close

  • Polsce – służyć, Europę – tworzyć, Świat – rozumieć

     

  • SŁOWACJA

  • Słowacja

    •  

       Informacje o kraju


       

      1.Informacje ogólne

      1.1. Położenie geograficzne, ludność, obszar, stolica, język urzędowy

      Położenie geograficzne: Republika Słowacka (Slovenská republika) państwo położone w Europie Środkowej, od 1 maja 2004 r. jest członkiem Unii Europejskiej, a od 29 marca 2004 r. NATO. Słowacja jest państwem śródlądowym, nie ma dostępu do morza. Graniczy z: Republiką Czeską (252 km), Rzecząpospolitą Polską (541 km), Republiką Węgierską (669 km), Ukrainą (98 km) i Austrią (107 km). Łącznie długość granicy państwowej wynosi 1720 km. Słowacja jest krajem w większości górskim: 61% jej powierzchni zajmują pasma Karpat Zachodnich (Tatry, Białe Karpaty, Małe Karpaty, Niskie Tatry) i Karpat Wschodnich (Bieszczady). Najwyższym punktem Słowacji jest położony w Tatrach szczyt Gerlach (2655 m.n.p.m.). W Karpatach występują rozległe kotliny śródgórskie, z których największymi są: Kotlina Koszycka i Kotlina Liptowska. Tereny nizinne zajmują stosunkowo niewielką część powierzchni kraju. Stanowią je trzy duże niziny: Nizina Zahorska, Nizina Naddunajska i Nizina Wschodniosłowacka. Na Nizinie Wschodniosłowackiej znajduje się najniższy punkt powierzchni państwa przy rzece Bodrog (94,7 m.n.p.m.).

      Administracyjnie Słowacja dzieli się na osiem województw (krajów) i 79 powiatów (okresów), które dzielą się na 2.891 gmin (obce). Jednostki administracyjne szczebla wojewódzkiego i gminnego są również jednostkami samorządu terytorialnego.

      Ludność: Według stanu na dzień 31.03.2013 r. Słowacja liczyła 5 410 728 mieszkańców, w tym 51,3% kobiet (dane Urzędu Statystycznego RS). Gęstość zaludnienia - 110 osób/km2. Narodowości zamieszkujące Słowację to: Słowacy (85,8%), Węgrzy (9,7%), Romowie (1,7%) (dane te nie odzwierciedlają realnej sytuacji ponieważ w większości Romowie deklarują przynależność do innych narodowości – węgierskiej albo słowackiej). Wg szacunków w RS Romowie stanowią 7%, Czesi 0,8% oraz Rusini (Łemkowie), Ukraińcy, Rosjanie, Niemcy, Polacy i inni (2%). W pierwszym kwartale 2013 r. było na Słowacji 70 727 cudzoziemców z zarejestrowanym pobytem (w tym 6 904 Polaków).

      Obszar: 49 035 km2.

      Stolica państwa: - Bratysława (426 000 mieszkańców).

      Język urzędowy: - słowacki. Na całym terytorium kraju można posługiwać się językiem czeskim, natomiast z uwagi na liczną mniejszość węgierską zamieszkującą przede wszystkim południe Słowacji używany jest tam także język węgierski. W kontaktach handlowych najczęściej używane są języki: angielski, niemiecki i w mniejszym stopniu rosyjski.

      1.2. Warunki klimatyczne

      Słowacja położona jest w strefie klimatu umiarkowanego, w którym zaznaczają się wyraźnie cztery pory roku. Przeciętna temperatura dzienna wynosi zimą -2˚C a latem +21˚C. Najchłodniejszym miesiącem roku jest styczeń, najcieplejszymi są lipiec i sierpień. Ilość opadów wynosi od 400 mm do 1200 mm rocznie. Na najwyżej położonych terenach śnieg utrzymuje się 130 dni w roku.

      1.3. Główne bogactwa naturalne

      Na Słowacji wydobywany jest węgiel brunatny, rudy manganu, niewielkie ilości rud żelaza, miedzi, rtęci, antymonu, magnezytu, kamień budowlany, ropa naftowa (ok. 2% zapotrzebowania kraju). Na wschodzie Słowacji znajdują się znaczne pokłady rudy uranu. Słowacja posiada również zasoby alginitu (wyjątkowe w skali światowej). Minerał ten posiada duży potencjał wykorzystania w rolnictwie, przy regeneracji środowiska oraz w kosmetyce i farmacji między innymi dzięki jego zdolności zatrzymywania wody.

       

      1.4. System walutowy, kurs i wymiana

      Od 1.01.2009 r. oficjalną walutą na Słowacji jest euro. Zastąpiło ono słowacką koronę (Sk/SKK). W lipcu 2008r. Rada Ministrów UE określiła kurs konwergencji SKK w  stosunku do EUR na poziomie 30,1260 SKK/EUR. Jedno EUR dzieli się na 100 centów (1 EUR=100c).W obiegu są banknoty o nominałach; 500, 200, 100, 50, 20, 10 i 5 EUR oraz monety o nominałach: 2 i 1 EUR, 50, 20, 10, 5 centów oraz 2 i 1 cent.

      1.5. Religia

      Struktura wyznaniowa Słowacji: wierzący (85,0 %) w tym wyznanie: rzymskokatolickie (68,9%), ewangelicko-augsburskie (6,9%), greckokatolickie (4,1%), kościół zreformowany (2,0%),  prawosławni (0,9%) i następnie nieokreślone (2,2%). Bez wyznania jest 13,0 % obywateli. Pozostałe 2% obywateli odmówiło odpowiedzi.  

      1.6. Infrastruktura transportowa

      W Republice Słowackiej realizowany jest program budowy autostrad i dróg ekspresowych, których sieć docelowo będzie wynosiła 685 km autostrad i 1175 km dróg ekspresowych. Obecnie użytkowanych jest ok. 415 km autostrad i 246 km dróg ekspresowych. Priorytetem i jednocześnie najdłuższą autostradą będzie D1 (Bratysława – Żylina - Preszów - Koszyce - granica RS/Ukraina) o długości 513 km. Przewidywane ukończenie autostrady jest przesuwane i aktualnie mówi się o 2018 r. (aktualnie autostradą połączone są Bratysława – Żylina) i następnie kilka krótszych odcinków. Autostradą i drogą szybkiego ruchu połączone są również Bratysława – Bańska Bystrzyca (około 225 km). Interesujący stronę polską odcinek autostrady D-3 Żylina-Skalite (do granicy z Polską) ma być ukończony do 2019 r.

      Połączenia kolejowe na Słowacji zapewniają koleje państwowe i regionalne. Całkowita długość sieci wynosi 3622 km, z czego 3512 km to koleje o standardowej szerokości torów, 50 km koleje wąskotorowe oraz 100 km szerokotorowe. Z całkowitej długości sieci kolejowej 1536 km jest zelektryfikowana a 2125 km jest nie zelektryfikowana. Aktualnie jest przeprowadzana modernizacja kolei w ramach budowy korytarza kolejowego na trasie z Bratysławy do Koszyc przez Żylinę z połączeniem do Republiki Czeskiej  przez Jabłonków. Jedyna kolej szerokotorowa prowadzi z Użhorodu na Ukrainie od granicy ukraińsko-słowackiej do Koszyc. Na Słowacji znajduje się 6 lotnisk międzynarodowych: Bratysława, Koszyce, Poprad-Tatry, Pieszczany, Żylina i Sliacz. Regularne loty międzynarodowe prowadzone są z lotnisk w Bratysławie i Koszycach.

      Na Słowacji w użytkowaniu są cztery tory żeglugi śródlądowej: Dunaj (172 km), Morawa (6 km), Wag (79 km) i Bodrog (8 km).

      Granice Republiki Słowackiej z Czechami, Polską, Austrią i Węgrami od 21 grudnia 2007r. są wewnętrznymi granicami Strefy Schengen. Na granicach tych nie ma kontroli paszportowej ani celnej. Granicą zewnętrzną Unii jest granica słowacko-ukraińska, na której jest dokonywana kontrola celna i paszportowa.

      1.7. Obowiązek wizowy

      Obowiązkowi wizowemu na Słowację podlegają wszystkie osoby oprócz:

      • obywateli UE,
      • obywateli państw: Albania, Andora, Antiqua i Barbuda, Antyly Holenderskie, Argentyna, Aruba, Australia, Bahama, Barbados, Bośnia i Hercegowina (paszporty biometryczne), Brazylia, Brunei, Czarnogóra (paszporty biometryczne), Gwatemala, Honduras, Hongkong, Chile, Izrael, Japonia, Kanada, Kostaryka, Macao, Macedonia, Malezja, Mauricius, Meksyk, Monako, Nowa Zelandia, Nikaragua, Panama, Paragwaj, Republika Koreańska, Salwador, San Marino, Serbia, Seszele, Singapur, Święty Krzysztof i Nevis, Tajwan, USA, Urugwaj, Watykan, Wenezuela.

      Szczegółowe informacje na temat długości pobytu bez wiz są dostępne na www.mzv.sk

      1.8. Wykaz świąt państwowych

      • 1 stycznia - Święto Ustanowienia Republiki Słowackiej,
      • 6 stycznia - Objawienie Pańskie (Święto Trzech Króli) ,
      • Wielki Piątek oraz Poniedziałek Wielkanocny,
      • 1 maja – Święto Pracy,
      • 8 maja – Dzień Zwycięstwa nad Faszyzmem,
      • 5 lipca – Dzień Świętych Cyryla i Metodego - Patronów Europy,
      • 29 sierpnia – Święto Słowackiego Powstania Narodowego,
      • 1 września – Dzień Konstytucji Republiki Słowackiej,
      • 15 września – Święto Matki Boskiej Bolesnej,
      • 1 listopada – Święto Wszystkich Świętych,
      • 17 listopada – Dzień Walki o Wolność i Demokrację,
      • 24 grudnia – Wigilia Bożego Narodzenia ,
      • 25 grudnia – Boże Narodzenie,
      • 26 grudnia – Św. Szczepana Pierwszego Męczennika.

       

      System administracyjny


       

      2.1. Ustrój polityczny

       

      Słowacja jest republiką demokratyczną o systemie rządów parlamentarno – gabinetowych (powstała 1 stycznia 1993 r.). Obecnie obowiązuje konstytucja uchwalona w dniu 1 września 1992 r. Na czele państwa stoi prezydent, który od 1999 r. jest wybierany w wyborach powszechnych na pięcioletnią kadencję. Władzę wykonawczą obok prezydenta sprawuje premier. Stoi on na czele rządu posiadającego poparcie większości jednoizbowego parlamentu – 150-osobowej Rady Narodowej Republiki Słowackiej. Zarówno rząd, jak i prezydent w drodze referendum mogą zostać odwołani przez społeczeństwo.

      Prezydent – Andrej Kiska (od 15 czerwca 2014 r.)

      Premier – Robert Fico (od 4 kwietnia 2012 r. zwycięzca wyborów parlamentarnych 5 marca 2016)

      Partie polityczne w parlamencie obecnej kadencji (na podstawie wyborów parlamentarnych z dnia 5 marca 2016 r.):

      Kierunek - Socjaldemokracja (SMER-SD) – przewodniczący Robert Fico, (49 posłów, 28,3%),

      Wolność i Solidarność (SaS) – przewodniczący Richard Sulik, (21 posłów, 12,1%).

      Zwykli Ludzie i Niezależne Osobistości-NOVA (OĽaNO-NOVA) - przewodniczący Igor Matovicz, (19 posłów, 11,0%),

      Słowacka Partia Narodowa (SNS) – przewodniczący Andrej Danko (15 posłów, 8,6%),

      Ludowa Partia Nasza Słowacja (ĽS Naše Slovensko)  – przewodniczący Marian Kotleba (14 posłów, 8,0%),

      Jesteśmy Rodzina (Sme rodina) – przewodniczący Boris Kollár, (11 posłów, 6,6%),

      Most – Hid – przewodniczący Bela Bugar, (11 miejsc, 6,5%),

      #Sieć (#Sieť) – przewodniczący Radoslav Procházka, (10 posłów, 5,6%).

       

      2.2. Władza ustawodawcza

       

      Władzę ustawodawczą stanowi Rada Narodowa RS (słow. Národná rada Slovenskej republiky, w skrócie: Národná rada). Jest to jednoizbowy parlament, w skład którego wchodzi 150 posłów, wyłanianych w wyborach powszechnych, równych, bezpośrednich i tajnych na czteroletnią kadencję. Czynne prawo wyborcze posiadają osoby powyżej 18 roku życia, a bierne powyżej 21 roku życia. Do najważniejszych kompetencji Rady Narodowej,  należy: stanowienie najwyższych aktów prawnych i nadzór nad ich wykonywaniem, wyrażanie zgody na ratyfikację umów międzynarodowych, uchwalenie budżetu, wyrażenie rządowi wotum zaufania, przedstawianie prezydentowi kandydatur na sędziów Sądu Konstytucyjnego i powoływanie prezesa Najwyższego Urzędu Kontroli SR (odpowiednik polskiego NIK). Pracami Rady Narodowej kieruje Przewodniczący i jego zastępcy.

       

      2.3. Władza wykonawcza

       

      Prezydent Słowacji wybierany jest w wyborach powszechnych na pięcioletnią kadencję, z możliwością jednej reelekcji. Kandydatów zgłasza przewodniczącemu Rady Narodowej (Parlament) grupa min. 15 posłów albo 15 000 obywateli. Kandydat musi mieć najpóźniej w dniu wyborów ukończone 40 lat. Prezydent w słowackim systemie konstytucyjnym posiada stosunkowo ograniczone kompetencje. Do najważniejszych z nich należą: reprezentowanie państwa w stosunkach międzynarodowych, mianowanie i odwoływanie ambasadorów, mianowanie premiera i na jego wniosek poszczególnych ministrów, prawo weta wobec ustaw uchwalanych przez Radę Narodową. Ponadto ma prawo rozwiązać Radę Narodową, a także rozpisać referendum. W przypadku aktów urzędowych wydawanych przez prezydenta nie jest potrzebna kontrasygnata premiera. W dniu 29 marca 2014 r. w Republice Słowackiej odbyły się wybory prezydenckie, w których zwyciężył bezpartyjny kandydat Andrej Kiska. Andrej Kiska objął urząd prezydenta 15 czerwca 2014 r. i zastąpił prezydenta Ivana Gaszparowicza,  który urząd prezydenta RS pełnił przez dwie kadencje.

       

      Rząd stanowi najwyższy organ władzy wykonawczej na Słowacji. Składa się z premiera, który kieruje jego pracami, wicepremierów i ministrów. Premier mianowany jest przez prezydenta. Na wniosek premiera prezydent powołuje ministrów. Premier zobowiązany jest przedstawić w ciągu 30 dni od dnia powołania deklarację programową Radzie Narodowej, która udziela rządowi wotum zaufania. Rząd m.in. uchwala projekty ustaw, wyznacza kierunki swojej polityki i realizuje je, zawiera umowy międzynarodowe. Do rządu należą sprawy polityki państwa niezastrzeżone dla innych organów państwowych oraz samorządu terytorialnego (domniemanie kompetencji). Za swoją działalność rząd ponosi odpowiedzialność przed Radą Narodową. Może ona wyrazić wotum nieufności wobec całego składu rządu albo poszczególnych ministrów.

       

      2.4. Struktura administracji gospodarczej

       

      W dniu 1 listopada 2010 r. weszła w życie nowelizacja  ustawy o działach administracji rządowej, na mocy której ponownie powstało Ministerstwo Środowiska oraz zmieniły się kompetencje Ministerstwa Gospodarki i Budownictwa, Ministerstwa Transportu, Poczt i Telekomunikacji, Ministerstwa Kultury i Turystyki oraz Ministerstwa Rolnictwa, Środowiska i Rozwoju Regionalnego.

       

      Ministerstwo Środowiska przejęło kompetencje dotyczące ochrony środowiska od Ministerstwa Rolnictwa, Środowiska i Rozwoju Regionalnego, które otrzymało nową nazwę Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Zadania z zakresu rozwoju regionalnego zostały  przekazane wraz z kompetencjami dotyczącymi budownictwa, należącymi wcześniej do Ministerstwa Gospodarki i Budownictwa (obecnie Ministerstwo Gospodarki) do nowopowstałego Ministerstwa Transportu, Budownictwa i Rozwoju Regionalnego. Do kompetencji tego resortu należy również turystyka, będąca wcześniej w gestii Ministerstwa Kultury i Turystyki (obecnie Ministerstwo Kultury) oraz koordynacja  wykorzystywania funduszy europejskich.

       

      Ministerstwo Gospodarki oprócz problematyki budownictwa, straciło również na rzecz Ministerstwa Spraw Zagranicznych kompetencje w zakresie nadzorowania działających za granicą Wydziałów Ekonomiczno – Handlowych.

      Administrację gospodarczą Republiki Słowacji tworzą obecnie m.in. następujące instytucje: Ministerstwo Spraw Zagranicznych, Ministerstwo Gospodarki, Ministerstwo Finansów, Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi, Ministerstwo Transportu, Budownictwa i Rozwoju Regionalnego, Słowacka Agencja Rozwoju Inwestycji i Handlu (SARIO), Bank Eksportowo-Importowy Republiki Słowackiej (Eximbanka), Słowacki Bank Gwarancji i Rozwoju (SZRB),  Państwowa Agencja Rozwoju Małej i Średniej Przedsiębiorczości  (NARMSP) oraz Słowacka Agencja Ruchu Turystycznego (SACR), a także Wydziały Ekonomiczno-Handlowe Ambasad RS.

      Ministerstwo Spraw Zagranicznych RS uczestniczy w koordynowaniu i kierowaniu działalnością centralnych organów administracji państwowej w zakresie współpracy Słowacji z zagranicą i organizacjami międzynarodowymi (z dniem 1.07.2016r. Słowacja przejmie Prezydencję w UE). W zakresie działań o charakterze gospodarczym MSZ koordynuje działalność Wydziałów Ekonomiczno-Handlowych Ambasad RS. W czerwcu 2011 roku w ramach zmian w dyplomacji ekonomicznej Ministerstwo Spraw Zagranicznych Słowacji podjęło decyzję o likwidacji wydziałów ekonomiczno-handlowych, które działały w strukturze ambasad w 15 krajach, głównie unijnych, w tym w Warszawie.

       

      W celu osiągnięcia lepszej jakości usług dla przedsiębiorców od 1 stycznia 2011r. uruchomione zostało Biznesowe Centrum Informacyjne (BCI), którego jednym z głównych zadań jest informowanie zainteresowanych, za pomocą specjalnie uruchomionej linii telefonicznej i adresu mailowego, o usługach świadczonych przez słowacki MSZ za pośrednictwem przedstawicielstw dyplomatycznych w zakresie wspierania eksportu słowackich towarów i usług, napływu inwestycji zagranicznych, tworzenia powiązań kooperacyjnych i spółek joint-venture. BCI reaguje na różne zapytania dotyczące szerokiego spektrum informacji handlowo-ekonomicznych m.in.: specyfiki poszczególnych krajów, imprez wystawienniczo-targowych, przetargów, uregulowań prawnych z zakresu prawa handlowego. Na stronie www BCI http://www.mzv.sk/sk/zahranicna__politika/podnikajme_v_zahranici-uvod), znajdują się m.in. aktualne informacje ekonomiczne opracowane przez ambasady, przegląd planowanych przedsięwzięć o charakterze ekonomicznym, dane dotyczące eksportu i importu itp.

      Ministerstwo Gospodarki RS (MG) jest centralnym organem administracji państwowej. Podejmuje decyzje, opracowuje programy i realizuje zadania związane ze wspieraniem i promocją eksportu i inwestycji, opracowuje rządowe programy związane z restrukturyzacją, modernizacją i rozwojem gospodarki oraz nadzoruje działania podległych mu instytucji.

       

      Ministerstwo Finansów RS jest centralnym organem administracji państwowej w zakresie finansów, podatków, składek i opłat oraz ceł. Odpowiada również za informatyzację społeczeństwa  koordynację pomocy państwowej. Składa propozycje w zakresie polityki finansowej i fiskalnej państwa, opracowuje analizy i prognozy finansowe, prowadzi politykę w zakresie zarządzania majątkiem skarbu państwa oraz w zakresie funkcjonowania rynku finansowego. Sprawuje nadzór nad rynkiem finansowym i ubezpieczeniami społecznym oraz Eximbankiem. Współodpowiada również za dysponowanie funduszami UE.  

       

      Agencja Rozwoju Inwestycji i Handlu (SARIO) podlega MG RS i ma za zadanie inicjować oraz realizować projekty związane z bezpośrednimi inwestycjami zagranicznymi na Słowacji, wspierać eksportową działalność słowackich firm, pomagać słowackim firmom w inwestowaniu za granicą oraz promować Słowację jako miejsce dla dokonywania inwestycji zagranicznych.

      Słowacka Agencja Turystyki (Slovenská agentura cestovného ruchu - SACR) została powołana w 1995 roku i podlega Ministerstwu Transportu, Budownictwa i Rozwoju Regionalnego. Jej celem jest realizacja marketingowych działań z zakresu promocji turystycznej Republiki Słowackiej.

       

      Bank Eksportowo-Importowy Republiki Słowackiej (Eximbanka) wspiera eksport słowackich wyrobów do krajów UE i OECD oraz do krajów rozwijających się na warunkach zabezpieczających zwrot udzielonych środków finansowych i zapewniających minimalizację ryzyk wynikających z operacji zarówno ubezpieczeniowych, kredytowych, gwarancyjnych jak i finansowych.

      Słowacki Bank Gwarancji i Rozwoju (SZRB) opracowuje i realizuje programy udzielania gwarancji kredytowych oraz oferuje kredyty dla przedsiębiorstw. Ministerstwo Finansów RS jest 100% udziałowcem SZRB.

      W ramach samorządu gospodarczego działają izby przemysłowo-handlowe oraz stowarzyszenia branżowe. Członkostwo w izbach nie jest obowiązkowe. Największą organizacją skupiającą słowackich przedsiębiorców jest Słowacka Izba Handlowo-Przemysłowa (SOPK), która posiada 9 oddziałów na terenie całej Słowacji (Bratysława, Trenczyn, Żylina, Koszyce, Preszów, Luczeniec, Bańska Bystrzyca, Nitra, Trnawa).

      W Żylinie działa Słowacko-Polska Izba Handlowa  (www.interbiznis.sk).

       

      2.5. Sądownictwo gospodarcze

       

      Na Słowacji sądownictwo jest dwuinstancyjne i niezawisłe. Sądownictwo obejmuje Sąd Najwyższy, który sprawuje zwierzchni nadzór nad sądami powszechnymi (okręgowymi, wojewódzkimi) i szczególnymi (sąd specjalny, sądy wojskowe). Wyjątkowy charakter, jako organ władzy sądowniczej ma Trybunał Konstytucyjny z siedzibą w Koszycach.

      Sądownictwo gospodarcze składa się z wydziałów gospodarczych (sądy gospodarcze) przy sądach okręgowych i wojewódzkich. Działają one na podstawie uregulowań prawnych zawartych w części szczególnej kodeksu postępowania cywilnego.

       

      Okręgowe sądy gospodarcze rozpoznają sprawy jako sądy pierwszej instancji. Wojewódzkie sądy gospodarcze rozpoznają sprawy jako sądy pierwszej instancji w przypadkach wskazanych w przepisach szczególnych, ponadto jako sądy drugiej instancji rozpoznają odwołania od orzeczeń sądów okręgowych. Odwołania od orzeczeń sądów wojewódzkich jako sądów pierwszej instancji rozpoznaje Sąd Najwyższy.

       

      Gospodarka


       

      Gospodarka Słowacji w 2016 roku

      (okres styczeń – grudzień 2016, w porównaniu do analogicznego okresu roku poprzedniego)

      (źródło danych: Urząd Statystyczny Republiki Słowackiej)

       

       

      3.1 Ogólna charakterystyka sytuacji gospodarczej

      Trwający popyt z zagranicy, który w czwartym kwartale kończył rok 2016 wzrostem o 6,3%, był główną przyczyną kontynuacji wzrostu PKB Słowacji. Na wzrost ten tylko nieznacznie wpłynął spadek popytu krajowego o 0,1%.  Ogólnie jednak można powiedzieć, że wzrost PKB był zgodny z oczekiwaniami analityków. Istnieje więcej przyczyn, dla których rok 2016 można uznać na Słowacji za rok sukcesu gospodarczego. Należą do nich m.in. spadek stopy bezrobocia, wzrost zatrudnienia, obniżanie defycitu finansów publicznych (w liczbach bezwzględnych i jednocześnie w ujęciu procentowym w stosunku do PKB Słowacji), skuteczna poprawa poboru podatków, szczególnie VAT. Nadal jednak problemem pozostają długi szpitali publicznych, coraz bardziej odczuwalny niedostatek kwalifikowanej siły roboczej w niektórych profesjach oraz regionach, brak reformy szkolnictwa oraz niekorzystne zmiany w strukturze społeczeństwa, zwiększające obciążenia słowackiego Zagrożeniem jest nadal zależność Słowacji od czynników zewnętrznych w zakresie  bezpieczeństwa energetycznego w tym od importu surowców energetycznych. 

      W porównaniu do prognozy PKB opublikowanej w lutym 2016 przez Instytut Polityki Finansowej działającym przy słowackim Ministerstwie Finansów, PKB Słowacji, która zapowiadała wzrost o 3,2% (w liczbach bezwzględnych 80,2 miliardów euro) PKB Słowacji wzrósł w 2016 r. o 2,9% w cenach bieżących (+3,3% w cenach stałych). W liczbach bezwzględnych PKB osiągnął wartość 81,0 miliardów euro w cenach bieżących (78,9 miliardów euro w cenach stałych obliczanych w relacji do roku 2010).

      Tempo wzrostu PKB Słowacji

      2004

      2005

      2006

      2007

      2008

      2009

      2010

      2011

      2012

      2013

      2014

      2015

      2016

      w cenach bieżących

      111,2

      109,2

      111,7

      111,8

      108,8

      93,9

      105,3

      104,4

      102,9

      102,0

      102,2

      104,2

      102,9

      w cenach stałych

      105,0

      106,7

      108,5

      110,6

      105,8

      95,1

      104,8

      102,7

      101,6

      101,4

      102,4

      104,3

      103,3

       

       

      3.2 Inflacja

      Ze względu na to, że Słowacja jest państwem, które wprowadziło wspólną walutę, inflacja jest podobna do tej w całej strefie euro. Inflacja według wskaźnika cen konsumpcyjnych osiągnęła w roku 2016 roku wartość  -0,5%. Największy wpływ na taki rozwój miał spadek cen czynszów, wody i energii o 1,4 p.p., które mają największą wagę (270,709 ‰) w koszyku konsumenckim. Spadek o 2,8 p.p. dotyczył żywności i napojów bezalkoholowych, które mają drugą pod względem wielkości wagę (165,835 ‰). O 2,4 punktu procentowego (p.p.) spadły ceny transportu, których waga w koszyku konsumenckim stanowi 74,062‰. Jednym z czynników przyczyniających się do wystąpienia deflacji jest obniżanie cen transportu kolejowego dla pracujących oraz wprowadzenie darmowego podróżowania koleją w pociągach pośpiesznych dla emerytów i rencistów oraz studentów, obowiązujące od listopada 2014 r. Krok ten jest częścią pakietu socjalnego, wprowadzonego przez rząd słowacki. Obniżki cen za przejazdy transportem kolejowym dla wybranych grup społecznych wpłynęły również na obniżkę cen przejazdów autobusami między miastami.

      Wyszczególnienie

      2004

      2005

      2006

      2007

      2008

      2009

      2010

      2011

      2012

      2013

      2014

      2015

      2016

      Stopa inflacji w %

      7,5

      2,7

      4,5

      2,8

      4,6

      1,6

      1,0

      3,9

      3,6

      1,4

      -0,1

      -0,3

      -0,5

       

      3.3 Rynek pracy

      Korzystny rozwój PKB pozytywnie oddziaływał na poprawę atmosfery na rynku pracy i odzwieciadlał się we wzroście zatrudnienia oraz obniżeniu bezrobocia. Liczba zatrudnionych osób w 2016 r. wzrosła o 2% do 2,492 miliona osób. Natomiast liczba bezrobotnych obniżyła się o 15,4% do 266,0 tys. osób. Stopa bezrobocia obniżyła się do poziomu 9,7%, co stanowi najniższy poziom od roku 2008.  Zwalczanie bezrobocia należy do kluczowych zadań w programie obecnego rządu słowackiego, funkcjonującego od marca 2016. Pomimo poprawy na słowackim rynku pracy, bezrobocie strukturalne nadal pozostaje jednym z największych problemów Słowacji. Jego zwalczanie, poza reformami w systemie edukacji, wymaga ścisłej współpracy szkół z biznesem w celu przygotowania kadr zgodnie z potrzebami przemysłu i rząd słowacki w tym celu wspiera negocjacje między szkołami i pracodawcami.  Dużym problemem jest również wysoka liczba długoterminowo bezrobotnych (powyżej dwóch lat). Na koniec 2016 r. stopa bezrobocia na Słowacji osiągnęła średnio 9,7% i obniżała się następująco: 14,2% na koniec 2013 r., 13,2% na koniec 2014 r. i wreszcie 11,5% na koniec 2015 r.  W skali regionalnej stopa bezrobocia była najwyższa w woj. preszowskim (14,8 %, międzyroczny spadek o 2,1 p.p.), najniższa w woj. bratysławskim (4,9%, międzyrocznie -0,8 p.p.). Stopa bezrobocia wyższa niż średnia krajowa utrzymuje się w woj. bańsko-bystrzyckim (13,1%,   -2,2 p.p.) i koszyckim (11,5%, -1,6 p.p.). Poniżej średniej bezrobocie było w woj. trenczyńskim (5,9%, -1,3 p.p.), trnawskim (8,5%, -2,5 p.p.), żylińskim (8,6%, -1,7 p.p.) oraz nitrzańskim (8,7%, -2,1 p.p.). W analizowanym okresie 2016 r. krótkoterminowo (poniżej 1 roku) było zatrudnionych za granicą średnio 159,7 tys. obywateli Słowacji (wzrost o 7,9%).

       

      Średnie wynagrodzenie nominalne brutto na Słowacji wzrosło o 3,3% i wynosiło 912,00 euro. Płaca realna wzrosła o 3,8%. Wynagrodzenia 2/3 zatrudnionych osób na Słowacji są jednak niższe od średniej. Przeciętna emerytura w 2016 r. wzrosła o 1,6% i wyniosła 417,46 euro. Minimalne miesięczne wynagrodzenie na rok 2017 określone przez ustawę wynosi 435,0 euro (2,50 euro za godzinę pracy). Chodzi o podstawowe minimalne wynagrodzenie. Kodeks Pracy na Słowacji określa 6 poziomów trudności pracy, według których minimalne miesięczne wynagrodzenie stanowi od 435 do 870 euro. Od 2015 roku obowiązuje na Słowacji minimalna emerytura, która wynosi 269,50 euro.

       

      3.4 Sektory słowackiej gospodarki / składniki PKB

       

      Główne sektory gospodarki

      W ogólnej wartości PKB Słowacji największy udział wartościowy mają następujące sektory (w cenach stałych):

      1.

      przemysł            

      27,9%

       

      2.

      handel, hotelarstwo, gastronomia i transport

      17,9%

       

      3.

      administracja państwowa, szkolnictwo, obrona, służba zdrowia i inne usługi

      10,9%

       

      4.

      Budownictwo

      6,9%

       

      5.

      usługi w zakresie nauki i administracji

      6,6%

       

      6.

      pośrednictwo związane z nieruchomościami

      5,6%

       

      7.

      pośrednictwo finansowe

      4,1%

       

       

      8.

      IT i telekomunikacja

      3,7%

       

       

      9.

      rolnictwo i rybołówstwo

      3,6%

       

      10.

      usługi w zakresie sztuki, wypoczynku i rozrywki

      3,1%

       

      Wysoki udział produkcji przemysłowej w PKB czyni Słowację krajem wysoko uzależnionym od eksportu towarów przemysłowych. 33,2% słowackiego eksportu tworzą maszyny, urządzenia mechaniczne i elektryczne oraz urządzenia do rejestracji i przetwarzania obrazu i dźwięku. Drugą największą grupę, z udziałem 28,8% w słowackim eksporcie, stanowią pojazdy. Na trzecim miejscu, z udziałem 9,4%, są metale nieszlachetne i wyroby z nich. Taka struktura gospodarki czyni Słowację szczególnie wrażliwą na rozwój sytuacji gospodarczej i związany z tym popyt w krajach będących jej największymi partnerami handlowymi. Do ukształtowania się tej sytuacji przyczynił się trwający od 2000 r. duży napływ zagranicznych inwestycji na Słowację, które były lokowane głównie w przemyśle samochodowym i elektrotechnicznym.

      Struktura importu wskazuje na uzależnienie gospodarki krajowej od przywozu surowców z zagranicy, które z udziałem 7,4% w słowackim imporcie zajmują czwarte miejsce. W strukturze importu udział maszyn i urządzeń mechanicznych i elektrycznych oraz urządzeń do rejestracji i przetwarzania obrazu i dźwięku stanowi 32,9%, pojazdów - 15,5%, wyrobów przemysłu chemicznego - 12,8%, metali nieszlachetnych i wyrobów z nich - 9,1%, surowców – 7,4%, artykułów rolno-spożywczych - 6,2%. 

      Filarami słowackiej gospodarki są: przemysł samochodowy - zakłady Volkswagen (region Bratysławski), KIA (region żyliński), PSA Peugeot Citroen (region trnawski) oraz przemysł elektrotechniczny i elektroniczny: Siemens (region bratysławski), Samsung, Foxconn (region nitrzański i trnawski). Istotny udział w gospodarce Słowacji ma przemysł chemiczny (rafineria Slovnaft/MOL w regionie bratysławskim), metalurgiczny (US Steel w regionie koszyckim) oraz elektroenergetyka (Slovenské elektrárne).  Kolejną, czwartą inwestycją w przemysł samochodowy Słowacji jest Land Rover Jaguar w regionie nitrzańskim wartości 1,5 miliarda euro. Natomiast w trakcie negocjacji jest sprzedaż koszyckiej fabryki US Steel.

       

      3.5 Inwestycje zagraniczne

      Pierwszą kluczową bezpośrednią inwestycją zagraniczną na Słowacji był zakup Bratysławskich Zakładów Automobilowych przez koncern Volkswagen w roku 1991, tzn. jeszcze w czasie istnienia Czechosłowacji. Następnie największy napływ bezpośrednich inwestycji zagranicznych miał miejsce w latach 2000 – 2008 głównie dzięki inwestycjom koncernów US Steel, Siemens, Samsung, Foxconn, PSA Citroen, KIA.

      Od 2009 roku, głównie w konsekwencji ogólnoświatowego kryzysu gospodarczego, Słowacja odnotowuje stosunkowo niski napływ inwestycji zagranicznych.

      Zgodnie z danymi Narodowego Banku Słowacji (NBS) w 2015 r. na Słowację napływ BIZ łącznie wyniósł  -176,14 mln EUR, na które składa się napływ kapitału własnego o wartości 145,08 mln EUR oraz dezinwestycje instrumentów dłużnych o wartości -321,22 mln EUR. W 2015 r. najwięcej BIZ pochodziło z Republiki Czeskiej (215,92 mln EUR), Południowej Korei (183,84 mln EUR), Belgii (154,39 mln EUR), oraz Polski (148,85 mln EUR), na co się składają dezinwestycje kapitału własnego o wartości 170,52 mln EUR oraz napływ instrumentów dłużnych o wartości 319,37 mln EUR.

      Największe dezinwestycje (tzn. wycofanie inwestycji ze Słowacji) zostały dokonane przez podmioty z RFN (-736,79 mln EUR), Niderlandów (-140,40 mln EUR), Francji (-84,71 mln EUR), Meksyku (-57,75 mln EUR), Węgier (-37,75 mln EUR).

      W przypadku Słowackich BIZ za granicą w 2015 r., Narodowy Bank Słowacji opublikował dane o dezinwestycji łącznej wartości -165,38 mln EUR. Najwięcej słowackich BIZ (6,48 mln EUR kapitału własnego) było skierowanych na Ukrainę. W przypadku Słowackich BIZ do Polski dokonano dezinwetycję łącznie w wartości 31,03 mln EUR, na co się składa dezinwestycja kapitału własnego w wysokości 47,12 mln EUR oraz napływ instrumentów dłużnych  o wartości 16,09  mln EUR.

       

      3.6 Słowacki handel zagraniczny

      Handel zagraniczny, szczególnie eksport, ma duże znaczenie dla otwartej gospodarki Słowacji. W 2016 r. słowacki eksport odpowiadał  liczbie 86% PKB. W liczbach bezwzględnych słowacki eksport wyniósł 70,1 miliardów euro i wzrósł o 3,5%. Import Słowacji w 2016 r. w liczbach bezwzględnych osiągnął 66,4 miliardów euro, co stanowi międzyroczny wzrost o 3,2%. Otwarta gospodarka słowacka jest uzależniona od eksportu, zwłaszcza produktów branży samochodowej i elektronicznej, które od momentu napływu bezpośrednich inwestycji zagranicznych tworzą filary słowackiej gospodarki.

      Polska w handlu zagranicznym Słowacji utrzymała pozycję trzeciego największego partnera  po RFN i Republice Czeskiej. Polsko – słowackie obroty handlowe wyniosły 8,75 miliardów euro, o 1,8% mniej niż w 2015 r.

      Do 2013 r. pozycję trzeciego największego partnera Słowacji zajmowała Rosja, ze względu na wysoki import surowców energetycznych. Aktualnie w obrotach słowackiego handlu zagranicznego Rosja zajęła 10 miejsce (w 2014 r. była na 4 miejscu za Polską).

      Największymi pozycjami słowackiego eksportu są samochody i produkty elektroniczne. Udział eksportu samochodów produkowanych na Słowacji w fabrykach Volkswagena, KIA Motors i PSA Peugeot Citroën w słowackim eksporcie wynosi prawie 20%. Udział przemysłu samochodowego w słowackiej produkcji przemysłowej wynosi 44%.

      Drugą pozycję w słowackim eksporcie zajmują produkty elektroniczne, głównie monitory LCD, projektory i telewizory, których największymi producentami na Słowacji są zakłady Samsunga w miastach  Galanta i Voderady, będące inwestycjami Korei Południowej.

      W słowackim eksporcie w 2016 r. Polska zajęła trzecie miejsce z udziałem 7,60% (5,32 mld euro). W słowackim imporcie Polska była na 5 miejscu z udziałem 5,17% (3,43 mld euro).

      Największymi odbiorcami słowackich towarów w 2016 roku były Niemcy (21,9%), Czechy (11,9%), Polska (7,6%), Francja (6,1%), Wielka Brytania (5,9%), Austria (5,7 %), Węgry (5,6%), Włochy (4,8%), Hiszpania (3,0%) i Niderlandy (2,9%).    

      Największymi dostawcami towarów na rynek słowacki w 2016 r. były: Niemcy (16,8%), Czechy (10,6%), Chiny (8,4%), Korea Południowa (5,9%), Polska (5,2 %), Węgry (4,7%), Wietnam (4,2%), Rosja (4,0%), Włochy (3,2%) oraz Francja (3,1%).

      Największą nadwyżkę wg danych Słowackiego Urzędu Statystycznego w Słowacja uzyskała w obrotach towarowych z Niemcami (+5,32 mld EUR), natomiast najwyższy deficyt handlowy Słowacja odnotowała wobec Chin (-4,4 mld EUR). W relacjach z Polską osiągnęła Słowacja nadwyżkę (+1 885,3 mln  EUR).

      Eksport

       

      Największy wartościowy udział w słowackim eksporcie w 2016 miały następujące grupy asortymentowe:

       

      Nazwa grupy asortymentowej

      Udział

      mld EUR

      Dynamika

      Maszyny i urządzenia mechaniczne, sprzęt elektrycz., części

      32,9%

      23,23

      104,4

      Pojazdy, statki pow., jednostki pływające

      28,8%

      20,19

      107,9

      Metale nieszlachetne i wyroby z nich

      9,1%

      6,57

      99,4

      Tworzywa sztuczne i wyroby z nich oraz kauczuk

      6,1%

      4,24

      101,7

      Artykuły rolno – spożywcze

       4,0%

      2,83

      101,1

      Produkty mineralne

      3,7%

      2,76

      94,2

       

       

      Import

       

      Największy udział w słowackim imporcie miały następujące grupy asortymentowe:

       

      Nazwa grupy asortymentowej

      Udział

      mld EUR

      Dynamika

      Maszyny i urządzenia mechaniczne, sprzęt elektryczny, części

      32,9%

      21,87

      104,7

      Pojazdy, statki pow., jednostki pływające

      15,5%

      10,26

      105,8

      Produkty przemysłu chemicznego

      12,8%

      8,50

      107,0

      Metale nieszlachetne i wyroby z nich

      9,1%

      6,02

      100,0

      Produkty mineralne

      7,4%

      4,88

      85,5

      Artykuły rolno – spożywcze

       6,2%

      4,10

      106,7

       

      3.7 Główne wskaźniki makroekonomiczne Słowacji

      Wyszczególnienie

      j.m.

      2011

      2012

      2013

      2014

      2015

      2016

        Wielkość PKB, w cenach bieżących

      mld EUR

       70,2

      72,2

      73,6

      75,2

      78,1

      81,0

        Wielkość PKB, w cenach stałych

      mld EUR

      69,0

      70,1

      71,1

      72,8

      75,8

      78,9

        PKB per capita

      tys. EUR

      12,8

      13,0

      13,2

      13,5

      14,0

      15,0*

        Tempo wzrostu PKB w cenach          bieżących

      %

      4,9

      3,4

      1,5

      2,2

      3,3

      2,9

        Tempo wzrostu PKB w cenach stałych

      %

      3,2

      2,0

      0,9

      2,4

      3,6

      3,3

        Deficyt budżetu państwa

      mln EUR

      -3275,7

      -3810,7

      -2023,3

      -2923,4

      -1 932,6

      -980,3

        Relacja deficytu finansów publicznych do PKB

      %

      -4,76

      -4,31

      -2,72

      -2,71

      -2,74

      -1,68

        Dług publiczny

      mln EUR

      30 847

      37 926

      40 600

      40 725

      41 295

      42 053

        Relacja całkowitego długu publicznego brutto do PKB

      %

      43,8

      52,2

       54,7

      53,6

      52,5

      51,9

        Stopa inflacji

      %

      3,9

      3,6

      1,4

      -0,1

      -0,3

      -0,5

        Stopa bezrobocia

      %

      13,6

      14,0

      14,2

      13,2

      11,5

      9,7

        Wartość obrotów handlu zagranicznego

      mld EUR

      112,6

      122,0

      124,11

       124,74

      132,43

      136,48

        Tempo wzrostu handlu zagranicznego

      %

      +15,25

      +8,45

      +3,07

      +0,68

      +6,16

      +3,36

        Wartość słowackiego eksportu

      mld EUR

      56,8

      62,1

      64,4

      64,7

      67,9

      70,07

        Tempo wzrostu słowackiego eksportu

      %

      +16,85

      +10,65

      +3,57

      +0,98

      +4,86

      +3,54

        Wartość słowackiego importu

      mld EUR

      55,8

      58,6

      60,1

      60,0

      64,6

      66,40

        Tempo wzrostu słowackiego importu

      %

      +13,63

      +6,20

      +2,54

      +0,35

      +7,57

      +3,17

        Średnie miesięczne wynagrodzenie brutto

      EUR

      786

      805

      824

      838

      883

      912

       

      Źródło: Urząd Statystyczny RS, Narodowy Bank Słowacji, Ministerstwo Finansów Republiki Słowackiej

      x plan,  *dane szacunkowe, niezweryfikowane,   

       

      3.8. Turystyka

       

      Z powodu ogólnoświatowej złej sytuacji w zakresie bezpieczeństwa, Słowacja, uważana za jeden z bezpieczniejszych krajów, odczuwa zwiększone zainteresowanie ze strony zagranicznych oraz krajowych turystów.

      W 2016 r. Słowację odwiedziło 2,03 miliona osób z zagranicy (osoby korzystające z zakwaterowania), tj. o 18,9% więcej niż w 2015 r. W ten sposób rok 2016 okazał się kolejnym rekordowym. Wzrost odnotowano również w turystyce krajowej. Ogólnie (łącznie z osobami z zagranicy) liczba turystów korzystających z zakwaterowania wyniosła 5,023 miliona osób (wzrost o 16,0%). Spośród osób przyjeżdżających z zagranicy największą grupę stanowili Czesi z udziałem 30,7%, których liczba w porównaniu z 2015 rokiem wzrosła o 21,9%. Na drugim miejscu długofalowo plasują się Polacy z udziałem 9,3%, których liczba w porównaniu do roku 2015 wzrosła o 11,8%. W 2016 roku Słowację odwiedziło 188 284 Polaków korzystających z zakwaterowania. Turyści z Polski korzystali średnio z 2,5 noclegów. Za Polakami uplasowali się obywatele RFN z udziałem 8,8%, Węgrzy 4,5%, Austriacy 4,3%, Brytyjczycy 3,8%, Włosi 3,2%, Ukraińcy 2,6%, obywatele USA 2,3%, Chińczycy 2,0%, Rosjanie 1,8% oraz Rumuni 1,6%. Spośród liczniejszych grup turystów najwięcej, o 46,8%, wzrosła liczba turystów z Chin (w liczbach bezwzględnych Słowację w 2016 r. odwiedziło 41 332 osób korzystających z zakwaterowania, średnio korzystających z zakwaterowania na 1,4 nocy), Indii o 32,8% (w liczbach bezwzględnych 6 805 osób korzystających z zakwaterowania, średnio korzystających z zakwaterowania na 2,0 nocy) oraz Izraela o 31,8% (w liczbach bezwzględnych 29 517 osób korzystających z zakwaterowania, średnio korzystających z zakwaterowania na 5,0 nocy). Natomiast spadek w ramach ilościowo liczniejszych grup narodowościowych odnotowano w przypadku turystów z Białorusi (-6,7% do liczby 9 749 osób, 3,9 noce) oraz Litwy (-5,9% do liczby 16 678 osób, 2,2 noce).

      Słowacja dysponuje dużym potencjałem turystycznym, na który korzystny wpływ  mają warunki naturalne - położenie od 95 m (Streda nad Bodrogom) do 2 656 m n.p.m. (Gerlachovský štít, najwyższy szczyt Karpat), rzeki, jeziora i źródła termalne. Słowacja posiada liczne zabytki architektury i sztuki oraz ciekawe tradycje kulinarne i ludowe. Według danych Urzędu Statystycznego Republiki Słowackiej bezpośredni produkt krajowy brutto w turystyce wyniósł w 2015 r. 1,98 miliardów euro, co stanowi 2,73% w PKB Republiki Słowackiej.

       

      Dwustronna współpraca gospodarcza


       

      4. Współpraca gospodarcza Polska-Słowacja

      (okres styczeń – grudzień 2016 w porównaniu do analogicznego okresu roku poprzedniego)

       

      4.1 Gospodarcze umowy dwustronne

      W stosunkach Polski ze Słowacją obowiązują dwie umowy dwustronne o tematyce gospodarczej:

      - Umowa między Rzeczpospolitą Polską a Republiką Słowacką w sprawie unikania podwójnego opodatkowania w zakresie podatków i majątku z 18.08.1994 r.,

      - Umowa między Rzeczpospolitą Polską a Republiką Słowacką w sprawie wzajemnego popierania i ochrony inwestycji z 18.08.1994 r.

       

      4.2. Handel zagraniczny

      Według danych Głównego Urzędu Statystycznego RP (GUS) obroty ze Słowacją wzrosły o 3,0% i wyniosły 8 068,7 mln euro, plasując Słowację na 13 miejscu z udziałem 2,2% w całości obrotów handlu zagranicznego Polski.  Polska uzyskała ze Słowacją dodatni bilans handlowy w wysokości 982,3 mln EUR, o 405,8 mln EUR mniej niż 2015r.

       

      Eksport

      Wg GUS polski eksport na Słowację obniżył się o 1,9% do 4 525,5 mln EUR. W polskim eksporcie Słowacja zajęła 11 miejsce z udziałem 2,5%. Największe udziały miały następujące grupy towarowe: 

       

      Wyszczególnienie

      Wartość

      w mln EUR

      Udział %

      Dynamika

      wyroby przemysłu elektromaszynowego, w tym:

      1 335,2

      29,5

      105,4

      urządzenia mechaniczne i elektryczne

      607,6

      13,4

      101,5 

      pojazdy, statki powietrzne, jednostki pływające i współdziałające urządzenia

      634,6

      14,0

      105,6

      przyrządy, aparaty optyczne, kinematograf., pomiarowe, zegarki

      93,1

      2,1

      138,6

      wyroby przemysłu chemicznego, w tym:

      751,5

      16,6

      103,9

      produkty przemysłu chemicznego i pokrewnych

      343,0

      7,6

      106,0

      tworzywa sztuczne i wyroby, kauczuk i wyroby

      408,5

      9,0

      102,2

      artykuły rolno-spożywcze, w tym:

      706,9

      15,6

      94,6

      zwierzęta żywe, produkty pochodzenia zwierzęcego

      255,5

      5,6

      104,0

      produkty pochodzenia roślinnego

      69,3

      1,5

      84,9

      tłuszcze, oleje pochodzenia zwierzęcego i roślinnego

      70,1

      1,5

      76,2

      gotowe artykuły spoż., napoje bezalk., alkohol i ocet, tytoń

      312,1

      6,9

      95,3

      wyroby metalurgiczne

      629,2

      13,9

      90,9

      wyroby przemysłu lekkiego, w tym:

      246,7

      5,5

      115,7

      materiały i wyroby włókiennicze

      189,7

      4,2

      115,4

      obuwie, nakrycia głowy, sztuczne kwiaty

      57,0

      1,3

      116,7

      wyroby przemysłu drewno-papierniczego, w tym:

      214,4

      4,7

      111,3

      drewno i wyroby z niego, wyroby z korka i koszykarskie

      123,3

      2,7

      121,7

      ścier drzewny lub z in. mat. celulozowego, papier i tektura

      91,1

      2,0

      99,9

      produkty mineralne

      164,0

      3,6

      50,8

       wyroby ceramiczne

      139,2

      3,1

      92,3

      Źródło: Główny Urząd Statystyczny RP

       

      Import

      Polski import ze Słowacji wzrósł o 9,9% i wyniósł 3 543,2 mln EUR. W  polskim imporcie Słowacja zajęła 12 miejsce z udziałem 2,0 %. Największe udziały miały następujące grupy towarowe:

      Wyszczególnienie

      Wartość

      w mln EUR

      Udział %

      Dynamika

      wyroby przemysłu elektromaszynowego, w tym:

      1 225,3

      34,6

      117,6

      urządzenia mechaniczne i elektryczne

      755,9

      21,3

      114,4

      pojazdy, statki powietrzne, jednostki pływające i współdziałające urządzenia

      427,9

      12,1

      125,0

      przyrządy, aparaty optyczne, kinematograf., pomiarowe, zegarki

      41,5

      1,2

      106,3

      wyroby metalurgiczne

      716,6

      20,2

      102,4

      produkty mineralne

      494,0

      13,9

      235,6

      wyroby przemysłu chemicznego, w tym:

      382,2

      10,8

      92,8

      produkty przemysłu chemicznego i pokrewnych

      117,7

      3,3

      87,0

      tworzywa sztuczne i wyroby, kauczuk i wyroby

      264,6

      7,5

      95,6

      artykuły rolno-spożywcze, w tym:

      325,3

      9,2

      107,9

      zwierzęta żywe, produkty pochodzenia zwierzęcego

      65,2

      1,8

      97,6

      produkty pochodzenia roślinnego

      131,3

      3,7

      111,8

      tłuszcze, oleje pochodzenia zwierzęcego i roślinnego

      5,8

      0,2

      181,4

      gotowe artykuły spoż., napoje bezalk., alkohol i ocet, tytoń

      123,0

      3,5

      107,8

      wyroby przemysłu drzewno-papierniczego, w tym:

      161,7

      4,6

      89,4

      drewno i wyroby, wyroby z korka i koszykarskie

      65,9

      1,9

      98,6

      ścier drzewny lub z in. mat. celulozowego, papier i tektura

      95,7

      2,7

      84,0

      wyroby przemysłu lekkiego, w tym:

      86,0

      2,4

      38,5

      materiały i wyroby włókiennicze

      67,5

      1,9

      33,1

      obuwie, nakrycia głowy, sztuczne kwiaty

      18,6

      0,5

      92,9

      Źródło: Główny Urząd Statystyczny RP

       

      Wg danych GUS, w liczbach bezwzględnych, w okresie styczeń - grudzień 2016 r. Polska w obrotach handlowych ze Słowacją odnotowała największe nadwyżki w dziale artykułów rolno-spożywczych (+  381,7 mln EUR), w tym zwierzęta żywe i produkty pochodzenia zwierzęcego (+190,3 mln EUR), gotowe artykuły spożywcze, napoje bezalkoholowe, alkohol, ocet, tytoń (+189,1 mln EUR), mięso i podroby jadalne (+148,9 mln EUR), tłuszcze, oleje pochodzenia zwierzęcego i roślinnego oraz ich produkty (+64,3), produkty mleczarskie, jaja i miód (+65,3 mln EUR), w dziale wyrobów przemysłu chemicznego (+369,3 mln EUR) oraz pojazdów nieszynowych oraz ich części (210,1 mln EUR). Największy deficyt Polski w handlu ze Słowacją wystąpił w przypadku produktów mineralnych (-330,0 mln EUR), paliw mineralnych, olejów mineralnych oraz produktów ich destylacji (-312,9 mln EUR) oraz żelaza i wyrobów ze stali (-198,4 mln EUR).

       

      4.3. Inwestycje

      Pomimo że współpraca inwestycyjna pozostaje na stosunkowo niskim poziomie, to szczególnie po roku 2000 zostały ulokowane inwestycje, polskie na Słowacji lub słowackie w Polsce, które swoją wielkością lub znaczeniem wyróżniają się. Czynnikami sprzyjającymi inwestycjom są: bliskość rynków, rozwój współpracy gospodarczej i wzrost potencjału inwestycyjnego przedsiębiorstw. Dane banków narodowych określające wartości napływu bezpośrednich inwestycji zagranicznych jednak nie w pełni odzwierciedlają aktywność inwestorów na obu rynkach. Jedną z przyczyn takiej sytuacji jest fakt, że inwestorzy po ulokowaniu pierwszej inwestycji często tworzą w danym kraju filie, które są podmiotami prawnymi tego kraju i dokonywane przez nich inwestycje nie są rejestrowane jako zagraniczne.

      Jak podaje Narodowy Bank Słowacji, napływ bezpośrednich inwestycji zagranicznych (BIZ) na Słowację w 2015 roku stanowił kwotę -176,138 milionów euro (w tym 145,083 mln euro inwestycji w udziałach własnościowych i reinwestowanym zysku oraz -321,221 mln euro w instrumentach dłużnych).  Opublikowany napływ inwestycji z Polski w 2015 r. stanowił łączną kwotę 148,856 mln euro (w tym -170,516 mln euro inwestycji w udziałach własnościowych i reinwestowanym zysku oraz 319,372 mln euro w instrumentach dłużnych).

      Opublikowany odpływ BIZ ze Słowacji w 2015 r. stanowił -165,379 mln euro (w tym -92,458 mln euro inwestycji w udziałach własnościowych i reinwestowanym zysku oraz -72,921 mln euro w instrumentach dłużnych). Odpływ BIZ ze Słowacji do Polski w 2015 r. stanowił łącznie -31,032 mln euro (w tym -47,124 mln euro inwestycji w udziałach własnościowych i reinwestowanym zysku oraz 16,092 mln euro w instrumentach dłużnych).

      Łączna wartość BIZ na Słowacji na koniec 2015 r. według danych NBS wyniosła 40,129 mld EUR, (w tym  33,900 mld euro inwestycji w udziałach własnościowych i reinwestowanym zysku oraz 6,229 mld euro w instrumentach dłużnych). BIZ w Polski wynosiły łączną wartość 129,462 mln euro (co składa się na 108,939 mln euro w udziałach własnościowych i reinwestowanym zysku oraz 20,523 mln euro w instrumentach dłużnych).

      Łączna wartość słowackich BIZ zagranicą na koniec 2015 r. stanowiła 2,177 mld euro (co składa się na 1,799  mld euro w udziałach własnościowych i reinwestowanym zysku oraz 377,786 mln euro w instrumentach dłużnych). Wartość słowackich BIZ w Polsce osiągnęła 188,061 mln EUR, (w tym 92,555 mln euro inwestycji w udziałach własnościowych i reinwestowanym zysku oraz 95,506 mln euro w instrumentach dłużnych).

      Według danych Polskiej Agencji Informacji i Inwestycji Zagranicznych (PAIIZ) na koniec 2015 roku wśród największych zagranicznych inwestorów w Polsce jest 10 firm słowackich: deweloper HB Reavis,  rafineria Slovnaft (członek grupy MOL), producent oprogramowania antywirusowego ESET, producent słodyczy I.D.C. Holding, firma budowlana Vahostav (uczestniczyła w konsorcjum budującym Terminal Naftowy w Gdańsku), producent części i urządzeń samochodowych KOAM, firma spedycyjna Trade Trans Invest,  firma windykacyjna Asset Portfolio Servicing (należy do grupy kapitałowej Slavia Capital), firma EKOSERVIS (oferująca rozwiązania w zakresie gospodarki wodno-ściekowej oraz techniki basenowej) oraz firma doradcza Accace.

      Na wysoką pozycję Polski w zakresie lokowania słowackich BIZ wpływa przede wszystkim aktywność akwizycyjna grup finansowych Penta i J&T oraz firmy developerskiej HB Reavis. Słowacka spółka Tatry Mountain Resort należąca do grupy J&T wzmocniła swoją pozycję w branży turystycznej poprzez zakup ośrodka narciarskiego w Szczyrku oraz Śląskiego Wesołego Miasteczka. Jej akwizycja w postaci parku zabaw Energylandia jest propagowana wśród Słowaków za pośrednictwem mediów (szczególnie tych, które są spokrewnione ze spółką J&T), z podkreśleniem bliskości do Słowacji. Inwestycja w Śląskie Wesołe Miasteczko ze strony słowackiej spółki Tatry Mountain Resorts polegała w nabyciu udziału 75% oraz zobowiązaniu dokonania w ciągu pięciu lat inwestycji w celu modernizacji miasteczka o wartości 27 milionów euro.

      Podmioty słowackie wykazują zainteresowanie polskim sektorem energetycznym oraz budowlanym. Słowacka spółka E-Group ogłosiła zamiar budowy elektrowni wiatrowej w Polsce i w Niemczech, gdzie planuje zainwestować łącznie powyżej 100 milionów euro.  Nowe zainteresowania rynkiem polskim pojawiają się również w zakresie rynku finansowego, a konkretnie dotyczy to słowackiej spółki ubezpieczeniowej Novis Poistovna z siedzibą w Bratysławie. Spółka ta działa w kilku krajach Europy i w Singapurze, a w Polsce chce oferować ubezpieczenia inwestycyjne. 

      Polskie inwestycje na Słowacji związane są głównie z dystrybucją towarów rynkowych (materiały budowlane, meble, artykuły rolno-spożywcze, tekstylia, obuwie, sprzęt gospodarstwa domowego) oraz z branżą samochodową. Największe polskie inwestycje dotyczą produkcji i dystrybucji napojów (Maspex Wadowice), produkcji puszek (CanPack) oraz usług doradztwa komputerowego i sprzedaży oprogramowania (Asseco Poland), a także dystrybucji materiałów budowlanych i artykułów wyposażenia wnętrz (Merkury Market) i mebli (Nowy Styl Group, Black Red White), sieci sklepów sprzedaży odzieży i obuwia (RESERVED, Gatta, Top Secret, Wojas, CCC, Bonprix, Cropp Town, House Shop). Rynek słowacki aktualnie jest również atrakcyjny dla firm doradczych (Accace, grupa TGC Corporate Lawyers, Acartus) oraz windykacyjnych (Kruk), które otworzyły oddziały na Słowacji. Pierwszym bankiem internetowym na Słowacji jest mBank (od roku 2007).  Od 2002 roku na Słowacji swój biznes za pośrednictwem oddziału Bella SK rozwijają Toruńskie Zakłady Materiałów Opatrunkowych. 

      Polskie podmioty wykazują zainteresowanie słowackim rynkiem odpadami. Przykładem jest spółka Collect Point sp. z o.o. S.K.A., która jest spółką zależną Elemental Holding (grupy kapitałowej działającej w branży recyklingu i obrotu surowcami wtórnymi oraz dostawca surowca do hut i odlewni), która w październiku 2014 r.  nabyła 67% udziałów słowackiej spółki Metal Holding s.r.o. Wysokość inwestycji Elemental Hodling wyniosła 3,08 mln euro. W branży handlu w 2014 r. odnotowano inwestycję polskiej spółki inwestycyjnej Grupa Grass na Słowacji, w formie zakupu od duńskiej firmy branży drewnianej Dalhoff Larsen & Horneman jej córki zależnej na Słowacji. Zamiarem Grupy Grass, która w ramach tej inwestycji łącznie za 13,25 mln euro kupiła również osiem logistycznych centrów w Polsce, jest zajęcie czołowych miejsc w imporcie egzotycznego drewna.  Kolejną inwestycją w sektorze handlu jest rozwój sieci Textil Market polskiej spółki ADESSO, która na Słowacji w roku 2014 otworzyła 3 sklepy z odzieżą. Zarejestrowano też nowe inwestycje firm polskich już wcześniej założonych na rynku słowackim, np. inwestycja spółki Versaco, producenta kołpaków samochodowych w wysokości 1,5 miliona euro w ciągu pięciu lat, która ma utworzyć 60 nowych miejsc pracy. Zakład produkcyjny Versaco powstał na Słowacji w 2007 r.

                      Wśród firm słowackich, które podjęły działania akwizycyjne w Polsce, należy wymienić firmę HB Reavis, która zrealizowała biurowe inwestycje budowlane w Warszawie i m.in. wygrała przetarg na rekonstrukcję dworca kolejowego Warszawa Zachodnia a w 2016 r. przygotowywała realizację najwyższego budynku w UE – biurowca Varso Place w Warszawie. HB Reavis należy do największych spółek deweloperskich w Polsce. Inwestycje w Polsce uplasowała słowacka spółka Esset, należącą do najszybciej rosnących firm IT w Europie oraz J&T  (private equity) inwestująca głównie w branży turystycznej. Rynek polski należy do głównych zagranicznych rynków zbytu słowackiego producenta słodyczy (wafelki, cukierki ziołowe) I.D.C. Holding. Spółki słowackie (np. GCE Group) zgłaszają również zainteresowanie sektorem ciepłownictwa w Polsce.

       

      4.4. Współpraca regionalna

       

      Współpraca władz samorządowych, miast i gmin Polski i Słowacji jest dobrze rozwinięta. Słowackie i polskie regiony mają podpisane 9 umów o partnerstwie. Współpracę realizują także miasta partnerskie. 270 polskich miast i gmin współpracuje, na podstawie odpowiednich umów, z 202 słowackimi miastami i gminami. Współpraca jednostek samorządowych jest najbardziej rozwinięta w obszarach przygranicznych.   

      Rozwojowi kontaktów regionalnych sprzyja bliskość językowa, kulturowa, ale także zbieżność interesów w dążeniu do zrównoważonego rozwoju społeczności lokalnych. Znaczącym impulsem dla tej współpracy była realizacja projektów regionalnych finansowanych ze środków unijnych w ramach programu Interreg IIIA Polska-Słowacja 2007-2013 (ok. 180 mln euro). Kontynuacja tych działań jest planowana w ramach programu Interreg V-A Polska-Słowacja 2014-2020 (ok. 155 mln euro).

      Polsko-słowackie kontakty rozwijają się również w ramach współpracy euroregionów. Na polsko – słowackim pograniczu działają trzy euroregiony: Euroregion Tatry, Euroregion Beskidy oraz Euroregion Karpaty.

      Kolejna, jubileuszowa XV edycja Słowacko – Polskiego Forum Gospodarczego, odbyła się 10 listopada 2016 r. w Popradzie na terenie Aquacity Poprad. Uczestnicy z Polski i Słowacji dyskutowali na temat konkretnych form finansowego i niefinansowego wsparcia dla małych i średnich przedsiębiorstw, warunków i różnic w otoczeniu prowadzenia biznesu w Polsce i na Słowacji oraz wyzwań i dobrych przykładów firm wykorzystujących sąsiedztwo Polski i Słowacji. Słowacko – Polskie Forum Gospodarcze regularnie wpisuje się  w ten sposób w kalendarz przedsięwzięć, które w swym zamyśle mają inspirować przedsiębiorców do intensyfikacji współpracy.

      Dowodem skutecznej współpracy w zakresie Euroregionu Tatry są bilateralne konferencje i spotkania organizowane przez Europejskie Stowarzyszenie Terytorialnego TATRY. Ostatnie odbyło się 24 listopada 2016 w Nowym Targu.

                      W dniach 23-24 listopada 2016 odbyło się w Rzeszowie XXI posiedzenie Polsko-Słowackiej Komisji Międzyrządowej ds. Współpracy Transgranicznej, poprzedzone spotkaniem Polsko-Słowackiej Grupy Roboczej ds. Transportu, które miało miejsce 3 listopada br. w Bratysławie.

       

      4.5. Współpraca samorządów gospodarczych

       

      Rozwija się współpraca polskich i słowackich izb gospodarczych oraz związków branżowych. Aktywność izb koncentruje się przede wszystkim na wspieraniu małych i średnich przedsiębiorstw zainteresowanych wejściem na rynek polski i słowacki oraz wspieraniu gospodarczej aktywności społeczności lokalnych.

      Najbardziej aktywnie współpracują samorządy gospodarcze regionów przygranicznych Polski (województwa: śląskie, małopolskie i podkarpackie) i Słowacji (regiony: żyliński, preszowski i koszycki).

      Ponadto funkcjonują izby oraz stowarzyszenia gospodarcze, które udzielają wsparcia przedsiębiorstwom i prowadzą promocję gospodarczą, a w szczególności:

      Słowacko-Polska Izba Handlowa w Żylinie,

      Polsko-Słowacka Izba Przemysłowo-Handlowa w Krakowie,

      Słowacko Polskie Stowarzyszenie Handlu i Inwestycji Pro – Polonia z siedzibą w Żylinie.

      Współpraca izb handlowych zaowocowała w organizację można już powiedzieć corocznych spotkań  przedsiębiorców w różnych obszarach życia gospodarczego, takich jak:

      spotkanie nt. „Polska -Partner dla Handlu, Inwestycji i Innowacji w Budownictwie ”, poświęcone rozwoju możliwości dla transgranicznej przedsiębiorczości w branży  budowlanej organizowane przez Słowacko Polskie Stowarzyszenie Handlu i Inwestycji Pro – Polonia w kwietniu w Popradzie,

      kongres małych i średnich przedsiębiorstw Grupy Wyszehradzkiej organizowanej przez  Słowacko – Polską Izbą Handlową w wrześniu, jako impreza motywująca słowackich przedsiębiorców do udziału w corocznym Europejskim Kongresie Małych i Średnich Przedsiębiorstw w Katowicach.

       

      W dniu 21 września 2016 r. Słowacko-Polska Izba Handlowa zorganizowała w regionie żylińskim Kongres małych i średnich przedsiębiorstw krajów V4, którego głównym tematem była logistyka i transport oraz infrastruktura.

      Wcześniej, bo w dniu 19 maja 2016 r. Słowacko-Polska Izba Handlowa zorganizowała wizytę Ambasadora RP na Słowacji i Ambasadora RS w Polsce, przedstawicieli izb handlowych i przygranicznych władz lokalnych na terenie budowy pierwszego odcinka połączenia drogowego od autostrady D3 w Żylinie do granicy z Polską. Celem wizyty było zapoznanie się z postępem prac na budowie odcinka od Świerczynowca do Skalitego, który miał być zrealizowany do końca 2016 r., ale ostatecznie termin ten przesunięto na połowę 2017 r. (http://www.bratyslawa.msz.gov.pl/pl/aktualnosci/polska_i_slowacja_coraz_blizej_siebie ).

       

      W dniu 15 kwietnia 2016 r. Słowacko Polskie Stowarzyszenie Handlu i Inwestycji Pro – Polonia zorganizowało w Popradzie drugie spotkanie nt. „Polska -Partner dla Handlu, Inwestycji i Innowacji w Budownictwie III”, poświęcone rozwoju możliwości dla transgranicznej przedsiębiorczości w branży  budowlanej.

       

      Wymienione imprezy łącznie z XV. Słowacko – Polskim Forum Gospodarczym zorganizowanym przez Stowarzyszenie Euroregion Tatry 10 listopada 2016 r. w Popradzie, , zapisały się do kalendarza imprez, które Ambasada RP w Bratysławie obejmuje swoim patronatem i współpracuje pod względem merytorycznego przygotowania tematu i programu.

       

      Dostęp do rynku


       

       

      5.1. Dostęp do rynku dla polskich towarów i usług

       

      Polskie towary i usługi mają zapewniony swobodny dostęp do rynku słowackiego na zasadach obowiązujących w Unii Europejskiej.  Sprzedaż towarów pochodzenia polskiego na rynku słowackim oraz nabycie na tym rynku towarów pochodzenia słowackiego przez osoby polskie, traktowane są jako operacje wewnątrzunijne.  Nowe, bardziej liberalne zasady świadczenia usług na rynku wewnętrznym UE przyczyniają się do rozwoju tych usług w wymiarze międzynarodowym, w tym wpływają również na wzrost zainteresowania rynkiem słowackim ze strony polskich przedsiębiorstw.

      Podejmowanie działalności usługowej na Słowacji przez obywateli polskich możliwe jest np. na zasadzie samozatrudnienia. Rejestrując działalność usługową na Słowacji, polski przedsiębiorca nie powinien napotkać na przeszkody czy bariery administracyjne. Po utworzeniu instytucji Pojedynczych Punktów Kontaktowych doszło do znacznego uproszczenia i przyspieszenia procesu rejestracji działalności gospodarczej. Należy jednak pamiętać o konieczności posługiwania się językiem słowackim (lub ew. czeskim) w kontaktach z miejscową administracją oraz o rejestracji do systemu ubezpieczenia społecznego, której jak na razie PPK nie wykonują. Prowadzenie stałej działalności usługowej, pod względem formalno-prawnym (urzędy, zaświadczenia, zezwolenia, rejestracja) jest dla polskich usługodawców identyczne, jak dla przedsiębiorców miejscowych.

      Główną barierą w rozwoju stosunków gospodarczych jest niedostateczna infrastruktura połączeń transportowych. Odnosi się to zarówno do połączeń drogowych, jak i kolejowych. W pierwszym przypadku odczuwalny jest dotkliwy brak dróg szybkiego ruchu, łączących systemy autostradowe obu państw, a w drugim połączeń kolejowych o odpowiednim wyposażeniu technicznym. Między Polską i Słowacją brak jest regularnego połączenia lotniczego.

       

      5.2. Dostęp do rynku pracy

       

      Zgodnie z Traktatem o przystąpieniu Republiki Słowackiej do Unii Europejskiej, obywatele RP uzyskali pełen  dostęp do słowackiego rynku pracy. Zatrudnianie obywateli polskich realizowane jest wg takich samych zasad jak obywateli Słowacji, za wyjątkiem obowiązku monitorowania napływu i odpływu pracowników oraz członków ich rodzin, wynikającego z Rozporządzenia Rady UE nr 1612/68. Takie same przepisy dotyczą zarówno pracowników stałych i sezonowych, jak też zatrudnionych na obszarach przygranicznych. Monitoring pracowników zagranicznych wykonywany jest za pośrednictwem kart informacyjnych, które wypełnia pracodawca i przekazuje do miejscowego Urzędu Pracy, Spraw Socjalnych i Rodziny (Úrad prace sociálnych veci a rodiny).

      W przypadku, gdy pracodawcą jest osoba zagraniczna, wykonująca na terenie Słowacji np. usługi budowlano – montażowe, obowiązek wypełnienia i przekazania karty informacyjnej ma kontrahent słowacki, a w razie jego braku pracodawca zagraniczny. W odniesieniu do obywateli polskich zatrudnionych na terenie Słowacji przez pracodawcę zagranicznego, kartę informacyjną o rozpoczęciu lub zakończeniu pracy, może złożyć słowacka osoba prawna lub fizyczna upoważniona przez pracodawcę zagranicznego. Podstawowym przepisem prawnym określającym zasady zatrudniania obcokrajowców na terytorium Republiki Słowackiej jest ustawa nr 5/2004 Z.z. o usługach w zakresie zatrudnienia wraz z późniejszymi zmianami. Akty prawne, wzory kart informacyjnych oraz inne szczegółowe informacje dot. prawa pracy, ubezpieczania itp. dostępne są na stronie internetowej Ministerstwa Spraw Socjalnych i Rodziny RS www.employment.gov.sk oraz Urzędu Pracy, Rodziny i Spraw Socjalnych RS http://www.upsvar.sk/sluzby-zamestnanosti/modra-karta-europskej-unie.html?page_id=104224

       

      5.3. Nabywanie i wynajem nieruchomości.

       

      Cudzoziemcy tj. osoby prawne z siedzibą lub osoby fizyczne z miejscem stałego zamieszkania poza terytorium Republiki Słowackiej, zgodnie z § 19a słowackiego Prawa dewizowego (nr 202/1995 Z.z.), mogą nabywać nieruchomości krajowe tj. położone na terytorium Słowacji na takich samych zasadach jak osoby krajowe, za wyjątkiem gruntów rolnych oraz leśnych znajdujących się poza terenem zabudowanym. Powyższe ograniczenie nie dotyczy obywateli państw członkowskich Unii Europejskiej z czasowym pobytem na Słowacji, którzy gospodarowali na gruntach rolnych przed ich nabyciem co najmniej przez 3 lata od dnia wejścia w życie umowy o akcesji Słowacji do UE.

      Niektóre ograniczenia w nabywaniu nieruchomości przez osoby krajowe jak i obcokrajowców wynikają również z odrębnych norm prawnych np. z ustawy nr 44/1998 Z.z. o ochronie i eksploatacji bogactw mineralnych, ustawy nr 184/2002 Z.z. o tokach wodnych, ustawy nr 277/1994 Z.z. o ochronie zdrowia, ustawy nr 2287/1994 Z.z. o ochronie bogactw naturalnych, ustawy nr 135/1961 Z.z. o komunikacjach naziemnych oraz ustawy nr 27/1987 Z.z. o państwowej ochronie zabytków w brzmieniu ustawy nr 193/2000 Z.z.

      W sprawach zakupu i najmu nieruchomości zalecany jest kontakt z odpowiednim biurem nieruchomości. Adresy kontaktowe słowackich biur nieruchomości zrzeszonych w Krajowej Agencji Biur Nieuruchomości Słowacji podane są na stronie www.narks.sk . Oferty sprzedaży, znajdują się na portalu www.reality.sk  .

       

      5.4. System zamówień publicznych.

       

      Rząd Słowacji w celu przyspieszenia procesu przetargów publicznych przygotował nowy tekst ustawy o przetargach publicznych, który parlament słowacki uchwalił. Ustawa, która wejdzie w życie 1 lipca 2013 r. wprowadza następne zmiany:

      • Elektroniczny portal przetargów – państwowy eBay - za jego pośrednictwem państwowe instytucje będą dokonywać zakupu ogólnie dostępnych towarów i usług o wartości poniżej 130 tys. euro.
      • Podmioty publiczne, np. gminy, które nie mają dostępu do elektronicznego portalu przetargów, w przypadku przetargów o wartości do 130 tys. euro mogą korzystać z innych sposobów jakim jest porównanie cen.
      • Obowiązek aukcji elektronicznych będzie się odnosić jedynie do przypadków zakupu towarów powszechnego użytku.
      • Firmy zainteresowane udziałem w przetargach będą po rejestracji automatycznie otrzymywać informację o ogłoszonych przetargach.
      • Przetarg ogłoszony na zakup towarów i usług o wartości poniżej 130 tys. euro może trwać jedynie kilka godzin.
      • Zakupy towarów i usług o wartości powyżej 130 tys. euro  będą przeprowadzane centralnie za pośrednictwem Ministerstwa Spraw Wewnętrznych.
      • W sprawie zgłoszenia się do udziału w przetargu wystarczy, że zainteresowana firma przedstawi oświadczenie o spełnianiu wymogów uczestnictwa w przetargu.
      • Cena serwisu będzie jednym z kryteriów oceny oferty.
      • Oferta, której cena będzie o 30 procent niższa od średniej ceny wszystkich ofert i jednocześnie będzie o 15 procent niższa od drugiej najniższej oferty, będzie odrzucona.
      • Powstanie Komisja Urzędu Przetargów Publicznych (KUPP), która będzie oceniać decyzje Urzędu.
      • Zakaz aneksów do umów. Aneksy dotyczące ceny są możliwe jedynie pod warunkiem ich uchwalenia przez KUPP. W przypadkach, kiedy nie jest możliwe osiągnięcie umowy, decyzję podejmie sąd.
      • W przypadku zamówień o wartości powyżej 10 milionów euro zgłoszona firma przedstawi listę poddostawców.
      • Ewidencja referencji firm oraz ich ratingu.
      • Publikowane będą wszystkie badania rynku, ogłoszone przetargi, reklamacje oraz ewentualne aneksy.
      • Rząd ma prawo do zastosowania wyjątku, kiedy nie będzie potrzebny przetarg. Dotyczy to przypadkóe zakupu towarów, usług i budowli o wartości poniżej 200 tys. euro.
      • Firmy, które uczestniczą w przetargu będą miały publiczny profil na państwowej stronie internetowej.

      Wygrana w przetargu nie musi oznaczać, ze zwycięzca otrzyma zlecenie. W przypadku, kiedy zwycięzca nie będzie współpracować przy podpisie umowy, państwo ma opcję podpisania umowy z firmą na drugim lub trzecim miejscu. 

       

      5.5. Ochrona własności przemysłowej i intelektualnej

       

      Nadzór nad realizacją obowiązujących w Republice Słowackiej regulacji prawnych w zakresie patentów, wzorów przemysłowych, znaków towarowych, oznaczeń geograficznych i regionalnych oraz umów międzynarodowych, sprawuje Państwowy Urząd Własności Przemysłowych Republiki Słowackiej. Na stronie internetowej tego urzędu www.upv.sk znajdują się wszelkie obowiązujące akty prawne w tym zakresie oraz umowy międzynarodowe podpisane przez Republikę Słowacką.

      Prawa autorskie w Republice Słowackiej chronione są na podstawie ustawy nr 618/2003 Z.z. o prawie autorskim oraz prawach związanych z prawem autorskim. Ochrona prawna wg ww. ustawy obejmuje dzieła autorskie obywateli słowackich oraz dzieła opublikowane na terenie Słowacji bez względu na obywatelstwo i miejsce zamieszkania autora. Ochronie podlegają również prezentacje artystyczne, zapisy dźwiękowe, audio-wizualne oraz bazy danych wytworzone lub opublikowane na terytorium Słowacji.

      Zgodnie z ustawą nr 435/2001 Z.z. o patentach oraz dodatkowych świadectwach ochronnych w brzmieniu ustawy nr 402/2002 Z.z., patenty udzielane są na nowe wynalazki, które mają zastosowanie w przemyśle, po wykonaniu ich formalno-prawnej oraz merytorycznej analizy. Analiza wykonywana jest na wniosek zgłaszającego, który powinien być złożony najpóźniej do 36 miesięcy od złożenia wniosku patentowego. Patenty mogą być przyznawane również na substancje chemiczne i farmaceutyki. Okres ochrony patentowej wynosi 20 lat od złożenia wniosku patentowego.

      Jako wzory przemysłowe, mogą być chronione nowe rozwiązania techniczne, które przekraczają ramy zwykłych czynności zawodowych i mają zastosowanie w przemyśle. Ochrona wzorów przemysłowych polega na rejestracji w Państwowym Urzędzie Własności Przemysłowych RS. Przed rejestracją wykonywana jest analiza wniosku pod względem formalno-prawnym. Ochrona wzoru przemysłowego trwa 4 lata od dnia rejestracji. Na podstawie wniosku właściciela wzoru, okres ochrony może być przedłużany dwukrotnie - każdorazowo o 3 lata. Regulacje prawne dotyczące ochrony wzorów przemysłowych zawierają ustawy nr 478/1992 Z.z. oraz nr 90/1993 Z.z.

      Wg ustawa nr 55/1997 Z.z. o ochronie znaków towarowych, znakiem towarowym jest oznaczenie słowne lub graficzne odróżniające towar lub usługę jednej osoby od towaru lub usługi osoby drugiej. Ustawa określa również wyjątki, które nie mogą być uznane za znak towarowym np.

      znaki zawierające nazwy państw, regionów, oznaczenia kłamliwe itp.
      Wniosek w sprawie ochrony znaku towarowego może złożyć jakakolwiek osoba prawna lub fizyczna. Okres ochrony wynosi 10 lat od dnia złożenia wniosku. Na wniosek właściciela znaku, ochronę można przedłużyć na następne 10 lat. Strona Urzędu Patentowego RS www.indprop.gov.sk

       

      Przydatne linki i kontakty


       

      1. Administracja gospodarcza

      • Ministerstwo Gospodarki RS (Ministerstvo hospodárstva SR) www.economy.gov.sk
      • Ministerstwo Transportu, Budownictwa i Rozwoju Regionalnego RS  (Ministerstvo dopravy, výstavby a regionálneho rozvoja SR) www.telecom.gov.sk
      • Ministerstwo Finansów RS (Ministerstvo financií SR) www.finance.gov.sk
      • Ministerstwo Środowiska (Ministerstvo životného prostredia SR) www.minzp.sk
      • Ministerstwo Spraw Zagranicznych i Europejskich RS (Ministerstvo zahraničných vecí a európskych záležitostí SR) www.mzv.sk
      • Ministerstwo Rolnictwa RS (Ministerstvo pôdohospodárstva SR) www.mpsr.sk
      • Ministerstwo Pracy, Spraw Socjalnych i Rodziny RS (Ministerstvo práce, sociálnych vecí a rodiny SR) www.employment.gov.sk
      • Urząd Pracy, Spraw Socjalnych i Rodziny RS (Úrad práce, sociálnych vecí a rodiny SR) www.upsvar.sk
      • Słowacki Bank Narodowy (Národná banka Slovenska) www.nbs.sk
      • Dyrekcja Finansowa (Urząd Skarbowy oraz Celny) RS (Finančné riaditeľstvo SR) www.financnasprava.sk
      • Urząd Statystyczny RS (Štatistický úrad SR) www.statistics.sk
      • Urząd Geodezji, Kartografii i Katastru RS (Úrad geodézie, kartografie a katastra SR) www.skgeodesy.sk
      • Urząd Zamówień Publicznych (Úrad pre verejné obstarávanie) www.uvo.gov.sk
      • Urząd Własności Przemysłowej (Úrad priemyselného vlastníctva SR) www.indprop.gov.sk
      • Słowacka Agencja Rozwoju Inwestycji i Handlu SARIO (Slovenská agentúra pre rozvoj investícií a obchodu) www.sario.sk
      • Urząd Antymonopolowy (Protimonopolný úrad SR) www.antimon.gov.sk
      • Urząd Telekomunikacyjny (Telekomunikačný úrad SR) www.teleoff.gov.sk
      • Słowacka Agencja Turystyki (Slovenská agentúra cestovného ruchu) www.sacr.sk

       

      2. Samorząd gospodarczy (wybrane związki branżowe)

       

      • Słowacka Izba Przemysłowo-Handlowa (Slovenská obchodná a priemyselná komora) www.sopk.sk
      • Słowacko-Polska Izba Handlowa (Slovensko-poľská obchodná komora) www.spok.sk, www.interbiznis.sk
      • Transgraniczne Centrum Informacji Gospodarczej Euroregionu Tatry www.tcig-euroregiontatry.eu
      • Słowacka Izba Przedsiębiorczości (Slovenská živnostenská komora) www.szk.sk
      • Słowacka Izba Rolno-Spożywcza (Slovenská poľnohospodárska a potravinárska komora) www.sppk.sk
      • Izba Przemysłu Spożywczego Słowacji (Potravinárska komora Slovenska) www.potravinari.sk

       

      3. Oficjalna prasa ekonomiczna

       

       

      4. Oficjalne strony o charakterze ekonomicznym

       

      a) portale informacyjne o charakterze ekonomiczny

       

       

      b) portal informacji prawnych Ministerstwa Sprawiedliwości RS-przepisy prawne

      http://jaspi.justice.gov.sk/jaspiw1/jaspiw_mini_fr0.htm

      www.zakonypreludi.sk

       

      c) formularze niezbędne do rejestracji działalności gospodarczej na terenie Słowacji

      http://www.minv.sk/?trade-licencing

       

      Pojedyncze Punkty Kontaktowe

      http://www.minv.sk/?point-of-single-contact-slovakia

       

      e) rejestr handlowy

      www.orsr.sk

       

      f) rejestr ewidencji działalności gospodarczej

      www.zrsr.sk

      2 lipca 2013 (ostatnia aktualizacja: 19 maja 2017)

      Drukuj Drukuj Podziel się treścią: