close

  • Być wiernym Ojczyźnie mej, Rzeczypospolitej Polskiej

     

  • MALAWI

  • Malawi

  •  

     Informacje o kraju


     

     

    1.1. Położenie geograficzne, ludność, obszar, stolica, języki urzędowe.

     

    Położenie geograficzne: Malawi to kraj pozbawiony dostępu do morza. Położony jest w Afryce południowo-wschodniej. Z północy na południe kraju rozciąga się Wielki Rów Zachodni, w obrębie którego znajduje się trzecie co do wielkości jezioro afrykańskie – Niasa (również: jezioro Malawi), powstałe w wyniku ruchów tektonicznych na obszarze Wielkich Rowów Afrykańskich.
    Z południowych krańców jeziora wypływa rzeka Shire, będąca dopływem Zambezi. Na wschód
    i zachód od jeziora Niasa w krajobrazie dominują wysokie płaskowyże. Położona na północy kraju wysoczyzna Nyika sięga 2600 m n.p.m. Na południe od jeziora Niasa rozciąga się wyżyna Shire, która przechodzi w masyw górski Mulanje, osiągający wysokość ponad 3000 m n.p.m. Klimat Malawi jest podrównikowy na przeważającym obszarze kraju. Malawi graniczy z: Mozambikiem (dł. granicy 1569 km), Tanzanią (475 km) i Zambią (837 km). Pora deszczowa trwa od listopada do maja.

    W Malawi występują m. in.: hipopotamy, zebry, różnego rodzaju antylopy, lwy, gepardy i lamparty, słonie, żyrafy, krokodyle, węże i różne gatunki małp oraz ponad liczne gatunków ptaków. W sumie na terytorium Malawi żyje ok 200 gatunków ssaków i 650 gatunków ptaków.

    Ludność: Liczba ludności szacowana jest na około 19,2 mln (2017 r.). Analfabetyzm wynosi ok. 38%. W Malawi występuje duży odsetek ludności zakażonej wirusem HIV/AIDS (ponad 9% społeczeństwa). Mediana wieku wynosi 16,5 roku i jest jedną z najniższych na świecie..

    Obszar: Kraj zajmuje powierzchnię 118 484 km2.

    Stolica: Stolicą kraju jest Lilongwe (około 1 mln mieszkańców), które leży w środkowej części kraju. Innymi ważnymi miastami są: Blantyre (879 tys.) i Mzuzu (200 tys.).

    Języki urzędowe: Językiem urzędowym kraju jest angielski. Językiem narodowym jest cziczewa.

     

    1.2. Warunki klimatyczne.

     

    W Malawi występuje klimat podrównikowy – subtropikalny. Znaczne rejony kraju mają charakter górski. Najcieplejszym miesiącem jest styczeń, gdy temperatura waha się w granicach 22°C - 35°C, a najchłodniejszym lipiec 15°C - 25°C.

     

    1.3. Główne bogactwa naturalne.

     

    Ziemia uprawna stanowi 40% powierzchni kraju. Większość upraw służy zaspokojeniu potrzeb żywieniowych ludności kraju (kukurydza, słodkie kartofle, ryż, proso, sorgo, maniok, warzywa). Malawi posiada różnorakie pokłady złóż mineralnych: wapienia, zasoby wodne, nieeksploatowane pokłady uranu, węgla i boksytu.

     

    1.4. System walutowy.

    Waluta: Kwacha (100 tambala)

    1.5. Religia.

    Malawi jest państwem wielowyznaniowym: chrześcijanie stanowią 86,6% ludności kraju, muzułmanie – 12,1% animiści i wyznania lokalne – 7,3%.

     1.6. Infrastruktura transportowa (przejścia graniczne, lotniska, porty).

    W Malawi istnieją dwa międzynarodowe porty lotnicze: Chileka International Airport w Blantyre
    i Lilongwe International Airport w stolicy kraju. Międzynarodowy port lotniczy w Lilongwe łączy Malawi z Harare, Johannesburgiem, Dar es Salaam, Lusaką, Nairobi i Addis Abebą. Łącznie w Malawi jest 31 lądowisk, w tym 7 z betonowymi pasami startowymi. Malawi posiada 797 km linii kolei wąskotorowej, 7 tys. km dróg asfaltowych oraz 700 km dróg wodnych na jeziorze Niasa i rzece Szire.

     

    1.7. Obowiązek wizowy.

    Aktualne informacje na ten temat można pozyskać na stronie www.polakzagranica.msz.gov.pl

     

    1.8. Wykaz świąt państwowych.

    a) 1 stycznia - Nowy Rok

    b) 15 stycznia - Dzień Johna Chilembwe

    c) 3 marca - Dzień Męczenników

    e) Wielki Piątek*

    f) Poniedziałek Wielkanocny*

    g) 1 maja - Święto Pracy

    h) 14 czerwca - Dzień Wolności (Dzień Kamuzu)

    i) 6 lipca - Dzień Niepodległości

    j) Dzień Matki* (drugi poniedziałek października)

    k) Eid Ul Fitr (koniec Ramadanu)*

    l) 25 grudnia - Boże Narodzenie

     

    * święto ruchome

    Jeśli dane święto wypada w sobotę lub w niedzielę, dniem wolnym jest następujący poniedziałek.

     

    System administracyjny


     

    2.1. Ustrój polityczny.

     

    Malawi uzyskało niepodległość od Wielkiej Brytanii w 1964 r. W tym samym roku zmieniło nazwę Niasa na Malawi, a republiką zostało w 1966 r. Obecnie jest państwem unitarnym, podzielonym na trzy regiony i 28 dystryktów. Malawi jest republiką prezydencką. Regiony i dystrykty zarządzane są przez administratorów i komisarzy mianowanych przez rząd centralny.

    Do roku 1993 Malawi było państwem jednopartyjnym. System wielopartyjny  wprowadzono po referendum w 1993 r.

    Prezydent, wybierany jest w głosowaniu powszechnym na pięcioletnią kadencję.  Jest jednocześnie szefem rządu. Decyduje o składzie Rady Ministrów. W wyborach prezydenckich w 2014 r. zwyciężył
    P. Mutharika.

     

    2.2. Władza ustawodawcza i wykonawcza.

     

    Głównym organem władzy ustawodawczej jest jednoizbowy parlament - Zgromadzenie Narodowe, którego 193 członków wybieranych jest w głosowaniu powszechnym na pięcioletnią kadencję. Mimo, że konstytucja Malawi przewiduje funkcjonowanie Senatu, w praktyce ten organ nie istnieje.

     

    2.3. Struktura administracji gospodarczej.

     

    Sprawy gospodarcze państwa należą do kompetencji Ministerstwa Przemysłu, Handlu i Turystyki. Pozostałymi resortami gospodarczymi są: Ministerstwo Rolnictwa, Irygacji i Rozwoju Sektora Wody, Ministerstwo Transportu i Robót Publicznych, Ministerstwo Finansów, Planowania Gospodarczego i Rozwoju, Ministerstwo Zasobów Naturalnych, Energetyki i Górnictwa, Ministerstwo Edukacji, Nauki i Technologii.

    W Malawi działa kilka izb handlowych. Najważniejszą z nich jest Malawi Investment and Trade Centre (https://www.mitc.mw/)

     

    2.4. Sądownictwo gospodarcze.

     

    System prawny Malawi jest oparty na systemie brytyjskim i składa się z sądów niższych instancji, Sądu Najwyższego i Sądu Apelacyjnego. Istnieją również sądy konwencjonalne i tradycyjne. Najwyższym prawem kraju jest konstytucja pochodząca z 1995 roku, która zastąpiła pierwotną konstytucję z 1966 r. Sądy krajowe zajmują się procesami gospodarczymi w oparciu o system prawny oparty na systemie brytyjskim.

    Zapisy konstytucji zapewniają niezależne sądownictwo, jednakże system wymiaru sprawiedliwości nie jest nieefektywny z uwagi na brak właściwych archiwów, braki w obsadzie sędziowskiej i długi okres oczekiwania na rozpoczęcie spraw.

     

     

     

    Gospodarka


     

    3.1. Ogólna charakterystyka sytuacji gospodarczej.

     

    Malawi należy do grupy najsłabiej rozwiniętych krajów na świecie (LDC). W 2014 r. nominalny PKB Malawi wyniósł 6,36 mld USD, a PKB na osobę około 331 USD. Jest to jeden  z najniższych wskaźników na świecie. W 2016 r. wzrost PKB wyniósł 2,5%. W poprzednich trzech latach wynosił średnio ponad 4,5%. Stopa inflacji wynosi 11,6% (2017 r.). Deficyt budżetowy w roku finansowym 2013/2014 wyniósł 6,0%,  a szacowany na rok 2014/15 ma wynieść 4,1%. Dług publiczny w stosunku do PKB w 2017 r. wyniósł 47%.

    W 2015 r. do Malawi napłynęły bezpośrednie inwestycje zagraniczne w wysokości 142,5 mln USD.

    Oficjalna  stopa bezrobocia utrzymała się w granicach 20%, choć wiele osób utrzymuje się
    z działalności rolnej na własne potrzeby i nie jest wykazywane jako osoby bezrobotne. Ścisła współpraca rządu Malawi z MFW zaowocowała wykreowaniem stabilnych, jak na warunki afrykańskie warunków prawno-ekonomicznych. W efekcie wiele firm, zarówno malawijskich, jak i zagranicznych, zdecydowało się na aktywizację swoich działań na terenie Malawi.  

    W sierpniu 2011 roku po wprowadzeniu przez ówczesny rząd Malawi ustawy ograniczającej prawa człowieka i wolności prasy „kraje zachodnie” wstrzymały pomoc finansową stanowiącą wtedy 40% rocznych wpływów budżetowych tego kraju. Doprowadziło to do obniżenia o ponad 30% rezerw walutowych Malawi oraz zmniejszenia importu o niemalże 11% a w konsekwencji i spadku eksportu
    o ponad 5%. Brak pomocy finansowej doprowadził do ograniczenia importu nawozów sztucznych, co wpłynęło na spadek produkcji rolnej (gł. tytoniu). Wsparcie budżetowe zostało wznowione dopiero
    w 2016 (a przez Bank Światowy dopiero w 2017 r.).

    Dochody z rolnictwa przynoszą 30% wpływów budżetowych i 80% łącznej wartości eksportu. Rząd Malawi stara się zdywersyfikować produkty rolnicze w celu zredukowania uzależnienia od eksportu tytoniu.

    Lilongwe stara się również pozyskać inwestora do budowy śródlądowego portu Nsanje na rzece Shire na południu kraju. Chodzi o umożliwienie transportu morskiego rzeką Zambezi, a następnie Shire
    z wybrzeża Mozambiku do Malawi. Projekt wymaga pogłębienia części rzeki Shire. Mimo wydatkowanych w 2017 r. miliardów kwacha na rozwoju tego projektu, rząd w Lilongwe usunął go
    z listy priorytetów na najbliższe pięć lat.

    Tylko 9% ludności ma dostęp do prądu, ale ponad 85% ma dostęp do czystej wody. 94% energii produkowanej w Malawi pochodzi z hydroelektrowni.

     

    3.2. Główne sektory gospodarki (o największym znaczeniu/ udziale w PKB).

     

    Udział sektorów gospodarczych Malawi w PKB (2016 r.).: usługi 56%, rolnictwo 28,1%, przemysł 15,8%. W ostatnich latach najbardziej dynamicznie rozwijał się sektor usług telekomunikacyjnych.

    Gospodarka ma głównie charakter rolniczy, a około 80% ludności mieszka na obszarach wiejskich. Rolnictwo odpowiada za około jedną trzecią PKB i 80% dochodów z eksportu. Wydajność sektora tytoniowego jest kluczowa dla krótkoterminowego wzrostu, ponieważ tytoń stanowi ponad połowę eksportu.

    Rolnictwo jest wysoce zależne od opadów. Gospodarka Malawi została mocno dotknięta suszą spowodowaną przez El Nino w 2015 i 2016 r. Susza spowolniła także działalność gospodarczą, doprowadziła do dwóch kolejnych lat spadającego wzrostu gospodarczego i przyczyniła się do wysokiej inflacji. 

     

    Rolnictwo

    Malawi, ze względu na dogodne warunki klimatyczne i glebowe, jest krajem o znacznym potencjale rolniczym. Pomimo stopniowego spadku znaczenia dla gospodarki Malawi, sektor rolniczy nadal pozostaje jej głównym sektorem , dając m.in. zatrudnienie 80% mieszkańców tego kraju. W celu ochrony rolników produkujących tytoń rząd Malawi wprowadził ceny minimalne na ten produkt, zabezpieczając interesy tysięcy małych producentów.

    Największym problemem rolnictwa Malawi pozostaje kwestia braku środków finansowych na modernizację infrastruktury rolniczej.

     

    Sektor wydobywczy

    Produkcja sektora górniczego mogłaby być ważnym elementem PKB. Wg szacunków Malawi posiada zasoby węgla szacowane są na 22 mld ton. W celu wykorzystania tak ogromnych pokładów węgla rząd zamierza wybudować elektrownię opalaną węglem o mocy 300 MW. Jedyna kopalnia uranu w Kayelekera w północnym Malawi (będąca własnością Paladin Africa Limited (PAL), w 85% zależnej od australijskiej i kanadyjskiej Paladin Energy, a w 15% od rządu) okazała się nieopłacalna. Australijska firma górnicza, Globe Metals and Mining, rozpoczęła eksploatację m.in. niobu w kopalni Kanyika.

     

    3.3. Struktura i kierunki handlu zagranicznego.

     

    W 2017 r. eksport z Malawi wyniósł 1,44 mld USD, a import 2,39 mld USD. Głównymi ugrupowaniami regionalnymi, z którymi Malawi prowadziło wymianę handlową były: Wspólnota Rozwoju Afryki Południowej (SADC), Wspólny Rynek Wschodniej i Południowej Afryki (COMESA) oraz Unia Europejska.

    Główni partnerzy handlowi Malawi w eksporcie (2017 r.) – Zimbabwe (13,1% udziału w całości eksportu), Mozambik (11,8%), Belgia (10,7%), RPA (6,3%), Holandia (5%), Wielka Brytania (4,7%), Niemcy (4,3%), USA (4,2%).

    Główni partnerzy handlowi Malawi w imporcie (2017 r.) – RPA (20,7% udziału w całości importu), Chiny (14,7%), Indie (11,6%), ZEA (7%), Holandia (4,4%).

    Główne produkty eksportowane z Malawi (2015 r,) to tytoń (55% udziału w całości eksportu), suszone rośliny strączkowe (8,8%), cukier (6,7%), herbata (5,7%), bawełna (2%), orzeszki ziemne, kawa, soja.

    Główne towary importowane to żywność, produkty ropopochodne, półprodukty, towary konsumpcyjne, sprzęt transportowy.

     

    3.4. Uczestnictwo Malawi w wielostronnych organizacjach i porozumieniach o charakterze ekonomicznym.

     

    Malawi jest członkiem następujących organizacji międzynarodowych: Organizacja Narodów Zjednoczonych (ONZ), Wspólnota Rozwoju Afryki Południowej (Southern African Development Community, SADC), Bank Światowy, Międzynarodowy Fundusz Walutowy (IMF), Światowa Organizacja Handlu (WTO), Grupa AKP, Commonwealth, Wspólny Rynek Afryki Wschodniej
    i Południowej (Common Market for Eastern and Southern Africa, COMESA), Unia Afrykańska, Afrykański Bank Rozwoju (African Development Bank, AFDB), Multilateral Investment Guarantee Agency (MIGA), Światowa Organizacja Handlu (WHO), UNIDO, UNESCO, UNCTAD (Konferencji Narodów Zjednoczonych ds. Handlu i Rozwoju).

     

    3.5. Relacje gospodarcze z UE

     

    Sześć krajów zaliczanych przez UE do regionu Afryki wschodniej i południowej (Eastern and Southern Africa, ESA), tj. Komory, Madagaskar, Mauritius, Seszele, Zambia i Zimbabwe zawarło przejściową umowę o partnerstwie gospodarczym z UE pod koniec 2007 r. Do regionu ESA należy też: Dżibuti, Erytrea, Etiopia, Malawi i Sudan.

    Umowa pozostaje otwarta dla innych krajów, które chcą dołączyć później.

    Zgodnie z informacjami Komisji Europejskiej w 2017 r. obrót handlowy Malawi z UE  wyniósł 539 mln EUR , z czego eksport Malawi do krajów UE wyniósł 370 mln EUR, a import Malawi z krajów UE 169 mln EUR.

    Najważniejszymi pozycjami w europejskim imporcie krajów UE z Malawi w ostatnich latach był tytoń, a w  eksporcie UE do Malawi dominującą pozycję zajmowały maszyny oraz produkty przemysłu chemicznego m. in. lekarstwa.

     

     

     

    Dwustronna współpraca gospodarcza


     

    4.1. Gospodarcze umowy dwustronne.

     

    Umową regulującą stosunki handlowe UE - Malawi jest Umowa z Kotonu z 2000 r. UE oczekuje na podpisanie przez Malawi Umowy o partnerstwie gospodarczym (EPA).

     

    4.2. Handel zagraniczny.

     

    Zgodnie z informacjami GUS w 2017 r. obroty Polski z Malawi wyniosły 31,7 mln EUR, w tym eksport Polski wyniósł 1,6 mln EUR, a import 30,1 mln EUR.

     

    4.3. Inwestycje /wzajemne/.

     

    Brak informacji na temat inwestycji wzajemnych.

     

    4.4. Współpraca regionalna.

     

    Brak informacji na temat współpracy regionalnej.

     

    4.5. Współpraca samorządów gospodarczych.

     

    Brak informacji na temat współpracy samorządów gospodarczych.

     

     

     

    Dostęp do rynku


     

    5.1. Dostęp do rynku dla polskich towarów i usług (bariery).

     

    Polskie firmy nie napotykają żadnych dodatkowych barier w eksporcie do Malawi, mają pełnoprawny dostęp do tego rynku i takie same warunki jak inne firmy z UE.

    Prowadzenie działalności gospodarczej w Malawi utrudnia niestabilność makroekonomiczną, słabo rozwinięta infrastruktura, korupcja oraz brak wykształconej siły roboczej.

     

    5.2. Świadczenie usług i zatrudnianie obywateli RP.

     

    Rząd Malawi nie stosuje żadnych utrudnień w dostępie do rynku pracy. W celu przyciągnięcia inwestycji do Malawi rząd tego kraju zaaprobował szereg ulg inwestycyjnych, podatkowych oraz dochodowych. Istnieją tez specjalne strefy proeksportowe – Export Processing Zones. Firmy w takich strefach korzystają ze zwolnień od podatku dochodowego, zwolnień celnych na import dóbr inwestycyjnych, zwolnień z podatku VAT i in.

    W celu ubiegania się o zezwolenie na pracę / zezwolenie na tymczasowe zatrudnienie należy udać się Immigration Office w Lilongwe lub do regionalnego urzędu imigracyjnego. Więcej informacji można znaleźć tu: http://www.immigration.gov.mw/

     

    5.3. Nabywanie i wynajem nieruchomości.

     

    Cudzoziemcy nie mogą nabywać nieruchomości w Malawi. Tylko obywatele Malawi mogą kupować nieruchomości w tym kraju.

    Obecnie większość gruntów jest zwyczajowo dzierżawiona, ale dzierżawcy rzadko posiadają prawnie wiążący tytuł do gruntu. Ponad połowa gruntów ornych jest bez prawnego tytułu. Rząd przedstawił parlamentowi projekty ustaw, które przekształciłyby zwyczajową dzierżawę ziemi w tytuł dzierżawy, tak aby osoby aktualnie korzystające z tej ziemi mogły mieć prawo do ziemi. Umożliwiłoby to wykorzystanie takich gruntów jako zabezpieczenia do nabycia finansowania w celu zagospodarowania gruntu i / lub finansowania innych przedsięwzięć gospodarczych.

    Obecnie prowadzenie ewidencji w celu rejestracji własności gruntów jest scentralizowane
    i nieefektywne. Trwają starania, aby skomputeryzować zapisy i zdecentralizować je do poziomu dystryktów.

     

    5.4. System zamówień publicznych.

     

    Zamówienia publiczne w większości przypadków podlegają procedurom przetargowym. W większości przetargi są otwarte i nie ma teoretycznie ograniczeń w składaniu ofert. Przy większych przetargach obowiązuje klauzula pre-kwalifikacji bądź też dopuszczane są tylko te firmy, które zostały już zarejestrowane i uznane przez organizatora przetargu. Zamówienia publiczne są ewaluowane przez Internal Procurement Committee.

     

    5.5. Ochrona własności przemysłowej i intelektualnej.

     

    Malawi uznaje znaczenie ochrony i egzekwowania praw własności intelektualnej, ale nie ma instytucjonalnych możliwości do implementacji. Ustawa o patentach i znakach towarowych z 1948 r. chroni przemysłowe prawa własności intelektualnej w Malawi. Prowadzony jest publiczny rejestr patentów i licencji patentowych. Patenty muszą być zarejestrowane. Istnieje również ustawa
    o prawach autorskich z 1989 r.

    Rząd podpisał i przestrzega dwustronnych i wielostronnych umów o gwarancjach inwestycyjnych oraz kluczowych umów dotyczących praw własności intelektualnej. Malawi jest sygnatariuszem konwencji ustanawiającej Wielostronną Agencję Gwarancji Inwestycyjnych (MIGA) oraz członkiem Światowej Organizacji Własności Intelektualnej (WIPO).

    Zasady WTO pozwalają Malawi (jako krajowi mniej rozwiniętemu) do opóźnienia pełnego wdrożenia umowy dotyczącej handlu prawami własności intelektualnej (TRIPs) do 2021 r.

     

     

     

    Przydatne linki i kontakty


     

    6.1. Administracja gospodarcza.

     

    Ministerstwo Przemysłu, Handlu i Turystyki

    Ministry of Industry, Trade and Tourism

    Gemini House, City Centre, P.O.Box 30366, Lilongwe 3

    Tel: +265 1 770 244,

    Fax: +265 1 770 680,

    E-mail: minci@malawi.net

     

    Ministerstwo Rolnictwa, Irygacji I Rozwoju Sektora Wody

    Ministry of Agriculture, Irrigation and Water Development

    Capitol Hill, P.O. Box 30134, Lilongwe 3

    Phone: +265 (0) 1 788 738

    Fax: +265 (0) 1 788 908

    www.agriculture.gov.mw

     

    Ministerstwo Edukacji, Nauki i Technologii

    Department of Education, Science and Technology

    City Center, Private Bag 303, Lilongwe

    Tel: +265 1 776 077 / 080,

    Fax: +265 1774 778,

    E-mail: dost@mistmw.org

     

    Oficjalna strona Prezydenta i rządu Malawi:

    http://www.opc.gov.mw/

    www.malawi.gov.mw

     

    6.2. Samorządy gospodarcze.

     

    Malawi Investment and Trade Centre

    www.mitc.mw

     

    Malawi Confederation of Chambers of Commerce and Industry (MCCCI)

    www.mccci.org

     

    6.3. Oficjalna prasa ekonomiczna.

     

    The Nation, Daily News, The Voice, Weekly News

     

    6.4. Oficjalne strony o charakterze ekonomicznym.

     

    www.dailytimes.bppmw.com

     

     

    29 stycznia 2015 (ostatnia aktualizacja: 10 sierpnia 2018)

    Drukuj Drukuj Podziel się treścią: