spokoju społecznego i maksymalnego odwlekania bolesnych reform. Dziurę w budżecie zapełnia sięw drodze emisji obligacji skarbowych bądź podnosząc podatki.W2012 r. np. pięciokrotnie dokonano podwyżek akcyzy napaliwa. Od 1 października 2012 r. wprowadzono również 2% podwyżkę podatku VAT. Ma to bezpośrednie przełożenie na poziom życia obywateli w postaci znacznych podwyżek cen detalicznych.

       

      Podstawowym problemem społecznym pozostaje bezrobocie, którego stopa w kwietniu2013 r. wynosiła 22,4%.

       

      Podsumowując, Serbia nadal nie przezwyciężyła kryzysu gospodarczego, mimo że udało się spowolnić tendencje spadkowe podstawowych wskaźników makroekonomicznych. Niepokoi dalsze powiększanie deficytu finansów publicznych i b. wysokie bezrobocie. Trudnym do przezwyciężenia zadaniem jest również znalezienie - adekwatnych do potrzeb - źródeł finansowania zagranicznego w postaci pożyczek, ale przede wszystkim inwestycji generujących rozwój krajowej produkcji.

       

       

      Tabela nr 1. Najwięksi inwestorzy zagraniczni w Serbii

       

      Inwestor

      Kraj pochodzenia

      Sektor

      Forma inwestycji

      Wartość inwestycji (mln. EUR)

      Telenor

      Norwegia

      Telekomunikacja

      prywatyzacja

      1,602

      Gazprom

      Rosja

      przemysł naftowy

      prywatyzacja

      947

      Phillip Morris

      USA

      Przemysł tytoniowy

      prywatyzacja

      611

      Mobilkom

      Austria

      Telekomunikacja

      Greenfield

      570

      Banca Intesa

      Włochy

      Bankowość

      akwizycja

      508

      Stada

      Niemcy

      przemysł farmaceutyczny

      akwizycja

      475

      Źródło: Serbska Agencja promocji Eksportu i Inwestycji (SIEPA)

       

      3.3 Główne sektory gospodarki (o największym znaczeniu/udziale w PKB)

       

      W okresie transformacji wartość PKB w Serbii wzrosła z  12,9 mld. EUR w 2001 r. do blisko 34,3 mld. EUR w 2008 r., po czym w dwóch kolejnych latach zanotowano jego spadek. Na koniec 2009r. wyniósł on 31,5 mld. EUR., w 2012r. PKB ok. 29,9  mld. EUR. Według prognoz, w 2013 r. PKB ma wzrosnąć o ca 2% i wynieść ok. 33,1 mld. EUR. Głównymi sektorami gospodarki, pomimo zmian w strukturze PKB, nadal pozostały: rolnictwo (udział 11,2% PKB w 2012r.), przemysł przetwórczy (17,2,%), usługi związane z nieruchomościami (13,7%) , pozostałe usługi (17,2%). Nadal około 40% wartości PKB powstaje w sferze produkcyjnej.

       

      3.4.Uczestnictwo w wielostronnych organizacjach i porozumieniach o charakterze ekonomicznym

       

      1. WTO

      W 2005 r. Serbia rozpoczęła proces akcesyjny do WTO. Według stanu na koniec października 2010r. Serbia podpisała porozumienia dwustronne w sprawie dostępu do rynku z Japonią, Norwegią oraz Hondurasem, zakończyła negocjacje (trwają ustalenia nt daty podpisania porozumień) z Kanadą oraz  Republiką Korei. Zanotowano znaczny postęp w negocjacjach z Chinami, Szwajcaria oraz USA. W ostatnim okresie  Panama zgłosiła chęć przystąpienia do negocjacji dwustronnych. 11. stycznia 2011r. w Brukseli podpisano porozumienie pomiędzy Serbią i UE w sprawie liberalizacji dostępu do rynku.

       

      Przedstawiciele UE, Japonii, USA, Chorwacji i Kanady wyrazili poparcie dla szybkiego przystąpienia Serbii do WTO. Stwierdzono, że został dokonany znaczny postęp w negocjacjach. Serbia oczekuje szybkiego zakończenia procesu akcesyjnego.

       

      1. OECD

      Serbia pomimo, że nadal nie jest członkiem OECD uczestniczy w pracach Investment Compact dla Europy Południowo-Wschodniej. Od 2008r. Serbia stała się pełnoprawnym uczestnikiem wszystkich tzw. Schematów OECD określających standardy handlu nasionami, reprodukcyjnymi materiałami z zakresu gospodarki leśnej, owoców i warzyw oraz kryteria dotyczące zastosowania maszyn w rolnictwie.

          

           c. EFTA

       

      17 grudnia 2009r. podpisano porozumienie o wolnym handlu pomiędzy Serbią i EFTA. Umowa weszła w życie w kwietniu 2010r. po ratyfikowaniu przez serbski parlament. Wymiana handlowa z krajami EFTA osiągnęła w 2012r. poziom 460 mln. EUR. Znacznie wyższy jest stopień zaangażowania inwestycyjnego państw członkowskich EFTA w Serbii i wynosi około 2 mld. EUR.

       

      1. CEFTA

      19 grudnia 2006 roku w Bukareszcie Serbia podpisała Porozumienie o wolnym handlu w Regionie Europy Środkowej. Porozumienie to, zastępujące dotychczasowe bilateralne umowy, weszło generalnie w życie 26 lipca 2007 r. Serbia ratyfikowała umowę z kilkumiesięcznym opóźnieniem - 24 września 2007 r. W październiku 2008r. przyjęta została deklaracja, w której ministrowie gospodarki i hz zobowiązali się do rozszerzania współpracy na drodze do liberalizacji handlu towarami rolno-spożywczymi, ułatwień i ujednolicenia zasad prowadzenia handlu, liberalizacji obrotów usługami, oraz współpracy w dziedzinie zamówień publicznych, konkurencji, ochrony środowiska i inwestycji, co miało doprowadzić do utworzenia strefy wolnego handlu do końca 2010r. Serbia – dzięki dynamicznie rosnącemu eksportowi artykułów rolno-spożywczych – notuje dodatnie saldo w wymianie handlowej z krajami CEFTA.

       

      Tabela nr 2. Uczestnictwo Serbii w organizacjach/instytucjach międzynarodowych

       

       

      Instytucja/integracja

      Status

      Data akcesji

      Unia Europejska

      Porozumienie o Stabilizacji i Stowarzyszeniu (SAA) – podpisane i ratyfikowane przez Serbię oraz Parlament Europejski, w trakcie ratyfikacji przez kraje członkowskie UE 

      01.03.2012. Serbia uzyskała status kandydata do członkostwa w UE

      Rada Europy

      Pełne członkostwo

      2003

      Partnerstwo dla Pokoju

      Pełne członkostwo

      2006

      WTO

      Negocjacje członkowskie

      2013 (oczekiwana)

      MFW

      Pełne członkostwo

      2001

      Bank Światowy

      Pełne członkostwo

      2001

      EBRD

      Pełne członkostwo

      2001

      EBI

      Pełne członkostwo

      2001

      CEFTA

      Pełne członkostwo

      2007

      OECD

      Negocjacje członkowskie

      negocjacje w toku

       

                 Źródło: Serbska Agencja promocji Eksportu i Inwestycji (SIEPA)

       

      3.5 Relacje gospodarcze z UE

       

      Porozumienie o Stabilizacji i Stowarzyszeniu (SAA) zostało parafowane w grudniu 2007 r. i podpisane 28 kwietnia 2008 r. Do chwili obecnej zostało ratyfikowane przez parlament serbski, a po zakończeniu procesu legislacyjnego w państwach członkowskich UE weszło w życie w lutym 2010r. w zakresie umowy handlowej. Litwa była ostatnim krajem członkowskim, które w czerwcu 2013 r. ratyfikowało SAA. 

          

      01.03.2012r. Serbia uzyskała status kandydata do członkostwa w UE. Strona serbska oczekuje, że do końca czerwca 2013 r. zostanie wyznaczony termin rozpoczęcia negocjacji akcesyjnych.

       

      Obecnym instrumentem pomocy UE dla Serbii jest IPA - Przedakcesyjny Instrument Pomocowy.

      W budżecie UE na lata 2007-13 przeznaczono łącznie 1.392.067.970 EUR na pomoc przedakcesyjną dla Serbii. (łączna wartość IPA w obecnej perspektywie finansowej UE wyniosła 11,5 mld. EUR , tzn. że Serbia jest beneficjentem ok. 12% wartości IPA). Przyznane środki zostały wykorzystane w ok. 95%.

      Na rok 2013 przewidziane jest wykorzystanie środków w wysokości 214.731.699 EUR

      W latach 2011 – 2013 r. największą alokację (99 mln EUR) przewidziano na projekty związane ze środowiskiem, zmianami klimatu i energią.

                 

      W 2013 r. zmieniają się zasady dostępu i wykorzystania funduszy IPA. W ramach tzw. akredytacji Serbia przejmie od KE/Delegacji UE kompetencje w zakresie opracowywania aplikacji, wyboru beneficjentów, pełnego zarządzania i monitorowania wykorzystania funduszy.

       

      Delegacja KE w Belgradzie wielokrotnie podnosiła problem nieprawidłowego bądź niedokładnego i opóźnionego wypełniania oraz składania wniosków o wsparcie w ramach IPA. W pewnym momencie, na początku 2010r. zagrożono nawet zamrożeniem procesu weryfikacji nowych wniosków.

       

      Tabela nr 3. Główne wskaźniki makroekonomiczne:

       

       

      2011

       

      2012

      2013

       

      PKB, mln EUR

      31.470,3

       

      29.933,1

       

      33.128,6 (prognoza)

       

      PKB per capita, EUR

      4.335,5

      4.133,7

       

      4.593,3 (prognoza)

       

      PKB, wzrost realny w %

      1,6

      -1,7

       

      2,0 (prognoza)

       

       

       

       

       

       

       

      Ceny i koszty utrzymania, wzrost w %

       

       

       

      Kwiecień

       

      Ceny detaliczne, koniec okresu

      7,0

       

      12,2

       

       

      1,9

       

       

       

       

       

       

       

      Wymiana towarowa z zagranicą, mln. EUR

       

       

       

      Styczeń – kwiecień

       

      Eksport towarów

      8.441,4

      8.836,8

       

      3.210,7

       

      Import towarów

      14.250,0

      14.782,3

       

      4.906,7

       

      Saldo wymiany towarowej

      -5.808,6

       

      -5.945,6

       

       

      -1.696,0

       

       

       

       

       

      Styczeń – marzec

       

      Deficyt transakcji bieżących (bez subwencji), % PKB

      -9,1

       

       

      -10,5

       

       

       

      b.d

       

       

       

       

       

       

       

      Bezpośrednie Inwestycje Zagraniczne, netto, mln. EUR

      1.826,9

       

       

      231,9

       

       

       

      155,3

       

       

       

       

       

      Styczeń – kwiecień

       

      Wskaźniki monetarne i dewizowe, koniec okresu

       

       

       

       

       

      Rezerwy dewizowe NBS, mln EUR

      12.058

       

      10.914

       

       

      11.147

       

      Kurs EUR/DIN

      104,64

      113,72

       

      110,54

       

      Zatrudnienie, wynagrodzenia i emerytury

       

       

       

      Styczeń – kwiecień

       

      Liczba zatrudnionych, średnia, w tys.

      1.746

       

      1.727

       

       

      1.716

       

      Liczba bezrobotnych, koniec okresu, w tys.

      745

       

      761

       

       

      793

       

      Stopa bezrobocia, ILO

      23,7

      22,4

       

      22,4

       

      Wynagrodzenie netto, średnie w okresie, Din

      37.976

       

      41.377

       

       

      42.670

       

       - wzrost realny, w %

      0,2

      1,1

       

      -4,3

       

      Przeciętna emerytura, średnia w okresie, Din

      21.285

       

       

      22.450

       

       

       

      23.114

       

       - wzrost realny, w %

      -3,6

      -2,2

       

      -5,9

       

       

       

      Źródło: Ministerstwo Finansów i Gospodarki Serbii

             


      [1] W praktyce – zwłaszcza przetargowej – zdarzają się przypadki preferowania krajowych podmiotów gospodarczych, bądź wymóg posiadania przez inwestora zagranicznego, miejscowego partnera/podwykonawcy.

       

       

      Dwustronna współpraca gospodarcza


       

       

      • 4.1 Gospodarcze umowy dwustronne (Polska – Serbia)
         

       

      L.p.

      Tytuł

      Data podpisania

      Data wejścia w życie

      1.

      Umowa w sprawie ruchu telekomunikacyjnego między PRL a Ludową Federacyjną Republiką Jugosławii

      1956-03-07

      1957-01-01

      2.

      Umowa w sprawie ruchu pocztowego między PRL a LFRJ

      1956-03-07

      1957-01-01

      3.

      Umowa o komunikacji lotniczej między PRL a LFRJ

      1955-11-14

      1956-08-04

      4.

      Porozumienie między Rządem PRL a Rządem LFRJ o współpracy w dziedzinie wykorzystania energii jądrowej w celach pokojowych

      1957-04-04

      1957-10-25

      5.

      Porozumienie między Rządem PRL a Rządem LFRJ o współpracy w dziedzinie zdrowia

      1957-10-20

      1958-01-24

      6.

      Porozumienie między Rządem PRL a Rządem Ludowej Federacyjnej Republiki Jugosławii o współpracy w dziedzinie ochrony zdrowia

      1957-10-20

      1958-01-24

      7.

      Umowa o współpracy w dziedzinie polityki społecznej między Rządem PRL a Rządem Ludowej Federacyjnej Republiki Jugosławii.

      1958-01-16

      1959-01-01

      8.

      Umowa o ubezpieczeniu społecznym między Rządem PRL a Rządem Ludowej Federacyjnej Republiki Jugosławii.

      1958-01-16

      1959-01-01

      9.

      Porozumienie w sprawie wykonania Umowy o ubezpieczeniu społecznym między Rządem PRL a Rządem Ludowej Federacyjnej Republiki Jugosławii, zawartej w Warszawie dnia 16 stycznia 1958 r.

      1959-01-01

      1961-11-12

       

      10.

      Porozumienie między Rządem PRL a Rządem Socjalistycznej Federacyjnej Republiki Jugosławii o współpracy i wzajemnej pomocy w sprawach celnych.

      1967-05-09

      1967-11-04

      11.

      Umowa między Rządem PRL a Rządem Socjalistycznej Federacyjnej Republiki Jugosławii o międzynarodowych przewozach drogowych.

      1969-12-18

      1970-07-02

      12.

      Porozumienie między Rządem PRL a Rządem Socjalistycznej Federacyjnej Republiki Jugosławii o współpracy w zakresie turystyki.

      1969-12-09

      1970-07-02

      13.

      Umowa między Rządem PRL a Rządem Socjalistycznej Federacyjnej Republiki Jugosławii o wieloletniej współpracy w dziedzinie transportu.

      1979-10-25

      1980-04-08

      14.

      Umowa między Rządem RP a Federalnym Rządem Federacyjnej Republiki Jugosławii o wzajemnym popieraniu i ochronie inwestycji

      1996-09-03

      1997-01-23

      15.

      Porozumienie między Rządem RP a Federalnym Rządem Federalnej Republiki Jugosławii o współpracy w dziedzinie ochrony roślin

      1997-06-12

      1998-03-11

      16.

      Umowa między Rządem RP a Federalnym Rządem Federalnej Rep. Jugosławii w sprawie unikania podwójnego opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i majątku

      1997-06-12

      1998-06-17

      17.

      Umowa między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Federalnym Rządem Federalnej Republiki Jugosławii o udzieleniu kredytu

      2002-10-16

      2002-12-03

      18.

      Porozumienie między Rządem RP a Rządem Serbii i Czarnogóry o zmianie Umowy między Rządem RP a FRFR Jugosławii o udzieleniu kredytu, sporządzonej w Warszawie dnia 16.10.2002, poprzez wymianę not

      2004-11-17

      2004-11-19

      19.

      Porozumienie między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Serbii i Czarnogóry o zmianie Umowy między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Federalnym Rządem Federalnej Republiki Jugosławii o udzieleniu kredytu, sporządzonej w Warszawie dnia 16.10.2002 r., poprzez wymianę not /zmiana załącznika/

      2005-02-17

      2005-02-18

      20.

      Umowa między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Radą Ministrów Serbii i Czarnogóry o udzieleniu kredytu w pomocy wiązanej

      2006-04-20

      2006-05-22

      21.

      Umowa między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Republiki Serbii o współpracy ekonomicznej

      2011-06-01

      2012-06-06

      22.

      Umowa o współpracy w dziedzinie obronności między Rządem Republiki Serbii i Rządem Rzeczypospolitej Polskiej

       

        2013-06-10

       

      Źródło: Internetowa baza traktatowa MSZ

       

       

      4. 2..Handel zagraniczny
       

      Od roku 2010 notujemy wyraźne ożywienie w handlu zagranicznym pomiędzy naszymi krajami. Na koniec 2012 r. wymiana towarowa pomiędzy Polską i Serbią wyniosła 469,3 mln EUR (wzrost o 24,3% w stosunku do roku porzedniego), w tym polski eksport: 362,2 mln EUR (wzrost o 31,7%) i import: 107,1 mln EUR (wzrost o 4,4%).

             

      Rok 2013 przynosi dalszy wzrost wolumenu obrotów handlowych. Wartość wymiany w okresie styczeń – kwiecień 2013  wyniosła 233,6 mln EUR , przy czym eksport 186,1  mln EUR, a import 47,5 mln EUR. Nadal utrzymuje się wysokie dodatnie saldo obrotów hz.                        

       

      Ważnym wydarzeniem w relacjach dwustronnych było podpisanie w dniu 1 czerwca 2011 r. w Warszawie Umowy o współpracy gospodarczej, która przewiduje m.in. reaktywowanie działania Komisji Mieszanej. Fakt ten będzie niewątpliwie czynnikiem dalszego rozwoju wzajemnych relacji ekonomicznych.

       

      Tabela nr 4. Główne pozycje towarowe w wymianie Polski z Serbią w 2012 r.  (mln EUR)
       

       

      Eksport

      Wartość

      Import

      Wartość

      Silniki spalinowe

      29,5

      Beczki i bębny aluminiowe

      24,5

      Części i akcesoria motoryzacyjne

      24,1

      Opony pneumatyczne

      10,7

      Artykuły higieny osobistej

      23,9

      Papier i tektura

      4,7

      Kotły parowe

      9,2

      Drut izolowany

      4,3

      Papier i tektura

      8,9

      Rudy i koncentrat cynku

      3,7

       

      Źródło: Ministerstwo Gospodarki

       

      4.3.Polskie inwestycje w Serbii
       

      2012 rok charakteryzuje  wzrost wartości polskich inwestycji w Serbii. Zgodnie z danymi NBS ich wartość ukształtowała się na poziomie 734 tys. EUR (bezpośrednie inwestycje zagraniczne netto w Serbii ogółem – około 210,4  mln. EUR). Do grona najwiekszych inwestorów należą TELE-FONIKA Kable S.A., która przejęła serbską fabrykę kabli - Fabrika Kablova Zaječar oraz GTC (budownictwo). Odnotowano także polskie inwestycje w sektorze IT. Grupa Assecco Poland przejęła 3 wiodące spółki serbskie z tego sektora.

      Tablica nr 5. Polskie inwestycje w Republice Serbii na tle inwestycji ogółem

       

       

      2010

      2011

      2012

      I-III 2013

      Ogółem w mln. EUR

      830,5

      1.798,5

      210,4

      148,4

      Polska w mln. EUR

      2,3

      0,092

      0,734

      0,242

       

       Źródło: Narodowy Bank Serbii

       

      4.4. Współpraca samorządów lokalnych

      Współpraca między samorządami serbskimi i polskimi stopniowo się poszerza. Zgodnie z informacjami Ambasady kontakty zostały nawiązane przez:

        

       

       

      POLSKA

      SERBIA

      1.

      Bydgoszcz

      Kragujevac

      2.

      Bytom

      Krupanj

      3.

      Wałbrzych

      Čačak[1]

      4.

      Łódź

      Nowy Sad

      5.

      Płock

      Loznica

       

       

      W ramach programu unijnego „Exchange”[2]współpracowały ze sobą:

       

       

      POLSKA

      SERBIA

      1.

      Bytom

      Pirot, Krupanj

      2.

      Łódź

      Titel

      3.

      Piotrków Trybunalski

      Żagubica

       

      Źródło: Program Exchange,  www.exchange.org.rs

      Wartość środków finansowych przeznaczonych na realizację polsko-serbskich projektów samorządowych w ramach tego programu wyniosła 343.810 tys. EUR.



      [1] Zostały nawiązane wstępne kontakty i wymieniona oficjalna korespondencja o możliwościach nawiązania współpracy.

      [2] Program EXCHANGE finansowany był przez Unię Europejską w ramach CARDS na 2004 r. (całkowita wartość programu - 5,3 mln. EUR). Realizacja programu została rozpoczęta w styczniu 2005 i planowe jej zakończenie przewidywano na grudzień 2007.

       

       

      Dostęp do rynku


       

      5.1 Dostęp do rynku dla polskich towarów i usług

       

      Główne zasady prowadzenia handlu zagranicznego z podmiotami mającymi swe siedziby w Serbii są uregulowane przepisami ustaw o handlu zagranicznym (“Sl. glasnik RS”, br. 36/2009), o operacjach walutowych  (“Sl. glasnik RS”, br. 62/2006) oraz w Kodeksie Celnym (“Sl. glasnik RS”, br. 73/2003, 61/2005, 85/2005 - dr. zakon, 62/2006 - dr. zakon i 63/2006 - ispr. dr. zakona).

       

      Ustawa o handlu zagranicznym reguluje zasady dokonywania eksportu i importu towarów zgodnie z zasadami WTO i przepisami UE.  Handel zagraniczny uzbrojeniem, sprzętem wojskowym i towarami o podwójnym przeznaczeniu reguluje inna ustawa.

       

      Na początku grudnia 2009 r. UE podjęła decyzję o odmrożeniu jednej części Porozumienia o Stowarzyszeniu i Stabilizacji a mianowicie Przejściowego Porozumienia Handlowego z Serbią. Porozumienie to przynosi potwierdzenie wieloletniej praktyki zwolnionego z cła eksportu towarów serbskich na rynek UE (od 2000 r.). Ponadto umożliwia stopniowe (obniżanie stawki  celnej na poszczególne produkty do poziomu 0% w przeciągu kolejnych 5 lat) otwieranie rynku serbskiego na produkty pochodzące z UE. Eksport większości towarów nie jest regulowany, jednak wymagane są pozwolenia na wywóz towarów, obrót którymi stanowi przedmiot umów i konwencji międzynarodowych (uzbrojenie, narkotyki itp.).

       

      W 2000 r. Serbia podpisała umowę o wolnym handlu z Rosją i jest jedynym państwem spoza WNP, korzystającym z takiego statusu w relacjach z tym krajem. Serbia posiada także Porozumienie o Wolnym Handlu z Białorusią, Kazachstanem i Turcją oraz jest członkiem Środkowoeuropejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (CEFTA). Ponadto Serbia ma możliwość bezcłowego eksportu ponad 4,650 produktów na rynek USA (http://www.ustr.gov/trade-topics/trade-development/preference-programs/generalized-system-preference-gsp).

       

      5.2 Dostęp do rynku pracy. Świadczenie usług i zatrudnienie obywateli RP.

       

      Zatrudnianie obcokrajowców regulują ustawy: o warunkach nawiązywania stosunku pracy z obywatelami innych krajów (Sl. list SFRJ .br.11/78,64/89, i sl SRJ. br. 42/92, 24/94, 28/96 i 101/05) oraz o zatrudnieniu i ubezpieczeniach w przypadku bezrobocia (Sl. glasnik br.71/2003).

      Zgodnie z przepisami obowiązującymi w Serbii:

      • obcokrajowiec może zostać zatrudniony i pracować w Serbii, jeżeli dysponuje pozwoleniem na pracę i pod warunkiem, że jego zatrudnienie zostało zgłoszone zgodnie z ustawą;
      • pozwolenie na pracę może zostać wydane obcokrajowcowi, który ma prawo pobytu stałego lub tymczasowego;
      • obcokrajowiec dysponujący pozwoleniem na pracę może wykonywać tylko tę pracę, na którą zostało wydane pozwolenie (określa ono rodzaj działalności i czas wykonywania);
      • bez pozwolenia obcokrajowiec może nawiązać stosunek pracy w zakresie przewidzianym umowami: o współpracy technicznej i w zakresie prowadzenia działalności gospodarczej, o długookresowej współpracy produkcyjnej, o przenoszeniu technologii oraz o inwestycjach zagranicznych.

      Rząd Serbii corocznie ustala limit pozwoleń na pracę, ograniczając tym samym liczbę obcokrajowców na serbskim rynku pracy.

      Obcokrajowcy mogą świadczyć usługi na terytorium Serbii w zakresie przewidzianym przepisami określającymi świadczenie poszczególnych rodzajów usług.

      Zakładanie przedstawicielstw przedsiębiorstw zagranicznych jest uregulowane rozporządzeniem o rejestracji przedstawicielstwa zagranicznego w rejestrze podmiotów gospodarczych Agencji Rejestru Gospodarczego, Sl.gl. RS br. 114/05).

       

      5.3 Nabywanie i wynajem nieruchomości.

       

      Kwestię własności nieruchomości i obrotu nimi regulują następujące ustawy:

      • o planie zagospodarowania przestrzennego i budownictwie (“Sl.gl. RS” nr 47/03, z poprawkami 2006 r.);
      • o obrocie nieruchomościami (Sl.gl. RS nr 42/1998);
      • o inwestycjach zagranicznych (Sl.gl. RS nr 3/2002)
      • o państwowym pomiarze gruntów, hipotece i księgach wieczystych (Sl. gl. RS nr br. 83/92, 12/96, 15/96, 25/2002)

      W przygotowaniu znajduje się ustawa o reprywatyzacji.

       

      Zagraniczna osoba prawna lub fizyczna może nabyć własność nieruchomości w Serbii, zgodnie z przepisami ustawy o inwestycjach zagranicznych.

       

      W Serbii wyróżnia się grunty rolne (użytki, w tym: pola, ogrody, winnice, pastwiska, sady oraz nieużytki: wszystkie pozostałe) i budowlane (państwowe z mocy ustawy o przeznaczeniu na budowę obiektów publicznych typu szkoły, drogi, parki, obiekty infrastrukturalne oraz pozostałe pod budowę obiektów mieszkalnych, biurowych, handlowych, usługowych i przemysłowych[1]).

       

      Grunty budowlane można nabyć poprzez:

      • uzyskanie pozytywnej decyzji Dyrekcji ds. Miejskich Gruntów Budowlanych, która przygotowuje listę gruntów do sprzedaży i przekazuje je, na ściśle określonych warunkach, w użytkowanie wieczyste zainteresowanym inwestorom (maks. okres - 99 lat z możliwością przedłużenia);
      • przejęcie firmy w postępowaniu upadłościowym lub prywatyzacyjnym;
      • kupno gruntów budowlanych od dotychczasowego właściciela (pod warunkiem uregulowanych stosunków własnościowych);
      • kupno gruntów rolnych i przekształcenie ich w teren budowlany (najczęściej stosowane przy projektach związanych z sektorem rolnym, np. budowa fabryki przetwórstwa produktów rolnych).

      Podmiot zagraniczny może także nabyć prawo użytkowania wieczystego lub dzierżawy gruntów budowlanych.

      Wśród problemów nadal wymagających rozwiązania, określonych jako bariery dla napływu kapitału zagranicznego[2], wymienia się m.in.:

      • pozostawanie gruntów budowlanych prawie wyłącznie we własności państwa;
      • brak wolnych większych działek gruntu w centrach miast (zwł. Belgrad);
      • nie wdrożono przepisów art. 86 ustawy o planie zagospodarowania przestrzennego i budownictwie, dotyczące wygaśnięcia prawa użytkowania, jeśli w określonym terminie nie zbudowano planowanego obiektu;
      • brak ustawy o prawie własności samorządów terytorialnych, która regulowałaby ich odpowiedzialność w zakresie dysponowania terenami budowlanymi;
      • ceny minimalne na grunty miejskie są ustalane administracyjnie a nie rynkowo.

      Zgodnie z danymi Transparency International dotyczącym poziomu korupcji w 179 krajach w 2007 roku Serbia zajęła  79 miejsce (bezpośrednio po Arabii Saudyjskiej, a przed Trynidadem i Tobago oraz Bośnią i Hercegowiną) ze wskaźnikiem na poziomie 3,4 pkt.

       

      5.4 System zamówień publicznych.

       

      System zamówień publicznych w Serbii reguluje ustawa o zamówieniach publicznych (Sl.gl. RS nr 39/2002, 43/2003 i 55/2004) i zarządzenie ministra finansów o obowiązkowych dokumentach konkursowych w procedurze zamówień publicznych (Sl. gl. RS nr. 98/2004).

       

      Przewidziano w nich m.in. warunki, sposób i procedurę zakupu towarów i usług w przypadku, gdy zamawiającym są podmioty sektora publicznego (organy administracji państwowej, urzędy, instytucje i in.).

       

      Zgodnie z ustawą, na wniosek ministrów finansów i gospodarki rząd Serbii co 6 miesięcy zatwierdza listę podmiotów mogących zgłaszać zamówienia publiczne. Zamawiający może rozpocząć procedurę zamówień publicznych, jeśli dane zamówienie jest przewidziane w planie zamówień i na jego realizację zagwarantowano środki w budżecie centralnym, prowincji autonomicznej lub samorządu lokalnego albo w planie finansowym - zgodnie z ustawą o systemie budżetowym.

       

      Instytucją odpowiedzialną jest Urząd Zamówień Publicznych.

       

      Ogłoszenie o zamówieniu publicznym ogłasza się w „Službenim Glasniku”[3], a jeśli wartość zamówienia przekracza 3 mln. RSD (towary i usługi) lub 15 mln. RSD (roboty), ogłoszenie to zamieszcza się także w prasie codziennej o zasięgu ogólnokrajowym. Ogłoszenia zamieszczane są także na stronie internetowej Urzędu.

       

      Jeśli wartość zamówienia przekracza 12 mln. RSD (towary i usługi) lub 120 mln. RSD (roboty), zamawiający przygotowuje je również w języku obcym, który zwyczajowo jest przyjęty w handlu międzynarodowym. Oferent przygotowuje swoją ofertę w języku, w którym została ogłoszona dokumentacja konkursowa lub który został wskazany przez zamawiającego w tej dokumentacji. Wartości zamieszczone w zamówieniu i ofertach muszą być przedstawione w dinarach, chyba że zamawiający zażąda przedstawienia ich w walucie obcej, przy czym do przeliczenia będzie wykorzystany odpowiedni średni kurs dewizowy Narodowego Banku Serbii z dnia otwarcia oferty. W przypadku, gdy wartość zamówienia publicznego przekracza 300 mln. RSD oferent jest zobowiązany do przedstawienia zamawiającemu oferty i jej kopii w dwóch osobnych kopertach.

       

      Postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego jest otwarte (nieograniczone). Może mieć jednak także charakter kwalifikowany bądź przewidywać negocjacje. Czas na dostarczenie oferty w postępowaniu otwartym nie może być krótszy niż 40 dni, licząc od dnia ogłoszenia zamówienia publicznego w dzienniku urzędowym Serbii (w postępowaniu skróconym termin ten wynosi 30 lub 22 dni).

       

      Jeśli zamawiający otrzymał przynajmniej dwie ważne oferty od dwóch różnych oferentów, którzy nie są podmiotami powiązanymi (zgodnie z ustawami o podatku od zysku przedsiębiorstw i o podatku dochodowym od osób fizycznych), może dokonać wyboru najlepszej oferty. Jednakże w przypadku, gdy wartość zamówienia publicznego przekracza 3 mln. RSD (towary i usługi) lub 15 mln. RSD (roboty) zamawiający może podjąć decyzję o udzieleniu zamówienia publicznego nawet gdy otrzymał tylko jedna ofertę, o ile odpowiada ona określonym w zamówieniu warunkom.

      Ochronę praw oferenta na wszystkich etapach postępowania o udzielenie zamówienia publicznego zapewnia Urząd Zamówień Publicznych poprzez Komisję ds. Ochrony Interesów/Praw Oferenta.

       

      5.5 Ochrona własności przemysłowej i intelektualnej.

       

      Sferę własności intelektualnej i przemysłowej oraz ochronę praw w tym zakresie reguluje szereg ustaw i przepisów szczegółowych, wśród nich ustawy o patentach (Sl. list SCG nr 32/2004), o markach handlowych (Sl. list SCG nr 61/04, w mocy od 1.01.2005 r.), o ochronie prawnej wzorów użytkowych (Sl. list SCG nr 61/04, - 24.12.2004 r.), o oznaczeniach geograficznych (Sl. list SCG nr 20/2006), o ochronie topografii układów scalonych (Sl. list SCG nr 61/2004), o prawie autorskim i prawach pokrewnych (Sl. list SCG nr 61/04 - 24.12.2004 r.), o specjalnych uprawnieniach w celu efektywnej ochrony własności intelektualnej (Sl.gl. RS nr 46/2006).

       

      Instytucją odpowiedzialną jest Urząd Ochrony Własności Intelektualnej z siedzibą w Belgradzie. 

       

      Ustawa o specjalnych uprawnieniach w celu efektywnej ochrony własności intelektualnej stanowi przygotowanie do akceptacji klauzul Trias i dyrektyw UE, odnoszących się do wprowadzenia instrumentów administracyjno-prawnych, które zapewnią efektywne wdrażanie nowych, wyższych standardów ochrony własności intelektualnej (WI).

      W związku z tym, że w regulacjach dotyczących ochrony własności intelektualnej poruszany jest aspekt karny, w styczniu 2006 roku do serbskiego kodeksu karnego został wprowadzony dział dotyczący przestępstw przeciwko WI.

      Osoby prawne i fizyczne (krajowe i zagraniczne) mogą domagać się ochrony swoich praw w postępowaniach:

      • cywilnym                   - przed sądami gospodarczymi i powszechnymi;
      • administracyjnym       - za pośrednictwem organów kontrolnych, celnych i in.;
      • karnym                       - w prokuraturze i przed sądami karnymi.

       

      Po uchwaleniu dwóch ostatnich ustaw: o rodzajach ziół i o ochronie informacji nieujawnionych do wiadomości powszechnej (oba projekty są w toku prac legislacyjnych) obszar własności intelektualnej będzie w pełni uregulowany prawnie.

       

      Link: WWW.pks.komora.net/Default.aspx?alias=PKS.komora.net?zakonodavstvo

      zawiera krótkie opisy regulacji prawnych dotyczących aktywności inwestorów zagranicznych na danym rynku, a także kwestie podatkowe wraz z odnośnikami do odpowiednich ustaw. Ponadto odnośnik : „Doneti propisi” (uchwalone przepisy) odsyła do strony internetowej Narodowego Parlamentu Serbii, gdzie dostępne są teksty obowiązujących ustaw.



      [1] Grunty te w większości tez pozostają we własności państwowej.

      [2] Rada Inwestorów Zagranicznych:  www.fic.org.rs

      [3] Odpowiednik „Dziennika Ustaw”

       

       

      Przydatne linki i kontakty


       

       

       

      6.1.Ministerstwa i urzędy centralne.

       

      www.srbija.gov.rs  – strona rządowa Serbii, na której podane są najważniejsze

      instytucje państwowe, wśród nich:

      www.mfp.gov.rs – Ministerstwo Finansów i Gospodarki

      www.mp.gov.rs  – Ministerstwo Rolnictwa, Leśnictwa i Gospodarki Wodnej

      www.mi.gov.rs   – Ministerstwo Transportu

      www.nbs.rs  – Narodowy Bank Serbii

       - www.upravacarina.rs  – Urząd Celny Serbii,

      - www.poreskauprava.gov.rs  – Urząd Skarbowy Serbii

      - www.seio.gov.rs  – Urząd Integracji Europejskiej

      - www.nsz.gov.rs  – Krajowy Urząd Zatrudnienia

      - www.zis.gov.rs  – Urząd Ochrony Własności Intelektualnej

      - www.ujn.gov.rs  – Urząd Zamówień Publicznych

       

      6.2.Agencje.

       

      - www.siepa.gov.rs  – Serbska Agencja Promocji Inwestycji i Eksportu (SIEPA)

      - www.sme.gov.rs  – Agencja Rozwoju MŚP i Przedsiębiorczości

      - www.priv.rs  – Agencja Prywatyzacji

      - www.apr.gov.rs  – Agencja Rejestru Gospodarczego

      - WWW.korupcija.gov.rs  - Agencja ds. Walki z Korupcją

       

       

      6.3. Transport.

      - www.plovput.co.rs  – Dyrekcja żeglugi Śródlądowej

      - www.zeleznicesrbije.com  – Koleje Serbskie

      - www.putevi-srbije.rs  – Przedsiębiorstwo Państwowe „Drogi Serbii”

       

      6.4. Instytucje i organizacje gospodarcze.

      - www.fic.org.rs  – Rada Inwestorów Zagranicznych

      - www.pks.rs  – Izba Gospodarcza Serbii

      - www.serbian-business-club.r s – Serbski Business Club

       

       

      6.5. Strefy wolnocłowe.

      - www.szsu.co.rs  – Strefa Wolnocłowa Subotica

      - www.szns.co.rs  – Strefa Wolnocłowa Nowy Sad

      - www.freezonepirot.com  – Strefa Wolnocłowa Pirot

      - www.zrenjanin.rs - Strefa Wolnocłowa Zrenjanin

       

      6.6. Targi

      - www.sajam.co.rs – Targi w Belgradzie

      - www.sajam.net –Targi w Nowym Sadzie

       

      6.7. Bazy danych i wyszukiwarki

      - www.hranaipice.com – strona dotycząca przemysłu rolno-spożywczego

      - www.namestaj.rs – meblarstwo

      - www.gradjevinarstvo.rs - budownictwo

      -  www.yellowpages.rs

       

      6.8. Turystyka

      - www.serbia-tourism.org – Turystyczna Organizacja Serbii

      - www.yuta.rs - Narodowe Stowarzyszenie Agencji Turystycznych

       

       

      Opracował: A. Świeżaczyński -  I  Radca

      29 października 2013 (ostatnia aktualizacja: 31 października 2013)

      Drukuj Drukuj Podziel się treścią: