close

  • Polsce – służyć, Europę – tworzyć, Świat – rozumieć

     

  • WĘGRY

  • Węgry

    •  

       Informacje o kraju


       

      1.1 Położenie geograficzne, ludność, obszar, stolica, języki urzędowe

       

      Położenie geograficzne: Węgry (od 1 stycznia 2012 roku, zgodnie z nową konstytucją, przestała obowiązywać nazwa Republika Węgierska) leżą w Europie Środkowej pomiędzy 45o44' a 48o35' szerokości północnej oraz 16o07' i 22o54' długości wschodniej. Obowiązuje czas środkowo-europejski: GMT +1 godz. Czas letni: od ostatniej niedzieli marca do ostatniej niedzieli października.

       

      Węgry są nieomal w całości położone w nizinnej i równinnej Kotlinie Panońskiej. Na północy kraju znajdują się Góry Wyszehradzkie, należące do Karpat Średniogórze Północne – (pasma gór Börzsöny, Cserhát, Mátra, Bukowych, Tokajskich), na zachodzie Przedgórze Alp (Góry Szoprońskie i Kőszeg). Względne różnice wysokości dochodzą do 900-1000 metrów. Najwyższe wzniesienie: Kékes (1014 m), najniższy punkt: Galyarét (78 m). Największe rzeki to: Dunaj / Duna (długość na obszarze Węgier - 417 km), Cisa / Tisza (596 km) oraz Drawa / Dráva i Raba / Rába. Na Węgrzech leży największe jezioro Europy Środkowej – Balaton (powierzchnia 596 km2). Niedaleko miejscowości Hévíz znajduje się drugie największe na świecie jezioro termalne. Regiony geograficzne (7 regionów w systemie klasyfikacji NUTS): Zachodni Kraj Zadunajski, Środkowy Kraj Zadunajski, Południowy Kraj Zadunajski, Środkowe Węgry, Północne Węgry, Wielka Nizina Południowa, Wielka Nizina Północna.

       

      Ludność: 9,797 mln obywateli. Gęstość zaludnienia ok. 105,3 osób/km2; ok. 68% ludności żyje w miastach. Struktura narodowościowa Węgrzy ok. 90%, (według ustawy LXXVII z 1993 r. o prawach mniejszości narodowych i etnicznych): Romowie (mniejszość etniczna) oraz mniejszości narodowe: Niemcy, Słowacy, Chorwaci, Rumuni, Ukraińcy, Serbowie, Słoweńcy, Polacy, Grecy, Bułgarzy, Rusini, Ormianie. Węgierska Polonia liczy obecnie szacunkowo ok. 7 tys. osób. Liczba wszystkich samorządów mniejszości polskiej wynosi 43, a innych organizacji polonijnych ponad 20.

       

      Obszar: Powierzchnia Węgier wynosi 93 030 km2, w tym wody śródlądowe o łącznej powierzchni 690 km2 (0,74%).

       

      Stolica: Budapeszt (obszar 525 km2, ludność ok. 1,759 mln osób). 2/3 miasta położone jest na lewym brzegu Dunaju po stronie Pesztu, a 1/3 po stronie Budy. Inne większe miasta (2016): Debreczyn / Debrecen (203 tys. mieszkańców), Segedyn / Szeged (163 tys.), Miszkolc / Miskolc (158 tys.), Pecz / Pécs (145 tys.), Győr (130 tys.), Nyíregyháza (118 tys.), Kecskemét (112 tysięcy).

       

      Język urzędowy: węgierski. W kontaktach handlowych, w pierwszej kolejności, język angielski, a następnie niemiecki.

       

      1.2 Warunki klimatyczne

       

      Na Węgrzech dominuje klimat kontynentalny z wilgotną zimą i upalnym latem. Kraj położony jest w niecce karpackiej. Wpływ frontów atmosferycznych jest złagodzony, co sprawia, że warunki klimatyczne są bardzo korzystne dla produkcji rolnej.

       

      1.3 Główne bogactwa naturalne

       

      Na Węgrzech występują stosunkowo różnorodne, choć mało zasobne złoża surowców mineralnych. Najważniejsze z nich: złoża boksytu, węgla, gazu ziemnego oraz gorące źródła wód leczniczych.

       

      1.4 System walutowy, kurs i wymiana

       

      Obowiązująca waluta miejscowa to forint (HUF). Dopuszczone są do obiegu monety o nominałach: 5, 10, 20, 50, 100, 200[1] oraz banknoty: 500, 1000, 2000, 5000, 10 000 i 20 000 HUF (oficjalny kurs forinta: http://www.mnb.hu/en/arfolyamok). Wymiany można dokonać w bankach oraz punktach wymiany walut, prowadzonych przez różne firmy na podstawie odpowiednich zezwoleń. W większości sklepów honorowane są karty kredytowe Visa, Visa Electron, EuroCard-MasterCard, Maestro, Cirrus itp.

       

      1.5 Religia

       

      Na Węgrzech istnieje różnorodność religijna. Ponad 50% stanowią katolicy, ok. 15% kalwini. Liczba wyznawców pozostałych religii (luteranie, unici, prawosławni, Żydzi, wolnomyśliciele) wyraża się wielkościami jednocyfrowymi lub poniżej 1%. Ok. 25% społeczeństwa to ateiści.

       

      1.6 Infrastruktura transportowa

       

      Łączna długość granic wynosi 2242 km, z czego 1586 km to granice wewnętrzne w ramach UE, 656 km to granice zewnętrzne UE. Węgry graniczą z Austrią, Słowacją, Ukrainą, Rumunią, Serbią, Chorwacją i Słowenią.

       

      Przejścia graniczne dla międzynarodowego ruchu osobowego i towarowego poza Schengen:

      Granica węgiersko-ukraińska:

      Barabás - Kosoń (drogowe: 7-19);

      Beregsurány - Łużanka (drogowe: 24 h);

      Eperjeske - Sołowka (kolejowe: 24 h);

      Lónya - Horonhlab (drogowe: 8-16);

      Tiszabecs - Wyłok (drogowe: 24 h);

      Záhony - Czop (drogowe, kolejowe: 24 h).

       

      Granica węgiersko-rumuńska:

      Ártánd – Borş (drogowe: 24 h);

      Battonya – Turnu (drogowe: 24 h);

      Csanádpalota Autópálya Határátkelő - Nădlac II (drogowe: 24 h);

      Csengersima – Petea (drogowe: 24 h);

      Gyula – Vărşand (drogowe: 24 h);

      Kiszombor – Cenad (drogowe: 24 h);

      Létavértes – Sacuieni (drogowe: 6-22);

      Méhkerék – Salonta (drogowe: 24 h);

      Nagylak – Nădlac (drogowe: 24 h);

      Nyírábrány - Valea Lui Mihai (drogowe: 24 h);

       Vállaj – Urziceni (drogowe: 24 h);

       

      Granica węgiersko-serbska:

      Hercegszántó - Bački Breg (drogowe: 24 h);

      Tompa – Kelebija (drogowe: 24 h);

      Kelebia - Subotica (kolejowe: 24 h);

      Röszke - Horgoš (drogowe, kolejowe: 24 h);

      Hercegszántó - Bački Breg (drogowe: 24 h);

      Tiszasziget – Đala (drogowe: 7-19).

       

      Granica węgiersko-chorwacka:

      Barcs - Terezino Polje (drogowe: 24 h);

      Berzence - Gola (drogowe: 24 h);

      Beremend – Baranjsko Petrovo Selo (drogowe: 0-24 h);

      Drávaszabolcs - Donji Miholjac (drogowe: 0-24 h);

      Gyékényes - Koprivnica (kolejowe: 0-24 h);

      Letenye - Goričan (drogowe: 0-24 h);

      Magyarbóly - Beli Manastir (kolejowe: 0-24 h);

      Mohács - Bezdan  (wodne: 0-24 h);

      Murakeresztúr - Kotoriba (kolejowe: 0-24 h);

      Udvar - Dubosevica (drogowe: 0-24 h).

       

      Komunikacja drogowa

       

      Węgry dysponują autostradami o łącznej długości 882 km. Długość sieci dróg wynosi 31 628 km. Długość dróg krajowych to 8297 km, a dróg szybkiego ruchu (autostrad i dróg ekspresowych) - 1272 km.

       

      Główne autostrady (www.autopalya.hu):

      M0 – obwodnica wokół Budapesztu,

      M1 – Budapeszt-Győr-Hegyeshalom (w kierunku Austrii i Słowacji),
      M3 – Budapeszt-Füzesabony-Nyiregyháza (w  kierunku Rumunii  i Ukrainy),
      M5 – Budapeszt-Kecskemét-Szeged (w kierunku Serbii),

      M6 – Budapeszt-Dunaujváros (w kierunku Chorwacji),
      M7 – Budapeszt-Siófok-Nagykanizsa (w kierunku Chorwacji).

       

      Ważne!

      W 2015 roku zmieniły się zasady dotyczące systemu opłat za przejazd węgierskimi autostradami (doszły  m.in. tzw. winiety wojewódzkie w cenie 5 tys. HUF na rok, uprawniające do korzystania także z dotychczas bezpłatnych odcinków dróg). Szczegóły dostępne są on-line, także w jęz. polskim http://nemzetiutdij.hu/files/document/document/165/hd_brosura_POL.pdf na http://www.nemzetiutdij.hu/Dijfizetes/.

       

       

      Samochody ciężarowe do 7,5 t oraz powyżej 7,5 t i powyżej 12 t objęte zostały opłatami nowego elektronicznego systemu opłat drogowych na Węgrzech HU-GO:

      http://www.budapeszt.msz.gov.pl/pl/informacje_konsularne/tir/oplaty_drogowe/

      https://www.hu-go.hu/articles/index/3196 (również w jęz. polskim).

       

      Dopuszczalna prędkość wynosi: autostrady – 130 km/godz., drogi ekspresowe – 110 km/godz., inne drogi – 90 km/godz., obszar zabudowany – 50 km/godz.

       

      Infrastruktura kolejowa

       

      Węgry są gęsto pokryte szlakami kolejowymi. Długość linii kolejowych wynosi 8017 km (2014). Największą firmą zarządzającą jest MAV Zrt. (Węgierskie Koleje Państwowe).

       

      Infrastruktura lotnicza

       

      Węgry posiadają połączenia lotnicze z prawie wszystkimi stolicami Europy. Po upadku linii lotniczych Malév sytuacja na rynku lotniczym mocno się skomplikowała. Wzrosła ilość połączeń realizowanych przez tanie linie lotnicze, w tym Wizzair, Ryanair i inne. Ważniejsze porty lotnicze: Budapest - Lotnisko im. Ferenca Liszta (www.bud.hu) (obecnie funkcjonuje wyłącznie Terminal nr 2; Terminal nr 1 został zamknięty), Debreczyn, Győr-Pér, Sármellék-Balaton, Pécs-Pogány (szczegółowe informacje: http://www.hungaryairport.hu).

       

      Transport wodny

       

      Długość dróg wodnych wynosi ok. 1600 km, z czego 85% wykorzystywane jest w systemie ciągłym, 15% - tymczasowo. 53% to drogi koryta Dunaju i jego odnóg, 47% - Cisy i jej odnóg. Połączenie szlakami wodnymi do Morza Czarnego, Morza Północnego.

       

      1.7 Obowiązek wizowy

       

      21 grudnia 2007 r. Węgry, wraz z ośmioma innymi nowymi członkami Unii Europejskiej, dołączyły do strefy Schengen – obszaru bez kontroli na granicach wewnętrznych, tworzonego przez 26 państwa. Kraje te przyjęły ujednolicone zasady wjazdu i krótkoterminowego pobytu na ich terytorium. Kontrole na lotniczych przejściach granicznych zostały zniesione z dniem 30 marca 2008 roku.

       

      1.8 Wykaz świąt państwowych

       

      Data

      Rodzaj święta

      1 stycznia

      Nowy Rok

      15 marca

      Rocznica Wiosny Ludów i walki o niepodległość 1848/49; święto narodowe

      święto ruchome

      Wielki Piątek

      święto ruchome

      Poniedziałek Wielkanocny

      1 maja

      Święto Pracy

      święto ruchome

      Zielone Świątki

      20 sierpnia

      Święto Św. Stefana, święto powstania państwa węgierskiego, święto narodowe

      23 października

      rocznica proklamowania republiki i wydarzeń rewolucji 1956, święto narodowe

      1 listopada

      Dzień Wszystkich Świętych

      25-26 grudnia

      Boże Narodzenie

       

       

       

      [1] Monety znajdują się w obrocie od 15.06.2009 r., natomiast banknoty o tym nominale zostały wycofane z obrotu z dniem 15.11.2009 r.

       

      System administracyjny


       

      2.1 Ustrój polityczny

       

      Republika parlamentarna. Nowa konstytucja weszła w życie z dniem 1 stycznia 2012 roku.

       

      2.2 Władza ustawodawcza

       

      Władza ustawodawcza należy do jednoizbowego parlamentu – Zgromadzenie Krajowe (od maja 2014 roku 199 posłów; wcześniej 386). Kadencja parlamentu trwa 4 lata. Ostatnie wybory do węgierskiego Parlamentu odbyły się 6 kwietnia 2014 roku.

       

      Wynik wyborów, podział miejsc w parlamencie, partie polityczne i ich liderzy (wg stanu z wyborów parlamentarnych w kwietniu 2014):

       

      Partia, koalicja

      Liczba głosów

      % głosów

      Liczba mandatów

      Fidesz-KDNP

      2 142 142

      43,55%

      133

      Összefogás (MSZP, DK, Együtt-PM, MLP) – sojusz Wspólnota

      1 289 311

      26,21%

      38

      Jobbik

      1 017 550

      20,69%

      23

      LMP

      268 840

      5,47%

      5

       

      • koalicja FIDESZ (Węgierska Partia Obywatelska – Związek Młodych Demokratów) – Viktor Orbán oraz KDNP (Chrześcijańsko-Demokratyczna Partia Ludowa) – Zsolt Semjén,
      • Összefogás (Wspólnota) – MSZP (Węgierska Partia Socjalistyczna) – Gyula Molnár, DK (Kolacja Demokratyczna) – Ferenc Gyurcsány, Együtt (Razem) – Viktor Szigetvári, MLP (Węgierska Partia Liberalna) - Gábor Fodor,
      • JOBBIK (Ruch na rzecz Lepszych Węgier) – Gábor Vona,
      • LMP (Polityka Może Być Inna) – Ákos Hadházi i Bernadett Szél.

       

      2.3 Władza wykonawcza

       

      Władza wykonawcza sprawowana jest przez prezydenta (pięcioletnia kadencja) i rząd.

       

      Prezydentem Węgier jest János Áder, który objął urząd 10 maja 2012 roku (jego poprzednik - Pál Schmitt - ustąpił ze stanowiska prezydenta Węgier 2 kwietnia 2012 roku). 13 marca 2017 roku János Áder wybrany został przez węgierskie Zgromadzenie Krajowe na drugą kadencję.

       

      Premierem Węgier jest Viktor Orbán (od 10 maja 2014 roku, obecnie trwa druga kadencja).

       

       

      2.4 Podział administracyjny

       

      Obecny podział administracji samorządowej Węgier jest trójstopniowy. Obszar państwa jest podzielony na komitaty (megye, województwa - obecnie 19),

       

       

      które dzielą się na powiaty (dawniej járás, obecnie kistérség – 168), a te – na gminy (települések – miejskie város, obecnie 214, oraz wiejskie község i nagyközség, obecnie 2898). Rangę równą powiatom mają miasta na prawach komitatu (megyei jogú város, obecnie 23). Szczególny status, równy komitatowi, ma stołeczny Budapeszt (főváros), który dzieli się na dzielnice (kerület).

       

      1 stycznia 2013 roku zostały wprowadzone na Węgrzech nowe powiaty. W wyniku reformy państwo zostało podzielone na 175 jednostek powiatowych na terenie kraju oraz 23 jednostki w samym Budapeszcie. Węgierskie jednostki powiatowe nie pokrywają się funkcjonalnie z definicją polskich powiatów, gdyż powiaty w polskim systemie administracyjnym usytuowane są na szczeblu administracji samorządowej pomiędzy województwem a gminą i wpisują się w zakres samorządu terytorialnego, a powiaty węgierskie należą nie do administracji samorządowej, ale do administracji rządowej w terenie i stanowią najniższy szczebel tej administracji. Są również wyposażone w kompetencje przeznaczone dla administracji rządowej.

       

      W nomenklaturze EU dla celów statystycznych węgierski powiat plasuje się w kategorii LAU-1 (local administrative units).

       

       

      2.5 Struktura administracji gospodarczej

       

      Na Węgrzech historia ruchu izbowego sięga roku 1850 (dekret królewski). Pierwsza ustawa o izbach ukazała się w 1868 r. i obowiązywała do 1934 r. W swojej historii węgierski ruch izbowy przechodził różne fazy, łącznie z zawieszeniem działalności, upaństwowieniem majątku itp.  Przynależność do izb przemysłowo-handlowych jeszcze w niedawnej przeszłości była obligatoryjna, jednakże w 2000 roku obowiązek ten został zniesiony.

       

      Od stycznia 2012 roku wprowadzono ustawowy obowiązek zgłaszania się podmiotów gospodarczych do ewidencji prowadzonej przez właściwą dla siedziby firmy izbę przemysłowo-handlową oraz uiszczania corocznie - do 31 marca danego roku - opłaty rejestracyjnej w wysokości 5.000 HUF (nie dającej co prawda praw członkowskich, ale umożliwiającej korzystanie z bezpłatnych usług doradztwa prawnego, finansowego, podatkowego izby, poszukiwania partnerów biznesowych oraz monitoringu przetargów i konkursów). Trwają prace nad wprowadzeniem obligatoryjnego członkostwa podmiotów gospodarczych w izbie, tj. połączenie faktu corocznego uiszczenia dotychczas obowiązkowej opłaty rejestracyjnej z jednoczesnym nabyciem praw członkowskich w izbie.

       

      Węgierska Izba Przemysłowo-Handlowa (Magyar Kereskedelmi és Iparkamara MKIK) jest izbą o charakterze ogólnokrajowym. Na Węgrzech nie ma tradycji izb branżowych; przedstawiciele poszczególnych branż skupieni są w stowarzyszeniach branżowych, bądź radach producentów. Nie istnieją na Węgrzech izby bi- lub multilateralne. Tego typu organizacje funkcjonują jako stowarzyszenia zarejestrowane w oparciu o ustawę o prawie do zrzeszania się, o statusie użytku publicznego oraz o działalności i wspieraniu organizacji nierządowych (ustawa nr. CLXXV z 2011 r.). Stowarzyszenia mogą używać w nazwie słowo „izba” w przypadku, jeśli wśród członków-założycieli znajduje się Węgierska Izba Przemysłowo-Handlowa (MKIK). Węgierska ustawa o izbach gospodarczych stwarza z kolei możliwość tworzenia mieszanych oddziałów izbowych w ramach MKIK. O powstaniu takiego oddziału decyduje uchwała Prezydium MKIK (jak na razie brak oddziału polsko-węgierskiego).

       

       

       

      Izby przemysłowo-handlowe na Węgrzech

       

      Węgierska Izba Przemysłowo-Handlowa (Magyar Kereskedelmi és Iparkamara) www.mkik.hu.

       

      Izby regionalne:

      Samorząd rolniczy:

       

      2.5 Władza sądownicza

       

      Sąd Najwyższy („Kúria”), 5 sądów apelacyjnych („Itélőtábla” Budapeszt, Szeged, Pécs, Győr, Debreczyn), sądy wojewódzkie („Törvényszék”), w tym w Budapeszcie Sąd Stołeczny i sądy powiatowe („Járásbíróság”): miejskie i dzielnicowe.

       

      Trybunał Konstytucyjny został utworzony w 1989 roku, obecnie działalność TK reguluje nowa ustawa CLI z 2011 roku. TK składa się z 15 sędziów wybieranych przez Zgromadzenie Narodowe na dwunastoletnią kadencję.

       

      2.6 Sądownictwo gospodarcze

       

      Przy Węgierskiej Izbie Przemysłowo-Handlowej (MKIK) działa stały Sąd Arbitrażowy (szczegóły: www.mkik.hu). Sądownictwo arbitrażowe reguluje ustawa nr LXXI z 1994 roku.

       

      Na podstawie zapisów ustawy o sądach arbitrażowych (LXXI z 1994 r.), o energii elektrycznej (LXXXVI z 2007 r.) oraz o zaopatrzeniu gazowym (XL z 2008 r.) Węgierski Urząd ds. Energii (MEH) 15 grudnia 2008 r. utworzył stały Sąd Arbitrażowy ds. Energetyki (EAVB), na którego stronie internetowej (http://www.eavb.hu/index.php?lang=en) zapoznać się można z angielsko- i niemieckojęzyczną wersją regulaminu arbitrażowego.

       

      Gospodarka


       

      3.1. Ogólna charakterystyka sytuacji gospodarczej

      Wzrost PKB w I kwartale 2017 roku. Według Centralnego Urzędu Statystycznego (KSH) wzrost PKB Węgier w I kwartale br. wyniósł 4,2% r/r, a po oczyszczeniu z czynników sezonowych i kalendarzowych 3,8%. Motorem wzrostu był przemysł i usługi rynkowe. W stosunku do poprzedniego kwartału gospodarka węgierska wzrosła o 1,3%. Należy pamiętać, że w IV kw. 2016 roku wzrost gospodarczy wyniósł tylko 1,5% i jak twierdzą analitycy pewne było, że początek 2017 roku w porównaniu z nim przyniesie istotny wzrost. Co istotne, na początku 2016 roku zniknęły z gospodarki środki unijne, a wskaźnik porównuje się do niskiej bazy z I kwartału ubiegłego roku. Po ubiegłorocznej stagnacji produkcja przemysłowa odnotowuje wzrost, a produkcja budowlana - równolegle z rozkręceniem się środków unijnych - nadrabia spadek odnotowany na początku 2016 roku. Gospodarka Węgier może przyspieszać także przez dalsze ożywienie konsumpcji ze strony gospodarstw domowych, bo płace realne szybko wzrastały na początku bieżącego roku. Według komentarza eksperta KSH mocno rosły też usługi, które znacząco przyczyniły się do tak dużej dynamiki wzrostu PKB. Nie odnotowano wzrostu w rolnictwie, ale w opinii eksperta nie było to zaskoczeniem, bo minione dwa lata cechował urodzaj. Wydajność rolnictwa w 2017 roku może być nieco niższa niż w poprzednim, lecz jak na razie nie da się tego ocenić, ponieważ dane dotyczącego tego sektora będą znane później. Analitycy podkreślają też, że tegoroczne perspektywy poprawiły się głównie z tego powodu, że – oprócz spodziewanego ożywczego wpływu środków unijnych oraz intensyfikacji konsumpcji gospodarstw domowych – doszedł nowy element, jakim jest ożywienie koniunktury w Europie. W I kwartale br. dynamika węgierskiej gospodarki wyprzedziła dynamikę strefy euro o 2% - ostatnio taką różnicę obserwowano w latach 2013-14.

       Wzrost PKB (analogiczny okres poprzedniego roku = 100)

       

      I kw.

      II kw.

      III kw.

      IV kw.

      I-II kw.

      I-III kw.

      I-IV kw.

      2014

      104,2

      104,5

      103,8

      103,7

      104,4

      104,2

      104

      2015

      103,7

      102,9

      102,6

      103,4

      103,3

      103

      103,1

      2016

      101,1

      102,8

      102,2

      101,6

      102,0

      102,2

      102,0

      2017

      104,2

       

       

       

       

       

       

      Dane surowe (nieoczyszczone) (%)

      Wzrost PKB (analogiczny okres poprzedniego roku = 100)

       

      I kw.

      II kw.

      III kw.

      IV kw.

      I-II kw.

      I-III kw.

      I-IV kw.

      2014

      103,9

      104,5

      103,8

      103,5

      104,3

      104,1

      103,9

      2015

      103,7

      102,9

      102,6

      103,2

      103,3

      103

      103,1

      2016

      101,1

      102,4

      102,0

      101,8

      101,8

      101,9

      101,9

      2017

      103,8

       

       

       

       

       

       

      Dane oczyszczone z czynników kalendarzowych (%)

      Wzrost PKB (analogiczny okres poprzedniego roku = 100)

       

      I kw.

      II kw.

      III kw.

      IV kw.

      I-II kw.

      I-III kw.

      I-IV kw.

      2014

      104

      104,4

      103,9

      103,4

      104,2

      104,1

      103,9

      2015

      103,8

      102,8

      102,7

      103,1

      103,3

      103,1

      103,1

      2016

      101,2

      102,2

      102,1

      101,9

      101,7

      101,8

      101,9

      2017

      103,8

       

       

       

       

       

       

      Dane oczyszczone z czynników kalendarzowych i sezonowych (%)

      Wzrost PKB (poprzedni kwartał = 100)

       

      I kw.

      II kw.

      III kw.

      IV kw.

      2014

      100,9

      101,2

      100,7

      100,5

      2015

      101,3

      100,2

      100,6

      100,9

      2016

      99,5

      101,2

      100,5

      100,7

      2017

      101,3

       

       

       

      Dane oczyszczone z czynników kalendarzowych i sezonowych (%)   

       

      Rada Monetarna Węgierskiego Banku Narodowego (MNB) nie zmieniła w czerwcu 2017 roku wysokości podstawowej stopy procentowej, pozostawiając ją na poziomie 0,9%.

       

      W kwietniu 2017 roku produkcja przemysłowa odnotowała spadek r/r na poziomie 3% (po wyeliminowaniu czynników kalendarzowych produkcja wzrosła o 2,5%). W stosunku do poprzedniego miesiąca, po wyeliminowaniu czynników sezonowych i kalendarzowych, wskaźnik produkcji był niższy w kwietniu 2017 roku o 0,8% r/r. Wolumen eksportu produktów przemysłowych był niższy w kwietniu o 4,8% r/r, a sprzedaży krajowej produktów przemysłowych znajdował się praktycznie w stagnacji (+0,1%) r/r. W I kw. 2017 roku produkcja przemysłowa była wyższa o 7,8% r/r. (KSH)

       

      Ceny artykułów konsumpcyjnych w kwietniu 2017 roku były wyższe w stosunku do cen z kwietnia 2016 roku o 2,2%. Ceny żywności były wyższe o 1,9%, przy czym zdrożały sery o 4,9%, mięso wieprzowe o 12%, kiełbasy o 5,6%, cukier o 12,3%, wyroby piekarnicze o 6%, chleb o 3,8%, staniały natomiast mięso drobiowe o 15,7%, jaja o 3,4%, mąka o 3,8%. Alkohol i wyroby tytoniowe zdrożały przeciętnie o 2,9%. W porównaniu z poziomem sprzed roku koszty energii dla gospodarstw domowych nieznacznie wzrosły o 0,6%, a ceny paliw wzrosły o 10,7%. Ceny odzieży staniały o 0,1%, usług zdrożały o 1,7%, a dóbr konsumpcyjnych trwałego użytku były niższe 0,6%. W stosunku do poprzedniego miesiąca ceny artykułów konsumpcyjnych w kwietniu 2017 roku zdrożały o 0,4%. W I kw. 2017 roku ceny były wyższe przeciętnie o 2,6%.  (KSH)

       

      W okresie styczeń-marzec 2017 roku bezrobocie na Węgrzech spadło do 4,5% r/r (i było o 1,5% niższe r/r). W badanym okresie liczba bezrobotnych stanowiła 207 tysiące osób i była o 66 tys. osób niższa niż rok wcześniej. W grupie wiekowej 25-54 lat bezrobocie spadło o 1,3% r/r i wyniosło 4,1%, w grupie wiekowej 55-64 skurczyło się o 1,2% do 4,4%, a wśród osób młodszych (15-24 lat) wyniosło 10,3% i obniżyło się o 3,9% w porównaniu z analogicznym okresem sprzed roku. Spośród ogółu bezrobotnych 45,1% poszukiwało pracy przez okres dłuższy niż rok, a przeciętny okres przebywania bez zatrudnienia wynosił 17,5 miesięcy. (KSH)

       

      W okresie styczeń-marzec 2017 roku zatrudnionych (w wieku 15-74 lat) na Węgrzech było 4,368 mln osób, co oznacza o 106 tysięcy osób więcej niż rok wcześniej (wzrost o 2,5%). W badanym okresie na rynku pierwotnym zatrudnienie znalazło 121,5 tys. osób więcej r/r (w sumie pracuje na nim 4,056 mln osób), w ramach programów prac publicznych odeszło z pracy 7,5 tys. osób r/r (w sumie pracuje w nich 200,7 tys.), a o 8,2 tys. r/r osób spadła liczba Węgrów pracujących za granicą (w sumie oficjalnie pracuje za granicą 111,7 tys.). Wskaźnik zatrudnienia osób w wieku 15-64 lat (4,323 mln) wzrósł do 67,1% (o 2,0% r/r). (KSH)

       

      W kwietniu 2017 roku średnia płaca brutto w gospodarce narodowej osób zatrudnionych na pełnym etacie wyniosła 303 000 HUF (wzrost o 14,6% r/r), zaś w okresie styczeń-kwiecień 2017 roku bez uwzględnienia osób zatrudnionych w ramach prac publicznych, wzrosła na poziomie gospodarki narodowej o 11,4% r/r i wyniosła 301 100 HUF, przy czym w sektorze prywatnym średnia płaca brutto wzrosła o 10,5% (do 302 800 HUF), a w sferze budżetowej o 14,4% (do 301 400 HUF). Średnia płaca netto w gospodarce narodowej (liczona bez ulg rodzinnych) wzrosła w kwietniu o 14,6% r/r i wyniosła 201 500 HUF. W I kw. 2017 roku wynagrodzenie brutto wyniosło 281 900 HUF i było wyższe o 11% r/r. (KSH)

       

      W kwietniu 2017 roku ceny produkcji sprzedanej przemysłu były wyższe o 4,4% w stosunku do kwietnia 2016 roku. Ceny sprzedaży krajowej w kwietniu wzrosły o 6,8% r/r, a sprzedaży na eksport o 3,4% r/r. W I kw. 2017 roku ceny produkcji sprzedanej przemysłu były wyższe o 3,5% r/r,w tym ceny sprzedaży krajowej o 6,0%, a sprzedaży na eksport o 2,3%.  (KSH)

       

      Węgierski przemysł budowlany odnotował w marcu 2017 roku wzrost o 33,3% w porównaniu z marcem 2016 roku, a w porównaniu z poprzednim miesiącem po wyeliminowaniu czynników sezonowych i kalendarzowych odnotowano wzrost o 3,4%. W I. kw. wzrost wyniósł 24,7%. W marcu 2017 roku produkcja budynków wzrosła o 30,2% r/r, a wykonanie robót budowlanych innego typu o 48,8% r/r. W stosunku do marca 2016 roku w marcu 2017 roku portfel nowych zamówień na roboty budowlane był niższy o 31,3%, a skumulowana liczba zamówień na koniec miesiąca była wyższa o 81,3% r/r. (KSH)

       

      W kwietniu 2017 roku wolumen obrotów handlu detalicznego wzrósł o 3,2%, a po wyeliminowaniu czynników kalendarzowych wzrósł o 1,7% r/r., w I. kw. 2017 roku wzrósł o 3,4%. Wartość obrotów handlu detalicznego po cenach bieżących (w tym również internetowego i wysyłkowego) w kwietniu 2017 roku wyniosła 831 mld HUF. (KSH)

       

      W stosunku do kwietnia 2016 roku ceny produktów rolnych wzrosły w kwietniu 2017 roku o 4,1%, przy czym ceny upraw roślinnych spadły o 1,2% r/r, a zwierząt żywych i produktów pochodzenia zwierzęcego wzrosły o 14,5%. W I kw. ceny obniżyły się o 0,9%, w tym upraw roślinnych o 6,1%, a zwierząt żywych i produktów pochodzenia zwierzęcego wzrosły o 9,1%. (KSH)

       

      Aktualne ratingi dla Węgier:

      • Fitch Ratings – BBB- perspektywa stabilna (podniesienie ratingu nastąpiło 20 maja 2016 roku; rating zalecany dla inwestycji),
      • Standard&Poor’s – BBB-(A3) perspektywa stabilna (podniesienie ratingu nastąpiło w połowie września 2016, rating zalecany do inwestycji,
      • Moody’s – Baa3 perspektywa stabilna (podniesienie ratingu nastąpiło 4 listopada 2016, rating zalecany do inwestycji).

         

        Prognozy gospodarcze

         

        Wiosenna prognoza gospodarcza Komisji Europejskiej. W najświeższej prognozie KE podwyższyła spodziewany wzrost gospodarczy Węgier w bieżącym roku z 3,5% do 3,6%, a na przyszły rok – z 3,2% do 3,5%. Oznacza to, że według Brukseli dynamika węgierskiej gospodarki co najwyżej zbliży się do poziomu 4% w latach 2017-18, ale za mało realny uznaje założony przez rząd cel wzrostu PKB na poziomie 4,1% w bieżącym i 4,3% w przyszłym roku. Według Komisji wzrost napędzany będzie głównie przez konsumpcję wewnętrzną i inwestycje, podczas gdy rynek pracy będzie coraz bardziej napięty, a polityka budżetowa będzie się rozluźniać. Komisja podkreśliła, że wzrost w 2016 roku był mocno rozczarowujący (2% PKB), czego powodem był spadek inwestycji, bo na początku unijnego cyklu budżetowego wykorzystanie środków było niewielkie, co tylko częściowo było kompensowane przez wzrost konsumpcji. Natomiast w tym i przyszłym roku to właśnie inwestycje mogą przynieść pozytywny zwrot. Komisja ocenia też, że możliwy jest dalszy intensywny wzrost konsumpcji dzięki wzrostowi płac oraz szerszemu procesowi zaciągania kredytów. Z drugiej strony przyczynienie się obrotów handlu zagranicznego do wzrostu gospodarczego może się zmniejszyć, bo konsumpcja powiększa import, a wzrost płac pogarsza dynamikę eksportu. Niemniej jednak wzrost przemysłu przetwórczego nadal uzasadniać będzie intensywny wzrost eksportu – w bieżącym roku dynamika eksportu będzie na poziomie 5%, w przyszłym 5,8% (dzięki rozwojowi mocy produkcyjnych w przemyśle motoryzacyjnym), a import przyspieszy do odpowiednio 6,8% i 6,5% (po 5,7% w 2016 roku). Zdaniem Komisji ryzyka są zrównoważone - w przypadku pozytywnego rozwoju wydarzeń firmy i przedsiębiorstwa łatwiej się przystosują do wzrostu płac i braku siły roboczej, ale w przypadku scenariusza negatywnego wzrost płac przełożyć się może na wzrost inflacji, która w konsekwencji może być szybsza i wyższa, co z kolei skłonić może bank centralny do podwyżki bazowej stopy oprocentowania kredytów (obecnie 0,9%). Według KE inflacja w 2017 roku wyniesie 2,9%, w przyszłym roku 3,2%. Stopa bezrobocia pod koniec 2017 roku obniży się do 4,1%, a w 2018 roku – do 3,9%. W odniesieniu do deficytu budżetowego Komisja zakłada jego wzrost z poziomu 1,8% PKB w 2016 roku do poziomu 2,3% PKB w br. Zdaniem Komisji wzrost deficytu do poziomu 2,3% spowodowany będzie przeprowadzonymi już redukcjami podatków (składek pracodawców i CIT) oraz zapowiedzianemu wzrostowi wydatków. W 2018 roku deficyt urośnie do 2,4% PKB, przy czym uwzględniono tu już zapowiedzianą drugą turę redukcji podatku socjalnego pracodawców, która jednak kompensowana będzie poprzez zmniejszenie wydatków socjalnych oraz obniżenie się kosztów odsetek (obsługi zadłużenia). Nadwyżka na rachunku bieżącym w br. wynieść może 3,5% PKB, a w 2018 roku 2,8% PKB. Komisja zakłada, że zadłużenie państwa obniży się z ubiegłorocznych 74,1% PKB do 72,6% PKB na koniec br., a w przyszłym roku do 71,2% PKB.

         

        OECD: Węgrzy coraz lepiej zarabiają, a konkurencyjność się pogarsza. W najświeższej, czerwcowej prognozie dla Węgier Organizacja Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD) zwraca uwagę, że za sprawą wzrastającej dynamiki gospodarki, braku siły roboczej i znacznej podwyżki płac minimalnych płace realne rosną w szybszym tempie niż produktywność, co pogarsza konkurencyjność Węgier. Zdaniem OECD rząd mógłby zmniejszyć napięcia na rynku pracy, jak i presję inflacyjną, gdyby szybciej likwidował programy prac publicznych. Jak oceniają eksperci organizacji, dzięki wzrostowi płac realnych w 2016 roku to już konsumpcja gospodarstw domowych była motorem wzrostu gospodarki i ta jej rola będzie tylko wzrastać w przyszłości. Z powodu niższych wydatków państwowych inwestycje w ubiegłym roku spadły, lecz dzięki przyśpieszonej wypłacie środków unijnych w roku bieżącym prawdopodobnie ponownie odnotują znaczący wzrost. Zwiększające się inwestycje sektora prywatnego w niewielkiej części były w stanie skompensować wyhamowanie państwowych wydatków inwestycyjnych. Zdaniem OECD produkcja przemysłowa oraz wzrost zamówień eksportowych zapewni w 2017 roku prawdopodobnie dalszy wzrost inwestycji przedsiębiorstw. Dzięki nowym rodzajom dotacji do zakupu mieszkań (CSOK) mocno podskoczy też liczba pozwoleń budowlanych oraz inwestycje sektora budowlanego. Jednocześnie tworzenie nowych miejsc pracy przez przedsiębiorstwa przyczyniło się do spadku stopy bezrobocia do 4,5%, obniżyła się też nieco liczba zatrudnionych w ramach programów prac publicznych. Wzrost wynagrodzeń w firmach prywatnych przyśpieszył i proces ten będzie kontynuowany, bowiem na mocy zawartego pod koniec ubiegłego roku porozumienia płacowego redukcja składek pracodawców oraz podwyżka płacy minimalnej będą następowały także w 2018 roku. OECD liczy w bieżącym roku na wzrost PKB Węgier o 3,8%, a w przyszłym – o 3,4%. To odpowiednio aż o 1,3% i 1,2% więcej niż w poprzedniej prognozie z listopada ub. roku, choć mniej niż zapowiada rząd. Według analityków OECD polityka fiskalna rządu także w 2017 roku pozostanie ekspansywna, został bowiem obniżony CIT, składki pracodawców i VAT na niektóre towary i usługi, podczas gdy wydatki budżetowe i dotacje mieszkaniowe zostały przez rząd zwiększone. Za sprawą tych działań deficyt budżetowy może się zwiększyć do 2,6% PKB. Organizacja zwraca uwagę na to, że wzrost popytu będący konsekwencją wzrostu wydatków budżetowych zwiększa napięcia na rynku pracy i presję kosztową. Węgierski bank centralny (Węgierski Bank Narodowy; MNB) zasygnalizował, że jego luzująca polityka monetarna nadal w odpowiedni sposób wspiera osiągnięcie 3-procentowego celu inflacyjnego. Ponieważ jednak wzrost wynagrodzeń realnych już i tak przekracza tempo wzrostu produktywności, przez cały czas słabnie też konkurencyjność na bazie zysku oraz konkurencyjność na bazie kosztów, co zmniejsza atrakcyjność Węgier jako punktu docelowego bezpośrednich inwestycji zagranicznych (FDI). Zdaniem ekspertów OECD wyniki gospodarki węgierskiej także w 2018 roku będą nadal zależeć od kształtowania się konsumpcji wewnętrznej. Ponieważ wzrost kosztów pogarsza konkurencyjność przedsiębiorstw, tempo wzrostu eksportu będzie się zmniejszać. Równolegle z tym wzrost importu obniży dużą nadwyżkę rachunku bieżącego bilansu płatniczego. Według założeń OECD do końca 2018 roku brak siły roboczej podwyższy inflację do 3,4%. Eksperci OECD są zdania, że szybsza redukcja programów prac publicznych byłaby w stanie zwiększyć liczbę siły roboczej będącej do dyspozycji sektora prywatnego, co jednocześnie obniżyłoby napięcia na rynku pracy oraz presję inflacyjną. Podobnie zresztą gdyby w wyniku inwestycji państwowych i przedsiębiorstw produktywność byłaby w stanie bardziej wzrosnąć, wówczas Węgry mogłyby zachować swą zdolność do przyciągania kapitału. Gdyby pojawiły się turbulencje finansowe, które przyhamowałyby wzrost gospodarczy w Europie, obniżyłyby one eksport w takim samym stopniu jak zwiększające się koszty pracy.

      Prognoza OECD dla Węgier (%)

       

      2016

      2017

      2018

      Wzrost PKB

      1,9

      3,8

      3,4

      Konsumpcja gospodarstw domowych

      5

      5

      5

      Wydatki sfery budżetowej

      0,1

      1

      1,1

      Akumulacja środków trwałych brutto

      -15,5

      8,3

      7,2

      Eksport

      5,8

      4,8

      5,4

      Import

      5,7

      5,8

      6,8

      Inflacja

      0,4

      3

      3

      Stopa bezrobocia

      5,1

      4,2

      3,9

      Bilans budżetu (% PKB)

      -1,8

      -2,6

      -2,7

      Zadłużenie państwa brutto wg kryteriów Maastricht (% PKB)

      73,8

      72,9

      71,2

      Rachunek bieżącego bilansu płatniczego (% PKB)

      4,9

      3,6

      2,1

      Źródło: OECD Economic Outlook June 2017

       

      Duże banki z Londynu bardziej optymistyczne w stosunku do węgierskiej gospodarki. Na początku czerwca br. Morgan Stanley Research opublikował nowe prognozy wzrostu gospodarczego na 2017 i 2018 rok, w tym szacunki dla Węgier. Przewidywany wzrost PKB podniesiono na rok bieżący z 2,9% PKB do 3,8% PKB, a na rok przyszły – z 2,8% PKB do 3,3% PKB. To jedne z największych korekt w górę wśród krajów regionu, choć nowe szacunki i tak są niższe od oficjalnych prognoz węgierskiego rządu (4,1% i 4,3%). W przypadku obu lat założona dynamika węgierskiej gospodarki jest wyższa od polskiej i rumuńskiej, a w 2018 roku także serbskiej. Istotne jest też to, że Morgan Stanley nadal nie wierzy w to, by po dynamicznym wzroście w bieżącym roku gospodarka węgierska była w stanie jeszcze bardziej przyśpieszyć w kolejnym roku. Korekty prognoz dokonał także bank JP Morgan – zamiast spodziewanych dotychczas 3,6% PKB oczekuje w bieżącym roku wzrostu o 4% PKB. Na 2018 rok prognozę pozostawił jednak na tym samym poziomie - 3,5% PKB.

       

      Prognoza Instytutu Badań nad Gospodarką GKI. Na Węgrzech wzrost gospodarczy w I kwartale br. był szybszy niż się spodziewano - PKB według danych surowych wzrósł o 4,2%, a po wyeliminowaniu czynników kalendarzowych i sezonowych o 3,8%. Jest to o wiele wyższa dynamika niż średnia unijna (2,1%), lecz w skali regionu nie robi to już takiego wrażenia, bo od węgierskiej szybciej rosły gospodarki Rumunii, Słowenii, Litwy, Łotwy i Estonii, a podobna była dynamika gospodarki Polski. Inwestycje wzrosły wprawdzie, ale konsumpcja gospodarstw domowych wykazała wyniki grubo poniżej oczekiwań (wzrost o 2,5%). Dane te stawiają strukturę węgierskiego wzrostu gospodarczego w zupełnie nowym świetle, bo w ciągu roku spodziewać się można przyspieszonego rozwoju konsumpcji oraz znacznego spowolnienia inwestycji. Zgodnie z tym GKI zmodyfikował swą prognozę na bieżący rok i w 2017 roku spodziewać się będzie można co najmniej 3,5% wzrostu PKB. Prognoza wzrostu PKB na 2018 rok pozostała niezmieniona - 3,7%. Produkcja przemysłowa w kwietniu obniżyła się o 3% r/r, która podobnie jak jej 10-procentowy wzrost w marcu powiązany jest z czynnikiem kalendarzowym, czyli terminem Świąt Wielkanocnych. Produkcja była niższa także w porównaniu z poprzednim miesiącem (o 0,8%). Dynamika produkcji przemysłowej w tym roku wyniesie ok. 5%, a w 2018 roku - pod wpływem stopniowych inwestycji koncernów Sony i Apollo, realizowanych w 2017 roku - wzrosnąć może do 6%. Produkcja budowlana w marcu również zanotowała bardzo wysoki wzrost – o 33%, lecz w kwietniu, podobnie do produkcji przemysłowej, spodziewać się można tutaj lekkiej korekty – po 25-procentowym wzroście w I kwartale w skali roku obniży się do ok. 20%. Dobre wyniki idą w parze ze wzrastającymi cenami -  w I kwartale ceny prac wykonawczych wzrosły o 4%, a w zakresie budowy mieszkań prawie o 7%. Wartość skumulowana zamówień na roboty budowlane na koniec marca wzrosła o 80% r/r (należy jednak pamiętać o efekcie niskiej bazy spowodowanym zeszłoroczną zapaścią branży). W przyszłym roku w przemyśle budowlanym spodziewany jest 18-procentowy wzrost produkcji. Obroty handlu detalicznego w kwietniu nie wzrosły w porównaniu z I kwartałem i to mimo przypadającej w tym miesiącu Wielkanocy, co jest zawsze czynnikiem sprzyjającym. Jednak w ciągu roku po dotychczasowym 3-procentowym wzroście spodziewać się można dynamiki na poziomie 4%. W pierwszych czterech miesiącach br. obroty handlowe z zagranicą były ożywione: licząc w EUR eksport wzrósł o 9,1%, import – o 10,8%. W I kwartale sektor finansowy wykazywał stagnację, tutaj w ciągu roku – w związku z powolnym, acz stałym wzrostem liczby i wartości udzielanych kredytów – należy się spodziewać wzrostu.  Stopa bezrobocia w okresie luty-kwiecień br. wyniosła 4,6%. W porównaniu z poprzednim rokiem to spadek o 1,3%, lecz w stosunku do poprzedniego kwartału nastąpił wzrost o 0,2%. Od marca ruszył program „Od prac publicznych do sektora prywatnego”, w ramach którego stworzona została materialna motywacja do samodzielnego przejścia osób zatrudnionych w programach prac publicznych do sektora prywatnego: pracownicy zatrudnieni przy pracach publicznych, którzy znajdą nowe zatrudnienie na czas nieokreślony lub określony (m.in. na 12 miesięcy) w sektorze prywatnym otrzymają bonusy (miesięcznie 22 800 HUF – ok. 320 zł) na czas, który jeszcze im pozostał z przerwanej umowy o pracę na czas określony w ramach prac publicznych. W I kwartale br. liczba zatrudnionych była wyższa o 2,7% r/r, bez uwzględnienia pracowników zatrudnionych przy pracach publicznych wzrosła o 3,3%. W maju zapał pracodawców do zatrudniania pracowników w przemyśle i handlu nieco osłabł, w przemyśle budowlanym nieco wzrósł, a w kręgu firm usługowych znacznie się wzmocnił. I choć wzrosły nieco obawy społeczeństwa przed bezrobociem, to nadal znajdują się one na bardzo niskim poziomie. Liczba zatrudnionych w br. może wzrosnąć o 2-2,5%, a w przyszłym roku o 1,5-2%. Inflacja, która w latach 2014-16 praktycznie znikła, w ostatnich miesiącach ubiegłego roku - w rezultacie wzrostu cen paliw - zaczęła się ożywiać i w lutym br. osiągnęła swój tegoroczny szczyt na poziomie 2,9%. W obniżeniu się średniego wzrostu cen – w maju ceny rosły już tylko przeciętnie o 2,1% - również główną rolę odegrały ceny paliw. W skali całego roku przy dalszym falowaniu spodziewać się można 2,5% inflacji, a w przyszłym roku - 3%. Mimo dynamicznego (dwucyfrowego) wzrostu dochodów konsumpcja w I kwartale rosła w umiarkowanym tempie 2,5%. Rzeczywista siła nabywcza z pewnością rosła znacznie wolniej od płac realnych. Częściowo powodem tego jest przejściowy spadek wartości realnej emerytur, lecz najbardziej to, że dla kompensacji wymuszonych podwyżek płac minimalnych w szczególności w małych firmach zmalała skala zjawiska „płacenia pod stołem”. Natomiast w dalszej części roku konsumpcja prawdopodobnie nabierze dynamiki, w tym i w następnym roku spodziewać się można ok. 3,5% wzrostu. W I kwartale roku akumulacja środków trwałych wzrosła do 28,4% r/r. Takie dane są wynikiem w części oddziaływania niskiej bazy, w części oddziaływania rozliczenia poszczególnych gigaprojektów, a częściowo także startem projektów finansowanych ze środków unijnych w ramach perspektywy 2014-20. Sektor prywatny odnotował wzrost akumulacji rzędu 40%, sektor państwowy – 31%. Gospodarka węgierska w 2017 roku wykaże co najmniej 12-procentową dynamikę akumulacji środków trwałych, lecz możliwe, że będzie ona jeszcze wyższa, a w przyszłym roku wyniesie 15%. Węgierski bank centralny także w maju nie zmodyfikował stopy bazowej i według jego komunikacji poziom obecny (0,9%), na którym stopa plasuje się od marca ub. roku, zostanie utrzymany do końca 2019 roku. Węgierskie państwowe papiery wartościowe znajdują właścicieli nadal przy bardzo niskim poziomie oprocentowania, stopa referencyjna rocznych obligacji państwowych wynosi 0,12%. Zdaniem GKI, rząd, podobnie jak w przypadku programu redukcji kosztów energii dla gospodarstw domowych, w głównej mierze ponoszeniem ciężarów wyborczej polityki gospodarczej za sprawą forsowanych podwyżek płac obarcza przedsiębiorstwa, za cenę pogorszenia się ich konkurencyjności. Dzięki tym metodom mimo tego, że przed wyborami w licznych dziedzinach spodziewać się można dalszego wzrostu wydatków, a tym samym zwiększenia się deficytu, pozostanie on poniżej 3% PKB (w 2017 roku na poziomie ok. 2,5%, w 2018 roku - ok. 2,8%). Zadłużenie państwa natomiast, przy rocznej redukcji na poziomie 0,5-1%, z 74,1% PKB na koniec 2016 roku obniży się w 2017 roku do 73,5% PKB, a w 2018 roku do 73% PKB. Natomiast wzrost w okresie przyspieszenia dynamiki gospodarczej deficytu budżetowego (mierzonego w stosunku do PKB) jest niekorzystny, bo pogarsza się w ten sposób bilans strukturalny, co zagraża procesowi trwałej redukcji zadłużenia państwa.

       

       

      Dane za 2016 rok

      Prognoza GKI na 2017 rok

      Prognoza GKI na 2018 rok

      Produkcja PKB (poprzedni rok = 100)

      102

      103,5

      103,7

      Inwestycje (poprzedni rok = 100)

      80

      112

      109

      Konsumpcja (poprzedni rok = 100)

      104,2

      103,5

      103,5

      Połączony bilans rachunku bieżącego i kapitałowego w mld EUR

      5,5

      4,5

      3,8

      Połączony bilans rachunku bieżącego i kapitałowego w % PKB

      5,4

      6,3

      6,6

      Produkcja przemysłowa

      100,9

      105

      106

      Produkcja budowlana

      81,2

      120

      118

      Eksport towarów

      104,4

      108

      108

      Import towarów

      104,7

      109

      109

      Obroty handlu detalicznego

      104,7

      104

      104

      Bezrobocie

      5,1

      4,2

      4,0

      Płace brutto (sektor konkurencji)

      105,4

      110

      107

      Płace brutto (sektor budżetowy)

      107,8

      113,5

      108

      Płace realne

      107,4

      108,5

      104,5

      Stopa bazowa MNB

      0,90

      0,90

      0,90

      Kurs EUR/HUF

      311,5

      313

      317

      Inflacja

      100,4

      102,5

      103

      Bilans obrotów towarowych (mld EUR)

      9,9

      9

      8,3

      Bilans budżetu (obrotów pieniężnych, bez samorządów - w mld HUF)

      -848,3

      -1300

      -1500

      Referencyjna stopa rocznych państwowych papierów wartościowych (%)

      0,15

      0,2

      2,0

       

      Bardzo serdecznie zapraszamy na naszą stronę internetową, gdzie regularnie, w cyklu comiesięcznym, przedstawiamy aktualne dane makroekonomiczne, prognozy gospodarcze oraz mnóstwo innych ciekawych informacji na temat węgierskiej gospodarki:

       http://www.budapeszt.msz.gov.pl/pl/wspolpraca_dwustronna/informacje_ekonomiczne/.

       

       

       

      3.2. Tabela głównych wskaźników makroekonomicznych

       

      Wyszczególnienie

      2009

       

      2010

       

       

      2011

       

      2012


      2013

       

      2014

       

      2015

       

      2016

      PKB wartość globalna wg cen bieżących

      (ESA 2010)

      26.174 mld HUF

      93,3 mld EUR

      26.946 mld HUF

      97,8 mld EUR

      28.035 mld HUF

      100,3 mld EUR

       

      28.548 mld HUF

      98,6 mld EUR

      29.846 mld HUF

      100,5 mld EUR

      32.179 mld HUF 103,3 mld EUR

      33.711,8 mld HUF 108,7 mld EUR

      35.005,4 mld HUF 112,39 mld EUR

      PKB wartość na 1 mieszkańca

      9.280 EUR/os

      2.611 tys. HUF

      9.847

      EUR/os.

      2.694 tys. HUF

      10.100

      EUR/os.

      2.811 tys.

      HUF/os.

      9.900 EUR/os.

      2.877 tys.

      HUF/os.

      10.200 EUR/os.

      3.016 tys. HUF

      10.500 EUR/os.

      3.233 tys. HUF

      11.065 EUR/os

      3.452 tys. HUF

      11.500 EUR/os

      3.566,6 tys. HUF

      PKB wartość na 1 mieszkańca w jednostkach parytetu siły nabywczej (GDP/PPS) (EU-27-28=100%)

      65%

      65%

      66%

      66%

      66%

      68%

       

      68%

       

       

      67%

      Tempo wzrostu PKB ESA2010

      -6,6%

      0,7%

      1,8%

      -1,7%

      1,9%

      3,7%

      3,1%

      1,8%

      Relacja deficytu/nadwyżki sektora finansów publicznych do PKB

      -4,6%

      -4,2%

      +4,3%

      (-2,43%,

      elementy jednorazowe)

      -1,9%

      -2,2%

      -2,6%

       

       

      -1,6%

       

       

       

       

      -1,3%

      Relacja całkowitego długu publicznego do PKB

      78,3%

       

      77,5%

       

      80,9%

       

      79,2%

       

      79,2%

       

      76,9%

      (ESA2010)

       

      75,3%

       

      73,9%

      Stopa inflacji (indeks cen konsumpcyjnych CPI, zmiana roczna)

      4,2%

       

      4,9%

       

      3,9%

       

      5,7%

       

      1,7%

       

      -0,2%

       

      -0,1%

       

      0,4%

      Stopa bezrobocia

      10,0%

      11,2%

      10,9%

      10,9%

      10,2%

      7,1%

      6,8%

      5,1%

      Wartość obrotów handlu zagranicznego

      114,8 mld EUR

      137,3 mld EUR

      152,9 mld EUR

      153,2 mld EUR

      156,6 mld EUR

      163 mld EUR

      173 mld EUR

      176,2 mld EUR

      Wartość eksportu

      59,7 mld EUR

      71,4 mld EUR

      79,9 mld EUR

      80,0 mld EUR

      81,3 mld EUR

      84,7 mld EUR

      90,5 mld EUR

      93,1 mld EUR

      Wartość importu

      55,1 mld EUR

      65,9 mld EUR

      73,0 mld EUR

      73.2 mld EUR

      75,3 mld EUR

      78,3 mld EUR

      82,4 mld EUR

      83,1 mld EUR

      Bilans handlu zagranicznego

      +4,6 mld

      EUR

      +5,5 mld EUR

      +6,9 mld EUR

      +6,8 mld EUR

      +6,0 mld EUR

      +6,4 mld EUR

      +8,1 mld EUR

      +9,9 mld EUR

      Wartość rocznego napływu zagranicznych inwestycji bezpośrednich

      1.495 mln EUR

      1.795 mln

      EUR

       

      3.739 mln

      EUR

       

       

      10.461 mln

      EUR

       

      2.316 mln EUR

       

      5.333 mln EUR

      -13.784 mln EUR

       

      Wartość rocznego odpływu zagranicznych inwestycji bezpośrednich

      1.938 mln EUR

      1.185 mln

      EUR

       

       3.162 mln EUR

       

      8.210 mln

      EUR

       

      1.701 mln EUR

       

      2.612 mln EUR

      --14.183 mln EUR

       

      Skumulowana wartość zagranicznych inwestycji bezpośrednich w kraju urzędowania (inward)

      64,2 mld EUR

      68,5 mld

      EUR

       

      65,3 mld

      EUR

       

      78,5 mld

      EUR

       

      80,6 mld

       EUR

       

      81,3 mld

       EUR

      76,7 mld EUR

       

      Skumulowana wartość zagranicznych inwestycji bezpośrednich kraju urzędowania za granicą (outward)

      13,5 mld EUR

      17,5 mld

      EUR

       

      18,6 mld

      EUR

       

      26,3 mld

      EUR

       

      28,7 mld EUR

       

      32,1 mld EUR

      31,9 mld EUR

       

      Wartość rocznego napływu zagranicznych inwestycji  bezpośrednich  na osobę

      149 EUR/os.

      180

      EUR/os.

       

      376

      EUR/os.

       

      1056

      EUR/os.

       

      234

      EUR/os.

       

      537

      EUR/os

      -

       

      Wartość bezpośrednich inwestycji zagranicznych na osobę

      6.401 EUR/os.

      6.862

      EUR/os.

      318

      EUR/os.

      828

      EUR/os.

      172

      EUR/os

      263

      EUR/os

      -

       

      Średni kurs EUR/HUF

      281

      275,41

      279

      289,42

      296,92

      308,66

      309,90

      311,46

      Średni kurs USD/HUF

      202

      208,15

      200,72

      225,37

      223,70

      232,52

      279,46

      281,44

       

      Źródło: Centralny Urząd Statystyczny (KSH), Węgierski Bank Narodowy (MNB), Ministerstwo Gospodarki Narodowej (NGM), Kopint-Tárki Instytut Badań Koniunktur Gospodarczych Zrt., Europejski Urząd Statystyczny Eurostat

       

      3.3. Główne sektory gospodarki

       

      Wzrost wartości dodanej brutto PKB (analogiczny kwartał roku poprzedniego = 100,0):

       

      2016

      2017

      I kw.

      II kw.

      III kw.

      IV kw.

      I kw.

      Rolnictwo

      107,7

      120,6

      118

      117,9

      93,7

      Przemysł, w tym:

      99,2

      103,7

      101,1

      99,2

      106,8

      - przemysł przetwórczy

      99,0

      103,4

      101

      99,4

      107,8

      Budownictwo

      72,4

      75,8

      87,7

      87

      124,6

      Usługi, w tym:

      103

      103,3

      102,8

      103,1

      103

      - handel, gastronomia, noclegi

      106,3

      107,7

      105,5

      104,8

      104,8

      - transport, magazynowanie

      102,3

      102

      103,3

      102,5

      102

      - IT, telekomunikacja

      104,4

      104,7

      101,6

      104,3

      104,9

      - działalność finansowa, ubezpieczeniowa

      99,7

      98,1

      99,3

      98,5

      99,9

      - nieruchomości

      101,2

      100,7

      101

      101,9

      101,4

      - działalność zawodowa, naukowa, techniczna

      106,3

      106

      106,2

      106,5

      106

      - administracja, edukacja, opieka zdrowotna

      100,8

      101,4

      101,1

      101,8

      101,6

      - sztuka, rekreacja, usługi inne

      100,8

      102,8

      100,9

      101

      102,8

      PKB razem

      101,1

      102,8

      102,2

      101,6

      104,2

      Źródło: KSH

       

       

       

       

       

      3.4. Działania rządu węgierskiego w sferze gospodarczej

       

      Zachęcamy do systematycznego odwiedzania naszej strony internetowej http://www.budapeszt.msz.gov.pl/pl/wspolpraca_dwustronna/informacje_ekonomiczne/, gdzie co miesiąc, na bieżąco, informujemy o działaniach rządu i najważniejszych procesach zachodzących w węgierskiej gospodarce.

       

      3.5. Handel zagraniczny Węgier

       

      2016 rok

       

      Według danych KSH (węgierski Centralny Urząd Statystyczny) w 2016 roku obroty handlowe Węgier ze światem wyniosły 176,2 mld EUR (dla porównania: 173,0 mld EUR w 2015 roku), przy dodatnim dla Węgier saldzie na poziomie 9,9 mld EUR. Wartość eksportu wyniosła 93,1 mld EUR (wzrost o 2,9%), a importu 83,1 mld EUR (wzrost o 1,5%).

       

      Najważniejsi odbiorcy węgierskiego eksportu w 2016 roku: Niemcy (25,6 mld EUR, wzrost o 3,9%), Rumunia (4,6 mld EUR, spadek o 3,8%), Słowacja (4,6 mld EUR, wzrost o 1,7%), Francja (4,4 mld EUR, wzrost  o 6,3%), Włochy (4,4 mld EUR, wzrost o 5,4%), Austria (4,4 mld EUR, wzrost o 2,2%), Czechy (3,8 mld EUR, wzrost o 9,3%), Polska (3,8 mld EUR, wzrost o 11,6%), Wielka Brytania (3,6 mld EUR, wzrost o 3,3%), USA (3,2 mld EUR, spadek o 1,2%).

       

      Najważniejsi partnerzy w węgierskim imporcie w 2016 roku: Niemcy (22 mld EUR, wzrost o 2,5%), Austria (5,3 mld EUR, spadek o 1,6%), Polska (4,6 mld EUR, wzrost o 2,4%; istotny awans na trzecie miejsce – jeszcze w 2015 roku Polska znajdowała się na szóstej pozycji), Słowacja (4,4 mld EUR, wzrost o 2,6%), Chiny (4,4 mld EUR, wzrost o 1,9%), Czechy (4,1 mld EUR, wzrost o 3,8%), Holandia (4,1 mld EUR, wzrost o 9,9%), Francja (4 mld EUR, spadek o 1,8%), Włochy (4 mld EUR, wzrost o 6,9%), Rumunia (2,6 mld EUR wzrost o 0,5%).

       

      Spośród głównych partnerów handlowych ujemne saldo w 2016 roku Węgry odnotowały z: Chinami (2,4 mld EUR), Holandią (1,1 mld EUR), Rosją (0,9 mld EUR), Austrią (0,9 mld EUR), Polską (0,8 mld EUR), Japonią (0,5 mld EUR), Koreą Płd. (0,5 mld EUR), Tajwanem (0,4 mld EUR), Hongkongiem (0,4 mld EUR), Irlandią (0,3 mld EUR), Belgią (0,2 mld EUR), Czechami (0,2 mld EUR), Singapurem (0,2 mld EUR), Słowenią (0,2 mld EUR), Indiami (0,2 mld EUR) i Malezją (0,2 mld EUR).

       

      Geograficzne kierunki węgierskiego handlu zagranicznego: Europa 86%, Azja 9%, Ameryka 4%, Afryka 1%, Australia i Oceania 0%.

      Struktura węgierskiego eksportu: Europa 88%, Azja 6%, Ameryka 5%, Afryka 1%, Australia i Oceania 0%.

      Struktura węgierskiego importu: Europa 85%, Azja 12%, Ameryka 3%, Afryka 0%, Australia i Oceania 0%.

       

      Najświeższe dane (I-IV 2017)

       

      W okresie styczeń-kwiecień 2017 roku wartość węgierskiego eksportu wyniosła 33,104 mld EUR (wzrost wolumenu o 9,0% r/r), a importu - 29,747 mld EUR (wzrost o 10,7% r/r), co oznacza, że - dodatnie dla Węgier - saldo obrotów handlowych ukształtowało się na poziomie 3,358 mld EUR (spadek o 160 mln EUR r/r). (KSH)

       

       

      3.6 Relacje gospodarcze z Unią Europejską

       

      Zapraszamy na naszą stronę internetową:

      http://www.budapeszt.msz.gov.pl/pl/wspolpraca_dwustronna/informacje_ekonomiczne/. Prezentujemy tam także najważniejsze wydarzenia w relacjach gospodarczych w kontekście Unii Europejskiej.

       

      3.7. Uczestnictwo w wielostronnych organizacjach i porozumieniach o charakterze ekonomicznym

       

      Węgry są członkiem Organizacji Narodów Zjednoczonych od 1955 roku i jej instytucji stowarzyszonych (ILO, UNESCO, FAO, WHO itp.). W 1982 roku zostały członkiem Międzynarodowego Funduszu Walutowego (IMF), Banku Światowego oraz IFC (Międzynarodowej Korporacji Finansowej). Ponadto są sygnatariuszami GATT, członkiem WTO, OECD, Międzynarodowego Banku Odbudowy i Rozwoju (EBRD), Światowej Organizacji Własności Intelektualnej (WIPO). W 1999 roku Węgry przystąpiły do NATO, a od 2004 roku są członkiem Unii Europejskiej.

       

      Członkostwo Węgier w organizacjach międzynarodowych w kolejności alfabetycznej: ACCT (obserwator), Grupa Australijska (Australia Group), BIS, CE, CEI, CERN, EAPC, EBRD, EIB, ESA (pełnoprawny członek od 25.11.2015), UE, FAO, G-9, IAEA, IBRD, ICAO, ICC, ICCt, ICFTU, ICRM, IDA, IEA, IFC, IFRCS, ILO, IMF, IMO, Interpol, IOC, IOM, IPU, ISO, ITU, MIGA, MINURSO, NAM (gość), NATO, NEA, NSG, OAS (obserwator), OECD, OIF (obserwator), OPCW, OSCE, PCA, SECI, UN, UNCTAD, UNESCO, UNFICIP, UNHCR, UNIDO, UNOMIG, UPU, WCL, WCO, WEU (stowarzyszony), WFTU, WHO, WIPO, WMO, WToO, WTO, ZC i wiele innych.

       

      Dwustronna współpraca gospodarcza


       

      4.1. Gospodarcze umowy dwustronne

       

      Mając na uwadze międzynarodowe zobowiązania prawne zarówno Polski, jak i Węgier w Traktacie Akcesyjnym do Unii Europejskiej, dokonano przeglądu umów dwustronnych pomiędzy Rzeczypospolitą Polską i Republiką Węgierską, po czym 17 czerwca 2005 roku został podpisany protokół, w myśl którego część dotychczasowych umów utraciła moc obowiązującą. 

       

      Obowiązujące umowy o charakterze gospodarczym:

      • Traktat koncyliacyjno-arbitrażowy między Polską a Węgrami. (Data podpisania: 1928-11-30;  Data wejścia w życie: 1930-02-28); Publikacja: 1930/13/93 Dz. U.,
      • Umowa między Rządem PRL a Rządem Węgierskiej Republiki Ludowej o międzynarodowej komunikacji samochodowej. (Data podpisania: 1965-07-18;  Data wejścia w życie: 1965-11-19); Publikacja: 2003/4/36 MP,
      • Porozumienie między Rządem RP a Rządem Republiki Węgierskiej o zmianie art. 22 Umowy między Rządem PRL a Rządem Węgierskiej Republiki Ludowej o międzynarodowej komunikacji samochodowej sporządzonej w Budapeszcie dnia 18 lipca 1965 r. (Data podpisania: 2003-08-21; Data wejścia w życie: 2003-09-22); Publikacja: 2003/48/734 MP,
      • Umowa między Rządem PRL i Rządem Węgierskiej Republiki Ludowej o komunikacji lotniczej.  (Data podpisania: 1976-02-12;  Data wejścia w życie: 1976-10-23); dotychczas nie opublikowano,
      • Układ między Rzeczypospolitą Polską a Republiką Węgierską o przyjacielskiej i dobrosąsiedzkiej współpracy.  (Data podpisania: 1991-10-06; Data wejścia w życie: 1992-06-15); Publikacja: 1992/59/298 Dz. U.,
      • Umowa między Rzeczypospolitą Polską i Republiką Węgierską w sprawie wzajemnego popierania i ochrony inwestycji. (Data podpisania: 1992-09-23;  Data wejścia w życie: 1995-06-16); Publikacja: 1995/113/542 Dz. U.,
      • Konwencja między RP i Republiką Węgierską w sprawie unikania podwójnego opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i majątku.  (Data podpisania: 1992-09-23;  Data wejścia w życie: 1995-09-10); Publikacja: 1995/125/602 Dz. U.,
      • Protokół do Konwencji o unikaniu podwójnego opodatkowania i zapobiegania uchylaniu się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i majątku, podpisanej w Budapeszcie dnia 23 września 1992 r.  (Data podpisania: 2000-06-27; Data wejścia w życie: 2002-05-01); Publikacja: 2002/108/946 Dz. U.,
      • Umowa między Rządem RP a Rządem Republiki Węgierskiej o współpracy w dziedzinie usług transportowych. (Data podpisania: 1993-01-05;  Data wejścia w życie: 1993-09-23); dotychczas nie opublikowano,
      • Umowa o współpracy w dziedzinie nauki i techniki między Rządem RP a Rządem Republiki Węgierskiej. (Data podpisania: 1996-11-19;   Data wejścia w życie: 1997-04-25); dotychczas nie opublikowano,
      • Umowa między Rządem RP a Rządem Republiki Węgierskiej o współpracy i wzajemnej pomocy w sprawach celnych.   (Data podpisania: 1997-04-03;   Data wejścia w życie: 1997-10-21); dotychczas nie opublikowano,
      • Umowa między Rządem RP a Rządem Republiki Węgierskiej w sprawie międzynarodowych towarowych przewozów kombinowanych. (Data podpisania: 1998-04-15;  Data wejścia w życie: 1999-10-08); dotychczas nie opublikowano.

       

      4.2. Polsko-węgierskie relacje handlowe

       

      2016 rok

       

      Według danych węgierskiego Centralnego Urzędu Statystycznego (KSH) polsko-węgierskie obroty handlowe wyniosły w badanym okresie 8,418 mld EUR, co oznacza wzrost o 6% w stosunku do 2015 roku. Polski eksport wyniósł 4,627 mld EUR (+2,4%), import – 3,791 mld EUR (+11,6%), a dodatnie dla Polski saldo - 835,4 mln EUR. Polska awansowała na pozycję 3. dostawcy na rynek węgierski (po Niemczech i Austrii) i jest 8. odbiorcą towarów węgierskich (po Niemczech, Rumunii, Słowacji, Francji, Włoszech, Austrii, i Czechach).

       

      Z kolei według danych polskiego Głównego Urzędu Statystycznego obroty wyniosły 8,015 mld EUR, co oznacza wzrost o 4,6% w stosunku do 2015 roku. Polski eksport wyniósł 4,828 mld EUR (+1,1%), import – 3,186 mld EUR (+10,3%), a dodatnie dla Polski saldo – 1,642 mld EUR.

       

      Najświeższe dane (I-IV 2017)

      Według danych węgierskiego Centralnego Urzędu Statystycznego (KSH) polsko-węgierskie obroty handlowe wyniosły w badanym okresie 3,036 mld EUR. Polski eksport wyniósł 1,627 mld EUR (+9,9%), import – 1,409 mld EUR (+12,4%), a dodatnie dla Polski saldo - 217,4 mln EUR.

       

      4.3. Współpraca inwestycyjna (wg danych NBP za 2015 rok)

       

      Węgierskie inwestycje bezpośrednie w Polsce

       

      Napływ węgierskich inwestycji do Polski w 2015 roku wyniósł ogółem 122,6 mln EUR. Dla porównania: 105,5 mln EUR w 2014 roku, 23 mln w 2013 roku, 183,4 mln EUR w 2012 roku, 91,1 mln EUR w 2011 roku, 197,2 mln EUR w 2010 roku), przy czym wartość kapitału własnego wyniosła 101,4 mln EUR, kwota reinwestowanych zysków 13,1 mln EUR, a instrumenty dłużne netto 8,2 mln EUR.

       

      Zobowiązania Polski z tytułu węgierskich inwestycji bezpośrednich wyniosły w 2015 roku 510,6 mln EUR. Dla porównania: 648,3 mln EUR w 2014 roku, 503,7 mln EUR w 2013 roku, 939,2 mln EUR w 2012 roku, 604,4 mln EUR w 2011 roku, 556,8 mln EUR w 2010 roku, przy czym na zobowiązania te złożyły się kapitał własny - 414,8 mln EUR oraz instrumenty dłużne netto - 95,9 mln EUR.

       

      W 2015 roku dochody węgierskich inwestorów z tytułu zaangażowanego w Polsce kapitału wyniosły 32,5 mln EUR (dla porównania: 31,8 mln EUR w 2014 roku, 26,7 mln EUR w 2013 roku, 42 mln EUR w 2012 roku, 29,3 mln EUR w 2011 roku, 18,5 mln EUR w 2010 roku), w następującym rozbiciu: dywidendy - 17,9 mln EUR, reinwestowane zyski - 13,1 mln EUR, odsetki - 1,6 mln EUR.

       

       

      Polskie inwestycje bezpośrednie na Węgrzech

       

      Odpływ kapitału z tytułu polskich inwestycji na Węgrzech w 2015 roku wyniósł ogółem 144,4 mln EUR (dla porównania: 9,8 mln EUR w 2014 roku, 52,3 mln EUR w 2013 roku, 206,9 mln EUR w 2012 roku, -5,8 mln EUR w 2011 roku, 37,2 mln EUR w 2010 roku), przy czym wartość kapitału własnego wyniosła 130,1 mln EUR,, a kwota instrumentów dłużnych netto 4,4 mln EUR.

       

      Stan należności Polski z tytułu polskich inwestycji bezpośrednich na Węgrzech na koniec 2015 roku wyniósł 431,8 mln EUR (dla porównania: 331,3 mln EUR w 2014 roku, 351,1 mln EUR w 2013 roku, 482,7 mln EUR w 2012 roku, 380 mln EUR  w 2011 roku, 404,1 mln EUR w 2010 roku), przy czym na należności te złożyły się: kapitał własny - 380,5 mln EUR oraz instrumenty dłużne netto - 51,3 mln EUR.

       

      Dochody rezydentów z tytułu polskich inwestycji bezpośrednich na Węgrzech wyniosły w 2015 roku 45,4 mln EUR (dla porównania: -14,4 mln EUR w 2014 roku, -10,9 mln EUR w 2013 roku, 10,2 mln EUR w 2012 roku, -43,2 mln EUR w 2011 roku, 13 mln EUR w 2010 roku), w następującym rozbiciu: dywidendy - 38,4 mln EUR, reinwestowane zyski - 10,2 mln EUR, odsetki - -3,2 mln EUR.

       

      4.4. Współpraca regionalna

       

      Na płaszczyźnie dwustronnej współpracują ze sobą samorządy lokalne. Poniżej zarejestrowane porozumienia i umowy o współpracy województw:

       

      • Porozumienie między Województwem Lubelskim a Komitatem Hajdu-Bihar (podpisane 18 kwietnia 2000 r. w Lublinie),
      • Porozumienie między Województwem Świętokrzyskim a Komitatem Zala (podpisane),
      • Porozumienie między Województwem Śląskim a Komitatem Borsod-Abauj-Zemplen (podpisane 9 kwietnia 2001 r. w Katowicach),
      • Porozumienie między Województwem Opolskim a Komitatem Fejer (podpisane 21 sierpnia 2000 r.),
      • Porozumienie między Województwem Mazowieckim a Komitatem Peszt (podpisane 27 maja 2002 r.),
      • Umowa o współpracy między Województwem Łódzkim a Komitatem Csongrad (podpisane 3 września 2004 roku w Łodzi).
      • List Intencyjny o współpracy pomiędzy Województwem Świętokrzyskim a Komitatem Komarom-Esztergom (podpisany)
      • List Intencyjny (czterostronny) między Województwem Zachodniopomorskim a  Parkiem natury Albufera (Hiszpania), Związkiem Zlewni Jeziora Grandieu (Loara Atlantycka, Francja), Związkiem Zlewni Jeziora Tisza (Region Tisza, Węgry) na rzecz stworzenia europejskiego projektu „Sieć Jezior Nizinnych (Reseau de lacs de plaine), 2007.

      Współpraca na poziomie partnerskich miast i gmin (ponad 100) jest także bardzo ożywiona, czego wyrazem było powołanie kilka lat temu, Forum Miast Partnerskich Polski i Węgier, które służy jako płaszczyzna wymiany poglądów i doświadczeń, oraz jest przykładem dla kolejnych inicjatyw. Gospodarzem I Forum w 2006 r. było miasto Győr. Następne fora miały miejsce kolejno: w 2007 r. w Przemyślu, w 2008 r. w Debreczynie, w 2009 r. w Krośnie, w 2010 roku w Budapeszcie (III dzielnica), a w 2011 roku w Poznaniu. W marcu 2012 roku gospodarzem Dnia Przyjaźni Polsko-Węgierskiej było województwo Csongrád, w roku 2013 - Tarnów, w 2014 - Eger, w 2015 - Katowice, w 2016 roku - Budapeszt, w 2017 roku - Piotrków Trybunalski, a w 2018 roku będzie nim Veszprém.

       

       4.5. Współpraca samorządów gospodarczych

       

      Na poziomie krajowym pomiędzy Węgierską Izbą Handlowo-Przemysłową a Krajową Izbą Gospodarczą istnieje formalne porozumienie o współpracy z 1991 r. Obie izby są członkami EUROCHAMBRES, ICC i współpracują na roboczo w różnych zakresach – wspólne programy, szkolenia, wymiana informacji itp. Izby na poziomie regionalnym i lokalnym najczęściej współpracują ad hoc przy okazji różnych imprez (targi, wystawy, spotkania biznesowe itp). Od czasu przystąpienia do UE izby współpracują na poziomie organizacji unijnych, jak również przy realizacji wspólnych projektów.

       

      Dostęp do rynku


       

      5.1 Dostęp do rynku dla polskich towarów i usług

       

      Formy prawne i zasady podejmowania i prowadzenia działalności gospodarczej na Węgrzech reguluje kodeks cywilny (ustawa V z 2013 roku), który obowiązuje od 15 marca 2014 roku. Węgierskie regulacje dot. firm i spółek są podobne do tych, jakie obowiązują w innych krajach UE. Natomiast kwestie dot. ewidencji działalności gospodarczej oraz procedur związanych z zakończeniem działalności reguluje ustawa V z 2006 r.

       

      Firmy zagraniczne mogą rejestrować swoje oddziały i przedstawicielstwa w Węgierskim Sądzie Rejestrowym (Cégbíróság).

       

      Podstawowe formy prowadzenia działalności gospodarczej na Węgrzech to:

      • spółka jawna Kkt. (Közkereseti Társaság, Unlimited Partnership),
      • spółka komandytowa Bt. (Betéti Társaság, Limited Partnership),
      • spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Kft. (Korlátolt Felelősségű Társaság, Limited Liability Company),
      • spółka akcyjna  Rt. (Részvénytársaság, Company Limited by Shares).

       

      Rozróżnia się dwa rodzaje spółek akcyjnych:

      • spółki o zamkniętym akcjonariacie Zrt. (Zártkörűen működő részvénytársaság, Closed Company Limited by Shares)
      • spółki o akcjonariacie publicznym Nyrt. (Nyilvánosan működő részvénytársaság, Public Company Limited by Shares).

      Firmy zagraniczne wybierają zazwyczaj formę spółki z ograniczoną odpowiedzialnością (Kft.) lub spółki akcyjnej (Rt.).

       

      Z dniem 1 lipca 2009 roku dotychczasowe spółki użyteczności publicznej (węg. Kht. - tworzone przez samorządy i państwo ze środków publicznych) zostały wyprowadzone z systemu prawnego, przez ich wcześniejszą likwidację lub przekształcenie i wcielenie do organu budżetowego.

       

      Nie odnotowano żadnych przeszkód/barier dla polskich firm w handlu i prowadzeniu działalności gospodarczej na terenie Węgier.

       

      5.2 Dostęp do rynku pracy. Świadczenie usług i zatrudnianie obywateli RP

       

      Na Węgrzech obywatele RP mogą swobodnie podejmować zatrudnienie. Obywatele krajów Europejskiego Obszaru Gospodarczego nie muszą posiadać zezwolenia na pracę. Od 1 stycznia 2008 roku rejestracja cudzoziemców podejmujących pracę na Węgrzech odbywa się na podstawie zgłoszenia przez pracodawcę do terenowego urzędu pracy (bez personalizacji – podaje się wyłącznie liczbę osób).

       

      Podstawowe regulacje dot. zatrudnienia zawarte są w nowym węgierskim kodeksie pracy, obowiązującym od 1 lipca 2012 roku. Stosunek pracy nawiązuje się poprzez umowę o pracę, którą należy sporządzić na piśmie. Na nieważność umowy pracy z powodu nie sporządzenia pisemnej umowy może powoływać się tylko pracownik w ciągu 30 dni od przystąpienia do pracy. Umowa o pracę powinna zawierać co najmniej wynagrodzenie podstawowe określone tylko i wyłącznie w walucie krajowej oraz określać stanowisko pracy. Strony mogą zastrzec okres próbny na maksymalny okres 3 miesięcy. Pracodawca zobowiązany jest powiadomić pracownika w ciągu 15 dni od podjęcia pracy o godzinach pracy, dodatkowych składnikach wynagrodzenia (premie, system kafeterii itp.), terminie wypłaty wynagrodzenia, o zakresie zadań przypisanych do stanowiska, wymiarze urlopu i porządku jego udzielania, o regułach dotyczących obliczania okresu wypowiedzenia umowy przez pracownika i pracodawcę, o osobie wykonującej obowiązki pracodawcy oraz czy pracownik jest objęty mocą układu zbiorowego pracy.

       

      Minimalna płaca pracownika zatrudnionego w pełnym wymiarze (40 godzin tygodniowo) jest określona przepisami (rozporządzenia rządu nr 430/2016 z 15.XII. 2016 r.). Rozporządzenie rządu określa wysokość płacy minimalnej i świadczeń gwarantowanych pracowników wykwalifikowanych nie tylko na 2017 rok, ale również już 2018 rok. Płaca minimalna  wynosi od 1 stycznia 2017 roku 127.500 HUF brutto. W przypadku innej formuły czasowej zatrudnienia minimalna stawka godzinowa wynosi 733 HUF, minimalna stawka dzienna 5.870 HUF, a stawka tygodniowa 29.310 HUF. Od 2018 roku miesięcznie 138.000 HUF, tygodniowo 31.730 HUF, dziennie 6.350 HUF, godzinowo 794 HUF. Odrębnie określono stawkę gwarantowanej płacy minimalnej pracowników wykwalifikowanych, którzy od 1 stycznia 2017 roku otrzymują co najmniej 161.000 HUF miesięcznego wynagrodzenia brutto (stawka godzinowa 926 HUF, stawka dzienna 7.410 HUF, a stawka tygodniowa 37.020 HUF). Od 2018 roku miesięcznie 180.500 HUF, tygodniowo 41.500 HUF, dziennie 8.300 HUF, godzinowo 1.038 HUF.

       

      Z danych węgierskiej Narodowej Służby ds. Zatrudnienia (Nemzeti Foglalkoztatási Szolgálat, www.afsz.hu) wynika, że w całym 2016 roku dokonano nowego zgłoszenia zatrudnienia 253 osób z Polski.

       

      5.3 Nabywanie i wynajem nieruchomości

       

      Do 1989 r. większość nieruchomości znajdowała się w rękach państwa, a tylko niewielka część była w rękach prywatnych. Firmy mogły jedynie dzierżawić ziemię od państwa. W latach 90-tych procent inwestorów zagranicznych i liczba posiadanych przez nich nieruchomości wzrosły w szybkim tempie, szczególnie w Budapeszcie i niektórych miastach zachodnich Węgier. W szybkim tempie wzrastały także ceny. Na Węgrzech prowadzony jest publiczny rejestr nieruchomości.

       

      Nabywanie nieruchomości przez nie-rezydentów: nie-rezydenci, osoby prywatne oraz podmioty prawne mogą nabywać nieruchomości za wyjątkiem ziemi uprawnej, pod warunkiem, że posiadają zezwolenie władz miejscowych. Pozwolenie może być wydane, jeśli nie narusza interesów lokalnych i społecznych. Pozwolenie musi być zaopiniowane przez radę lokalnego samorządu. Zezwolenie nie jest wymagane w przypadku dziedziczenia, jak również w odniesieniu do obywateli krajów UE i EOG (poza specyficznymi wyjątkami).

       

      Ograniczenia w kwestii nabywania określonych gruntów (rolnych i leśnych)

      21 czerwca 2013 r. węgierski parlament uchwalił ustawę CXXII o obrocie gruntów rolnych i leśnych, wchodzącą w życie w czterech fazach, począwszy od 15 grudnia 2013 roku (ostatecznie z początkiem maja 2014). Ustawa ta reguluje jedynie zasady obrotu ziemią, w odrębnym akcie zostały umieszczone normy o działalności rolniczej, prowadzeniu gospodarstw i zakładów rolnych, pozostają też w mocy odrębne przepisy ustawy regulującej zasady gospodarki leśnej. Prolongata Komisji Europejskiej w kwestii obowiązywania moratorium na zakup ziemi przez cudzoziemców na Węgrzech wygasła wiosną 2014 roku.

      Regulacja maksymalnego obszaru gruntów rolnych i leśnych posiadanych na własność pozostała bez zmian, wynosi 300 ha.

      W wyniku ww. ustawy dotychczasowy maksymalny obszar gruntów użytkowanych (np. dzierżawa) przez jeden podmiot (2.500 ha) ograniczony został do 1.200 ha, a w przypadku hodowli zwierząt i producentów materiału siewnego do 1.800 ha. Umowy dzierżawy można zawierać na maksymalny okres 20 lat.

       

      Podmioty uprawnione do nabycia własności ziemi (w art.6-16):

      • krajowe osoby fizyczne,
      • obywatele UE,
      • kościoły,
      • instytucje finansowe podlegające mocy ustawy o listach zastawnych i bankach hipotecznych – na czas określony w ustawie,
      • samorządy lokalne,
      • państwo (Narodowy Fundusz Ziemi).

         

        Zarówno krajowe osoby fizyczne, jak i obywatele UE mogą nabyć maksymalnie 1 ha ziemi na terenie Węgier jeżeli:

      • nie są w stanie się wykazać wykształceniem rolniczym lub z zakresu gospodarki leśnej; lub
      • nie prowadzą od trzech lat (w sposób udokumentowany), we własnym imieniu i na własne ryzyko działalności rolniczej lub leśnej na terenie Węgier, z której czerpią dochody albo brak dochodów pochodzących z tej działalności wynika z tego, że przedsięwzięta inwestycja rolno-leśna jeszcze się nie zwróciła; lub
      • nie są członkami rolno-leśnej spółdzielni produkcyjnej zarejestrowanej na Węgrzech (posiadającymi co najmniej 25% jej udziałów i wnoszącymi osobisty wkład pracy).

         

        Nie są uprawnione do nabycia własności ziemi na Węgrzech:

      • zagraniczne osoby fizyczne spoza UE;
      • inne państwa lub ich prowincje, obce samorządy i ich jakikolwiek organ; 
      • osoby prawne, które uzyskałyby w czasie lub przed obowiązywaniem nowej ustawy ziemie od swojego poprzednika prawnego w wyniku przekształcenia organizacyjnego (fuzja, podział, przyłączenie, wyodrębnienie), z wyjątkiem gdy mowa o uznanym przez państwo kościele.

      Dla ważności aktu sprzedaży ziemi, jak i zawarcia umów o przeniesienie praw dzierżawy konieczne jest - oprócz wymogu adwokata przy kupnie-sprzedaży ziemi i rygoru notarialnego dla dzierżawy - uzyskanie zezwolenia odpowiedniego urzędu (departament rolny centralnej administracji w terenie, szczebla wojewódzkiego). W postępowaniu o uzyskanie zezwolenia urząd ten zobowiązany jest zwrócić się o wydanie opinii w poszczególnych sprawach zakupu ziemi do nowo powstałych „lokalnych komitetów ziemskich” (ciała przedstawicielskie rolników i spółdzielni, powstałe w obrębie granic administracyjnych danego samorządu lokalnego, w którym grunty miały być nabyte). Wydana przez komitety opinia w sprawie zakupu ziemi nie jest wiążąca dla postępującego w sprawie urzędu wydającego ostateczne pozwolenie. Umowy o kupnie-sprzedaży można zawierać tylko na formularzach o numerach porządkowych ściśle księgowanych przez państwo.

       

      Nabywający nieruchomości obowiązani są do uiszczania podatku od nieruchomości w wysokości 10% od wartości rynkowej. Opłata ta jest zmniejszona do 2% dla firm, których głównym profilem działalności jest obrót nieruchomościami (w tym przypadku praktycznie każda nieruchomość musi zostać zbyta w przeciągu 2 lat). Podatek od nieruchomości mieszkalnych wynosi 2% od wartości rynkowej do 4 mln HUF, powyżej 4 mln HUF zaś 4%. Zajmujący się obrotem nieruchomościami zobowiązani są do składania zeznań VAT (nie koniecznie oznacza to płatność VAT), za wyjątkiem sprzedaży nieruchomości prywatnych. Niemniej jednak od 1 stycznia 2008 r. ustawa o VAT wprowadziła nowy element – prywatne osoby zobowiązane są do płatności VAT, jeżeli prowadzona przez nich sprzedaż nieruchomości nie jest jednostkowa, a charakter sprzedaży wskazuje na działalność handlową.

       

      Generalna stawka VAT wynosi 27% od sprzedaży i wynajmu nieruchomości. W związku z nieruchomościami mogą być pobierane następujące podatki: podatek od budynków, podatek od gruntów, lokalny podatek od prowadzenia działalności gospodarczej, podatek komunalny.

       

      5.4 System zamówień publicznych

       

      System zamówień publicznych reguluje obowiązująca od 1 stycznia 2012 roku ustawa nr CVIII z 2011 r. z późniejszymi nowelizacjami, której zapisy są zgodne z dyrektywami unijnymi w tym zakresie.

       

      Tłumaczenie na angielski pierwotnej wersji ustawy przeczytać można na stronie Urzędu ds. Zamówień Publicznych (Közbeszerzési Hatóság http://kozbeszerzes.hu/nyelvi-verziok/english/) pod poniższym linkiem: http://kozbeszerzes.hu/data/documents/2012/11/07/PPA-01-01-2012.pdf

       

      Ze wszystkimi wersjami dalszych nowelizacji aktu prawnego zapoznać się można w wersji angielskiej pod:  http://www.kozbeszerzes.hu/nyelvi-verziok/hungarian-act-on-public-procurement/

       

      5.5 Ochrona własności przemysłowej i intelektualnej

       

      Na Węgrzech kwestiami własności intelektualnej, w tym własnością przemysłową oraz prawami autorskimi zajmuje się, od 1 stycznia 2011 roku, Narodowy Urząd Własności Intelektualnej (www.sztnh.gov.hu) (wcześniej Węgierski Urząd Patentowy).

       

      Uwarunkowania prawne:

      • Ustawa nr XXXIII z 1995 r. o ochronie wynalazków.
      • Ustawa nr XXXVIII z 1991 r. o ochronie wzorów użytkowych.
      • Ustawa nr XI z 1997 r. o ochronie znaków towarowych i oznaczeń geograficznych.
      • Ustawa nr LXXVI z 1999 r. o ochronie praw autorskich.
      • Ustawa nr XLVIII z 2001 r. o ochronie wzorów projektowania przemysłowego.

         

      Na Węgrzech honorowane są patenty uzyskane w procedurze krajowej lub europejskiej lub w ramach PCT (Układ o Współpracy Patentowej) pod warunkiem, że zgłoszenie i wynalazek odpowiadają odpowiednim przepisom prawnym. Postępowania zainicjowane w urzędach narodowych w przypadku krajów-sygnatariuszy Konwencji o udzielaniu patentów europejskich (EPC) mogą być obecnie inicjowane także w procedurze europejskiej. Zgłoszenia należy dokonać bezpośrednio bądź w ramach Układu o Współpracy Patentowej (PCT). Prawo ochronne na wzór użytkowy upoważnia właściciela do wyłącznego korzystania ze wzoru użytkowego w sposób zarobkowy lub zawodowy na całym obszarze Węgier. Czas trwania prawa ochronnego na wzór użytkowy jest znacznie krótszy od czasu trwania patentu i wynosi 10 lat od daty dokonania zgłoszenia w Węgierskim Urzędzie Patentowym. Ochronę wzoru użytkowego można uzyskać także w postępowaniu w ramach Układu o Współpracy Patentowej (PCT). Na podstawie ochrony wzoru użytkowego na Węgrzech w ciągu 12 miesięcy można zgłosić wniosek o ochronę europejską. Ochrona znaków towarowych na Węgrzech odbywa się poprzez wpisanie do rejestru i ważna jest przez 10 lat. Na prośbę zainteresowanego podmiotu ochrona może być przedłużana o kolejne 10 lat. Przystąpienie do UE nie oznaczało automatycznego rozszerzenia ochrony zarejestrowanych wcześniej znaków towarowych na obszar Unii. Dla uzyskania ochrony należy przeprowadzić postępowanie o ochronę unijną. Zgłoszenia należy dokonać w OHIM, tj. Urzędzie Harmonizacji Rynku Wewnętrznego w Alicante, w Hiszpanii.

       

      Na stronie http://www.nevado.hu/nevazonossag.php można dokonać pełnego darmowego przeglądu nazw.

       

      Od 1 stycznia 2002 r. obowiązuje na Węgrzech nowa ustawa (nr XLVIII z 2001 r.) o ochronie wzorów przemysłowych, która traktuje wzory przemysłowe jako wzory projektowania przemysłowego. Ochrona na wzór przemysłowy jest w mocy przez 5 lat; można ją przedłużyć najwyżej czterokrotnie każdorazowo na 5 lat. Po upływie 25 lat ochrony nie można odnowić.

       

      Ochrona na gatunki roślin jest ograniczona geograficznie i czasowo. Geograficznie obowiązuje na obszarze kraju, w którym została wydana. Czasowo wynosi 25 lat; w przypadku drzew 30 lat. Zgłoszenia można dokonać w Węgierskim Urzędzie Patentowym lub poprzez zgłoszenie wspólnotowe składając zgłoszenie w CPVO. Podmiot zagraniczny w postępowaniu przed Węgierskim Urzędem Patentowym w większości przypadków zobowiązany jest występować za pośrednictwem urzędowego przedstawiciela, tak jak w niektórych przypadkach węgierskie podmioty zobowiązane są do występowania przed urzędami zagranicznymi za pośrednictwem urzędowych przedstawicieli (jeśli zapisy umowy międzynarodowej nie stanowią inaczej). Na Węgrzech przedstawicielami mogą być rzecznicy patentowi lub adwokaci.

       

      (www.szabadalmikamara.hu)

      (www.magyarugyvedikamara.hu)

      • Baza rzeczników uprawnionych do reprezentacji w postępowaniach przed Europejskim Urzędem Patentowym - organem wykonawczym Europejskiej Organizacji Patentowej.  http://www.epo.org
      • Rzecznicy patentowi na świecie www.piperpat.com

       

      Od 1990 roku organizowane są coroczne spotkania szefów urzędów patentowych państw Grupy Wyszehradzkiej. Z dniem 1 lipca 2016 roku rozpoczął działalność Wyszehradzki Instytut Patentowy (więcej informacji: http://www.vpi.int/index.php/pl/, http://www.uprp.pl/wyszehradzki-instytut-patentowy/Text02,57,16067,7,index,pl,searchresult/).

       

      Przydatne linki i kontakty


       

      Ambasada RP w Budapeszcie

      www.budapeszt.msz.gov.pl

       

      Uwaga!

       

      W związku z likwidacją Wydziału Promocji Handlu i Inwestycji Ambasady RP w Budapeszcie z dniem 31 marca 2017 roku dotychczasowe zadania WPHI Budapeszt w zakresie wsparcia informacyjnego przedsiębiorstw przejęło Zagraniczne Biuro Handlowe PAIH S.A. Zagraniczne Biura Handlowe (ZBH) Polskiej Agencji Inwestycji i Handlu S.A. to sieć przedstawicielstw, których zadaniem jest wspieranie eksportu oraz inwestycji polskich przedsiębiorstw na rynkach zagranicznych, jak również przyciąganie inwestorów do Polski.

       

      Przedsiębiorstwa zainteresowane pozyskaniem informacji na temat węgierskiego rynku proszone są o przesyłanie zapytań na adres e-mail: budapest@paih.gov.pl. Więcej informacji na www.hungary.trade.gov.pl oraz www.paih.gov.pl.

       

      6.1 Administracja rządowa

       

      Rząd węgierski
      www.kormany.hu

       

      Kancelaria Premiera Węgier (jako ministerstwo konstytucyjne)
      MINISZTERELNÖKSÉG
      Premier Węgier: Viktor ORBÁN

      Szef Kancelarii Premiera: János LÁZÁR
      http://www.kormany.hu/hu/miniszterelnokseg

       

      Gabinet Premiera Węgier (jako ministerstwo konstytucyjne)
      MINISZTERELNÖKI KABINETIRODA
      Szef Gabinetu Premiera: Antal ROGÁN
      http://www.kormany.hu/hu/miniszterelnoki-kabinetiroda

       

      Ministerstwo Spraw Zagranicznych i Handlu
      KÜLGAZDASÁGI ÉS KÜLÜGYMINISZTÉRIUM
      Minister: Péter SZIJJÁRTÓ
      http://www.kormany.hu/hu/kulgazdasagi-es-kulugyminiszterium

       

      Ministerstwo Rozwoju Narodowego
      NEMZETI FEJLESZTÉSI MINISZTÉRIUM
      Minister: Miklós SESZTÁK
      http://www.kormany.hu/hu/nemzeti-fejlesztesi-miniszterium

       

      Ministerstwo Gospodarki Narodowej
      NEMZETGAZDASÁGI MINISZTÉRIUM
      Minister: Mihály VARGA
      http://www.kormany.hu/hu/nemzetgazdasagi-miniszterium

       

      Ministerstwo Rolnictwa
      FÖLDMŰVELÉSÜGYI MINISZTÉRIUM
      Minister: Sándor FAZEKAS
      http://www.kormany.hu/hu/foldmuvelesugyi-miniszterium

       

      Ministerstwo Sprawiedliwości
      IGAZSÁGÜGYI MINISZTÉRIUM
      Minister: László TRÓCSÁNYI
      http://www.kormany.hu/hu/igazsagugyi-miniszterium

       

      Ministerstwo Spraw Wewnętrznych
      BELÜGYMINISZTÉRIUM
      Minister: Sándor PINTÉR
      http://www.kormany.hu/hu/belugyminiszterium

       

      Ministerstwo Obrony Narodowej
      HONVÉDELMI MINISZTÉRIUM
      Minister: István SIMICSKÓ
      http://www.kormany.hu/hu/honvedelmi-miniszterium

       

      Ministerstwo Zasobów Ludzkich
      EMBERI ERŐFORRÁSOK MINISZTÉRIUMA
      Minister: Zoltán BALOG
      http://www.kormany.hu/hu/emberi-eroforrasok-miniszteriuma

       

      6.2 Samorządy gospodarcze

       

       

      6.3 Oficjalna prasa ekonomiczna

       

       

      6.4 Oficjalne strony o charakterze ekonomicznym

       

      • Centralny Urząd Statystyczny (Központi Statisztikai Hivatal) www.ksh.hu
      • Węgierski Bank Narodowy (Magyar Nemzeti Bank) www.mnb.hu
      • Węgierska Agencja ds. Promocji Inwestycji (Hungarian Investment Promotion Agency - HIPA) www.hipa.hu
      • KRS przy Sądzie Stołecznym (Fővárosi Bíróság Cégbírósága) www.fovarositorvenyszek.hu
      • Najwyższa Izba Kontroli (Állami Számvevőszék) www.asz.hu
      • Narodowy Urząd ds. Podatków i Ceł (Nemzeti Adó és Vám Hivatal) www.nav.gov.hu
      • Budapeszteńska Giełda Papierów Wartościowych S.A. (Budapesti Értéktőzsde ZRt.) www.bet.hu
      • b. państwowy Nadzór Instytucji Finansowych (Pénzügyi Szervezetek Állami Felügyelete) (wcielony w 2013 roku w struktury banku centralnego MNB) felugyelet.mnb.hu  
      • Rada Zamówień Publicznych (Közbeszerzési Tanács) www.kozbeszerzes.hu
      • Narodowa Agencja Rozwoju (Nemzeti Fejlesztési Ügynökség) www.nfu.hu
      • Urząd Ochrony Konkurencji (Gazdasági Versenyhivatal) www.gvh.hu
      • Narodowy Urząd Ochrony Konsumenta (Nemzeti Fogyasztóvédelmi Hatóság) www.nfh.hu
      • Urząd Rolnictwa i Rozwoju Obszarów Wiejskich (Mezőgazdasági és Vidékfejlesztési Hivatal) www.mvh.gov.hu
      • Węgierski Urząd ds. Energii i Regulacji Mediów (Magyar Energetikai és Közmű-szabályozási Hivatal) www.mekh.hu
      • Krajowy Urząd Energii Atomowej (Országos Atomenergia Hivatal) www.haea.gov.hu
      • Narodowy Urząd Własności Intelektualnej (Szellemi Tulajdon Nemzeti Hivatala) www.sztnh.gov.hu
      • GKI - Badania nad Gospodarką S.A. (GKI Gazdaságkutató ZRt.) www.gki.hu
      • Instytut Badań Finansowych S.A. (Pénzügykutató ZRt.) www.penzugykutato.hu
      • Instytut Badań nad Gospodarką Światową Węgierskiej Akademii Nauk (MTA Világgazdasági Kutatóintézet) www.vki.hu
      • Węgierski Związek Banków (Magyar Bankszövetség) www.bankszovetseg.hu
      • Narodowa Służba ds. Zatrudnienia (Nemzeti Foglalkoztatási Szolgálat) www.afsz.hu
      • Węgierski Komitet Normalizacyjny (Magyar Szabványügyi Testület) www.mszt.hu
      • Krajowa Kasa Ubezpieczeń Zdrowotnych (Országos Egészségbiztosítási Pénztár) www.oep.hu.

      Aktualizacja - 14.07.2017

      10 lipca 2013 (ostatnia aktualizacja: 10 sierpnia 2017)

      Drukuj Drukuj Podziel się treścią: