close

  • Być wiernym Ojczyźnie mej, Rzeczypospolitej Polskiej

     

  • AUSTRALIA

  • Australia

    •  

       Informacje o kraju


       

      1.1 Położenie geograficzne, ludność, obszar, stolica, języki urzędowe.

       

      Australia jest najmniejszym pod względem wielkości kontynentem na Ziemi, położonym na półkulach południowej i wschodniej. Jego powierzchnia wraz z Tasmanią i innymi wyspami przybrzeżnymi[1] wynosi 7,7 mln km2. Od południa i zachodu otoczony jest Oceanem Indyjskim, od północy i wschodu przybrzeżnymi morzami Oceanu Spokojnego (Morza: Arafura, Timor, Koralowe i Tasmana). Skrajnymi punktami lądowej części Australii są przylądek York, South East Cape, Tasmania, Steep Point oraz Byron.

       

      Szacowana liczba ludności Australii wynosi obecnie 25,1 mln mieszkańców[2]. Najbardziej zaludnionymi stanami są Nowa Południowa Walia i Wiktoria z miastami Sydney (4,5 mln mieszkańców) i Melbourne (4,3 mln mieszkańców). Stolica państwa, Canberra, ma około 400 tys. mieszkańców. Australijczycy zamieszkują głównie tereny wzdłuż wybrzeża od Adelajdy po Cairns oraz południowo-zachodnią część Australii Zachodniej. Tzw. interior (część środkowa kraju) jest mało zaludniony. Rdzennymi mieszkańcami Australii są Aborygeni, których obecnie jest około 500 tys. Do II wojny światowej większość mieszkańców stanowiła ludność napływowa o brytyjskim i irlandzkim oraz szkockim pochodzeniu. Potem pojawili się imigranci z Grecji, Włoch, Niemiec i innych krajów. W ostatnich latach, dominującym źródłem napływu obcokrajowców do Australii są kraje azjatyckie, w tym Indie, Chiny, Filipiny, Pakistan i Wietnam. Oficjalnym językiem urzędowym jest angielski; używa go ok. 78,5% społeczeństwa. Innymi językami są: włoski, grecki, kantoński, arabski, mandaryński, wietnamski, hiszpański, niemiecki i hindi.

       

      1.2. Warunki klimatyczne.

       

      Przeważająca część Australii ma klimat zwrotnikowy kontynentalny suchy lub wybitnie suchy, na wschodzie wilgotny. Północna część leży w strefie klimatów równikowych - klimat podrównikowy suchy, przechodzi w wilgotny na wschodzie, natomiast na krańcach Terytorium Północnego i w północnej części półwyspu York – odmiana monsunowa. Krańce południowo-zachodnie i południowo-wschodnie kontynentu oraz Tasmania mają klimat podzwrotnikowy morski (typ śródziemnomorski). 80% powierzchni otrzymuje średnio mniej niż 600 mm opadów rocznie, 50% - mniej niż 300 mm. Średnia temperatura w najchłodniejszym miesiącu (lipcu) wynosi 20 – 25°C, tylko w południowo-wschodniej części Australii i na Tasmanii spada poniżej 10°C (w górach poniżej 5°C). W północno-zachodniej części Australii średnia temperatura w najcieplejszym miesiącu (styczniu) dochodzi do 34°C, a maksima absolutne przekraczają 50°C. Roczne wahania temperatur są stosunkowo niewielkie (do 15°C we wnętrzu Australii). W północno-zachodniej części Australii występują liczne burze (do 100 dni w roku). Na pustyniach często powstają burze pyłowe. Do północnych wybrzeży docierają cyklony tropikalne, średnio 2 – 4 w roku.

       

      1.3. Główne bogactwa naturalne.

       

      Głównym bogactwem naturalnym są bogate złoża rud żelaza, boksytów, ołowiu, cynku i niklu, uranu, manganu, złota, srebra, miedzi, cyrkonii, opali – Australia jest ich największym producentem na świecie. Australia posiada również jedne z największych na świecie złóż szafirów i diamentów, kobaltu, litu, rud manganu, niobu, tantalu, wolframu, węgla kamiennego, brunatnego, ropy naftowej oraz gazu ziemnego.

       

      1.4. System walutowy, kurs i wymiana.

       

      Walutą obowiązującą jest dolar australijski – Australian Dollar (AUD). Nominały banknotów są następujące: 100, 50, 20, 10, 5. Jeden dolar równa się 100 centom. W obiegu nie funkcjonują monety o niższym nominale niż 5 centów. W październiku 2018 r., kurs wymiany dolara australijskiego (AUD) wg. banku centralnego Australii wynosił: 1 AUD = 0,61 EUR;  1 AUD = 0,72 USD.

       

      1.5. Religia.

       

      Większość ludności Australijskiej stanowią chrześcijanie: katolicy (25,8%) i anglikanie (18,7%). Mniejszości niechrześcijańskie to: buddyści, muzułmanie, judaiści. Osoby bezwyznaniowe stanowią 18,7% społeczeństwa Australii.

       

      1.6. Infrastruktura transportowa.

       

      Ze względu na duży obszar kraju, najbardziej dogodnym środkiem transportu jest komunikacja lotnicza. W Australii jest ponad 450 lotnisk, w tym ponad 300 o utwardzonej nawierzchni. Połączenia międzynarodowe realizowane są z portów lotniczych w Sydney, Melbourne, Brisbane, Canberze, Darwin, Perth, Adelaidzie, Cairns i Gold Coast. Infrastruktura drogowa w Australii ma ponad 800 tys. km długości, w tym utwardzonych ok. jest 340 tys. km dróg. Łączna długość połączeń kolejowych przekracza 38,5 tys. km. Terminale kolejowe znajdują się m.in. w: Brisbane, Dampier, Fremantle, Gladstone, Hay Point, Melbourne, Newcastle, Port Hedland, Port Kembla, Port Walcott, Sydney, Townsville, Adelaidzie.

      Obecnie rząd Australii realizuje program rozbudowy i modernizacji sieci transportowej kraju – do 2020 r. wydatki rządowe na infrastrukturę wyniosą ponad 100 mld AUD (ok. 75-80 mld USD).  

       

      1.7. Obowiązek wizowy.

       

      Każdy obcokrajowiec przyjeżdżający do Australii musi otrzymać wizę. Od października 2008 r. władze Australii wprowadziły dla obywateli wszystkich państw Unii Europejskiej nowy, uproszczony system aplikacji wizowych eVisitors. Na stronie internetowej Ministerstwa Spraw Wewnętrznych: www.homeaffairs.gov.au można otrzymać wizę za darmo i w ciągu kilku minut, po wpisaniu podstawowych danych, takich jak imię i nazwisko, adres zamieszkania, informacje dotyczące paszportu i obywatelstwa, celu wizyty itd. Wiza jest ważna 12 miesięcy i uprawnia do pobytów wielokrotnych, pod warunkiem, że żaden z nich nie będzie dłuższy niż 3 miesiące. Przewiduje się dwa cele pobytu: turystyczny i biznesowy (ten drugi zezwala na udział w konferencjach i negocjacjach handlowych). Obligatoryjne jest podanie adresu e-mail, na który przesyłana jest decyzja wraz z informacją o warunkach pobytu w Australii.

       

      1.8. Wykaz świąt państwowych.

       

      Święta obchodzone we wszystkich stanach:

      Nowy Rok

      1 stycznia

      Australia Day (Święto Narodowe Australii)

      26 stycznia (jeśli wypada w sobotę lub niedzielę, przenoszone jest na poniedziałek)

      Wielkanoc

      od Wielkiego Piątku do Poniedziałku Wielkanocnego

      Dzień ANZAC

      25 kwietnia

      Urodziny Królowej - oprócz Australii Zachodniej

      drugi poniedziałek czerwca

      Urodziny Królowej - Australia Zachodnia

      ostatni poniedziałek czerwca

      Boże Narodzenie

      25-26 grudnia (jeśli wypada w sobotę lub niedzielę, wolne są także poniedziałek i wtorek)

      Święto Pracy w większości stanów obchodzone jest w pierwszy poniedziałek października.

      Oprócz wymienionych powyżej świąt, każdy stan ma jeszcze inne, własne.

      Strona z wykazem świąt państwowych w Australii dla poszczególnych stanów, z dokładnymi datami świąt w danym roku znajduje się pod adresem: https://www.australia.gov.au/about-australia/special-dates-and-events/public-holidays

       

      [1] Największe wyspy przybrzeżne Australii to:, Tasmania (88 300 km⊃2;, z wyspami przybrzeżnymi 90 750 km⊃2;), Melville’a (5786 km⊃2;), Kangura (4405 km⊃2;), Bathurst (2600 km⊃2;), Groote Eylandt (2260 km⊃2;), Fraser (1630 km⊃2;).

      [2] Australian Bureau of Statistics, strona: http://www.abs.gov.au/websitedbs/D3310114.nsf/home/Home

       

      System administracyjny


       

      Kraj podzielony jest na 6 stanów (Nowa Południowa Walia, Wiktoria, Queensland, Australia Południowa, Australia Zachodnia, Tasmania) i 10 terytoriów leżących poza granicami stanów. Dwa największe lądowe, które często traktowane są jak stany (Australijskie Terytorium Stołeczne i Terytorium Północne) oraz jedno przybrzeżne (Norfolk Island) posiadają ograniczone prawa samorządowe. Pozostałe terytoria zależne, podlegające wyłącznie prawu Commonwealth to: Ashmore i Wyspy Cartier, Wyspa Bożego Narodzenia, Wyspy Kokosowe (Keeling), Wyspy Morza Koralowego, Terytorium Zatoki Jervis, Terytorium Wyspy Heard i Wysp McDonald, Antarktyczne Terytorium Australijskie.

       

      2.1. Ustrój polityczny.

       

      Związek Australijski jest członkiem brytyjskiej Wspólnoty Narodów. Ustrojem politycznym jest federacyjna monarchia konstytucyjna z dwuizbowym parlamentem. Głową państwa jest monarcha brytyjski, reprezentowany przez gubernatora generalnego o uprawnieniach formalnych. Władza ustawodawcza należy do parlamentu federalnego, wykonawcza do rządu federalnego. Gubernator, działając w porozumieniu z premierem, ma prawo rozwiązania jednej lub obu izb parlamentu. Organizacja władzy na szczeblu stanów jest bardzo zbliżona do systemu federalnego; monarchę reprezentują tam stanowi gubernatorzy; 2-izbowe parlamenty stanowe (z wyjątkiem Queensland, gdzie od 1922 istnieje parlament 1-izbowy) pochodzą z wyborów; stany mają własne konstytucje, a także system sądowniczy z własnymi sądami najwyższymi. Obecnie, kompetencje władz stanowych ograniczają się głównie do spraw lokalnych, ochrony zdrowia, opieki społecznej, kultury, bezpieczeństwa wewnętrznego. Stany dzielą się na hrabstwa, okręgi i miasta (z organami samorządowymi i radami municypalnymi). Prawa wyborcze przysługują obywatelom, którzy ukończyli 18 lat.

       

      2.2. Władza ustawodawcza.

       

      Władzę ustawodawczą sprawuje parlament federalny wyłaniany w wyborach powszechnych; składa się on z 2 izb: Senatu i Izby Reprezentantów. W senacie liczącym 76 senatorów, każdy z 6 stanów jest reprezentowany przez 12 senatorów wybieranych na 6-letnią kadencję (co 3 lata połowa jego składu jest odnawiana); Terytorium Północne i Australijskie Terytorium Stołeczne reprezentuje po 2 senatorów, wybieranych na 3 lata. Liczebność izby reprezentantów, o kadencji 3-letniej, jest ustalana proporcjonalnie do liczby ludności (od 2004 r. liczy 150 deputowanych).

       

      2.3. Władza wykonawcza.

       

      Władza wykonawcza należy do rządu federalnego, na którego czele formalnie stoi gubernator generalny, a faktycznie premier, teoretycznie desygnowany przez gubernatora generalnego, a w istocie wybierany przez rządzącą większość Izby Reprezentantów. Do wyłącznej kompetencji rządu federalnego należą m.in. sprawy polityki zagranicznej, obronności, handlu zagranicznego.

       

      2.4. Struktura administracji gospodarczej.

       

      Za sprawy gospodarki, opracowywanie budżetu federalnego, system podatkowy, inwestycje zagraniczne odpowiada skarbnik federalny w Ministerstwie Skarbu (Department of Treasury). Politykę handlu zagranicznego prowadzi minister ds. handlu w Ministerstwie Spraw Zagranicznych i Handlu (Department of Foreign Affairs and Trade), natomiast Ministerstwo Finansów (Department of Finance) odpowiada za kontrolę finansów publicznych oraz realizację budżetu federalnego.

      Z innych resortów gospodarczych należy wymienić:

       

      • Ministerstwo Rolnictwa i Zasobów Wodnych (Department of Agriculture and Water Resources);
      • Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Regionalnego (Department of Infrastructure and Regional Revelopment);
      • Ministerstwo Środowiska i Energetyki (Department of Environment and Energy);
      • Ministerstwo Innowacji, Przemysłu i Nauki (Department of Innovation, Industry and Science);
      • Ministerstwo Komunikacji i Sztuki (Department of Communication and Arts);
      • Ministerstwo Obrony (Department of Defence);
      • Ministerstwo Zdrowia (Department of Health);
      • Ministerstwo Edukacji i Szkolenia (Department of Education and Training)
      • Ministerstwo Spraw Wewnętrznych (Department of Home Affairs).

       

      2.5. Sądownictwo gospodarcze.

       

      Sąd Federalny Australii jest właściwy dla spraw gospodarczych i rozstrzyga m.in. w kwestiach wynikających z prawa upadłościowego, korporacyjnego, pracy, podatkowego oraz handlowego.

       

      Gospodarka


       

      3.1. Ogólna charakterystyka sytuacji gospodarczej.

       

      W 2017 r. Australia utrzymała 13 pozycję największej gospodarki na świecie. Wg. danych IMF, jej PKB wyniósł 1,390 mld USD, stanowiąc 1,8% udziału w globalnym PKB (75,278 mld USD). Od 26 lat, Australia odnotowuje nieprzerwany wzrost PKB, średnio na poziomie 3,3% w skali roku. W 2017 r. do wzrostu PKB najbardziej przyczyniają się: usługi finansowe i ubezpieczeniowe (59% wartości PKB), budownictwo (9%), przemysł wytwórczy (7%), górnictwo (6%) oraz handel hurtowy i detaliczny (5%). Australia jest drugim najbogatszym pod względem zamożności na osobę krajem na świecie (Global Weath Report, Credit Suisse). Posiada 6. pod względem wielkości kapitału pulę funduszy inwestycyjnych na świecie (1,83 bln USD). Australijska Giełda Papierów Wartościowych jest 16. największą giełdą na świecie (wg. wartości kapitalizacji na rynku krajowym). Jej wyspiarki charakter, jak również ogromne złoża wielu surowców mineralnych powoduje, iż Australia pozostaje jednym z największych partnerów handlowo-inwestycyjnych na świecie.

       

      Polityka gospodarcza rządu skoncentrowana jest w ostatnich latach na zacieśnianiu współpracy z krajami regionu Azji i Pacyfiku. Fakt ten, połączony z napięciami w relacjach Australii z Indonezją z początku 2015 r., podpisaniem w 2014 r. umów o wolnym handlu z Japonią, Republiką Korei, ChRL oraz aktywnym uczestnictwem Australii w negocjacjach porozumienia CPTPP przyczynił się do skupienia większej uwagi na najbliższym sąsiedztwie i relacjach z głównymi partnerami gospodarczymi regionu. Pomimo tego, Australia pozostaje żywotnie zainteresowana rozwijaniem współpracy gospodarczej, naukowo-technicznej i inwestycyjnej z Unią Europejską, czego dowodem są prowadzone obecnie negocjacje umowy handlowej z UE. Tabela 1. prezentuje główne wskaźniki makroekonomiczne dot. gospodarki Australii.

       

      Tabela 1. Główne wskaźniki makroekonomiczne Australii

       

      Jednostka

      2016

      2017

      2018*

      PKB w cenach bieżących

      mld USD

      1 266,0

      1 379,4

      1 500,3

      PKB w ppp (wg siły nabywczej)

      mld USD

      1 197,2

      1 246,5

      1 312,5

      PKB per capita

      USD

      51 920

      55 686

      59 655

      PKB per capita w ppp

      USD

      49 096

      50 333

      52 190

      Tempo wzrostu realnego PKB

      %

      2,6

      2,2

      3,0

      Stopa inflacji (CPI)

      %

      1,5

      1,9

      2,2

      Stopa bezrobocia

      %

      5,7

      5,6

      5,3

       

      Tabela 1.1 Dane dot. relacji handlowych i inwestycyjnych Australii w 2017 r. (w mln AUD)

      Wartość eksportu towarów z Australii

      301 998

      Wartość importu towarów do Australii

      288 174

      Wartość eksportu usług z Australii

      84 679

      Wartość importu usług do Australii

      88 378

      Źródło: Dane DFAT dostępne na: https://dfat.gov.au/trade/resources/Documents/aust.pdf . * Prognoza IMF. Dla przeliczenia wartości w USD: 1 AUD – ok. 0,75 USD.

       

      Podpisane porozumienia FTA z Koreą Płd., Japonią (w 2014 r.) i Chinami (w 2015 r.) uznaje

      się za duży sukces gospodarczy i polityczny rządzącej koalicji liberalno-narodowej. Dużą determinacją wykazał się również rządu australijski negocjując porozumienie Partnerstwa Transpacyficznego (TPP). Pomimo wycofania się Stanów Zjednoczonych z negocjacji pozostała grupa 11 państw zdecydowała się kontynuować prace nad wdrożeniem w życie pod zmodyfikowaną nazwą CPTTP (tzw. Comprehensive and Progressive TPP) i podpisała ostateczne umowę w marcu 2018 r.

       

      Podobnie jak Polska, Australia przystąpiła do Azjatyckiego Banku Inwestycji Infrastrukturalnych. Australia liczy, iż rozbudowa infrastruktury w regionie zwiększy popyt na australijskie surowce naturalne, jak również przyczyni się do intensyfikacji handlu w regionie, co z kolei przełoży się na zapotrzebowanie na usługi australijskich firm.

       

      W lipcu 2015 r. rząd australijski ogłosił pakiet redukcji emisji CO₂ oraz program przeciwdziałania zmianom klimatycznym na lata 2021 – 2030. Australia zobowiązała się do ograniczenia emisji CO₂ do roku 2030 o 26% w porównaniu do poziomu emisji z 2005 r., zapowiadając jednocześnie, że o ile sytuacja ekonomiczna pozwoli, rozważy podniesienie poziomu redukcji CO₂ o dodatkowe 2% do progu 28%. Rządowy przegląd działań dot. polityki klimatycznej kraju zakończony publikacją, w dniu 19 grudnia 2017 r., finalnej wersji raportu utrzymał cele redukcyjne Australii. Jednym z strategicznych instrumentów wspierających politykę klimatyczną Australii jest Narodowy Fundusz Redukcji Emisji (ang. Australian Government’s Emissions Reduction Fund) z budżetem 2,5 mld AUD (1,75 mld USD), finansujący projekty proklimatyczne.

       

      Australijski przemysł wytwórczy z uwagi na wysokie koszty pracy oraz niekonkurencyjną wydajność przeżywa poważny kryzys. Po praktycznej likwidacji przemysłu stalowego i samochodowego kolejne sektory wytwórcze, takie jak m. in. przetwórstwo owocowo-warzywne, przemysł farmaceutyczny oraz maszynowy napotykają kolejne trudności z konkurencyjnością swoich produktów nie tylko na rynkach międzynarodowych ale i krajowym. Tylko dzięki istniejącym jeszcze w Australii barierom celnym i administracyjnym (cła, restrykcyjne przepisy fito-sanitarne, obowiązujące standardy oraz niespójne i długo ewaluowane przez stronę australijską zasady rejestracyjne różnych produktów przemysłowych i spożywczych) lokalni producenci mogą przetrwać konkurencję z zagranicznymi dostawcami. Po podpisaniu przez Australię umów o wolnym handlu z Koreą Płd., Japonią, Chinami i umowy CPTPP oraz mając w perspektywie negocjacje umowy o wolnym handlu z Indonezją oraz Unią Europejską, australijscy wytwórcy mogą napotkać dodatkowe trudności.

       

      Mając to na względzie i odnotowując konieczność poprawy konkurencyjności firm australijskich na rynkach międzynarodowych, rząd Australii ogłosił w 2014 r. strategię gospodarczą Industry Innovation and Competitive Agenda. Jej nadrzędnym celem jest obniżenie kosztów prowadzenia biznesu, zapewnienie wykwalifikowanej siły roboczej, modernizację infrastruktury oraz stworzenie warunków gwarantujących rozwój innowacji i przedsiębiorczości. Do kluczowych inicjatyw strategii wpisano m.in. reformę szkolnictwa zawodowego, ograniczenie barier regulacyjnych (np. wdrożenie międzynarodowych standardów dot. norm rejestracyjnych sprowadzanych do kraju towarów – pierwsze  wstępne wnioski zostały już przedstawione, m. in. w sprawie rejestracji urządzeń medycznych oraz chemii przemysłowej na podstawie unijnych standardów i certyfikatów wystawionych przez uznane europejskie jednostki certyfikacyjne), reformę systemu wizowego 457 (od marca 2018 r. system wizowy 457 został zastąpiony programem wizowym Temporary Skill Shortage Visa -TSS VISA).

       

      Dodatkowo, w ramach realizacji rządowej strategii wdrożono program Industry Growth Centres Initiative którego celem jest podniesienie konkurencyjności, innowacyjności i wydajności lokalnego przemysłu wytwórczego. Rząd wyselekcjonował 6 gałęzi przemysłu, dla których powstaną wspomniane centra z rocznym budżetem w wysokości 10 mln AUD rocznie (ok. 7,5 mln USD) w przeciągu najbliższych 4 lat dla każdego z nich: 1. Zaawansowany Technologicznie Przemysł Wytwórczy (Advanced Manufacturing), 2. Cyberbezpieczeństwo, 3. Przemysł Spożywczy i Rolnictwo (Food and Agribusiness), 4. Technologie Medyczne i Farmaceutyczne, 5. Sprzęt i Maszyny Górnicze, Technologie i Usługi, 6. Ropa Naftowa, Gaz i Energetyka. Łączna wartość rządowego dofinansowania przekroczy 238 mln AUD (ok. 179 mln USD).

      W pierwszym etapie, zadaniem każdego centrum było zbadanie, przedstawienie koncepcji i implementację projektów z zakresu reform strukturalnych, poprawy zaangażowania i współpracy pomiędzy ośrodkami badań i rozwoju a przemysłem, poprawy umiejętności, wiedzy i wydajności pracy oraz zwiększenie dostępu i zaangażowania na rynkach światowych poprzez nawiązanie współpracy z najważniejszymi ośrodkami decyzyjnymi światowych łańcuchów dostaw. W 2017 r. każde centrum przedstawiało wyniki swoich prac opracowując szczegółowe 10-letnie Sektorowe Plany Konkurencyjności identyfikujące wyzwania oraz potencjał związany z podniesieniem globalnej konkurencyjności tych sektorów[1].

       

      Inną rządową inicjatywą mającą na celu poprawę warunków konkurencyjnych rodzimych producentów jest wdrażana zmiana przepisów dot. etykietowania produktów i wyraźnego oznaczenia kraju pochodzenia produktu i/lub poszczególnych składników produktu[2]. Dotychczas produkt, o ile jego składniki bez względu na ich proporcje pochodziły z Australii i z zagranicy, był oznaczany „Made from Australian and foreign ingredients”. Obecnie proponowana zmiana ma na celu wyraźne oznaczenie kraju pochodzenia produktu lub jego poszczególnych składników o ile ich zawartość będzie przekraczać 50% całości produktu. Ma to dotyczyć mleka, wyrobów mleczarskich, nabiału, dodatków mięsnych oraz żywności  nieprzetworzonej (np. mrożonych jagód, borówek, truskawek). Działania te skierowane są również z myślą o dostawcach azjatyckich, a w szczególności z Chin, gdzie odnotowano już szereg przypadków zatruć spowodowanych spożyciem mrożonych owoców z tego kraju.  

       

      Znaczących reform strukturalnych, jak i regulacyjnych, wymaga także australijski sektor energetyczny, który z jednej strony charakteryzuje się nadprodukcją energii elektrycznej, z drugiej zaś wysokim stopniem zawodności (przykładem są m.in. przerwy w dostawach energii elektrycznej w stanie Południowej Australii z 2016 r. wskutek wadliwego działania farm wiatrowych; w lutym 2017 r. farmy wiatrowe wygenerowały zaledwie 2% mocy nominalnej w okresie największej fali upału. Ponad 90 tys. domów i firm zostało pozbawionych światła i klimatyzacji w chwili, gdy temperatury przekraczały do 40 st. C. Prasa australijska określiła to mianem „zielonego szaleństwa", które „zagraża życiu ludzi".)

      Australijska Rada Energetyki zwraca od lat uwagę na fakt, iż kraj posiada zbyt mało elektrowni systemowych. Jeśli rozbudowa OZE będzie kontynuowana, to przerwy w dostawach prądu mogą pojawiać się nie tylko w Australii Południowej, ale także w pozostałych prowincjach.

      W rezultacie, rząd Australii stara się wdrożyć nową strategię energetyczną kraju opartą na tzw. systemie Narodowych Gwarancji Energetycznych - NGE. Jego nadrzędnym celem jest zapewnienie nieprzerwanych dostaw energii elektrycznej wraz z zachowaniem narodowych celów związanych z poprawą efektywności energetycznej i ochroną środowiska. Rząd Australii zapewnia, iż jego celem jest utrzymanie zobowiązań dot. emisji CO₂, tj. ograniczenie emisji dwutlenku węgla o 26% do 2030 r. w porównaniu z poziomem emisji z 2005 r. System NGE wymuszać będzie od sprzedawców energii zawarcia takiej umowy z jej wytwórcami, która spełnia oba warunki tj. celów dot. niezawodności w dostępie oraz jej emisyjności.  Umowa gwarantować będzie minimalny poziom energii elektrycznej „ na żądanie”  pochodzącej  tzw. sterowalnych źródeł energii (dispatachbale resources). To wymagać będzie od sprzedawcy zapewnienia tzw. miksu energetycznego, tj. umów zarówno z elektrowniami systemowymi zapewniającymi stały dostęp do energii elektrycznej (elektrownie gazowe i węglowe) oraz odnawialnych źródeł energii zapewniających wypełnianie redukcyjnych celów emisyjnych. System wyklucza jakiekolwiek formy subsydiowania, gwarantując tym samym konkurencyjność i kluczową, z perspektywy inwestorów, przewidywalność w podejmowaniu decyzji o inwestycjach w australijski sektor energetyczny.

       

      Wartym odnotowania jest również fakt, iż Australia dąży do stania się największym światowym producentem i eksporterem gazu LNG. Obecnie udział Australii w globalnym rynku wynosi ok. 17%; to ponad dwukrotny wzrost eksportu w porównaniu z 2014 r. – jest to  efekt uruchomienia w latach 2015–2017 nowych 4 terminali skraplających. W 2019 r., po rozbudowie istniejących i uruchomieniu 2 kolejnych gazoportów, potencjał eksportowy Australii wzrośnie do 88 mln ton rocznie. Przewagą terminali australijskich nad konkurentami z Kataru i USA jest znacznie mniejsza odległość od największych importerów LNG, tj. Japonii, Korei Południowej, Chin, odpowiadających obecnie za 55% globalnego popytu. Konkurencyjności dostaw gazu z Australii dodatkowo sprzyja również brak stawek celnych na import surowca u kluczowych odbiorców (umowy handlowe z Koreą Płd. – 2014 r.; Japonią i Chinami – 2015 r.) oraz zastosowanie atrakcyjnych cenowo kontraktów spotowych. W rezultacie, udział Australii na rynku Japonii wzrósł z 20% do 27%; w przypadku Chin z 19% do 46%; w 2017 r. wolumen eksportu przekroczył 27 mln ton gazu LNG.

      Najpoważniejsze wyzwania związane z utrzymaniem dynamicznego rozwoju sektora gazu LNG to: (1) wzrost cen gazu na rynku wewnętrznym i ryzyko wystąpienia deficytu surowca dla odbiorców krajowych (przykładem jest wschodnie wybrzeże i ponad 3-krotny wzrost cen hurtowych gazu w latach 2015-2017 i reakcja australijskich władz wprowadzająca limity eksportowe LNG); (2) konieczność ograniczenia udziału energetyki węglowej w narodowym energy mix (obecnie to ok. 60% wytwarzania energii) podyktowana zobowiązaniami do redukcji emisji CO2 o 26–28% do 2030 r. (klimatyczne porozumienie paryskie) oraz (3) specyfika wydobycia gazu z pokładów węgla (coal-bed methane - CBM), tj. mniejsza produktywność odwiertów z CBM w porównaniu do wydobycia gazu ziemnego z tradycyjnych, konwencjonalnych złóż. Z drugiej strony, wojna handlowa na linii Chiny-Stany Zjednoczone może potencjalnie zwiększyć konkurencyjność eksportu australijskiego gazu LNG do Chin.

      Utrzymanie produkcji na założonym poziomie wymagać będzie znacznie większych nakładów na poszukiwania i wydobycie (władze oceniają, że do wyprodukowania 25 mln ton LNG rocznie, konieczne będzie wykonanie nawet 1000 nowych odwiertów). Z kolei terminale w Australii zachodniej są zaopatrywane w gaz z podmorskich jego złóż, których eksploatacja jest jeszcze droższa.

       

      Nowym źródłem wsparcia eksportu i rozwoju gospodarczego kraju ma być także dynamiczny rozwój sektora obronnego kraju. W styczniu 2018 r. Departament ds. Przemysłu Zbrojeniowego Australii (DPZ) przedstawił najważniejsze założenia rządowej strategii dot. zwiększenia eksportu uzbrojenia (Defence Export Strategy) będącej częścią długofalowej strategii premiera M. Turnbulla dla przemysłu zbrojeniowego w Australii. Jej głównym celem jest rozszerzenie rządowego wsparcia dla rodzimych firm eksportujących sprzęt i usługi wojskowe na rynki zagraniczne, tym samym zwiększenie inwestycji i tworzenie nowych miejsc pracy w sektorze obronnym kraju w perspektywie do 2028 r. Realizacja strategii ma uczynić z Australii jednego z dziesięciu największych, globalnych eksporterów uzbrojenia w ciągu najbliższej dekady. W ostatnich latach, średnie zyski z australijskiego eksportu uzbrojenia oscylowały w granicach 1,5-2,5 mld USD, co lokowało ten kraj na 20-tym miejscu na liście największych eksporterów uzbrojenia i sprzętu wojskowego na świecie (wg. rankingu Stockholm International Peace Research Institute). Strategia zakłada, iż Australia znacząco zwiększy sprzedaż broni w rejonie Azji i Pacyfiku, na Bliskim Wschodzie oraz w krajach Europy. Za szczególnie perspektywiczne rynki uznano Stany Zjednoczone, Wielką Brytanię, Kanadę i Nowa Zelandię.

       

      Współpraca handlowo-inwestycyjna Australii w 2018 r.

      Australia posiada 10 zawartych  Umów o Wolnym Handlu z: Chile, Nową Zelandią, Singapurem, Tajlandią, USA, Malezją, Japonią, Koreą Płd., Chinami oraz wielostronną umowę ASEAN-Australia-New Zealand FTA. W trakcie negocjacji są umowy z: Indonezją, grupą wysp pacyficznych (tw. PACER plus), Peru, TPP-11 oraz z UE.

       

      Inwestycje zagraniczne w Australii w 2017 r.

      W 2017 r. stan zobowiązań Australii z tytułu zagranicznych inwestycji wzrósł o 74 mld AUD (55 mld USD), tj. 4% w skali rocznej i wyniósł 3,266 mld AUD (tj. ok. 2,450 mld USD), co prezentuje Tabela 2. Skumulowana wartość zagranicznych inwestycji pośrednich (portfelowe) wyniosła 1,8 bln AUD (1,1 bln USD), stanowiąc 54% wszystkich zagranicznych inwestycji; wartość bezpośrednich inwestycji zagranicznych (FDI) osiągnęła poziom 849  mld AUD (ok. 636 mld USD), tj. ok. 26% inwestycji; wartość pozostałych inwestycji – 494 mld AUD (ok. 370 mld USD) tj. ok. 15% wszystkich inwestycji zagranicznych. Skumulowana wartość zagranicznych inwestycji w finansowe instrumenty pochodne Australii, tzw. derywaty (ang. derivative) wyniosła 153 mld AUD (ok. 120 mld USD), tj. ok. 4% wszystkich zagranicznych inwestycji.

       

      Tabela 2: Stan zobowiązań Australii z tytułu zagranicznych inwestycji na koniec 2017 r. wg kraju pochodzenia (ang. Foreign Investment in Australia - Total Stocks)

       

       

      Lp.

      Kraj pochodzenia

      Wartość w mld AUD

      Udział % w 2017 r.

      % zmiana poziomu inwestycji w stosunku do roku 2016

      % zmiana  poziomu inwestycji w latach 2007-2017

      1

      USA

      896,9

      27,5

      5,1

      107,0

      2

      Wielka Brytania

      481,4

      14,7

      -7,6

      16,9

      3

      Belgia

      305,3

      9,3

      13,0

      ..

      4

      Japonia

      219,2

      6,7

      1,6

      245,9

      5

      Hongkong

      116,6

      3,6

      14,1

      153,9

      6

      Singapur

      82,0

      2,5

      -10,1

      109,5

      7

      Luksemburg

      81,0

      2,5

      8,8

      8

      Holandia

      79,0

      2,4

      3,2

      130,0

      9

      Chiny

      65,0

      2,0

      -22,8

      949,8

      10

      Szwajcaria

      53,7

      1,6

      -8,2

      76,6

       

      Łącznie

      3,266

      100,0

      2,7

      16,4

      Źródło: Australian Bureau of Statistics; w oparciu o raport DFAT: Australian Investment Position 2017, Tabela 5, str. 49 /dla przeliczenia wartości w USD: 1 AUD - 0,75 USD/.

       

      USA pozostają największym źródłem bezpośrednich inwestycji zagranicznych (FDI) w Australii. Ich skumulowana wartość na koniec 2017 r. wyniosła 189,9 mld AUD (ok. 140 mld USD), stanowiąc tym samym 22,4% wartości wszystkich BIZ w Australii. Listę największych inwestorów bezpośrednich prezentuje Tabela 3. Unia Europejska jako ugrupowanie pozostaje największym inwestorem w Australii. Skumulowana wartość unijnych FDI w Australii w 2017 r. wyniosła 188,7 mld AUD (ok. 141 mld USD) i stanowiła 22,2% wartości FDI w tym kraju. Udział krajów ASEAN w FDI w Australii wyniósł 4,9%.

       

      Tabela 3: Stan zobowiązań Australii z tytułu zagranicznych inwestycji bezpośrednich na koniec 2017 r. wg kraju pochodzenia (ang. Foreign Investment in Australia- Direct Stocks)

       

      Lp.

      Kraj pochodzenia

      Wartość w mld AUD

      Udział % w 2017 r.

      % zmiana w okresie 2007-2017

      1

      USA

      189,9

      22,4

      88,2

      2

      Japonia

      92,5

      10,9

      197,5

      3

      Wielka Brytania

      83,1

      9,8

      33,3

      4

      Holandia

      53,5

      6,3

      115,4

      5

      Chiny

      40,7

      4,8

      ..

      6

      Kanada

      35,4

      4,2

      389,8

      7

      Singapur

      26,3

      3,1

      85,3

      8

      Bermudy

      25,5

      3,0

      385,6

      9

      Niemcy

      23,8

      2,8

      20,4

      10

      Brytyjskie Wyspy Dziewicze

      20,8

      2,4

      ..

       

      RAZEM

      849,1

      100,0

      91,1

      Źródło: Australian Bureau of Statistics; w oparciu o raport DFAT: International Investment Australia 2017, wg. tabeli 20.7, str. 71 /dla przeliczenia wartości w USD: 1 AUD - 0,75 USD/.

       

      Inwestycje Australii zagranicą w 2017 r.

       

      Na koniec 2017 r. skumulowana wartość wszystkich inwestycji zagranicznych Australii wyniosła 2,338.3 mld AUD (ok. 1,753 mld USD), notując 5% wzrost (ok. 79 mld USD w porównaniu z 2016 r.).

      Inwestycje portfelowe stanowiły 45,4% tych inwestycji (ok. 750 mld USD), bezpośrednie inwestycje zagraniczne 25,9% (ok. 442 mld USD), pozostałem inwestycje 18,5% (ok. 331 mld USD), derywaty finansowe 6,3% (ok. 145 mld USD), a aktywa rezerw 3,9% (ok. 57 mld USD). 

       

      Tabela 4. Skumulowana wartość inwestycji zagranicznych Australii wg. kraju alokacji

      na koniec 2017 r.

       

       

      Lp.

      Kraj alokacji

      Wartość w mld AUD

      Udział %  w 2017 r.

      % zmiana w stosunku do roku 2016

      10-letni % wzrost inwestycji (2007-2017)

      1

      USA

      664,5

      29,1

      0,5

      64,7

      2

      Wielka Brytania

      333,1

      15,6

      0,6

      141,5

      3

      Japonia

      125,1

      5,5

      14,9

      235,8

      4

      Nowa Zelandia

      106,9

      4,9

      9,3

      54,0

      5

      Chiny

      103,0

      4,5

      -1,2

      43,0

      6

      Niemcy

      73,1

      3,2

      10,0

      91,4

      7

      Singapur

      59,7

      2,6

      1,1

      221,3

      8

      Francja

      50,9

      2,2

      -11,3

      50,4

      9

      Kajmany

      63,3

      2,8

      17,8

      10

      Hong Kong

      47,4

      2,1

      -6,9

      171,7

       

      Łącznie

      2 280,3

      100,0

      3,4

      104,3

      Źródło: Australian Bureau of Statistics; w oparciu o raport DFAT: International Investment Australia 2017, wg. tabeli 20.5, str. 69 /dla przeliczenia wartości w USD: 1 AUD - 0,75 USD/.

       

      Unia Europejska pozostaje ważnym kierunkiem australijskich inwestycji stanowiąc 28,1 % wszystkich inwestycji zagranicznych Australii, tym niemniej ustępuje znacznie krajom APEC, których udział w australijskich inwestycjach w 2017 r. przekracza 55%. 

       

      Skumulowana wartość bezpośrednich inwestycji zagranicznych Australii za granicą na koniec 2017 r. wyniosła 590,6 mld AUD (ok. 442 mld USD). Największym rynkiem dla australijskich FDI pozostają USA (21,6%), Wielka Brytania (14,2%), Nowa Zelandia (10,5%) i Singapur (3,4%). Niespełna 20% skumulowanej wartości australijskich FDI w 2017 r. pozostaje na rynkach krajów Unii Europejskiej. Tabela nr. 5 prezentuje dane statystyczne dot. 9 największych rynków dla australijskich FDI.

       

      Tabela 5. Skumulowana wartość bezpośrednich inwestycji zagranicznych Australii zagranicą wg kraju alokacji na koniec 2017 r.

      Lp.

      Kraj alokacji

      Wartość w mld AUD

      Udział % w 2017 r.

      % zmiana w stosunku do roku 2016

      10-letni % wzrost inwestycji (2007-2017)

      1

      USA

      127,3

      21,6

      8,1

      -22,9

      2

      Wielka Brytania

      83,9

      14,2

      14,3

      162,8

      3

      Nowa Zelandia

      62,1

      10,5

      -6,5

      32,3

      4

      Singapur

      20,2

      3,4

      0,5

      125,2

      5

      Papua Nowa Gwinea

      16,3

      2,8

      2,1

      487,6

      6

      Chiny

      13,5

      2,3

      1,0

      490,0

      7

      Bermudy

      8,8

      1,5

      8,1

      212,1

      9

      Kanada

      8,8

      1,5

      15,9

       

      RAZEM

      590,6

      100,0

      6,5

      52,6

      Źródło: Australian Bureau of Statistics; w oparciu o raport DFAT: International Investment Australia 2017; tabela 8, str. 50 /dla przeliczenia wartości w USD: 1 AUD - 0,75 USD/.

       

      W podziale na sektory, australijski sektor finansowy i ubezpieczeniowy pozostawał w 2017 r. największą destynacją zagranicznych inwestycji w Australii z udziałem niespełna 45% wartości wszystkich BIZ w tym kraju. Utrzymuje się silny udział sektora wydobywczego (17%) oraz inwestycji w branży nieruchomości i usług biznesowych (4,9%). Szczegółowe dane zawiera Tabela 6.

       

      Tabela 6. Skumulowana wartość bezpośrednich inwestycji zagranicznych w Australii z podziałem na najważniejsze sektory na koniec 2017 r.

      Lp.

      Sektor

      Wartość w mld AUD

      Udział % w 2017 r.

      1

      Przemysł wydobywczy

      552,4

      16,6

      2

      Przemysł wytwórczy (manufacturing)

      129,1

      3,9

      3

      Nieruchomości i usługi biznesowe

      163,2

      4,9

      4

      Usługi finansowe i ubezpieczeniowe

      1 447

      43,5

      5

      Handel hurtowy

      51,1

      1,5

      Łącznie

      3 324,6

      100

      Źródło: Australian Bureau of Statistics; w oparciu o raport DFAT: International Investment Australia 2017 wg. tabeli 23, str. 76 /dla przeliczenia wartości w USD: 1 AUD - 0,75 USD/.

       

       

      Wymiana handlowa Australii w 2017 r.

       

      W 2017 r. wymiana handlowa Australii z zagranicą (łącznie z usługami) osiągnęła wartość 763,3 mld AUD (ok. 572 mld USD), co stanowi wzrost o 3% w stosunku do roku poprzedniego. Wartość eksportu towarów i usług wyniosła 386 mld USD (wzrost o 3,7% w stosunku do 2016 r.), a import 376,6 mld USD (wzrost o 7,4% w stosunku do 2016 r.). W rezultacie, 2017 r. Australia zanotowała nadwyżkę handlową na poziomie 10 mld USD.

      W strukturze geograficznej obrotów handlu zagranicznego Australii w roku 2017 r. podobnie jak to miało miejsce w roku poprzednim dominującą pozycję zajmowały państwa Azji. Najważniejszymi rynkami dla towarów z Australii były: Chiny, USA, Japonia i Korea Płd. Listę największych partnerów handlowych Australii w 2017 r. prezentuje tabela 7.

       

      Tabela 7. Najwięksi partnerzy handlowi Australii w 2017 r.

      Lp.

      Kraj

      Wartość w mld AUD

      Udział % w 2017 r.

      % zmiana w stosunku do roku 2016

      5-letni % wzrost inwestycji

      1

      Chiny

      183,4

      24,0

      16,1

      7,1

      2

      USA

      68,5

      9,0

      4,4

      3,9

      3

      Japonia

      71,8

      9,4

      17,3

      -1,4

      4

      Korea Płd.

      55,3

      7,2

      70,9

      7,9

      5

      Wielka Brytania

      26,6

      3,5

      -12,3

      4,5

      6

      Nowa Zelandia

      27,4

      3,6

      7,0

      4,6

      7

      Singapur

      25,4

      3,3

      9,9

      -3,8

      8

      Tajlandia

      23,0

      3,0

      6,7

      3,8

      9

      Indie

      27,4

      3,6

      27,7

      9,6

      10

      Niemcy

      20,5

      2,7

      13,6

      1,5

       

      Łącznie:

      763,2

      100

      11,0

      3,1

      Źródło: Australian Bureau of Statistic, Composition of Trade Australia 2017, tab. 9, str. 31 /dla przeliczenia wartości w USD: 1 AUD - 0,75 USD/.

       

      Najważniejszymi rynkami zbytu dla towarów z Australii były: Chiny, Japonia, Korea Płd. i Stany Zjednoczone. Niespełna 50% australijskiego eksportu (głównie surowców mineralnych) trafiała na 3 rynki azjatyckie: Chin, Japonii i Korei Płd. Od szeregu lat obserwuje się duże uzależnienie australijskiego eksportu od Chin i jego popytu wewnętrznego. Należy również zauważyć znaczący wzrost australijskiego eksportu do Indii, z ok. 10 mld USD w 2015 r. do 17 mln USD w roku 2017. Szczegółowe dane dot. największych rynków eksportowych Australii prezentuje tabela 8.

        

      Tabela 8. Eksport towarów i usług z Australii do wybranych krajów świata w 2017 r.

      Lp.

      Kraj

      Wartość w mld AUD

      Udział % w 2017 r.

      % zmiana w stosunku do 2016 r.

      5-letni % wzrost inwestycji

      1

      Chiny

      115,9

      30,0

      21,2

      6,4

      2

      Japonia

      47,2

      12,2

      22,8

      -3,4

      3

      Korea Płd.

      23,4

      6,0

      14,4

      0,3

      4

      USA

      20,9

      5,4

      1,8

      7,6

      5

      Indie 

      20,1

      5,2

      32,6

      7,9

      6

      Hong Kong

      15,0

      3,9

      17,0

      6,8

      7

      New Zelandia

      14,0

      3,6

      5,9

      4,8

      8

      Singapur

      11,9

      3,1

      11,7

      2,6

      9

      Wielka Brytania

      11,5

      3,0

      -25,4

      5,8

      10

      Taiwan

      10,3

      2,7

      16,4

      3,1

      11

      Indonezja

      8,6

      2,2

      12,6

      6,4

      12

      Malezja

      8,5

      2,2

      8,9

      3,4

      13

      Wietnam

      6,1

      1,6

      19,0

      16,9

      14

      Tajlandia

      5,7

      1,5

      23,3

      -2,2

      15

      ZEA

      4,2

      1,1

      17,7

      8,7

      Źródło: Australian Bureau of Statistic, Composition of Trade Australia 2017, tab. 9, str. 31  /dla przeliczenia wartości w USD: 1 AUD - 0,75 USD/.

       

      W 2017 r. największymi dostawcami do Australii były Chiny, USA, Korea Płd., Japonia, Tajlandia i Niemcy. Szczegółowe dane dot. największych importerów do Australii prezentuje tabela 9.

       

      Tabela 9. Import towarów do Australii z wybranych krajów świata w 2017 r.

      Lp.

      Kraj

      Wartość w mld AUD

      Udział % w 2017 r.

      % zmiana w stosunku do 2016 r.

      5-letni % wzrost inwestycji

      1

      Chiny

       

      67,4

      17,9

      8,1

      8,1

      2

      USA

      47,5

      12,6

      5,6

      2,5

      3

      Korea Płd.

      31,9

      8,5

      167,9

      18,3

      4

      Japonia

      24,6

      6,5

      8,0

      2,9

      5

      Tajlandia

      17,2

      4,6

      2,1

      6,0

      6

      Niemcy

      16,7

      4,4

      2,1

      4,6

      7

      Wielka Brytania

      15,1

      4,0

      1,2

      3,4

      8

      Singapur

      13,4

      3,6

      8,3

      -8,1

      9

      Nowa Zelandia

      13,4

      3,6

      8,2

      4,4

      10

      Malezja

      11,9

      3,2

      17,2

      0,2

      11

      Włochy

      8,5

      2,3

      9,4

      3,9

      12

      Indonezja

      7,9

      2,1

      -8,3

      -2,4

      13

      Indie

      7,2

      1,9

      15,8

      15,0

      14

      Francja

      7,0

      1,9

      5,6

      2,4

      15

      Wietnam

      6,6

      1,8

      17,6

      8,2

      Źródło: Australian Bureau of Statistic, Composition of Trade Australia 2017, tab. 9, str. 32  /dla przeliczenia wartości w USD: 1 AUD - 0,75 USD/.

       

      W strukturze towarowo-usługowej eksportu, podobnie jak w latach ubiegłych, dominowały surowce mineralne. Stanowią one ponad 60% australijskiego eksportu. Najważniejszymi produktami w eksporcie były: ruda żelaza, węgiel kamienny, usługi edukacyjne, złoto i gaz ziemny. W porównaniu z rokiem 2016 nastąpił wzrost wartości eksportu gazu ziemnego o 43%, węgla kamiennego o 35,2%, usług edukacyjnych o 17,3%. Szczegółowe dane dot. struktury australijskiego eksportu prezentuje tabela 10.

       

      Tabela 10. Struktura eksportu Australii w roku 2017 r.

      Lp.

      Kraj

      Wartość w mln AUD

      Udział % w 2017 r.

      % zmiana w stosunku do roku 2016

      5-letni % wzrost inwestycji

      1   

      Rudy żelaza

      63,1

      16,3

      17,4

      -0,9

      2   

      Węgiel kamienny

      57,1

      14,8

      35,2

      5,2

      3   

      Usługi edukacyjne

      30,3

      7,8

      17,3

      12,9

      4  

      Gaz ziemny

      25,6

      6,6

      43,0

      11,4

      5   

      Usługi turystyczne

      21,3

      5,5

      0,4

      8,8

      6   

      Złoto

      17,6

      4,6

      -6,5

      4,8

      7   

      Rudy aluminium

      8,4

      2,2

      30,4

      8,3

      8   

      Wołowina

      7,4

      1,9

      0,7

      9,6

      9   

      Pszenica

      6,0

      1,6

      24,9

      -3,0

      10   

      Ropa naftowa

      5,2

      1,4

      10,4

      -16,2

      11   

      Professional services

      5,1

      1,2

      1,7

      -2,4

      12   

      Rudy miedzi

      4,8

      1,2

      1,7

      -2,4

      13   

      Mięso surowe z wył. wołowiny

      4,2

      1,1

      19,6

      10,8

      14   

      Usługi biznesowe

      4,2

      1,1

      17,2

      9,9

      Źródło: Australian Bureau of Statistic, Composition of Trade Australia 2017, tab. 4, str. 25  /dla przeliczenia wartości w USD: 1 AUD - 0,75 USD/.

       

      Struktura australijskiego importu pozostawała w 2017 r. znacznie bardziej zdywersyfikowana. Przeważały wysoko przetworzone wyroby przemysłowe, produkty podstawowe jak również usługi. Głównymi pozycjami importowanymi przez Australię były: usługi turystyczne (29 mld USD), samochody osobowe (16,5 mld USD), ropa rafinowana (14 mld USD), łodzie (13,5 mld USD) oraz sprzęt telekomunikacyjny i części (7,5 mld USD). Szczegółowe dane dot. struktury australijskiego importu prezentuje tabela 11.

       

      Tabela 11. Struktura importu Australii w roku 2017 r.

      Lp.

      Kraj

      Wartość w mln AUD

      Udział % w 2017 r.

      % zmiana w stosunku do roku 2016

      5-letni % wzrost inwestycji

      1   

      Usługi turystyczne  

      39,9

      10,6

      7,7

      5,9

      2   

      Samochody osobowe

      22,8

      6,1

      6,6

      6,2

      3   

      Ropa rafinowana

      19,1

      5,1

      29,0

      0,9

      Transport morski; łodzie

      18,9

      5,0

      39,5

      5   

      Sprzęt telekomunikacyjny i części

      12,7

      3,4

      6,8

      8,6

      6   

      Ropa naftowa

      9,5

      2,5

      19,0

      -19,7

      7   

      Samochody osobowe

      8,8

      2,3

      17,0

      2,1

      8

      Usługi transportowe morskie

      8,7

      2,3

      -0,6

      -1,1

      9   

      Komputery

      8,2

      2,2

      12,2

      3,8

      10   

      Lekarstwa

      7,1

      1,9

      -6,6

      -2,2

      11   

      Transport samochodowy

      6,8

      1,8

      4,2

      -0,4

      12   

      Usługi profesjonalne

      6,2

      1,7

      15,3

      5,3

      13 

      Złoto

      6,2

      1,7

      -16,7

      5,1

      14   

      Usługi techniczne

      4,6

      1,2

      -4,3

      -3,7

      15   

      Opłaty za własność intelektualną

      4,5

      1,2

      -0,2

      2,5

      Źródło: Australian Bureau of Statistic, Composition of Trade Australia 2017, tab. 5, str. 26  /dla przeliczenia wartości w USD: 1 AUD - 0,75 USD/.

       

       

      3.3. Główne sektory gospodarki (o największym znaczeniu/udziale w PKB).

       

      Największy udział w tworzeniu PKB Australii miały: usługi finansowe i ubezpieczeniowe (59% wartości PKB), budownictwo (9%), przemysł wytwórczy (7%), górnictwo (6%), handel hurtowy i detaliczny (5%), turystyka (2%) oraz rolnictwo (2%). W sektorze usług (68% całości PKB Australii) główną pozycją stanowiły usługi dla biznesu (13,% PKB ogółem), usługi finansowe i ubezpieczenia (10%), usługi budowlane (8%), handel detaliczny (6%), transport (5%), handel hurtowy (5%), ochrona zdrowia i usługi gminne (6%) oraz edukacja (5%).

       

      3.4. Uczestnictwo w wielostronnych organizacjach o charakterze ekonomicznym.

       

      Australia jest członkiem G20, ONZ oraz licznych agend NZ o charakterze gospodarczym m.in. FAO, UNCTAD i UNWTO. Należy do WTO, OECD, IMF. Bierze udział w pracach Międzynarodowej Agencji Energetycznej (IEA), Międzynarodowej Agencji Energii Atomowej (IAEA) i Grupy Dostawców Jądrowych (NSG). Australia należy również do: Międzynarodowej Organizacji Celnej (WCO) i Światowej Organizacji Własności Intelektualnej (WIPO). Jest członkiem APEC (w 2007 roku sprawowała prezydencję) i Forum Wysp Pacyfiku oraz uczestniczy w pracach Szczytu Azji Wschodniej, a w relacjach z ASEAN ma status partnera w dialogu. W 2010 r. została członkiem ASEM. W 2006 roku z inicjatywy australijskiej utworzono Partnerstwo Azji i Pacyfiku na Rzecz Czystego Rozwoju i Klimatu – AP6 (Australia, Chiny, Indie, Japonia, Republika Korei, USA, Kanada), którego celem jest rozwój nowoczesnych technologii wytwarzania energii o niskiej emisji gazów cieplarnianych. W latach 2013-2014 Australia była niestałym członkiem Rady Bezpieczeństwa ONZ a w 2014 r. była gospodarzem szczytu G20 w Brisbane.

       

      3.5. Relacje gospodarcze z UE.

       

      Podstawę wzajemnych stosunków stanowi przyjęta w 2008 r. i aktualizowana co roku Ramowa Umowa o Partnerstwie (Partnership Framework), która obejmuje współpracę w dziedzinach: bezpieczeństwa i zwalczania terroryzmu, przeciwdziałania zmianom klimatycznym, ochrony środowiska, energetyki, edukacji, nauki i technologii oraz współpracę polityczną i rozwojową w regionie Azji i Pacyfiku. W stosunkach pomiędzy UE a Australią funkcjonuje wiele umów sektorowych i wymian listów, ale jak dotąd brak jest nadrzędnej umowy dwustronnej na mocy prawa międzynarodowego. W 2010 r. rozpoczęły się rozmowy pomiędzy UE a Australią nt. podniesienia relacji dwustronnych do poziomu prawnie wiążącego porozumienia ramowego EU-Australia Framework Agreement obejmującego również porozumienia sektorowe. Negocjacje zostały zakończone w kwietniu 2015 r. Australia jest żywotnie zainteresowana rozwijaniem dalszej współpracy gospodarczej, naukowo-technicznej i inwestycyjnej z Unią Europejską czego dowodem jest zapowiedź woli jak najszybszego przystąpienia do rozpoczęcia negocjacji umowy FTA z UE.

       

      Chociaż handel pozostaje bardzo ważnym elementem stosunków dwustronnych, całościowe stosunki polityczne i gospodarcze z upływem lat objęły także pozostałe dziedziny, takie jak: nauka i technologia, edukacja i szkolnictwo. Uwzględniają one również wspólne działania w zakresie rozwiązywanie szerszych problemów, takich jak: ochrona środowiska i zmiany klimatyczne, bezpieczeństwo energetyczne, sprawy bezpieczeństwa i walka z terroryzmem, stabilność w regionie Azji i Pacyfiku oraz współpraca w ramach WTO.

       

      Wymiana handlowa UE-Australia

       

      W 2017 r. Unia Europejska, rozumiana jako jednolity obszar celny, była drugim po Chinach największym partnerem handlowym Australii, wyprzedzając Japonię, Stany Zjednoczone i Koreę Płd. Od kilku lat pozycja UE jako partnera handlowego Australii rośnie zauważalnie; w 2017 r., wartość wymiany handlowej (eksport-import) wyniósł 75 mld USD stanowiąc 13,2% wymiany handlowej Australii. Australia wyeksportowała w tym czasie towarów i usług o łącznej wartości 21,7 mld USD, importując z UE 53 mld USD.

       

      W strukturze towarowej australijskiego eksportu do UE dominują produkty podstawowe (węgiel, owoce, złoto) z ponad 35% udziałem (produkty przetworzone stanowią ponad 24%), natomiast w imporcie z UE dominują wyroby przemysłowe (ponad 89%). Najważniejszymi towarami importowanymi przez Australię były: samochody osobowe (13,8% całości importu z UE), lekarstwa oraz produkty farmaceutyczne (14,8%), maszyny i urządzenia transportowe, instrumenty pomiarowe, napoje alkoholowe, samoloty oraz części i samochody dostawcze. Największymi partnerami handlowymi Australii spośród krajów UE są Niemcy, Wielka Brytania, Włochy, Francja i Holandia. Wartość eksportu Australii do wszystkich krajów UE łącznie w 2017 r. wyniosła 21,7 mld USD/28,9 mld AUD (spadek o 9% w porównaniu z rokiem 2016), a wartość importu 53,2 mld USD/71,6 mld AUD (wzrost o 4%). Tabele 12 i 13 prezentują szczegółowe dane dot. największych partnerów handlowych Australii.

       

      Tabela 12. Najwięksi unijni importerzy z Australii w 2017 r.

      Kraj

      Wartość importu z Australii w mln AUD

      Udział w imporcie z Australii

      Wzrost importu w porównaniu do 2016 r.

      5-letni trend wzrostu importu z Australii

      Wielka Brytania

      11 536

      3,0

      -25,4

      5,8

      Niemcy

      4 046

      1,0

      0,0

      5,9

      Holandia

      3 573

      0,9

      14,7

      1,8

      Francja

      2 344

      0,6

      4,8

      4,7

      Włochy

      1 425

      0,4

      3,3

      3,2

      Belgia

      1 484

      0,4

      33,5

      -5,0

      Irlandia

      602

      0,2

      -6,6

      -5,8

      Szwecja

      602

      0,2

      -2,2

      0,4

      Źródło: Australian Bureau of Statistic, Composition of Trade Australia 2017 /dla przeliczenia wartości w USD: 1 AUD - 0,75 USD/.

       

      Tabela 13. Najwięksi unijni eksporterzy do Australii w 2017 r.

      Kraj

      Wartość eksportu do Australii w mln AUD

      Udział w eksporcie do Australii

      Wzrost eksportu w porównaniu do 2015 r.

      5-letni trend wzrostu eksportu z Australii

      Niemcy

      16 694

      4,4

      2,1

      4,6

      Wielka Brytania

      15 092

      4,0

      1,2

      3,4

      Włochy

      8 529

      2,3

      9,4

      3,9

      Francja

      7 028

      1,9

      5,6

      2,4

      Irlandia

      2 886

      0,8

      -24,9

      4,0

      Holandia

      3 447

      0,9

      0,7

      0,6

      Szwecja

      2 930

      0,8

      20,2

      2,6

      Belgia

      2 268

      0,6

      16,1

      3,4

      Źródło: Australian Bureau of Statistic, Composition of Trade Australia 2017 /dla przeliczenia wartości w USD: 1 AUD - 0,75 USD/.

       

      Wymiana inwestycyjna pomiędzy UE i Australią

       

      Bilateralna współpraca inwestycyjna stawia UE jako największego inwestora w Australii. W 2017 r. skumulowana wartość wszystkich europejskich inwestycji w Australii wyniosła 1087,9 mld AUD (ok. 815 mld USD) z czego wartość bezpośrednich inwestycji zagranicznych (FDI) krajów UE w Australii wyniosła 188,7 mld AUD (141 mld USD), co stanowiło 22,2% wszystkich FDI w tym kraju. Na koniec 2017 r., skumulowana wartość australijskich inwestycji w UE wyniosła 612,1 mld AUD/459 mld USD, z czego FDI wyniosły 117,8 mld AUD/88 mld USD (19,9% wartości wszystkich inwestycji Australii na świecie).

        

      W dostępnych danych dla 2015 r. wynika, iż w UE prowadziło swą działalność 2164 firm z większościowym udziałem kapitału australijskiego (majority owned enterprises). Sprzedaż towarów i usług tych firm wyniosła ponad 268 mld AUD, zatrudniając łącznie 353 tys. pracowników. Najwięcej australijskich przedsiębiorstw prowadziło działalność w Wielkiej Brytanii (842), Niemczech (341) i Holandii (195).

       

       

      Dwustronna współpraca gospodarcza


       

      4.1. Gospodarcze umowy dwustronne.

       

      W relacjach polsko-australijskich obowiązują następujące umowy o charakterze ekonomicznym:

      • Umowa między Rzecząpospolitą Polską a Australią w sprawie wzajemnego popierania i ochrony inwestycji, podpisana w Canberze 7 maja 1991 roku (Dz.U. z 1992, Nr 39, poz. 166);
      • Umowa między Rzecząpospolitą Polską a Australią w sprawie unikania podwójnego opodatkowania i zapobiegania uchylaniu się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodu, sporządzona w Canberze 7 maja 1991 roku (Dz.U. z 1992, Nr 41, poz. 177);
      • Umowa między Rzecząpospolitą Polską a Australią o zabezpieczeniu społecznym oraz Porozumienie Administracyjne do Umowy podpisana w Warszawie 7 października 2009 r. (Dz.U. nr 172 z 2010 r.);
      • Porozumienie między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Związku Australijskiego w sprawie wydawania wiz uczestnikom Programu „Zwiedzaj i Pracuj”, podpisane w Warszawie w dniu 28 marca 2014 . (M.P. z 2014 poz. 872).
      • Porozumienie Administracyjne ws. stosowania Umowy o zabezpieczeniu społecznym między RP a Australią, które weszło w życie 1 października 2010 r., ma istotne znaczenie dla Polonii w Australii oraz społeczności australijskiej w Polsce, ponieważ umożliwia transfer emerytur, sumowanie okresów składkowych, uzyskiwanie świadczeń emerytalnych przez osoby, które mają zbyt krótki okres ubezpieczenia lub zamieszkania w jednym z państw. Umowa będzie sprzyjać migracjom pomiędzy Polską i Australią oraz rozwojowi dwustronnej współpracy gospodarczej.

       

      Dostęp do wszystkich bilateralnych traktatów, umów i porozumień pomiędzy Polską i Australią jest na stronie internetowej MSZ: https://traktaty.msz.gov.pl/bap.php

       

      4.2. Handel zagraniczny.

       

      Wg. danych GUS, w 2017 r. obroty handlowe Polski z Australią  wyniosły 1 301,9 mln USD (wzrost 29,7% o w porównaniu z rokiem 2016), eksport z Polski 714,4 mln USD (spadek o 21%), a import towarów z Australii 587,4 mln USD (wzrost o 39,5%).

       

      Saldo obrotów handlowych jest nadal dodatnie i w 2017 r. wyniosło 127,0 mln USD (w 2016 r. – 203,8 mln USD, w 2015 r. – 237,1 mln USD).

       

      Od momentu przystąpienia Polski do UE wymiana handlowa pomiędzy Polską a Australią nabrała zdecydowanego tempa, polski eksport rósł w zdecydowanie szybszym tempie niż import, a saldo wymiany handlowej z ujemnego przekształciło się w dodatnie i z roku na rok się zwiększało. Od 2010 r. notujemy zdecydowany wzrost australijskiego eksportu do Polski, choć ponad jego 1/3 przechodzi za pośrednictwem rynków trzecich. Podobna sytuacja ma miejsce w przypadku polskiego eksportu np. farmaceutyków do Australii – prawie połowa wartości eksportu przechodzi przez rynki trzecie. W trzech poprzednich latach tempo wzrostu wzajemnej wymiany handlowej było jednym z największych wśród naszych partnerów handlowych na świecie.

       

      Od kilku lat dominującymi pozycjami w polskim eksporcie do Australii są pojazdy, statki powietrzne, jednostki pływające (249, 5 mln USD) oraz urządzenia mechaniczne i elektryczne (147,2 mln USD). Ponad 80% całego importu z Australii do Polski to handel surowcami naturalnymi, głównie paliwami i olejami mineralnymi, rudami metali. Poniżej znajduje się wykaz głównych pozycji polskiego eksportu i importu oraz tabela prezentująca obroty handlowe Polski z Australią.

       

      Tabela 14. Obroty handlowe Polska-Australia  w latach 2015 - 2017 (w mln USD)

       

      2015

      2016

      2017

      Eksport

      566,2

      599,1

      714,4

      Import

      329,3

      355,3

      587,4

      Saldo

      237,2

      203,8

      126,9

      Źródło: b. Ministerstwo Rozwoju, system Insigos.

       

      Największy udział w polskim eksporcie do Australii w 2017 r. miały:

      • pojazdy, statki powietrzne, jednostki pływające - 249, 5 mln USD;
      • urządzenia mechaniczne i elektryczne; do rejestracji i odbioru dźwięku - 147,2 mln USD;
      • gotowe artykuły spoż.; napoje bezalkohol., alkohol i ocet; tytoń - 69,5 mln USD;
      • produkty przemysłu chemicznego i przemysłów pokrewnych - 593,6 mln USD;
      • wyroby różne - 561,9 mln USD;
      • wyroby nieszlachetne i wyroby z metali nieszlachetnych - 387,3 mln USD;
      • przyrządy, aparaty optyczne, kinematograf., pomiarowe, medyczne, zegarki - 183,3 mln USD;
      • tworzywa sztuczne i wyroby z nich; kauczuk i wyroby z kauczuku - 18,1 mln USD;
      • zwierzęta żywe; produkty pochodzenia zwierzęcego - 172,3 mln USD;
      • produkty pochodzenia roślinnego - 97,7 mln USD;
      • materiały i wyroby włókiennicze - 76,5 mln USD;
      • wyroby z kamieni gipsu, cementu, azbestu, miki itp; wyroby ceramiczne, szkło - 66,2 mln USD;
      • drewno i wyroby z niego; wyroby z korka, słomy, esparto; wyr. Koszykarskie - 52,3 mln USD;
      • ścier drzewny lub z innego włóknistego mat. celulozowego; papier i tektura - 46,3 mln USD;
      • skóry; wyroby z nich; art. podróżne, torby ,pojemnik - 27,8 mln USD;
      • obuwie, nakrycia głowy, parasole, laski, pióra, sztuczne kwiaty - 15,9 mln USD;
      • produkty mineralne - 13,9 mln USD;
      • perły; metale i kamienie szlachetne i półszlachetne; sztuczna biżuteria - 56,7 mln USD;
      • pozostałe - 27,0 mln USD;
      • dzieła sztuki, przedmioty kolekcjonerskie - 7,9 mln USD.

      Największy udział w polskim imporcie z Australii w 2017 r. miały:

      • produkty mineralne - 457,5 mln USD (w tym paliwa mineralne, oleje mineralne i produkty ich destylacji, substancje bitumiczne, woski mineralne);
      • skóry; wyroby z nich; art. podróżne, torby ,pojemniki - 28,5 mln USD;
      • produkty pochodzenia roślinnego - 21 mln USD;
      • przyrządy, aparaty optyczne, kinematograf., pomiarowe, medyczne - 20,4 mln USD;
      • produkty przemysłu chemicznego i przemysłów pokrewnych - 17 mln USD;
      • urządzenia mechaniczne i elektryczne; do rejestracji i odbioru dźwięku - 11,6 mln USD;
      • wyroby nieszlachetne i wyroby z metali nieszlachetnych - 6,8 mln USD;
      • gotowe artykuły spoż.; napoje bezalkohol., alkohol i ocet; tytoń - 5,9 mln USD;
      • pojazdy, statki powietrzne, jednostki pływające - 5,2 mln USD;
      • perły; metale i kamienie szlachetne i półszlachetne; sztuczna biżuteria - 4,2 mln USD;
      • tworzywa sztuczne i wyroby z nich; kauczuk i wyroby z kauczuku - 3,3 mln USD;
      • ścier drzewny lub z innego włóknistego mat. celulozowego; papier i tektura - 1,9 mln USD;
      • materiały i wyroby włókiennicze - 1,7 mln USD.

      4.3. Inwestycje.

       

      Wg. danych Australian Bureau of Statistics, łączna wartość inwestycji zagranicznych Australii w Polsce wynosi 2,25 mld USD, z czego ok. 1,1 mld USD to FDI.

       

      W Polsce obecnych jest ok. 130 przedsiębiorstw australijskich. Są to głównie inwestorzy oraz dystrybutorzy i importerzy. Wśród najprężniej rozwijających się można wymienić Amcor, Mincom oraz Macquarie. Inne formy obecności firm australijskich na polskim rynku to działalność oparta na systemach franczyzowych i współpraca w obszarze szkolnictwa za pośrednictwem biur agentów edukacyjnych. Grupą produktów australijskich szczególnie dobrze reprezentowanych na polskim rynku jest wino, importowane przez około 30 firm. Wśród  największych australijskich inwestorów na polskim rynku można wymienić 

      następujące firmy: Macquarie Group (Global Infrastructure Fund II), Mincom - wiodący dostawca rozwiązań z zakresu EAM (Enterprise Asset Management), Goodman - największa grupą działająca w branży nieruchomości przemysłowych, Bovis Lend Lease - jeden ze światowych liderów w sektorze budowlanym i w dziedzinie zarządzania projektami,  Amcor - producent opakowań dla wyrobów tytoniowych oraz produktów spożywczych, IFM (Industry Funds Management, The Meydan Group (rynek nieruchomości).

       

      Bezpośrednia współpraca w dziedzinie górniczej w Polsce koncentruje się głównie wokół projektów podziemnej gazyfikacji węgla. Przykładem takiej współpracy była działalność australijskiej firmy Dart Energy, przejętej przez brytyjską spółkę IGas Energy – (pozyskiwanie gazu z podziemnych złóż węglowych) i Hutton (Bas Gas Pty Ltd) – eksploracji gazu łupkowego. Firma Balamara dawniej znana jako Sultan Corporation nabyła prawa leasingowe w sąsiedztwie KGHM na poszukiwanie złóż mineralnych. Szczególnie aktywna w  ostatnich latach w Polsce jest firma Prairie Mining Ltd., która zaangażowana jest w  poszukiwanie i rozpoznawanie złóż węgla kamiennego na obszarze Lubelskiego Zagłębia Węglowego. Firma zapowiada budowę kopalni, infrastruktury kolejowej i energetycznej. Nowopowstała kopalnia osiągnęłaby zdolność produkcyjną w 2020 r. i zatrudniałaby ok 2000 osób.  

       

      Australijskie firmy dokonywały inwestycji w mniej tradycyjne (poza-surowcowe) sektory tj. produkcja opakowań, przygotowanie i przetwarzanie żywności, napoje, budownictwo, edukacja, technologie ochrony środowiska oraz urządzenia górnicze. Liczba głównych australijskich inwestorów w Polsce w ostatnich 5 latach systematycznie rośnie obejmując m.in. fundusze inwestycyjne grupy Macquarie (głębokowodny terminal kontenerowy DCT Gdańsk), producenta opakowań AMCOR, Entech (przetwarzanie odpadów), Opal Property Development/Meydan Group czy Bovis Lend Lease (nieruchomości, budownictwo), Good Food (produkcja i dystrybucja żywności naturalnej), Goodman (centra logistyczne na Śląsku oraz przy porcie w Gdańsku), Radcrete (unikalne produkty do uszczelniania, utwardzania i napraw betonu), Redflex Holdings (zarządzanie ruchem drogowym, bezpieczeństwem na drogach, systemami obronności, transportu, bezpieczeństwa publicznego i telekomunikacji), The Cheesecake Shop (sieć franszyzowych cukierni i kawiarenek oferujących serniki i ciasta).

       

      Dodatkowe informacje o działalności australijskich firm w Polsce dostępne są na stronie AUSTRDE: https://www.austrade.gov.au/local-sites/poland/australian-firms

        

       

       

      Dostęp do rynku


       

      5.1. Dostęp do rynku dla polskich towarów i usług (bariery).

       

      Polskie firmy nie sygnalizowały przypadków dyskryminacyjnego traktowania i nie zgłaszały barier w dostępie polskich towarów i usług do rynku australijskiego. Czynnikami utrudniającymi dostęp do lokalnego rynku dla polskich firm są m.in.: odległość geograficzna, specyfika odizolowania rynku australijskiego, utrudniony dostęp do odbiorców z uwagi na częstą praktykę importerów utrzymywania relacji biznesowych i dostaw wyłącznie za pośrednictwem zamorskich agentów, słabo rozwinięta ze względu na rozmiar kraju wew. sieć infrastrukturalna, skupienie ludności w kilku znacznie od siebie oddalonych największych aglomeracjach miejskich, federalna struktura państwa i administracji z często odrębnymi dla poszczególnych stanów regulacjami administracyjnymi i gospodarczymi, restrykcyjne procedury i przepisy wizowe, graniczne i fitosanitarne. Z drugiej strony czynnikami ułatwiającymi dostęp do rynku Australii jest coraz większa i pozytywna rozpoznawalność Polski i polskich produktów w tym kraju, przynależność Polski do jednolitych struktur gospodarczych UE, podobna polityka pro-biznesowa i ochrony środowiska  Polski i Australii oraz coraz większa aktywność polityczno-gospodarcza we wzajemnych relacjach.

       

      5.2. Dostęp do rynku pracy. Świadczenie usług i zatrudnienie obywateli RP.

       

      Podjęcie zatrudnienia w Australii wymaga uzyskania wizy z prawem do pracy. Generalnie rzecz biorąc, wizy dające prawo do długotrwałego zatrudnienia uzyskiwane są indywidualnie lub w oparciu o sponsoring przyszłego pracodawcy. Wizy uzyskiwane indywidualnie przeznaczone są dla lekarzy, pielęgniarek i innych wykwalifikowanych pracowników reprezentujących zawody, które zostały uznane za pożądane w Australii. Wizy indywidualne umożliwiają podjęcie zatrudnienia bez ograniczeń czasowych. Wizy sponsorowane wydawane są za poparciem firm australijskich poszukujących pracowników w określonych zawodach. Wizy te dają prawo do pracy na okres od 3 miesięcy do 4 lat. Osoba wjeżdżająca do Australii z wizą emigracyjną ma prawo do pracy. Wizy studenckie pozwalają na pracę w wymiarze 20 godzin tygodniowo.

       

      Od marca 2018 r. obowiązywać będzie nowy system wizowy - Temporary Skill Shortage Visa (TSS VISA) zastępujący tym samym dotychczasową wizę pracowniczą 457 dającej prawo do tymczasowego pobytu i zatrudnienia w Australii (maksymalnie na okres 4 lat). Wiza 457 przez lata jedną z najbardziej popularnych wizą pracowniczą w Australii; obecnie przebywa na niej ponad 100  tys. pracowników.

      Zaostrzenie kryteriów wizowych ma przede wszystkim zapełnić luki na australijskim rynku pracy wysoko wykwalifikowanymi pracownikami z całego świata, jak również wprowadzić wyższe standardy ich zatrudniania.

      Do najważniejszych zmian należy zaliczyć :

      • nową listę zawodów preferowanych, tzw. SOL (Skilled Occupations List), która zostanie okrojona z dotychczasowych 651 do 435 specjalizacji zawodowych;
      • wprowadzenie dodatkowej opłaty, na etapie nominacji wizowej, obciążającej potencjalnego pracodawcę na tzw. Skills Australian Fund-SAF. Wysokość rocznej opłaty będzie uzależniona od uzyskiwanych przez firmę dochodów – do 10 mln AUD opłata wynosić będzie 1,200 AUD; powyżej 10 mln AUD – 1,800 AUD;
      • konieczność posiadania minimum 2 letniego doświadczenia w wykonywanym zawodzie (to nowy wymóg nie istniejący przy wizie 457); wymóg ten ma na celu zapewnienie pensji na poziomie minimalnej stawki rynkowej w danej branży. Celem jest wyeliminowanie procederów wykorzystywania finansowego przybyszy z zagranicy. Obecnie minimalna stawka rynkowa wykosi 53,900 AUD plus składa emerytalna;
      • możliwość ubiegania się o status stałego rezydenta nie po 2, a po 3 latach na wizie MLTSSL.

      Więcej informacji na temat procedur uzyskiwania wiz z prawem do pracy można uzyskać na stronach Ministerstwa Spraw Wewnętrznych: www.homeaffairs.gov.au

       

      Australijski rynek pracy nie cieszy się szczególnym zainteresowaniem obywateli polskich. Nie odnotowywano też zgłoszeń problemów w podejmowaniu pracy na rynku australijskim. W ostatnich latach liczba Polaków podejmujących pracę w Australii w oparciu o wizy indywidualne i sponsorowane nie przekraczała kilkuset w skali roku. Z uwagi jednak na istotne niedobory wykwalifikowanych kadr inżynierskich i specjalistów w sektorach wydobywczym i konstrukcyjnym miejscowy rynek pracy może cieszyć się w przyszłości większym zainteresowaniem wykwalifikowanych pracowników polskich.

       

      Proponuje dodać również info o Work and Travel, bo ta wiza dość łatwo daje prawo do pracy choć w ograniczonym zakresie i czasie

       

      5.3. Nabywanie i wynajem nieruchomości.

       

      Najem nieruchomości jest regulowany przez Residential Tenancies Act 1997 (tekst dostępny pod adresem: www.legislation.act.gov.au/a/1997-84/current/pdf/1997-84.pdf). W Australii jest wiele agencji nieruchomości, które pośredniczą zarówno w wynajmie, jak i sprzedaży nieruchomości. Do zakupu nieruchomości przez cudzoziemca niezbędne jest, poza nielicznymi wyjątkami, uzyskanie pozwolenia. Informacje na temat nabywania nieruchomości przez cudzoziemców dostępne są na stronie internetowej Foreign Investment Review Board: www.firb.gov.au

       

      5.4. System zamówień publicznych.

       

      Zamówienia publiczne udzielane są przez rządową agencję AusTender, działającą w ramach portfolio Ministerstwa Finansów i Deregulacji. Szczegółowe informacje na temat zasad, aktualnie prowadzonych przetargów dostępne są na stronie internetowej: www.tenders.gov.au

       

      5.5. Ochrona własności przemysłowej i intelektualnej.

       

      Ochroną własności przemysłowej i intelektualnej w Australii zajmuje się IPAustralia, agencja rządowa działająca w ramach portfolio Ministerstwa Innowacji, Przemysłu, Nauki i Badań. IPAustralia prowadzi rejestrację patentów, znaków towarowych, wzorów oraz praw hodowców nasion i sadzonek. W 2017 r. IP Australia wydała łącznie 24,743 patenty, z czego  prawie 90% aplikacji patentowych zostało złożonych przez podmioty zagraniczne.

      Więcej informacji można znaleźć na stronie IPAustralia: www.ipaustralia.gov.au, natomiast praktyczny poradnik dotyczący ochrony własności intelektualnej w Australii jest dostępny pod adresem: www.iptoolbox.gov.au.

       

      5.6. Zakładanie firmy i prowadzenie biznesu w Australii.

       

      W Australii funkcjonuje podział terytorialny na niezależne stany i terytoria, których autonomiczne władze zachowują niezależność w kształtowaniu i prowadzeniu polityki gospodarczej, przemysłowej czy biznesowej na swoim terenie. To determinuje, że najpierw należy określić miejsce prowadzenia działalności gospodarczej, żeby wiedzieć, jakie dokładnie warunki i wymogi obowiązują w danym miejscu/stanie. W tej sprawie należy kontaktować odpowiednie władze stanowe (listę i kontakty do władz stanowych oraz do odpowiednich resortów można znaleźć w wyszukiwarce www.directory.gov.au).

       

      System podatkowy w Australii jest bardzo rozbudowany i bardzo skomplikowany, a różne przepisy mogą być przyjmowane na szczeblu federalnym (i dotyczyć wówczas całej Australii) oraz stanowym/terytorialnym (i wówczas obowiązują dodatkowo na terenie danej konkretnej jurysdykcji stanowej). Żeby wiedzieć jakie będzie konkretne opodatkowanie danej działalności/firmy należy bardzo dogłębnie prześledzić przepisy prawne obowiązujące w danej lokalizacji – miejscu siedziby firmy oraz miejscu prowadzenia przez nią działalności. W tym celu najlepszym rozwiązaniem jest bezpośredni kontakt z wyspecjalizowaną kancelarią prawną lub firma consultingową w Australii.

       

      Stawka podatku dochodowego firm wynosi 30%, a GST 10% (Goods and Services Tax – podatek od sprzedaży towarów i usług – odpowiednik polskiego VAT). Link do australijskiego urzędu podatkowego (Australian Taxation Office): www.ato.gov.au oraz strony rządowej: http://www.business.gov.au/

       

      Pomiędzy Polską a Australią funkcjonują dwustronne umowy międzynarodowe o unikaniu podwójnego opodatkowania oraz o zabezpieczeniu społecznym. Obie mogą mieć wpływ i/lub zastosowanie w przypadku rozpoczęcia działalności biznesowej w Australii. W sprawie zabezpieczenia społecznego (np. kwestii opłacania składek za ew. pracowników delegowanych do drugiego kraju) należy zasięgnąć opinii odpowiedniej komórki ZUS.

       

      Zakładanie firmy w Australii należy zacząć przede wszystkim od kwestii uzyskania odpowiedniej wizy australijskiej, która umożliwiłaby pracownikom z Polski na podjęcie pracy w tym kraju. Właściwymi  komórkami odpowiedzialnymi za sprawy migracyjne i wizowe są organy Ministerstwa Spraw Wewnętrznych:  https://www.homeaffairs.gov.au

       

      Ogólne kwestie dotyczące warunków prowadzenia biznesu (po polsku) znajdują się na stronie Austrade w Warszawie: http://www.austrade.pl. Reszta informacji dostępna jest w języku angielskim na stronach odpowiednich urzędów australijskich odpowiadających za sprawy regulacyjne dotyczące otwierania i warunków prowadzenia działalności gospodarczej – przede wszystkim na stronach: www.business.gov.au oraz http://www.austrade.gov.au.

       

      5.7. Sprawdzanie firm w Australii.

       

      Podstawowe informacje o firmie/partnerze australijskim (system podobny do naszego KRS) można sprawdzić na stronie rządowej: http://abr.business.gov.au/

       

      Ponadto, w zależności od formy prawnej mogą to być rejestry prowadzone przez:

       

      Podstawowe informacje na temat zarejestrowanych w Australii spółek zamieszczone są na ww. stronach internetowych i można je bezpłatnie uzyskać wpisując w wyszukiwarce nazwę spółki bądź tzw. Australian Company Number (ACN) lub Australian Business Number (ABN).

       

      Dokumenty poświadczające, że firma nie jest w stanie upadłości lub likwidacji:

      • osoba fizyczna – informacja z Australian Financial Security Authority (www.afsa.gov.au);
      • korporacja/osoba prawna – dokument z Australian Securities and Investment Commission (ASIC - http://asic.gov.au/). W obu przypadkach należy podać cel wystąpienia i sposób wykorzystania uzyskanego certyfikatu.

       

      Australijskim odpowiednikiem informacji z polskiego Krajowego Rejestru Karnego dla osób fizycznych jest zaświadczenie wydawane przez Australijską Policję Federalną (nie ma jednolitej nazwy tego zaświadczenia. Policja australijska stosuje różne określenia na wydawanych dokumentach: certificate of non-criminal record, national police check, national police clearance).

       

      Dokumenty typu “zaświadczenie o niekaralności” mogą być wydane przez Australian Federal Police (dokument o nazwie National Police Checks). Czas oczekiwania na wydanie dokumentu ok. 3 tyg. i opłata rzędu 50 AUD: (http://www.afp.gov.au). W tym przypadku należy podać do jakiego celu potrzebne będzie wnioskowane zaświadczenie. Policja stanowa z miejsca zamieszkania danej osoby również może wydać stosowne zaświadczenie,  np. NSW Police Force dla osób zamieszkałych w Nowej Południowej Walii.

       

      Australian Taxation Office (www.ato.gov.au), na wniosek zainteresowanej spółki w Australii może wydać zaświadczenie, iż spółka ta nie ma na terenie Australii zaległości podatkowych (certificate of taxable status). W Australii wszystkie obciążenia podatkowe i składkowo-zdrowotne są wpłacane do Australian Taxation Office (ATO). W zasadzie ATO nie wydaje zaświadczeń o „nie zaleganiu”, ale niektóre biura podatkowe na wyraźną prośbę podatnika mogą wydać taki dokument ( poświadczenie „runing ballance” na określoną datę).

       

      5.8. Strategia wejścia na rynek/wyszukanie lokalnego partnera w Australii

       

      W przypadku Australii inicjatywę wejścia na rynek należy rozpocząć od podstaw, tj. od prezentacji polskiej oferty na właściwych, specjalistycznych targach branżowych, skupiających profesjonalistów oraz konsumentów licznie je odwiedzających. Udział w targach mógłby być pierwszym krokiem do rozpoznania możliwości i warunków rynkowych w tym kraju. Wykaz imprez targowo-wystawienniczych odbywających się m.in. w Australii dostępny jest pod adresem - http://www.eeaa.com.au/.

       

      Sam rynek jest generalnie otwarty i konkurencyjny, nie licząc znaczących ograniczeń taryfowych i pozataryfowych w eksporcie wielu towarów rolnych.

       

      Należy zwrócić uwagę, że oprócz przepisów federalnych, każdy stan ma własne, często wcale nie „kompatybilne” przepisy dopuszczające produkty do rynku – fitosanitarne, zdrowotne, bezpieczeństwa produktów, etykietowania, opodatkowania itp. Niespełna 25-milionowy rynek australijskich konsumentów rozlokowany jest w kilku skupiskach na wybrzeżu dookoła kontynentu australijskiego. To determinuje warunki prowadzenia biznesu - znaczne odległości pomiędzy skupiskami konsumenckimi, różne przepisy, słaba lub nieobecna infrastruktura drogowa pomiędzy poszczególnymi stanami.

       

      Dla australijskiego urzędu podmiotem/partnerem jest zawsze miejscowy podmiot australijski – importer – i to on załatwia z władzami celnymi wszelkie formalności, on odpowiada za właściwą klasyfikację celną sprowadzanych produktów, opłaty i wynikające z tego tytułu konsekwencje. Importer przekazuje swojemu dostawcy zagranicznemu wszelkie informacje dotyczące wymogów importowych i wymaganych opłat niezbędnych do właściwej kalkulacji ceny towaru. Bez importera (miejscowej firmy bądź ew. australijskiego rezydenta) nie można wprowadzić żadnych towarów na obszar celny Australii.

       

      Ważne linki do australijskich stron urzędowych dotyczących kwestii importowych oraz dopuszczenia produktów na rynek:   

       

       

      Przydatne linki i kontakty


       

      6.1. Administracja gospodarcza.

       

      Department of Treasury

      www.treasury.gov.au

      Department of Foreign Affairs and Trade

      www.dfat.gov.au

      Department of Finance

      www.finance.gov.au

      Department of Agriculture and Water Resources

      www.agriculture.gov.au

      Department of Infrastructure and Regional Development

      www.infrastructure.gov.au

      Department of Regional Australia, Regional Development and Local Government

      www.regional.gov.au

      Department of the Environment and Energy

      www.environment.gov.au

      Department of Resources, Energy and Tourism

      www.ret.gov.au

      Department of Communication and Arts

      www.communications.gov.au

      Department of Industry, Innovation and Science

      www.industry.gov.au

      Department of Education and Training

      www.education.gov.au

      Department of Home Affairs

      www.homeaffairs.gov.au

      AUSTRADE (Australian Trade Commission)

      www.austrade.gov.au

      Department of Defence

      www.defence.gov.au

      Department of Health

      www.health.gov.au

      Australian Taxation Office

      www.ato.gov.au

      Australian Securities and Investment Commission

      www.asic.gov.au

      Foreign Investment Review Board

      www.firb.gov.au

      Federal Court of Australia

      www.fedcourt.gov.au

       

      6.2. Samorządy gospodarcze/stanowe Izby Gospodarcze.

       

      Australian Chamber of Commerce and Industry

      www.acci.asn.au

      NSW Business Chamber

      www.nswbusinesschamber.com.au

      Victorian Employers' Chamber of Commerce and Industry

      www.victorianchamber.com.au

      South Australian Employers’ Chamber of Commerce and Industry - Business SA

      www.business-sa.com

      Chamber of Commerce & Industry Western Australia

      www.cciwa.com

      Chamber of Commerce & Industry Queensland

      www.cciq.com.au

       

      6.3. Oficjalna prasa ekonomiczna.

       

      The Australian Financial Review

      www.afr.com.au

      The Australian

      www.theaustralian.com.au

      The Age

      www.theage.com.au

       

      6.4. Oficjalne strony o charakterze ekonomicznym.

       

      Australian Bureau of Statistics

      www.abs.gov.au

      Strona rządu australijskiego (m.in. wszystkie agendy ekonomiczne)

      www.australia.gov.au

      Australian Securities Exchange

      www.asx.com.au

      Reserve Bank of Australia

      www.rba.gov.au

      Kodeks Standardów Żywności dla Australii i Nowej Zelandii

      www.foodstandards.gov.au

      Baza danych o targach w Australii

      www.eeaa.com.au

      Baza danych o warunkach importu do Australii

      http://www.agriculture.gov.au/import

      Służb celnych Australian Immigration and Border Protection

      http://www.border.gov.au

      Wykaz standardów stosowanych w Australii

      www.standards.org.au

      Warunki importu produktów (m.in. kwarantanna, inspekcja)

      http://www.agriculture.gov.au/import/bicon

      Informacje o certyfikatach australijskich

      www.nata.asn.au

       

      11 września 2013 (ostatnia aktualizacja: 3 października 2018)

      Tagi: Australia

      Drukuj Drukuj Podziel się treścią: