close

  • Polsce – służyć, Europę – tworzyć, Świat – rozumieć

     

  • SZWECJA

  • Szwecja

    •  

       Informacje o kraju


       

      1.1 Informacje ogólne o Szwecji

      Stolica Szwecji: Sztokholm.

      Położenie geograficzne: Szwecja leży na Półwyspie Skandynawskim na północy Europy między 55º20’ i 69º4’ (odpowiednio Treriksroset i Smygehuk, między którymi odległość wynosi 1.572 km) szerokości geograficznej północnej oraz 10º58’ i 24º10’ (odpowiednio Skaret Stora Dammen i Kataja) długości geograficznej wschodniej.

      Ludność: Liczba ludności Szwecji wynosi obecnie ponad 9,97 mln mieszkańców.

      Obszar: Obszar Szwecji wynosi 450.295 km2, z czego obszar lądowy to 410.335 km2.

      Język urzędowy: Językiem urzędowym jest szwedzki. Natomiast uznanymi językami mniejszości narodowych są: lapoński, fiński, meänkieli, jidysz i romski.

      1.2 Warunki klimatyczne

      Klimat w Szwecji można opisać jako umiarkowany na południu kraju – z zimną, pochmurną zimą oraz chłodnymi, częściowo pochmurnymi latami, oraz jako subarktyczny na północy kraju. W związku z bardzo dużą odległością między południową i północną granicą, temperatury w Szwecji są bardzo zróżnicowane. Przykładowo (dane dla 2009 i 2010 r.) średnia temperatura lata wynosiła w Szwecji od 5,3º (Tarfala) do 17,9º (Lund). Średnioroczna temperatura wynosiła od -0,9º (Jokkmokk) do 8,9º (Lund i Göteborg). Natomiast roczne opady wynosiły od 402 mm (Karesuando) do 855 mm (Göteborg).

      1.3 Bogactwa naturalne

      Do bogactw naturalnych Szwecji należą: ruda żelaza, miedź, cynk, złoto, srebro, wolfram, uran, arszenik, skaleń, drewno i energia wodna.

      1.4 System walutowy, kurs i wymiana

      Obowiązującą w Szwecji walutą jest korona szwedzka (SEK). Kurs SEK do EUR w dn. 22.11.2016 wynosił 9,79 (SEK za 1 EUR), a kurs SEK do USD wyniósł 9,22. Wymiana waluty w Szwecji możliwa jest w bankach oraz w firmach trudniących się wymianą walut (do największych z nich należy Forex).

      1.5 Religia

      Ok. 70% ludności należy do luterańskiego (ewangelicko-augsburskiego) Kościoła Szwecji.

      1.6 Infrastruktura transportowa

      Szwedzki system lotnisk składa się dzisiaj z 41 lotnisk pokrywających większą część powierzchni kraju. Właścicielem 16 z nich – od 1 stycznia 2007 roku – jest państwo szwedzkie. Są to lotniska: Arlanda, Bromma, Jönköping, Karlstad, Kiruna, Landvetter, Luleå, Malmö, Ronneby, Skellefteå, Sundsvall, Umeå, Visby, Ängelholm, Östersund och Örnsköldsvik. Poza lotniskami w Luleå i Ronneby, zarządzanymi przez szwedzkie siły zbrojne, wszystkie pozostałe zarządzane są przez Urząd Transportu Lotniczego.

      Grupy portów wg rodzajów przeładowywanych towarów: porty drobnicowe (Gotlands hamnar, Helsingborg, Kapellskär, Karlskrona, Nynäshamn, Stockholm, Strömstad, Ystad), porty towarów masowych suchych (Trelleborg, Bergkvara, Delta terminal, Falkenberg, Halmstad, Hargshamn, Husum, Härnösand, Kalmar, Landskrona, Luleå, Lysekil, Mälarhamnar (tą nazwą określane są w statystykach szwedzkich porty Västerås i Köping), Mönsterås, Norrköping, Norrtälje, Oskarshamn, Oxelösund, Piteå, Skellefteå, Skärnäs terminal, Sundsvall, Söderhamn, Sölvesborg, Uddevalla, Umeå, Vänerhamn (tą nazwą określane są porty: Karlstad, Kristinehamn, Otterbäcken, Lidköping och Vänersborg, Gruvön, Skoghall, Hällekis i Trollhättan), Västervik, Wallhamn, Åhus, Örnsköldsvik), porty towarów masowych płynnych (Brofjorden, Nynäshamns oljehamn, Stenungsund), porty mieszane (Gävle, Göteborg, Karlshamn, Malmö, Södertälje, Varberg) - źródło: statystyki Sveriges Hamnar/SCB.

      Dla Polski najważniejszymi portami są: Karlskrona, Nynäshamn i Ystad.

      Wszystkie lotniska i porty mają infrastrukturę przygotowaną na przyjęcie pasażerów i towarów spoza UE. Polska i Szwecja są w Strefie Schengen.

      1.7 Obowiązek wizowy i prawo pobytu

      Obywatele polscy nie potrzebują wiz; granice można przekraczać legitymując się ważnym dowodem osobistym lub paszportem. Obywatele UE, w tym Polski, mają prawo pobytu w Szwecji (uppehållsrätt). Oznacza to, że nie potrzebują pozwolenia na pobyt i mogą swobodnie podejmować pracę lub studia, pod warunkiem, że posiadają środki wystarczające do utrzymania się (są zatrudnieni, samozatrudnieni, posiadają środki własne lub planują dołączyć do rodziny/partnera w Szwecji). Jeżeli pobyt planowany jest na okres dłuższy niż trzy miesiące, zgodnie z Ustawą o cudzoziemcach (Swedish Aliens Act), obywatele polscy i członkowie ich rodzin, w tym również dzieci, muszą go zarejestrować. Jeżeli dziecko nie ukończyło 18 lat, wniosek musi podpisać dorosły, który jest jego opiekunem prawnym.

      Wniosek o rejestrację pobytu należy złożyć w jednym z biur Urzędu ds. Migracji (Migrationsverket). Złożenie wniosku jest bezpłatne. Lista adresów biur oraz wszelkie szczegóły dot. wniosku znajdują się na stronie http://www.migrationsverket.se.

      Obywatele UE i członkowie ich rodzin zamieszkali w Szwecji dłużej niż 5 lat nabywają tzw. stałe prawo pobytu (permanent uppehållsrätt).

      Obywatele polscy są zwolnieni z obowiązku posiadania pozwolenia na pracę, jeżeli szukają zatrudnienia w Szwecji i mogą podjąć pracę natychmiast po przyjeździe.

      Z dniem 1 lipca 2013 r. wprowadzono zmiany w zakresie wymogów dot. delegowania pracowników do pracy w Szwecji. Nowe przepisy dotyczą osób delegowanych do pracy z zagranicy na czas określony, natomiast nie nakładają obowiązku rejestracyjnego na pozostałe osoby zatrudnione w Szwecji. Stosowne informacje dla polskich pracodawców można uzyskać za pośrednictwem WPHI Ambasady (http://stockholm.trade.gov.pl/pl/).

      1.8 Święta państwowe

      Święta państwowe w Szwecji:

      Święto

      Data

      Nyårsdagen – Nowy Rok

      1 styczeń

      Trettondagen – Święto Trzech Króli

      6 styczeń

      Långfredagen – Wielki Piątek

      święto ruchome

      Påskdagen – Wielkanoc

      święto ruchome

      Annandag påsk – Poniedziałek Wielkanocny

      święto ruchome

      Första maj – 1 Maj

      1 maj

      Kristi himmelsfärds dag – Wniebowstąpienie

      święto ruchome

      Pingstdagen – Zielone Świątki

      święto ruchome

      Sveriges nationaldag och svenska flaggans dag – Święto Narodowe Szwecji i Dzień Szwedzkiej Flagi

      6 czerwiec

      Midsommardagen – Dzień Środka Lata

      22 czerwiec

      Alla helgons dag – Dzień Wszystkich Świętych

      pierwsza sobota listopada

      Juldagen – Boże Narodzenie

      25 grudzień

      Annandag jul – Boże Narodzenie

      26 grudzień

       

       

      System administracyjny


       

      2.1. Ustrój polityczny

      Oficjalna nazwa państwa to Królestwo Szwecji. Szwecja jest monarchią konstytucyjną i demokracją parlamentarną. Głową państwa jest król Karol XVI Gustaw, który pełni jedynie funkcje oficjalne i ceremonialne.

      Scena polityczna SE jest zdominowana przez dwa bloki partyjne – centroprawicowy Aliansen (Moderaci, Liberałowie, Partia Centrum, Chrześcijańska Demokracja) oraz czerwono-zielonych (Socjaldemokracja, Partia Zielonych). Ponadto w Riksdagu znajdują się dwa ugrupowania skrajne – Partia Lewicy oraz Szwedzcy Demokraci.

      Historycznie najważniejszym ugrupowaniem są Socjaldemokraci, którzy przez przeważającą część XX wieku sprawowali władzę w SE w dużej mierze determinując charakter modelu politycznego, społecznego i gospodarczego kraju. Myśl socjaldemokratyczna do dzisiaj uważana jest przez wielu Szwedów za część ich tożsamości narodowej. Tym niemniej obecnie wpływy tradycyjnych, dużych partii lewicy oraz prawicy słabną, a w kraju umacnia się tradycja rządów mniejszościowych. Rośnie jednocześnie znaczenie partii antysystemowych, propagujących skrajne, populistyczne rozwiązania społeczne lub ekonomiczne. Szczególne znaczenie posiadają w tym wypadku Szwedzcy Demokraci, ugrupowanie ksenofobiczne i antyunijne, a do tego posiadające neonazistowskie korzenie. Szwedzcy Demokraci do tej pory byli izolowani przez inne partie Riksdagu, jednakże utrzymujący się impas w Parlamencie (brak możliwości utworzenia przez żaden z bloków rządu większościowego) oraz rosnące poparcie (19%) Szwedzkich Demokratów powoduje, że owa izolacja stopniowo jest przełamywana.

      SE charakteryzuje utrzymująca się fragmentyzacja sceny politycznej SE, kryzys zaufania wobec tradycyjnych elit oraz trend historycznego słabnięcia Socjaldemokracji. Poparcie dla głównych bloków (prawicowy „Alliansen” i koalicja SocDem-Zieloni) jest równo podzielone (po ok. 40% poparcia), co uniemożliwia utworzenie rządu większościowego wg tradycyjnych linii podziału politycznego. Przywódcy partii borykają się z najniższym w historii poziomem zaufania wyborców – nawet przodujący w rankingu A. Kingberg Batra (Moderaci) i Premier S. Löfven cieszą się zaufaniem tylko 40% i 30% wyborców. Rządzący SocDem nie jest w stanie wykorzystać dobrej sytuacji ekonomicznej, aby wzmocnić swoją pozycję. Mimo silnego wzrostu gospodarczego i spadającego bezrobocia poparcie dla partii pozostaje na relatywnie niskim poziomie. Dużym wyzwaniem jest odpływ ludzi młodych - w ostatnich wyborach parlamentarnych (2014) tylko co piąta głosująca po raz pierwszy osoba wybrała SocDem. Poza spadkiem atrakcyjności tradycyjnej socjaldemokracji (trend widoczny we wszystkich państwach nordyckich) partia boryka się ze społecznym niezadowoleniem wywołanym kryzysem uchodźców.

      Rządząca, czerwono-zielona koalicja jest dość stabilna, lecz szanse na utrzymanie przez nią rządów po najbliższych wyborach parlamentarnych (2018) są niewielkie. Koalicjant rządzącego SocDemu, Partia Zielonych, znajduje się w głębokim kryzysie i balansuje na granicy progu wyborczego. Partia Zielonych nigdy wcześniej nie współtworzyła rządu i jej idealistycznemu elektoratowi trudno przyjąć do wiadomości polityczne kompromisy dot. środowiska, w tym zgodę rządu na sprzedaż dwóch elektrowni węglowych Vattenfall w Niemczech, o których zamknięcie zabiegali aktywiści. Mimo prób przełamania dwublokowego podziału w Riksdagu SocDem nie jest w stanie nawiązać współpracy z żadnym ugrupowaniem centroprawicy, w związku z czym jest skazany na kooperację z Partią Zielonych i nieformalne wsparcie skrajnej Partii Lewicy.

      Szwedzcy Demokraci (SD) mają silną pozycję, a ich izolacja ze strony innych partii słabnie. Ewolucja debaty zmniejsza atrakcyjność SD jako „jedynej alternatywy” dla elektoratu, ale z drugiej strony czyni stronnictwo bardziej akceptowalnym dla partii głównego nurtu. Należy spodziewać się, że fragmentacja szwedzkiej sceny politycznej utrzyma się po wyborach parlamentarnych w 2018 r., co utrudni wyłonienie większościowego rządu (dwa ostatnie rządy również były mniejszościowe). Sytuacja ta, jak również ewolucja nastrojów politycznych, zwiększa szanse na stopniowe przełamywanie izolacji Szwedzkich Demokratów, którzy ugruntowali swoją pozycję jako trzecia siła polityczna SE.

       

      Ugrupowanie

      Wynik w wyborach do Riksdagu w 2014 r. (%)

      Poparcie w październiku 2015 r. (%)

      Poparcie w październiku 2016 r. (%)

      Moderaci

      23,33

      22

      24

      Liberałowie

      5,42

      6

      7

      Partia Centrum

      6,11

      7

      7

      Chrześcijańscy Demokraci

      4,57

      4

      2

      Socjaldemokracja

      31,01

      27

      25

      Partia Zielonych

      6,89

      7

      5

      Partia Lewicy

      5,72

      7

      8

      Szwedzcy Demokraci

      12,86

      18

      19

      (za IPSOS, październik 2016)

      http://www.government.se/.

      2.2. Struktura administracji gospodarczej

      Strukturę szwedzkiej administracji gospodarczej tworzą naczelne organy administracji rządowej (premier, ministrowie), podległe im urzędy (m.in. kancelaria premiera i zintegrowane z nią funkcjonalnie ministerstwa, m.in. gospodarki, finansów, pracy, zdrowia i spraw społecznych, środowiska, etc.). Skład szwedzkiego rządu oraz praca ministerstw opisana jest na stronie http://www.government.se  (w j. angielskim) i www.regeringen.se (w j. szwedzkim; zawiera więcej informacji). Ponadto administrację gospodarczą tworzą liczne w Szwecji agencje i instytucje podległe rządowi, mające w swoich kompetencjach elementy zarządzania gospodarczego, w tym m.in.: Tillväxtverket, Skatteverket, Bolagsverket, Migrationsverket, Patent- och registreringsverket, oraz organy samorządu terytorialnego na poziomie województw (län – 21) i gmin (kommun – 290). Znaczącą rolę w promocji szwedzkiego eksportu i we wspieraniu bezpośrednich inwestycji zagranicznych w Szwecji odgrywa współfinansowana przez rząd i sektor prywatny organizacja Business Sweden.

      2.3 Sądownictwo gospodarcze

      W Szwecji nie ma sądów wyłącznie gospodarczych. Szwecja posiada dwa równoległe systemy sądownicze. Są to sądy powszechne (ogólne; allmänna domstolarna), w których rozpatrywane są sprawy kryminalne i spory w sprawach cywilnych, oraz powszechne sądy administracyjne (allmänna förvaltningsdomstolarna), które rozpatrują spory pomiędzy osobami prywatnymi a instytucjami administracji publicznej. Szczegóły dot. szwedzkiego sadownictwa można znaleźć na stronie www.domstol.se.

      Oba systemy sądownicze są trójinstancyjne. Sądy powszechne (allmänna domstolarna) dzielą się na sądy rejonowe (48 tingsrätt – I instancja), sądy apelacyjne (6 hovrätt – II instancja) oraz Sąd Najwyższy (Högsta domstolen w Sztokholmie). Powszechne sądy administracyjne (allmänna förvaltningsdomstolarna) także mają trzy instancje: sądy wojewódzkie (12 förvaltningsrätt – I instancja), administracyjne sądy apelacyjne (4 kammarrätt – II instancja) oraz Najwyższy Sąd Administracyjny (Högsta förvaltningsdomstolen w Sztokholmie).

      Obok wyżej wymienionych sądów istnieją także w Szwecji sądy „specjalne”, do których należą:

      • Sąd Pracy (spory związane z zatrudnieniem, jednoinstancyjny);
      • Sąd ds. Rynku (spory związane z konkurencją oraz wprowadzaniem na rynek);
      • Sąd Patentowy (rozpatruje odwołania od decyzji Urzędu Patentowego i Rejestracji dotyczących m.in. patentów, znaków towarowych i wzorów, decyzja Sądu może być zaskarżona do Najwyższego Sądu Administracyjnego).
      • Powszechnie przyjętym postępowaniem w Szwecji jest rozwiązywanie sporów gospodarczych przez komisje arbitrażowe. W sprawach międzynarodowych arbitrażem zajmuje się np. Trybunał Arbitrażowy w Sztokholmie, będący niezależną częścią Sztokholmskiej Izby Handlowej;
      • W kwestiach sporów między konsumentami i przedsiębiorcami istnieje możliwość zwrócenia się konsumentów do Powszechnej Komisji Reklamacyjnej, której decyzje nie są jednak wiążące dla stron.
      • Sprawy związane ze środowiskiem, gospodarką wodną, budownictwem i planami zagospodarowania terenu rozpatrywane są przez 5 sądów (Mark- och miljödomstolarna), będących częścią sądów rejonowych, które znajdują się w Umeå, Östersund, Nacka, Vänersborg i Växjö.
      • W sprawach dotyczących sporów związanych z wynajmowaniem i dzierżawieniem istnieją Komitety Wynajmowania i Dzierżawy. Nie są one sądami specjalnymi, ale opisywane są jako instytucje podobne do sądów.
      • Sądy Migracyjne (3 w ramach förvaltningsrätt w Sztokholmie, Malmö i Göteborgu) rozpatrują decyzje Urzędu Migracyjnego (Migrationsverket) w obszarze wydaleń i obywatelstwa.

       

      Gospodarka


       

      3.1. Ogólna charakterystyka sytuacji gospodarczej

      Szwecja należy do najbogatszych krajów UE o wysokim dochodzie narodowym na mieszkańca. Szwecja charakteryzuje się liberalnym nastawieniem do polityki handlowej i przejrzystością funkcjonowania administracji publicznej. Pozostaje poza strefą euro, mimo że wypełnia kryteria konwergencji (społeczeństwo szwedzkie odrzuciło przyjęcie wspólnej waluty w referendum). Główne gałęzie gospodarki to przemysł drzewny, maszynowy i informatyczno-elektroniczny. Do najważniejszych partnerów handlowych Szwecji należą Niemcy, Norwegia, USA, Dania, Wielka Brytania, Finlandia i Holandia, jednak jako niewielka gospodarka mocno uzależniona od eksportu Szwecja dba o poszerzanie relacji handlowych także z innymi regionami świata (szczególnie z Azją, w tym z Chinami, z krajami afrykańskimi, a w Ameryce Płd. ostatnio zwłaszcza z Brazylią). Szwecja słynie z innowacyjności i szerokiego zainteresowania społeczeństwa nowymi technologiami. Dba o nakłady na badania i innowacje, oraz rozwój technologiczny gospodarki.

      Wg. danych Szwedzkiego Urzędu Statystycznego (SCB) z 07.10.2016 r. PKB SE w I kwartale 2016 r. PKB wzrosło o 3,7% (r/r) i 3,4% na koniec II kwartału 2016 r. Nadal głównym czynnikiem mającym wpływ na wynik PKB są wzrost popytu wewnętrznego oraz silny wzrost eksportu. Narodowy Instytut Badań Ekonomicznych (Konjunkturinstitutet) zaleca zachowanie kontroli nad tempem wzrostu płac, mimo, że gospodarka wykazuje tendencje wzrostowe, napędzane ekspansywną polityką fiskalną związaną z popytem wewnętrznym, inwestycjami w sektorze budowlanym oraz niskimi stopami procentowymi.  Instytut przewiduje, że wzrost produktu w sektorze przedsiębiorstw będzie niższy w ciągu najbliższych lat. W 2016 r. prognozuje się wzrost PKB Szwecji o 3,8 % i o 2,2% w 2017 r.

      Jednocześnie w sierpniu 2016 r. stopa bezrobocia w Szwecji wyniosła 6,6%. Bezrobocie spadło o 0,8% w końca 2015 r. Zatrudnienie na koniec września 2016 r. wyniosło 67,1%. Prognozuje się, że zatrudnienie będzie dalej rosnąć w 2016 r., a bezrobocie (sezonowo dostosowane) osiągnie  6,8% w 2016 r. i do 6,3% w 2017 r. Zwiększy się też wolumen siły roboczej z uwagi na plany zatrudnienia firm prywatnych, jak również silny napływ migrantów. Jednocześnie NIER wskazuje na braki pracowników w wielu sektorach gospodarki.

      Oficjalnym celem rządu jest uczynienie SE do 2020 r. p.cz. UE o najniższym bezrobociu, m.in. poprzez inwestycje w budownictwo i infrastrukturę, aktywną politykę przemysłową, wsparcie nauki i mechanizmów dopasowywania kompetencji do potrzeb rynku pracy. Wg. prognozy rządowej inflacja (CPI) w 2016 r. ma wynieść 0,9%, natomiast w 2017 r. 1,6%.  Po decyzji Riksbanku z 5.07.2016 r. referencyjna stopa procentowa (repo rate) Riksbanku została pozostawiona na poziomie -0,5%.

      Wg. prognoz rządowych deficyt sektora finansów publicznych w 2016 r. ma wynieść -0,4% oraz -0,7% w 2017 r. Dług publiczny oscyluje ok. 42,5% PKB (w 2016 r.) i ma spaść do ok. 41,1% w 2017 r.

       

      Wskaźniki ekonomiczne

       

      2015
      (wynik)

      2016
      (prognoza)

      2016
      (wyniki za II kw. br.)

      Wzrost PKB

       

      4,1%

      3,8%

      3,4% (II kw. r/r)

      Inflacja (CPI)

       

       0,0%

        0,9%

      -0,1% (w sierpniu br. w stosunku do sierpnia 2015 r. br.)

      Bezrobocie

       

      7,4%

      6,8%

      6,6% (sierpień 2016)

      Deficyt/nadwyżka sektora finansów publicznych

       

      0,0%

      -0,4%

      b/d

      Państwowy dług publiczny

       

      42,5%

      41,1%

      b/d

      Konsumpcja gospodarstw domowych

       

      2,6%

      3,0%

      b/d

      Konsumpcja publiczna

       

      2,5%

      4,6%

      b/d

      Eksport towarów (zmiana wartości %)

       

      3,3%

       

      4,8%

       

      -1,8% (w sierpniu br. w stosunku do sierpnia 2015 r. br.)

      Import towarów (zmiana wartości %)

       

      5,4%

      4,9%

      6,5% (w sierpniu br. w stosunku do sierpnia 2015 r. br.)

      Szwedzkie BIZ zagranicą

       

      Ok. 200 mld SEK

      b/d

      b/d

      BIZ w Szwecji

       

      Ok. 106 mld SEK

      b/d

      b/d

      (wg. danych szw. Min. Finansów, SCB i Kommerskollegium/National Board of Trade)

      W dniu 20.09 przedstawiono wstępny projekt budżetu państwa na 2017 r. Głównymi celami przyszłorocznego budżetu będzie kontynuacja reform nakierowanych na wzmocnienie opieki społecznej, aktywizację zatrudnienia oraz przeciwdziałanie zmianom klimatycznym. Ponadto zakłada się, że w 2017 roku nadal bezrobocie będzie spadać, a stopa zatrudnienia będzie najwyższą w UE o czym świadczy wzrost w ostatnim czasie zatrudnienia w SE o 120.000 osób. Dotychczasowa polityka oszczędnościowa w celu ograniczenia odziedziczonego przez obecny rząd deficytu w finansach państwa, który wynosił 60 mld SEK (tj. 27 mld PLN) przyniosła zdecydowany skutek, mimo znaczących wydatków od 2015 roku na opiekę nad uchodźcami. Nadal według szwedzkiego rządu polityka społeczna wymaga poprawy i dlatego też dokonano poważnych inwestycji w system pomocy społecznej, edukację oraz opiekę zdrowotną.

      3.2. Uczestnictwo w wielostronnych organizacjach i porozumieniach o charakterze ekonomicznym

      Szwecja jest krajem aktywnym na arenie międzynarodowej, także gospodarczo. Istotnym elementem działań w tym obszarze są relacje z krajami nordyckimi. Szwecja jest członkiem Rady Nordyckiej
      i Nordyckiej Rady Ministrów, Nordyckiego Banku Inwestycyjnego i Nordyckiego Funduszu Rozwojowego. Szwecja jest bardzo aktywna w regionie Morza Bałtyckiego, a szczególnie w Komisji Helsińskiej oraz w Radzie Państw Morza Bałtyckiego (w której Polska objęła przewodnictwo na okres od lipca 2015 r. do czerwca 2016 r.). Szwecja jest inicjatorem i aktywnym uczestnikiem działań
      w ramach Strategii Unii Europejskiej dla Regionu Morza Bałtyckiego. Uczestniczy także w forum Współpracy Energetycznej Państw Regionu Morza Bałtyckiego (BASREC). Szwecja, wspólnie z Polską, jest współinicjatorem projektu UE Partnerstwo Wschodnie. Ważna jest aktywność Szwecji w regionie północnym – jest ona członkiem Euro-Arktycznej Rady Morza Barentsa, Rady Arktycznej oraz Wymiaru Północnego.

      Szwecja jest członkiem szeregu globalnych organizacji gospodarczych, z których do najważniejszych należą WTO i OECD. Jest aktywnym uczestnikiem relacji gospodarczych Unii Europejskiej na arenie globalnej, określanych m.in. porozumieniami UE o wolnym handlu (FTA) z wieloma regionami świata. Szwecja należy także do kilkudziesięciu międzynarodowych organizacji finansowych, branżowych oraz okołobiznesowych.

      Na forach organizacji międzynarodowych Szwecja reprezentowana jest niejednokrotnie w ramach Unii Europejskiej, której członkiem jest od 1995 r., ale stara się także być aktywna we własnym imieniu, np. w działaniach WTO (np. negocjacje w ramach rundy Doha).

      3.3. Relacje gospodarcze z UE

      Kraje Europy Zachodniej są najważniejszymi partnerami handlowymi Szwecji zarówno w eksporcie, jak i w imporcie. Szwecja utrzymuje szczególnie ożywione kontakty handlowe z Niemcami, Wielką Brytanią, Holandią, Danią i Finlandią, a także z pozostającą poza UE, ale uczestniczącą w rynku wewnętrznym UE
      (w ramach EOG) Norwegią.

      Tradycyjnie Szwecja prezentuje w UE stanowisko liberalne, opowiada się za wzmocnieniem innowacyjności europejskiej gospodarki i za podnoszeniem konkurencyjności przedsiębiorstw. Aktywnie działa na rzecz szybkiej i skutecznej implementacji narzędzi wzmacniających konkurencyjność i pobudzających wzrost gospodarczy w UE. Szczególnie podkreśla rolę usług, w tym usług cyfrowych i handlu elektronicznego, dla rozwoju gospodarki UE i jej konkurencyjności na arenie globalnej. Szwecja jest zwolennikiem zawarcia porozumienia transatlantyckiego TTIP pomiędzy UE
      a USA. Jest rzeczniczką wolnego handlu i ułatwień w handlu UE z państwami trzecimi.

      Mimo prawnego zobowiązania do przyjęcia euro, Szwecja nie bierze pod uwagę członkostwa w unii walutowej w przewidywalnej przyszłości. Tym niemniej uczestniczy ona aktywnie w dyskusji nt. pogłębienia Unii Gospodarczo-Walutowej, zainicjowanej w 2012 i dąży do zachowania wpływu na kształt polityki finansowej UE. Fundamentem szwedzkiego stanowiska jest założenie, że w interesie Szwecji pozostaje silna UGW, charakteryzująca się stabilnym i zrównoważonym rozwojem gospodarczym. Priorytetem pozostaje zapewnienie spójności UE i ochrona jednolitego rynku, stąd Szwecja przestrzega przed podziałem na Europę dwóch prędkości i akcentuje potrzebę ochrony integralności UE. Udział Szwecji w trzecim etapie UGW nie jest oficjalnie uzależniony od sytuacji gospodarczej strefy euro, ale ma to wpływ na odbiór UGW przez szwedzkie społeczeństwo. Przeprowadzane regularnie przez Szwedzkie Biuro Statystyczne (SCB) badania opinii publicznej wskazują, że generalne nastawienie społeczeństwa wobec przyjęcia euro jest negatywne.

      Szwedzka polityka klimatyczno-energetyczna opiera się na tych samych trzech filarach, co współpraca energetyczna w ramach UE: równowadze ekologicznej, konkurencyjności i bezpieczeństwie dostaw energii. Jej najważniejsze cele, których realizacja przewidziana jest do 2020 to:  redukcja o 40% emisji gazów cieplarnianych w porównaniu do 1990 r., co najmniej 50% udział energii odnawialnej
      w energy-mix, zwiększenie efektywności wykorzystania energii o 20% oraz co najmniej 10% udział energii odnawialnej w sektorze transportu. Celem nadrzędnym szw. polityki klimatyczno-energetycznej jest uniezależnienie od paliw kopalnych oraz zwiększenie udziału odnawialnych źródeł energii (OZE) na rodzimym rynku energetycznym.

       

      Dwustronna współpraca gospodarcza


       

      4.1. Gospodarcze umowy dwustronne

      Ważniejszymi dwustronnymi umowami, mogącymi mieć znaczenie dla współpracy gospodarczej Polski i Szwecji są m.in.:

      • Umowa między Rządem PRL a Rządem Królestwa Szwecji w sprawie popierania i wzajemnej ochrony inwestycji (1989),
      • Konwencja między Rządem RP a Królestwem Szwecji w sprawie unikania podwójnego opodatkowania i zapobiegania uchylaniu się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodu (2004),
      • Umowa między Rządem RP a Rządem Królestwa Szwecji o współpracy w zwalczaniu poważnej przestępczości (2005),
      • Umowa między Rządem RP a Rządem Królestwa Szwecji o wzajemnej ochronie informacji niejawnych (2007).

        Należy zauważyć, że zarówno Szwecja, jak i Polska, jako państwa członkowskie Unii Europejskiej, współtworzą rynek wewnętrzny UE i podlegają unijnym regulacjom w tym zakresie.

        4.2. Handel zagraniczny

        Wg danych MG, w okresie styczeń-wrzesień 2016 r. odnotowano wzrost obrotów handlowych między PL a SE w porównaniu do analogicznego okresu 2015 r. Wielkość wzajemnych obrotów w tym okresie szacuje się na poziomie ok. 26,77 mld PLN (w porównaniu do 25,27 mld PLN w okresie I-IX ub.r.).

        Wartość polskiego eksportu na rynek szwedzki w omawianym okresie wyniosła ok. 16,84 mld PLN. Oznacza to znaczący wzrost dynamiki eksportu – 11,6%. Tendencję spadkową wskazywał import ze SE, który wyniósł 9,93 mld PLN. Dynamika importu była jednak nieco wolniejsza niż w przypadku eksportu – spadek o 3,36%.

        PL utrzymała nadwyżkę w handlu ze SE w omawianym okresie (6,91 mld PLN w porównaniu do 4,92 mld PLN w ub.r.).

        Struktura obrotów towarowych PL ze SE pozostaje niezmienna. W omawianym okresie najważniejsze znaczenie miały: wyroby przemysłu elektromaszynowego (stanowiły one ok. 44,6% obrotów w omawianym okresie ogółem). Kolejne istotne grupy towarowe to: wyroby przemysłu chemicznego, wyroby metalurgiczne, wyroby przemysłu drewno-papierniczego oraz artykuły rolno-spożywcze.

        Wg danych szw. centralnego urzędu statystycznego SCB za okres I-IX 2016 r., PL znalazła się na 9 miejscu wśród 30 największych importerów szwedzkich towarów i była 11 największym eksporterem na rynek szwedzki.

       

      I-IX 16r. [PLN]

      2015r. [PLN]

      Sekcje CN

      Eksport

      Import

      Eksport

      Import

      OGÓŁEM KRAJ

      16844322457

      9933659680

      20570259609

      13634270797

      ZWIERZĘTA ŻYWE; PRODUKTY POCHODZENIA ZWIERZĘCEGO

      273291926

      515043921

      358830309

      609796076

      PRODUKTY POCHODZENIA ROSLINNEGO

      291737596

      58303163

      357393312

      75708517

      TŁUSZCZE, OLEJE POCHODZENIA ZWIERZĘCEGO I ROSLINNEGO; PROD. ICH ROZKŁADU

      31981874

      57088291

      47122384

      87182416

      GOTOWE ARTYKUŁY SPOŻ.; NAPOJE BEZALKOHOL., ALKOHOL I OCET; TYTOŃ

      694118849

      148826295

      887527608

      156641541

      PRODUKTY MINERALNE

      1092950217

      136585894

      1259759424

      811715270

      PRODUKTY PRZEMYSŁU CHEMICZNEGO I PRZEMYSŁÓW POKREWNYCH

      781894765

      823095171

      1043139056

      1040721146

      TWORZYWA SZTUCZNE I WYROBY Z NICH; KAUCZUK I WYROBY Z KAUCZUKU

      910554257

      759922884

      1138953142

      975231965

      SKÓRY; WYROBY Z NICH; ART. PODRÓŻNE,TORBY ,POJEMNIKI

      28359796

      22547138

      36861282

      21509837

      DREWNO I WYROBY Z NIEGO; WYROBY Z KORKA, SŁOMY, ESPARTO; WYR. KOSZYKARSKIE

      613002352

      163370840

      731179616

      202472266

      SCIER DRZEWNY LUB Z INNEGO WŁÓKNISTEGO MAT. CELULOZOWEGO; PAPIER I TEKTURA

      545274159

      1170266644

      695489795

      1440725020

      MATERIAŁY I WYROBY WŁÓKIENNICZE

      562723042

      285180801

      810762089

      301743265

      OBUWIE, NAKRYCIA GLOWY, PARASOLE, LASKI, PIÓRA, SZTUCZNE KWIATY

      116314857

      3793889

      109960067

      4247537

      WYROBY Z KAMIENI GIPSU, CEMENTU, AZBESTU, MIKI ITP; WYROBY CERAMICZNE,SZKŁO

      464157757

      36449549

      579964277

      38229379

      PERŁY; METALE I KAMIENIE SZLACHETNE I PÓŁSZLACHETNE; SZTUCZNA BIŻUTERIA

      24910143

      3390074

      2609901

      3617230

      WYROBY NIESZLACHETNE I WYROBY Z METALI NIESZLACHETNYCH

      1385893304

      1869944347

      2020290597

      2436040872

      URZĄDZENIA MECHANICZNE I ELEKTRYCZNE; DO REJESTRACJI I ODBIORU DŻWIĘKU

      5206809666

      1889643934

      6063964656

      3104162206

      POJAZDY, STATKI POWIETRZNE, JEDNOSTKI PŁYWAJĄCE I WSPÓŁDZIAŁ. URZĄDZENIA

      2161737597

      1707323462

      2459505942

      1880815627

      PRZYRZĄDY, APARATY OPTYCZNE, KINEMATOGRAF.,POMIAROWE,MEDYCZNE,ZEGARKI,IN

      87859211

      101675678

      112121131

      146095342

      BROŃ I AMUNICJA; CZĘSCI I AKCESORIA

      1171432

      1289460

      2275516

      16636154

      WYROBY RÓŻNE

      1554050439

      179519951

      1852519387

      266918588

      DZIEŁA SZTUKI, PRZEDMIOTY KOLEKCJONERSKIE

      15508899

      56331

      3225

      13963156

      POZOSTAŁE

      20319

      341963

      26893

      97387

      PCN NIEZNANE LUB BŁĘDNE

      0

      0

      0

      0

      RAZEM

      16844322457

      9933659680

      20570259609

      13634270797

      4.3. Inwestycje

      Dane NBP (z IV kw. 2014 r.) dot. bezpośrednich inwestycji zagranicznych (BIZ) wskazują na wycofanie z Polski szw. kapitału w 2013 r. Ogółem w 2013 r. z Polski wycofano (-)499,9 mln EUR szw. kapitału. Jest to kolejny rok odpływu szw. inwestycji z Polski. Wg NBP szw. BIZ w 2012 r. wyniosły (-)902,3 mln EUR. Na wyniki za 2012 r. negatywnie wpłynęło m.in. wycofanie się z polski szwedzkiej grupy Vattenfall. W poprzednich latach BIZ Szwecji w Polsce wykazywały tendencję rosnącą (zachwianą nieco w 2009 r., z wyraźnym odbiciem w 2011 r.).

      Według badań przeprowadzonych przez szwedzki bank SEB, szwedzką agencję wspierania eksportu i inwestycji zagranicznych Business Sweden, a także Wydział Promocji Handlu i Inwestycji Ambasady RP w Sztokholmie nt. postrzegania Polski jako kraju dla prowadzenia działalności gospodarczej przez Szwedów, blisko 75 proc. szwedzkich przedsiębiorców uznaje Polskę za dobre lub bardzo dobre miejsce na prowadzenie firmy, a wśród najważniejszych działań ułatwiających rozwój biznesu
      w Polsce wymienia się m.in. znaczące zmniejszenie korupcji, pozytywne zmiany dotyczące prowadzenia kontroli w firmach, dostępność kompetentnych i efektywnych pracowników, stabilne otoczenie polityczne, dobrą jakość życia, rentowność rynku lokalnego oraz rozwiniętą infrastrukturę teleinformatyczną. Szwedzcy przedsiębiorcy w większości uważają, że w Polsce relatywnie nietrudno jest znaleźć niezawodnych partnerów biznesowych, lecz wskazują, że pomimo pozytywnych zmian, wciąż istnieją obszary, które wymagają poprawy, w tym m.in. dotyczących płatności dokonywanych po terminie oraz w zakresie długotrwałych i skomplikowanych procedur administracyjnych. Pomimo postępów w zakresie rozwoju infrastruktury kolejowej i drogowej, także i ten obszar wymaga poprawy.

      Szwedzki National Board of Trade nie wymienia Polski na liście (15) największych inwestorów w SE.

      4.4. Współpraca regionalna

      Współpraca regionalna Szwecji realizowana jest w wymiarze narodowym i międzynarodowym.
      W odniesieniu do polityki krajowej szczególnie akcentowane są kwestie zw. ze wspieraniem zatrudnienia, ochroną środowiska naturalnego, promowaniem energetyki odnawialnej, poprawą i rozbudową szlaków komunikacyjno-transportowych, a także rozwojem infrastruktury informatycznej i zachęcaniem społeczeństwa do korzystania z udogodnień związanych z informatyzacją. Szczególna uwaga skierowana jest na słabo zaludnione, północne obszary Szwecji, a wsparcie dla tych regionów ma poprawić zarówno ich komunikacyjną dostępność, jak i warunki życia i możliwości pracy zawodowej tamtejszej ludności. Urzędem, który programuje i nadzoruje realizację polityki regionalnej jest Agencja ds. wzrostu Gospodarczego i Rozwoju Regionalnego Tillväxtverket (www.tillvaxtverket.se).

      W wymiarze międzynarodowej współpracy makroregionalnej szczególne miejsce zajmuje współpraca krajów nordyckich, realizowana m.in. w ramach Rady Nordyckiej i Nordyckiej Rady Ministrów, a także współpraca w regionie Morza Bałtyckiego oraz współpraca arktyczna. Szwecja była jednym z inicjatorów Strategii UE dla Regionu Morza Bałtyckiego, którą obecnie z zaangażowaniem współprogramuje i wdraża, w wielu dziedzinach pogłębiając współpracę z państwami członkowskimi UE znad Morza Bałtyckiego (w tym z Polską). Przykładem dynamicznie rozwijających się obszarów działania Strategii jest m.in. wdrażanie agendy cyfrowej, ochrona środowiska, rozwiązania dla rybołówstwa, energia odnawialna, gospodarka i transport morski, współpraca policji, czy współpraca w szeregu zagadnień społecznych (finansowanych z Europejskiego Funduszu Społecznego). Szwecja pozostaje także zaangażowana w innych forach i organizacjach o charakterze regionalnym, w tym w m.in. w Radzie Państw Morza Bałtyckiego (w której Polska sprawuje przewodnictwo od lipca 2015 r. do czerwca 2016 r.), HELCOM i Radzie Arktycznej.

      4.5. Współpraca samorządów gospodarczych

      Współpraca samorządów gospodarczych rozwija się dynamicznie m.in. dzięki działalności Polsko-Szwedzkiej Izby Gospodarczej (PSIG, http://www.psig.com.pl/), która inspiruje i wspomaga rozwój stosunków gospodarczych i handlowych pomiędzy polskimi i szwedzkimi podmiotami gospodarczymi. Po stronie szwedzkiej działa natomiast Szwedzko-Polska Izba Handlowa http://www.svenskpolska.se/, której członkami są duże międzynarodowe przedsiębiorstwa, ale także małe firmy. Izba prowadzi działalność informacyjną, organizuje seminaria, spotkania oraz wizyty studyjne. Nawiązywanie relacji wspiera szwedzka publiczno-prywatna organizacja promocji handlu i inwestycji Business Sweden, http://www.business-sweden.se/).

      Ponadto funkcjonuje Skandynawsko-Polska Izba Gospodarcza (SPCC) http://www.spcc.pl, która jest stowarzyszeniem ludzi biznesu, stworzonym dla przedsiębiorców związanych ze Skandynawią. Główna siedziba SPCC znajduje się w Warszawie. Organizacja posiada też biura regionalne w Polsce. Działalność Izby skoncentrowana jest na rozbudowywaniu sieci kontaktów, działaniach stymulujących rozwój firm, wymianie doświadczeń i wiedzy.

       

      Dostęp do rynku


       

      1. Dostęp do rynku dla polskich towarów i usług

      Dostęp do rynku szwedzkiego dla polskich towarów i usług podlega ogólnym zasadom unijnym. Nie ma formalnych barier w dostępie polskich towarów i usług do rynku szwedzkiego.

      Cechą charakterystyczną szwedzkiego rynku produktów rolno-spożywczych jest jego silna koncentracja. Handel produktami żywnościowymi opanowany jest przez cztery korporacje: ICA, COOP, grupę AxFood i BergendahlsGruppen. Ostatni z wymienionych podmiotów prowadzi bardziej otwartą politykę importu produktów żywnościowych z Polski, a w sklepach City Gross, należących do tej sieci, można znaleźć coraz więcej polskich produktów. Korporacje te zajmują się zarówno importem, dystrybucją jak i sprzedażą detaliczną artykułów konsumpcyjnych. Sytuacja taka powoduje mniejszy, niż można by się spodziewać, asortyment artykułów żywnościowych w sieci detalicznej, utrzymywanie się stosunkowo wysokiego poziomu cen detalicznych, możliwość realizowania wysokich marż, nakładanych na cenę towaru przez importera, hurtownika i sprzedawcę detalicznego. Jednak z drugiej strony, sytuacja ta bardzo wzmacnia pozycję negocjacyjną importera szwedzkiego, dzięki czemu uzyskuje on bardzo korzystne warunki importu. Konsumenci szwedzcy, a szczególnie młoda i średnia generacja, uważani są za jednych z najbardziej wymagających w Europie. Przeciętny konsument szwedzki kieruje się w swoich wyborach kryterium: jakości, bezpieczeństwa produktu oraz wpływem na środowisko naturalne, a także tzw. patriotyzmem konsumenckim. Oznacza to, że spośród produktów o zbliżonych walorach użytkowych, konsument zdecyduje się na produkt szwedzki. Jest to częściowo spowodowane powszechnym przekonaniem o najwyższej jakości produktów szwedzkich.

      Szwecja posiada własny, odbiegający od unijnego, system w zakresie handlu alkoholem. Obowiązuje państwowy monopol na handel detaliczny napojami alkoholowymi o zawartości alkoholu powyżej 3,5%. (łącznie z piwem). Firmą państwową, posiadającą wszystkie sklepy z tego typu napojami w Szwecji, jest Systembolaget AB. Firma ta nie dokonuje bezpośrednio zakupów alkoholi od producentów zagranicznych. Zakupy prowadzone są przez firmy zrzeszone w Sprit och Vinleverantörsföreningen. Mogą one sprzedawać alkohole do Systembolaget lub do restauracji.

      Przedsiębiorstwa ze wszystkich krajów unijnych, w tym również polskie, realizujące kontrakty usługowe w Szwecji, napotykają na problemy typowe dla tego rynku. Podstawową barierą, na jaką napotykają polscy przedsiębiorcy, jest fakt przestrzegania przez pracodawców, ale przede wszystkim skrupulatnego pilnowania przez związki zawodowe wynikających z umów/układów zbiorowych, stawek minimalnych. Podkreślić należy, że stawki te nie wynikają z przepisów prawa, a właśnie z umów. Umowy te mogą budzić wątpliwości na gruncie prawnym odnośnie do ich obowiązywania w stosunku do podmiotów nie będących ich stronami. Jednak w większości przypadków są one przestrzegane ze względu na bardzo silną pozycję szwedzkich związków zawodowych (szczególnie w sektorze budownictwa –  związek Byggnads).  Dlatego też większość pracodawców (inwestorów) dąży do tego, aby kontrakty – również z firmami zagranicznymi – były przyjęte przez stronę związkową do akceptującej wiadomości.

      Polskie przedsiębiorstwa funkcjonują na rynku szwedzkim bez większych problemów. Wielu Polaków świadczy usługi w Szwecji na zasadzie samozatrudnienia, co pozwala ominąć trudne i często kosztowne negocjacje ze związkami zawodowymi, ale z drugiej strony związane jest z wymogami formalnymi, które winny być bezwzględnie przestrzegane (m. in. wiedza o podatku VAT, płacenie podatków i opłat na ubezpieczenie społeczne w Polsce w razie pobytu do 183 dni w roku).

      Dodatkowym wymogiem, wprowadzonym w życie z dniem 1 lipca 2013 roku, jest obowiązek rejestrowania w Urzędzie ds. Bezpieczeństwa i Higieny Pracy Arbetsmiljöverket pracowników delegowanych do pracy w Szwecji na okres dłuższy niż 5 dni.

      5.2 Dostęp do rynku pracy. Świadczenie usług i zatrudnienie obywateli RP

      Szwecja jako jedno z trzech państw UE otworzyła od 1 maja 2004 r. rynek pracy dla obywateli z „nowych” Państw Członkowskich. Na szwedzkim rynku nie zauważa się problemów związanych z otwarciem rynku pracy i migracją zarobkową z Polski (należy pamiętać o obowiązku rejestrowania pracowników delegowanych do pracy w Szwecji, j.w.).

      Polskie przedsiębiorstwa funkcjonują na rynku szwedzkim bez większych problemów. Wielu Polaków świadczy usługi w Szwecji na zasadzie samozatrudnienia, co wymaga przestrzegania wymogów formalnych, które są m.in. związane ze znajomością przepisów podatkowych, płaceniem podatków i opłat na ubezpieczenie społeczne.

      Pojawiającym się problemem jest podwójne (w Polsce i w Szwecji) ubezpieczenie pracujących tutaj Polaków, co naraża ich na ponoszenie niepotrzebnych kosztów (niemożność skorzystania z ew. odszkodowania z tytułu obu ubezpieczeń).

      5.3 Nabywanie i wynajem nieruchomości

      W Szwecji każdy ma prawo ubiegać się o tzw. mieszkanie z kolejki, które przyznawane jest przez poszczególne gminy. Niestety ilość mieszkań jest wielokrotnie niższa od ilości osób ubiegających się o nie. W Sztokholmie i jego okolicach kolejka oczekujących do wynajęcia mieszkań od publicznych najemców wynosi ok. 330 000 osób. Ponad 80% ludzi szuka mieszkania pasywnie i traktuje to jako inwestycję w przyszłość. Oczekiwanie na mieszkanie z tzw. kolejki może trwać długo, dlatego innym rozwiązaniem jest zakup mieszkania lub jego wynajem z drugiej ręki.

      W Szwecji istnieją trzy rodzaje mieszkań: czynszowe (hyresrätt), własnościowe (bostadsrätt) oraz (od 1.05.2009 r.) tzw. ägarlägenhet. Cena mieszkań jest bardzo zróżnicowana i zależy od położenia, standardu, wielkości oraz roku, w którym zostało wybudowane.

      W wynajęciu mieszkania pomocny jest Internet lub kontakty. Najbardziej popularną witryną jest www.blocket.se, gdzie bezpłatnie można wyszukać i skontaktować się z ogłoszeniodawcą. Przykładowe strony pośredników, to np. www.bostaddirekt.com, www.bostadstjanst.com, www.lgh.se. Na większości tych stron istnieje możliwość bezpłatnego wyszukiwania mieszkania, lecz by uzyskać kontakt do ogłoszeniodawcy należy się zarejestrować i uiścić opłatę. Zwyczajowo ogłoszeniodawca może poprosić potencjalnego najemcę o przedstawienie dokumentu potwierdzającego stałe źródło dochodu, a także referencje.

      Z wynajęciem mieszkania mogą łączyć się dodatkowe koszty takie jak:

      - zwrotny depozyt uzależniony od długości okresu wypowiedzenia umowy najmu lokalu (np. miesięczny okres wypowiedzenia oznacza depozyt w wysokości miesięcznego czynszu),

      - miesięczny czynsz płatny z góry.

      W Szwecji można także wynająć pokój u kogoś w mieszkaniu lub domu (jest to tzw. inneboende). Cena wynajmu pokoju zależy od jego wielkości i położenia, a szukanie takiej formy zakwaterowania niczym nie różni się od poszukiwań mieszkania do wynajęcia. W Szwecji nie ma ograniczeń dla obywateli polskich chcących zakupić mieszkanie czy dom na własność. W takim przypadku nie dysponując odpowiednią ilością gotówki można ubiegać się o kredyt w banku np. Nordea, Swedbank, Handelsbanken, czy SEB. Istnieje także możliwość przejęcia kredytu poprzedniego właściciela mieszkania czy domu. W Szwecji o kredyt mieszkaniowy może ubiegać się każdy, kto posiada szwedzki numer ewidencyjny (personnummer). Numer ten otrzymują wszystkie osoby wpisane do szwedzkiego rejestru ewidencji ludności.

      5.4 System zamówień publicznych

      Ustawa o zamówieniach publicznych została uchwalona przez szwedzki parlament w podziale na: ustawę o zamówieniach publicznych dla sektora publicznego (PPA) i ustawę o zamówieniach publicznych dla sektora użyteczności publicznej (PPAU). Obie weszły w życie 1 stycznia 2008 roku, tym samym dostosowano przepisy szwedzkie do ustawodawstwa unijnego: pierwsza ustawa wdrożyła dyrektywę 2004/18/WE, a druga dyrektywę 2004/17/WE.

      Nowe ustawy regulują prawie wszystkie zamówienia publiczne, co oznacza, że strony zamawiające, takie jak władze lokalne, agencje, władze samorządowe, a także przedsiębiorstwa państwowe, muszą stosować ich przepisy, kiedy kupują, leasingują, pożyczają lub wynajmują, zamawiają dostawy, usługi lub roboty budowlane. 

      Procedury przetargowe

      Zasadniczymi zasadami obowiązującymi przy zamówieniach publicznych w ramach UE, a tym samym w Szwecji są:

      • zasada niedyskryminacji – zabrania się dyskryminacji w zależności od narodowości
      • zasada równego traktowania – wszyscy dostawcy muszą być traktowani na równi
      • zasada przejrzystości – procedury muszą charakteryzować się przewidywalnością i otwartością
      • zasada proporcjonalności – specyfikacje i wymagania dotyczące przedmiotu zamówienia muszą mieć naturalny związek z dostawą, usługą czy robotą budowlaną, która jest zamawiana
      • zasada wzajemnej uznawalności – oznacza między innymi, że dokumentacja i certyfikaty wydane przez władze jednego państwa członkowskiego muszą być akceptowane w innym państwie członkowskim.

      Obie ustawy są skonstruowane w ten sposób, że ich przepisy regulują kolejne etapy procedur udzielania zamówień publicznych tak, aby były one łatwiejsze do stosowania i bardziej przyjazne, niż poprzednia ustawa. W zależności od progów wskazują one odpowiednie procedury zamówień publicznych.

      Mimo wielu zmian redakcyjnych w nowej ustawie w porównaniu z poprzednią, zmian merytorycznych jest niewiele. Są one następujące:

      • wpisanie w treść „nowych” ustaw głównych unijnych zasad, na których mają być udzielane zamówienia publiczne (w „starej” ustawie była wpisana zasada „good business practice”), a zgodnie z wyjaśnieniami szwedzkiego rządu wyliczenie głównych zasad unijnych nie wprowadziło zmian materialnych do „nowych” ustaw
      • usunięcie terminu „podmiot zamawiający” (ang. contracting entity) w Ustawie PPAU z organizacji sektora publicznego i zamieniony sformułowaniem „instytucja zamawiająca” (ang. contracting authority), z tym, że w nowej PPAU termin ten nadal istnieje jako określenie dla tych podmiotów, których ustawa nie obejmuje
      • wyłączenie handlu telekomunikacyjnego z sektora użyteczności publicznej i zastąpienie terminem usługi pocztowe(obowiązuje od 1 stycznia 2009 r.)
      • możliwość publikacji przez podmioty/instytucje zamawiające wstępnego ogłoszenia informacyjnego, ogłoszenia o zamówieniu, ogłoszenia o koncesji i ogłoszenia o konkursie przez środki elektroniczne poprzez udostępnienie „Buyer Profile” z informacją o podmiocie/instytucji zamawiającej
      • obowiązkowe wykluczenie przez podmiot/instytucję zamawiającą dostawcy skazanego za przestępstwo takie jak udział w organizacji przestępczej, defraudację naruszającą interesy Wspólnoty Europejskiej, korupcję lub pranie brudnych pieniędzy
      • dopuszczenie elektronicznego komunikowania się między podmiotem/instytucją zamawiającą i dostawcami. W takim przypadku instytucja/podmiot zamawiający, który komunikuje się elektronicznie z dostawcami, może stosować krótsze limity czasowe dla ofert
      • konieczność sprecyzowania relatywnych wag dla każdego z kryteriów wybranego przez podmiot/instytucję zamawiającą, kiedy wybiera kontrakt ponad wartość progu, aby wybrać najkorzystniejszą ekonomicznie ofertę. Jeśli chodzi o ofertę poniżej wartości progu, podmiot/instytucja zamawiająca może wybrać między przypisaniem wag dla kryteriów lub ustawieniem kryteriów w porządku malejącym
      • wprowadzenie szczegółowych przepisów, których celem jest to, aby podmiot/instytucja zamawiająca mogła ustalić specyficzne żądania odnoszące się do ochrony środowiska lub wprowadzić takie warunki do kontraktu. Podmiot/instytucja zamawiająca może także, przy spełnieniu określonych warunków, ustalić specjalne wymagania odnoszące się do spraw socjalnych w trakcie realizacji kontraktu
      • wprowadzenie szczegółowych zasad przy zawieraniu umów ramowych dla sektora publicznego.

      W Szwecji została wdrożona dyrektywa 2007/66/WE z 11 grudnia 2007 r., zmieniająca dyrektywy Rady 89/665/EWG i 92/13/EWG w zakresie poprawy skuteczności procedur odwoławczych w dziedzinie udzielania zamówień publicznych. Po jej transpozycji do prawa szwedzkiego, zmieniła się legislacja dotycząca procedury odwoławczej i odszkodowań za szkody.

      Przepisy w języku angielskim, dotyczące zamówień publicznych w Szwecji, dostępne są na stronie: http://www.kkv.se/t/SectionStartPage____6732.aspx

       

       

      Przydatne linki i kontakty


       

      Przydatne kontakty i linki

      6.1. Administracja gospodarcza

      Kancelaria Premiera Prime Minister's Office

      Ministerstwo Edukacji i Badań Ministry of Education and Research

      Ministerstwo Pracy Ministry of Employment

      Ministerstwo Przedsiębiorczości i Innowacji Ministry of Enterprise and Innovation

      Ministerstwo Środowiska i Energii Ministry of the Environment and Energy

      Ministerstwo Finansów Ministry of Finance

      Ministerstwo Kultury Ministry of Culture

      Ministerstwo Sprawiedliwości Ministry of Justice

      Ministerstwo Obrony Ministry of Defence

      Ministerstwo Zdrowia i Spraw Socjalnych Ministry of Health and Social Affairs

      Ministerstwo Spraw Zagranicznych Ministry for Foreign Affairs

       

      6.2. Urzędy i Agencje rządowe

      Urząd Celny www.tullverket.se

      Szwedzka Agencja ds. Wzrostu Gospodarczego i Regionalnego http://www.tillvaxtverket.se/   

      Krajowa Agencja Handlu www.kommers.se

      Agencja d/s Rolnictwa www.sjv.se

      Narodowy Urząd ds. Żywności http://www.slv.se/default.aspx?id=231&epslanguage=EN-GB

      Szwedzka Rada ds. Rybołówstwa https://www.fiskeriverket.se

      Szwedzka Agencja ds. Zasobów Wodnych http://www.havochvatten.se/

      Szwedzka Agencja ds. Leśnictwa http://www.skogsstyrelsen.se/

      Szwedzki Urząd Rejestracji Przedsiębiorstw www.bolagsverket.se

      Urząd Patentowo - Rejestrowy www.prv.se

      Szwedzki Urząd Skarbowy www.skatteverket.se

      Urząd ds. Migracji www.migrationsverket.se

      Rada ds. Eksportu www.swedishtrade.se

      Agencja Inwestycji Zagranicznych www.isa.se

      Centralne Biuro Statystyczne www.scb.se

      Szwedzki Urząd ds. Konkurencji www.konkurrensverket.se

      Szwedzka Agencja Transportu http://www.transportstyrelsen.se

      Szwedzka Agencja ds. innowacyjności http://www.vinnova.se/sv

      Szwedzka Agencja ds. Energii http://www.energimyndigheten.se

      Szwedzka Administracja ds. Transportu http://www.trafikverket.se

      Szwedzka Agencja Ochrony Środowiska http://www.naturvardsverket.se/sv

       

      6.3. Samorządy gospodarcze

      Zrzeszenie Szwedzkich Izb Przemysłowo – Handlowych www.cci.se

      Izba Handlowa Regionu Norrbotten http://www.north.cci.se

      Izba Handlowa Regionu Västerbotten http://www.ac.cci.se

      Izba Handlowa Centralnej Szwecji dla Regionów Gävleborg i Dalarna http://www.mhk.cci.se

      Izba Handlowa Regionu Värmland http://www.handelskammarenvarmland.se

      Izba Handlowa Regionu Uppsala http://www.uppsala.chamber.se

      Sztokholmska Izba Handlowa http://www.chamber.se

      Izba Handlowa Wschodniej Szwecji http://www.east.cci.se

      Izba Przemysłowo - Handlowa Zachodniej Szwecji http://www.handelskammaren.net

      Izba Handlowa Regionu Jönköping http://www.jn.cci.se

      Izba Przemysłowo - Handlowa Południowej Szwecji http://www.handelskammaren.com

      Szwedzkie Stowarzyszenie Przedsiębiorców z branży ochrony środowiska http://www.nmc.a.se

      Stowarzyszenie Szwedzkich Dystrybutorów Rur http://www.rsk.se

      Szwedzkie Stowarzyszenie Dostawców Wódek i Win http://www.spritochvinleverantorerna.se  

      Związek Agencji w Szwecji http://www.agenturforetagen.se

      Zrzeszenie Dystrybutorów Części Samochodowych http://www.bildelsgrossisterna.se

      Krajowe Zrzeszenie Branży Motocyklowej http://www.mcrf.se

      Szwedzkie Zrzeszenie Sprzedawców Mięsa i Wędlin http://www.kcf.se

      Stowarzyszenie Branżowe KEPA http://www.kepa.nu

      Zrzeszenie Szwedzkich Rolników http://www.lrf.se

      Konfederacja Szwedzkich Przedsiębiorców http://www.svensktnaringsliv.se

      Federacja Prywatnych Przedsiębiorców http://www.foretagarna.se

      Szwedzka Izba Handlowa http://www.cci.se/en/start

      Szwedzkie Stowarzyszenie Przemysłu http://www.sinf.se

      Szwedzkie Stowarzyszenie Producentów Stali http://www.jernkontoret.se

      Szwedzka Konfederacja Pracowników http://www.tco.se/Default____7.aspx

      Euroregion Bałtyk - http://www.eurobalt.org.pl/

       

      6.4. Oficjalna prasa ekonomiczna

      Dagens Industri http://di.se

      Dagens Nyheter http://www.dn.se

      Svenska Dagbladet http://www.svd.se

       

      6.5. Oficjalne strony o charakterze ekonomicznym

      Informacje o Szwecji, w tym ekonomiczne www.sweden.se

      Szwedzki Bank Centralny www.riksbank.com/swedishstat/

      Szwedzki Urząd Statystyczny http://www.scb.se/en_/

      20 października 2014 (ostatnia aktualizacja: 28 listopada 2016)

      Drukuj Drukuj Podziel się treścią: