close

  • Być wiernym Ojczyźnie mej, Rzeczypospolitej Polskiej

     

  • MALEZJA

  • Malezja

  •  

     Informacje o kraju


     

    MALEZJA

    1. Informacje ogólne.

    1.1. Położenie geograficzne, ludność, obszar, stolica, języki urzędowe.

    Malezja to prawie 32 milionowy kraj muzułmański położony w Azji Południowo-Wschodniej, zajmujący strategiczne miejsce między Morzem Południowo-Chińskim a Oceanem Indyjskim. Składa się z części półwyspowej na której znajduje się około 80% populacji oraz części wyspiarskiej- Północne Borneo. Ogólny obszar Malezji to 330 323 km⊃2;, stolica Kuala Lumpur, językiem urzędowym jest Bahasa, chociaż język angielski jest powszechnie stosowany jako spuścizna po brytyjskim kolonializmie. Państwo to ma krótką historię, istnieje bowiem od 1957 roku, kiedy uzyskało niepodległość od Wielkiej Brytanii. Mimo tak krótkiego okresu istnienia, osiągnięcia Malezji, szczególnie w dziedzinie ekonomii, budzą podziw na całym świecie. Obecnie Malezja jest trzecią po Indonezji i Tajlandii gospodarką w regionie. Strategiczny plan tego kraju zakłada wejście do 2020 roku do elitarnego klubu państw wysoko rozwiniętych. Cel ten nie jest utopią zważywszy na obecne tempo wzrostu gospodarczego (5% PKB rocznie), niskie bezrobocie (3%), obecność surowców (ropa naftowa, gaz, cynk, kobalt, żelazo, drewno, kauczuk, olej palmowy inne), dobry system edukacji, opieki zdrowotnej itd.

    1.2. Warunki klimatyczne.

    Malezja znajduje się w strefie klimatu tropikalnego, równikowego. Nawiedzają ją południowo-zachodnie (od kwietnia do października) oraz intensywniejsze, północno-zachodnie monsuny (od października do lutego). Stałym elementem pogody w Malezji jest wysoka wilgotność, wysokie, prawie nie zmieniające się w ciągu roku temperatury, oraz częste burze.

    Ilości opadów są duże i wynoszą od 2000 mm do 3000 mm, a na zachodnich stokach gór Półwyspu Malajskiego wzrastają do 4000 mm rocznie. W części zachodniej opady występują w ciągu całego roku z dwoma okresami – kwiecień oraz październik, gdzie opady są najsilniejsze i mają postać gwałtownych ulew, gdzie nieodłącznym elementem są burze. Na pozostałym obszarze czyli w Malezji Wschodniej występuje jedno maksimum opadowe mające miejsce w listopadzie oraz w grudniu. Najniższe opady występują w kotlinach śródgórskich i obniżają się tam do około 1600 mm rocznie.

    Temperatury w Malezji są wysokie i mają przebieg typowy dla klimatu równikowego. Średnia roczna oscyluje w granicach od 26° do 28 °C. W Malezji nie są notowane temperatury ekstremalne, choć na słońcu temperatura osiąga wartości dochodzące do 40 °C. W górach temperatury maleją wraz ze wzrostem wysokości. W Górach Crockera występują spadki do 0 °C.

    1.3 Główne bogactwa naturalne.

    Ukształtowanie terenu jest podobne w obu częściach – nadmorskie równiny przechodzą w gęsto zalesione zbocza gór. Najwyższym szczytem Malezji jest Kinabalu, 4101 m n.p.m., położony na Borneo. Do głównych surowców należą: ropa naftowa, gaz ziemny, cyna, miedź, boksyty, drewno. Malezja jest na 28. miejscu (2010 r.) na świecie jeśli chodzi o zasoby ropy naftowej oraz na 17. miejscu (2010 r.) jeśli chodzi o gaz ziemny. Ropy naftowej starczy jej na następne 18 lat, natomiast gazu ziemnego na kolejne 35 lat. Należy podkreślić, iż również rolnictwo jest bardzo dobrze rozwinięte. W przeszłości Malezja była największym na świecie producentem cyny, gumy kauczukowej, oleju palmowego. Dodatkowo państwo to miało znaczący wkład w produkcji kakao, pieprzu, ananasów i tytoniu. Dzisiaj lasy pokrywają 59% terytorium tego państwa. Bardzo silny wyrąb lasów po 1960 roku spowodował problemy związane z erozją gleby. Obecnie prowadzi się bardziej planową gospodarkę w tym sektorze restaurując jednocześnie objęte erozją tereny. Guma kauczukowa nie jest już tak ważnym dla Malezji surowcem. Obecnie olej palmowy odgrywa znacznie poważniejszą rolę.  

    Aktualnie dwoma sztandarowymi surowcami dla Malezji pozostają cyna i ropa naftowa. Główne miejsca wydobycia ropy naftowej i gazu ziemnego to stany Sabah, Sarawak i Terengganu. Ich wydobyciem zarządza krajowe konsorcjum Petronas[1] we współpracy z zagranicznymi firmami Exxon-Mobil i Royal Dutch Shell. Nadal prowadzone są prace eksploracyjne zmierzające do odkrycia nowych złóż surowców energetycznych. Innymi surowcami o znaczącej roli dla tego państwa są: miedź, boksyt, ruda żelaza, węgiel kamienny, glina, fosforaty, krzem, granit oraz złoto.

    1.4. System walutowy, kurs i wymiana.

    Walutą Malezji jest Ringgit. Na jednego Ringgita przypada 100 sen.

    Średni kurs Ringgita dla dwóch pierwszych kwartałów 2018 r. to:

    1 EURO = 4.7670 RM

    Źródło: European Central Bank; https://www.ecb.europa.eu/stats/policy_and_exchange_rates/euro_reference_exchange_rates/html/eurofxref-graph-myr.en.html

    1.5. Religia.

    Skład etniczny Malezji to: Malajowie i in. tubylcze grupy etniczne (61,7%), Chińczycy (29,7%), Hindusi (8,1%). Religia: muzułmanie (52,9%), buddyści (17,3%), konfucjaniści i taoiści (11,6%), hinduiści (7,0%), chrześcijanie (6,4%). Średnia długość życia: mężczyźni 72,7 lat, kobiety 77,4 lat (2017). Prawa mniejszości są raczej deklaracją na papierze niż realnym postępowaniem. Określenie Bumiputra[2]  oznacza dosłownie „synów ziemi” i w praktyce odnosi się tylko do Malajów. Chińczycy, Hindusi i rdzenna ludność mają trudności w znalezieniu pracy w instytucjach państwowych czy w zakupie nieruchomości. I chociaż obecne władze posługują się sloganem „Jedna Malezja”, to wciąż Malajom łatwiej znaleźć pracę w administracji czy taniej kupić mieszkanie. Opozycja w swojej działalności podnosi postulaty zrównania w prawach wszystkich mieszkańców. Jednakże dotychczasowa praktyka wskazuje, iż do spełnienia tych postulatów jest jeszcze bardzo długa droga.

    1.6. Infrastruktura transportowa.

    Malezja posiada bardzo dobrze rozwinięty system autostrad, dróg ekspresowych oraz kolejowych.

    Dysponuje siecią około 95000 kilometrów dróg, w tym 580 kilometrami autostrad. Jednakże, system dróg jest nierównomiernie rozwinięty. Część półwyspowa jest uprzywilejowana w stosunku do części wyspiarskiej.

    Rząd malezyjski inwestuje w transport publiczny oparty na kolejnictwie oraz w systemy szybkiej kolejki miejskiej (Light Rapid Transportation System-LRT), Monorail oraz Express Rail Link. Kraj ten posiada około 1800 km dróg żelaznych. Również kolej jest lepiej rozwinięta w części półwyspowej niż na Borneo, na którym istnieje tylko 134 km dróg żelaznych.

    Malezja posiada dobrze rozwinięty system portów morskich. Do głównych portów morskich Malezji zaliczamy: Kelang, George Town, Penang, i Kuantan w części półwyspowej oraz Kota Kinabalu i  Kuching w części wyspiarskiej.

    Dobrze rozwinięty jest również system portów lotniczych. Kraj posiada 32 porty lotnicze z największym portem w Kuala Lumpur otwartym w 1998 roku.

    1.7. Obowiązek wizowy.

    Obywatele polscy mogą przebywać w Malezji do 90 dni bez obowiązku wizowego.

    1.8. Wykaz świąt w 2018 r.

    Nowy Rok

    1 stycznia

    Thaipusam

    31 stycznia

    Federal Territiry Day

    1 lutego

    Chiński Nowy Rok

    16 lutego

    Święto pracy

    1 maja

    Swięto Buddy

    29 maja

    Koniec Ramadanu

    14 - 15 czerwca

    Hari Raya Haji

    21 - 22 sierpnia

    Dzień Niepodległości

    31 sierpnia

    Urodziny Króla Yang Di-Pertuan Agong

    9 września

    Muzułmański Nowy Rok

    11-12 września

    Dzień Malezji

    16 września

    Deepavali

    6 listopada

    Urodziny Mohameta

    20 listopada

    Boże Narodzenie

    25 grudnia

    Źródło: ASEAN (http://asean.org/storage/2015/05/ASEAN-National-Holidays-2018.pdf)

     

    [1]   Petroliam Nasional Berhad, należący w całości do rządu Malezji, zajmujący 68 pozycję na świecie wśród najpotężniejszych firm , 12 na świecie oraz 1 w Azji  z uwagi na przychody

    [2] Art. 153 konstytucji gwarantuje uprzywilejowaną pozycję rdzennym Malajom

     

    System administracyjny


     

     

     

    2. System administracyjny

    2.1. Ustrój polityczny

    Uzyskanie przez Federację Malajską niepodległości od Wielkiej Brytanii nastąpiło 31 sierpnia 1957 roku, a 17 dni później nowopowstałe państwo wstąpiło do Organizacji Narodów Zjednoczonych. Jednak proces integracji z pozostałymi obszarami historycznymi Malajów postępował dalej i 6 lat później, 16 września 1963 roku, utworzono 14. stanowe państwo o ustroju federacyjnej monarchii konstytucyjnej – Federację Malezji (7 sierpnia 1965 roku Singapur został usunięty z Federacji Malezji, a 2 dni później ogłosił powstanie niezależnej Republiki Singapuru). Potwierdzeniem suwerenności Malezji było przystąpienie w drugiej połowie 1967 roku do organizacji polityczno-gospodarczej – Stowarzyszenia Narodów Azji Południowo-Wschodniej – ASEAN.

    Malezja jest monarchią elekcyjną i demokracją parlamentarną. Głową państwa jest król, wybierany na okres 5. lat przez Zgromadzenie Władców, składające się z 9. dziedzicznych sułtanów i gubernatorów stanów. Król pełni głównie funkcje ceremonialne; nominalnie jest zwierzchnikiem armii, powołuje premiera oraz pozostałych członków rządu. Od 13 grudnia 2016 roku XV Królem Malezji jest Yang di-Pertuan Agong Sultan Muhammad V.

    Administracyjnie Malezja dzieli się na 13 stanów i 3 terytoria federalne. 9 stanów ma dziedzicznych władców noszących tytuł sułtana, na czele 4. pozostałych stoją mianowani gubernatorzy.

    2.2. Władza ustawodawcza

    Władza ustawodawcza należy do dwuizbowego parlamentu, w skład którego wchodzi: Izba Posłów (222 posłów wybieranych w wyborach powszechnych na okres 5 lat) oraz Senat (70 senatorów, z których 44 mianowanych jest przez króla, a 26 wybieranych przez stanowe zgromadzenie ustawodawcze na 5 letnią kadencję; mandat można sprawować przez dwie kadencje).

    2.3. Władza wykonawcza

    Władzę wykonawczą sprawuje rząd federalny, na czele którego stoi premier powoływany przez monarchę. Obecnie strukturę rządu tworzy 23 federalnych ministerstw (premier sprawuje jednocześnie funkcję ministra finansów a wicepremier funkcję ministra edukacji) oraz Kancelaria Premiera.

    Od 10 maja 2018 roku premierem Malezji jest Tun Dr. Mahathir bin Mohamad (uprzednio pełnił funkcję premiera przez 22 lata od 1981 roku do 2003). Mahathir stoi na czele koalicji Pakatan Harapan, która pokonała w ostatnich wyborach rządzącą do tego czasu partię Barisan Nasional, której przewodniczył oskarżany obecnie o korupcję były premier Najib Razak.

    Stany Malezji mają autonomię wewnętrzną (za wyjątkiem kompetencji w sprawach zagranicznych, obrony, finansów, oświaty i obywatelstwa) z własną konstytucją i organami władzy.

    2.4. Struktura administracji gospodarczej

    Aktualną (od 15 maja 2013 roku) strukturę federalnej administracji Malezji (wykaz poniżej) tworzy 23 federalnych ministerstw (premier sprawuje jednocześnie funkcję ministra finansów, a wicepremier funkcję ministra edukacji) oraz Kancelaria Premiera. Stany Malezji posiadają własna administrację gospodarczą, w tym oddzielne (stanowe) ministerstwa gospodarki oraz podległe im agencje.

    2.5. Sądownictwo gospodarcze

    Cywilny system prawny wzorowany jest na systemie brytyjskim. Sprawy cywilne i gospodarcze rozstrzygane są przed sądami powszechnymi. Istnieją też możliwości rozstrzygania spraw gospodarczych w arbitrażu.

     

    Gospodarka


     

    3. Gospodarka

    3.1. Ogólna sytuacja gospodarcza

    Gospodarka Malezji, która jeszcze na początku lat 70. XX wieku koncentrowała się na wydobyciu surowców naturalnych. Szczególne znaczenie miał rozpoczęty w 1971 roku program ideologiczny Nowa Polityka Ekonomiczna – NEP, który doprowadził do stopniowej industrializacji i powstania otwartej gospodarki rynkowej. Całkowicie nowe gałęzie przemysłu – elektroniczny, elektrotechniczny, energetyczny, chemiczny, motoryzacyjny, przetwórczy oraz górniczy (bazujący na odkrytych bogatych pokładach ropy naftowej i gazu ziemnego) – spowodowały, że kraj osiągał bardzo wysokie tempo rozwoju. Jednym z elementów, który sprzyjał takiemu rozwojowi gospodarczemu była stabilna sytuacja wewnętrzna Malezji. Produkt krajowy brutto – PKB w latach 1980-1988 wzrastał o 4,6%, do połowy lat 90. XX wieku o około 8%, a Malezja zaczęła być postrzegana, jako jeden z azjatyckich tygrysów gospodarczych oraz kraj bardzo włączony w globalizację gospodarki światowej. W tej sytuacji, w roku 1991 ówczesny rząd Malezji w strategii długookresowej Malezji Vision2020 zadeklarował wprowadzenie kraju do grona państw wysokorozwiniętych o PKB per capita ≥15000.00USD do 2020 roku. W 1998 roku azjatycki kryzys finansowy poważnie dotknął gospodarkę malezyjską, powodując ponad 6% spadek PKB. Jednak Malezja, w odróżnieniu od innych krajów Dalekiego Wschodu, nie zdecydowała się na przyjęcie pomocy Międzynarodowego Funduszu Walutowego – MFW, i samodzielnie rozwiązywała skutki załamania gospodarczego m.in. poprzez realizację dużych projektów rozbudowy infrastruktury przemysłowej oraz reglamentację obrotów kapitałowych, co pozwoliło Centralnemu Bankowi Malezji - BNM - Bank Negara Malaysia odzyskać kontrolę nad kursem waluty lokalnej - ringgitem malezyjskim (MYR). Dodatkowo rząd malezyjski w maju 2003 roku wprowadził pakiet antykryzysowy tzw. majowy, który okazał się nie tylko środkiem doraźnym do pokonywania przejściowych trudności gospodarczych, ale ważnym elementem długofalowej polityki przebudowy struktury gospodarczej Malezji. Dzięki takiej polityce, gospodarka malezyjska powróciła na drogę szybkiego rozwoju gospodarczego, który w latach 2003-2008 zaowocował dynamiką PKB powyżej 5%. W roku 2008 Malezja została ponownie dość znacząco dotknięta przez światowy kryzys gospodarczy. Nastąpiły spadki tempa produkcji przemysłowej, eksportu i napływu inwestycji bezpośrednich, wzrost inflacji oraz pogłębił się deficyt budżetowy.
    W celu pobudzenia gospodarki rząd malezyjski wprowadził w 2008 i 2009 roku działania stymulacyjne, w postaci dwóch pakietów antykryzysowych: I (listopad 2008 roku) oraz II (marzec 2009 roku), opiewających na łączną kwotę 19 mld USD, stanowiących wówczas 9.5% PKB Malezji, mających pobudzić gospodarkę poprzez duże inwestycje publiczne, rządowe gwarancje kredytowe oraz zwolnienia podatkowe. W 2010 roku gospodarka Malezji zaczęła ponownie znacząco przyspieszać, stopniowo niwelując we wszystkich gałęziach gospodarki narodowej skutki kryzysu
    z roku poprzedniego, osiągając o wiele lepsze wyniki niż większość państw Azji Południowo-Wschodniej – dynamika PKB Malezji wyniosła wówczas 7.2%, przy niskich stopach inflacji (1.7%) oraz bezrobocia (3.2%) oraz znacznych rezerwach walutowych (106.56 mld USD).          
    W tym samym okresie rząd Malezji rozpoczął wprowadzanie znaczących reform gospodarczych, zgodnie z którymi nadrzędnym celem jest wprowadzenie Malezji, znajdującej się w czołówce krajów rozwijających, o grupy państw wysokorozwiniętych do roku 2020. Aby osiągnąć ten zamierzony cel, rząd Malezji zadeklarował systematycznie wspierać gałęzie gospodarki, które mają największy potencjał wzrostu w tym przemysł (wykorzystujący zaawansowane technologie oraz rodzime innowacyjne rozwiązania techniczne), a także przekształcić system edukacji tak, aby kształcił absolwentów na kierunkach najbardziej poszukiwanych na rynku pracy oraz doprowadzić do włączenia wszystkich malezyjskich grup społecznych do korzystania z bogactw kraju. Jednak rok 2011 był już okresem spowolnienia gospodarczego (spadek dynamiki PKB Malezji 2011 vs. 2010 o -2.2%), spowodowanego przede wszystkim przez stale utrzymujący się ogólnoświatowy kryzys gospodarczy. W  roku 2012 PKB Malezji, według danych Banku Narodowego Malezji – BNM, wzrósł o 5,6%. W 2016 r. gospodarka Malezji rozwijała się w tempie średnio 4,3%.

    Zmniejszenie wpływów z handlu nieprzetworzoną ropą (mniejszy o 17,3% w porównaniu z 2015 r.) oraz skroplonym gazem (mniejszy o 30% w porównaniu z 2015 r.) może mieć negatywny wpływ na gospodarkę Malezji, gdyż kraj ten jest eksporterem netto energii. Słabszy ringgit wpłynął co prawda na złagodzenie tej niekorzystnej sytuacji, poprawiając konkurencyjność malezyjskiej oferty na rynkach zagranicznych. Zmniejszyła się także presja inflacyjna w kraju – inflacja w 2016r. utrzymywała się na poziomie 1,5%. Należy również przypuszczać, że załamanie się koniunktury na ropę naftową i gaz może wpłynąć na gospodarkę Malezji, której jednym z ważniejszych filarów jest właśnie sektor petrochemiczny.

    Podstawę bieżącej malezyjskiej polityki gospodarczej i jej dalszej transformacji stanowią trzy strategiczne i długofalowe programy oraz plany rozwoju kraju, przyjęte przez rząd Malezji:

    Nowy Model Ekonomiczny – NEM – New Economic Model 2010-2020.

    X i XI Plan Malezyjski – Malaysia Plan: 10MP & 11MP: dwa 5-letnie plany rozwoju na lata 2011-2015 oraz 2016-2020.

    Program Transformacji Gospodarczej Malezji – ETP – Economic Transformation Programme 2010-2020, a także krajowa polityka regionalna oraz zapobieganie skutkom i kolejnym fazom ogólno- światowego kryzysu finansowego.

    Polityka regionalna

    W polityce regionalnej rząd Malezji konsekwentnie prowadzi działania wspierające tzw. pięć korytarzy rozwoju gospodarczego. Obejmują one prawie całą powierzchnię Malezji i są zróżnicowane pod względem obecnie działających i potencjalnych gałęzi gospodarki. Ze wszystkich projektów najbardziej zaawansowany w rozwoju jest flagowa strefa Iskandar Malaysia leżąca na południu Półwyspu Malajskiego i (sąsiadująca z Singapurem).

    Handel zagraniczny

    W 2015 i 2016 r. odnotowano spadek obrotów handlu zagranicznego Malezji w porównaniu do ubiegłych lat. Eksport towarów z Malezji w tym czasie zmniejszył sie o 14, 61%  dla roku 2015 porównując z 2014. Import natomiast spadł o 15,87%. Podobne spadki miały miejsce w trzech pierwszych kwartałach 2016 roku. W rezultacie nadwyżka obrotów handlowych w trzech pierwszych kwartałach 2016 r. wyniosła 19 mld USD przy 21,33 mld USD w analogicznym okresie roku 2015. Sytuacja ta spowodowana była między innymi ponad 30% spadkiem dochodów z eksportu skroplonego gazu, oraz ponad 17% spadkiem eksportu nieprzetworzonej ropy.

    W roku 2017 sytuacja gospodarcza Malezji uległa poprawie. Wielkość eksportu wzrosła o 4,7%, gdzie największy wzrost odnotowano w sektorze produktów elektrycznych i elektronicznych, który stanowił 36,2% całego eksportu Malezji (6,2% wzrost samego tylko sektora). Skroplony naturalny gaz (LNG) stanowił 5,8% całości produktów eksportowych, a jego wzrost wyniósł 4,8% w 2017 roku. Nieprzetworzona ropa naftowa (3,4% eksportu kraju) również przyczyniła się do wzrostu przychodów z eksportu w wielkości 6.9%. Wielkość importu w Malezji wzrosła zaś w 2017 roku o 7,9%.

    W ubiegłym roku miejsce Singapuru jako najważniejszego partnera handlowego Malezji zastąpiły Chiny. Zgodnie ze informacjami Departamentu Statystyk Malezji, w 2017 roku eksport do Chin wynosił 11,5 mld MYR (14,5% całości eksportu) a import 14,5 mld MYR (20%), Singapur jest drugim z kolei najwaznieszym partnerem handlowym, z eksportem rzędu 10,6 mld MYR (13,3%) i importem 7,7 mld MYR (10,8%).  Unia Europejska znajduje się na trzecim miejscu pod względem wymiany międzynarodowej z Malezją. Eksport z krajów UE wyniósł w 2017 roku 8,4 mld MYR (10,5% całości), a import 9,2 mld MYR ( 12,7%).

    3.2. Tabela głównych wskaźników makroekonomicznych

    Podstawowe wskaźniki makroekonomiczne gospodarki malezyjskiej w latach 2012 - 2018

     

    * wskaźniki do I kwartału 2018 r.
    ■ decyzją Bank Negara Malaysi a rokiem bazowym dla wszystkich wskażników makroekonomicznych jest rok 2005 dla okresu od 2011 r.

    Źródło: roczniki (wybrane lata): Department of Statistics Malaysia / Bank Negara Malaysia / Ministry of International Trade & Industry Malaysia / Statista / ADB - Asian Development Bank - The Key Indicators for Asia & the Pacific.

    3.3. Główne sektory gospodarki (o największym znaczeniu/udziale w PKB)

    Od lat 80. XX wieku gospodarka Malezji opiera się praktycznie na dwóch sektorach przemysłowych: elektronicznym i elektrotechnicznym oraz wydobywczym i przetwórczym ropy naftowej i gazu ziemnego.

    Jak zostało już wczesniej wspomniane, największy wzrost eksportu odnotowano w sektorach produktów elektrycznych i elektronicznych, gazu skroplonego i nieprzetworzonej ropy naftowej. Porównując z rokiem poprzednim, spadek nastąpił w sektorach rafinowanej ropy naftowej (-6,2%), wyrobów drzewnych (-11,4%), kauczuku naturalnego (-24,4%) oraz oleju palmowego oraz bazowanych na nim produktów (-0,4%).

    Jesli chodzi o import, produktami, które w 2017 roku były najczęściej sprowadzane do Malezji to przede wszystkim dobra kapitałowe, które stanowiły 16,9% całości importu. Do tej kategorii należą między innymi sprzęt transportowy oraz dobra przemysłowe i kapitałowe – sektor ten wzrósł o 35,2% w porównaniu do roku poprzedniego. Półprodukty, które stanowiły aż ponad 50% importu zanotowały obniżkę łącznie 0,7% powodowaną głównie zmniejszeniem importu materiałów przemysłowych, jedzenia i napojów oraz części i półfabrykatów.

    3.4. Uczestnictwo w wielostronnych organizacjach i porozumieniach o charakterze ekonomicznym

    Malezja jest członkiem WTO, Banku Światowego, Międzynarodowego Funduszu Walutowego.
    W zakresie współpracy regionalnej jest członkiem Stowarzyszenia Państw ASEAN oraz forum APEC i ASEM.

    Malezja bardzo aktywnie działa na forum Organizacji Współpracy Islamskiej – OIC m.in. w zakresie systematycznego rozwijania i standaryzacji finansów islamskich.

    Malezja jest sygnatariuszem porozumienia TPP (Partnerstwa Transpacyficznego), jednak w związku z rezygnacją USA z udziału w tym projekcie, trudno przewidzieć rezultaty jakie będzie miało TPP na malezyjską gospodarkę.

    3.5. Relacje gospodarcze z UE

    Udział krajów Unii Europejskiej w wymianie towarowej Malezji w 2014 r.: w eksporcie -  9,5% , w imporcie 10,4%, w tym Polski, odpowiednio - 0,2% i 0,1%.

    W 2010 roku rozpoczęły się negocjacje umowy o wolnym handlu UE-Malezja (M-EU FTA). Do połowy 2012 roku odbyło się 7 rund negocjacyjnych. Głównym problemem w rozmowach pozostawały próby wyłączania z nich przez stronę malezyjską kwestii religijnych (w tym dostępu do rynku – certyfikacja halal), sektorów priorytetowych lub kwestii uprzywilejowania ludności Bumiputra (tubylczej ludności Malezji). W trakcie negocjacji osiągnięto niewielki postęp, polegający jedynie na określeniu bardziej jasnych i transparentnych zasad stosowania i ewentualnej przyszłej likwidacji ceł w Malezji.

    Władze Malezji naciskały na przyspieszenie przyjmowania umowy FTA w zakresach, które (w ich opinii) są już zostały lub były bliskie uzgodnienia (m.in. w kwestach: samochodów, stali, produkcji ryb i przetworów z nich, alkoholu), pozostawiając do dalszych negocjacji problemy nierozwiązane (np. zamówienia publiczne, usługi, opłaty eksportowe i importowe, zasady pochodzenia towarów oraz zgodności z zasadami islamu – halal).

    Stanowisko UE w tej sprawie było dość jednoznaczne – umowa FTA będzie podpisana po zakończeniu negocjacji wszystkich, bez wyjątków, obszarów. Po VII rundzie negocjacji, która odbyła się w kwietniu 2012 roku (w trakcie której, pomimo wcześniejszych zapowiedzi, strona malezyjska nie przedstawiła nowych propozycji i zaprezentowała usztywnienie swojego stanowiska w kwestiach już wcześniej uzgodnionych) dalsze negocjacje umowy FTA UE-Malezja zostały wstrzymane W grudniu 2014 r. wrócono do rozmów i przeprowadzono pierwsze od lipca 2012 r. spotkanie negocjatorów FTA w Brukseli, podczas którego dokonano wstępnej oceny wznowienia rozmów i przeglądu problematycznych kwestii. W 2017 i 2018 r. odbyły się kolejne spotkania przybliżające obie strony do wznowienia negocjacji. W związku ze zmianą rządu w Malezji prace w tym obszarze zostały wstrzymane, ale obie strony liczą , że jeszcze w 2018 r. uda się podjąć konkretne decyzje w sprawie nadania nowego impulsu całemu procesowi. Strona malezyjska deklaruje pewną gotowość do ustępstw, ale nie w najważniejszych dla siebie kwestiach takich jak usługi i inwestycje, zakupy rządowe, przywileje dla rdzennej ludności tzw. Bumiputra, a także obowiązki oraz cła eksportowe.

     

    Dwustronna współpraca gospodarcza


     

    4. Dwustronna współpraca gospodarcza

    Podobnie jak w latach poprzednich, według ocen strony polskiej, realna wielkość polskiego eksportu do Malezji jest znacznie większa niż wykazują to malezyjskie statystyki. Spowodowane jest to przede wszystkim sprzedażami: pod obcą marką handlową towarów, produkowanych w Polsce, pośrednimi (odnotowanymi w statystyce kraju sprzedaży, a nie pochodzenia towaru) oraz w ramach obrotu wewnątrz korporacyjnego (polskie towary są często eksportowane do Malezji za pośrednictwem lub w ramach firm/koncernów międzynarodowych). Ponadto ciągle znaczna część wymiany towarowej dokonywana jest za pośrednictwem państw trzecich, głównie Singapuru.

    Polsko-malezyjska współpraca gospodarcza, na podstawie wcześniej zawartych porozumień, ma pełne podstawy prawno-traktatowe, pozwalające na nieskrępowany rozwój aktywności podmiotów gospodarczych z obydwu krajów w zakresie tak handlu, jak i bardziej złożonych form współpracy np. tworzenie spółek joint-ventures z podmiotami malezyjskimi czy inwestowanie w Malezji.

    4.1. Gospodarcze umowy dwustronne

    • Umowa między Rządem PRL a Rządem Malezji o cywilnej komunikacji lotniczej z 24 marca 1975 roku;
    • Umowa między Rządem PRL a Rządem Malezji o unikaniu podwójnego podatkowania i zapobieżenia uchylaniu się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodu z 16 września 1977 roku;
    • Umowa między Rządem RP a Rządem Malezji o popieraniu i ochronie inwestycji z 21kwietnia 1993 roku;
    • Umowa między Rządem RP a Rządem Malezji o współpracy w dziedzinie nauki i techniki z 3 sierpnia 2000 roku.
    • Umowa w sprawie unikania podwójnego  opodatkowania i zapobiegania uchylaniu się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodu, wraz z Protokołem do tej Umowy z 08.07.2013 roku
    • Umowa o transporcie morskim z 10.02.2014 roku

    Malezja jest po Singapurze (cześć polskich towarów jest reeksportowana z Singapuru do Malezji) najważniejszym partnerem handlowym Polski w Azji Południowo–Wschodniej. 

    HANDEL ZAGRANICZNY POLSKA - MALEZJA 2010-2017

     

    EKSPORT Z POLSKI

    DYNAMIKA W %

    IMPORT Z MALEZJI

    DYNAMIKA W %

    OBROTY

    DYNAMIKA

    SALDO

    2010

    207.00

    112.31

    752.66

    139.34

    959.66

    132.46

    -545.66

    2011

    165.30

    79.86

    710.25

    94.37

    875.55

    91.24

    -544.95

    2012

    195.78

    118.44

    689.15

    140.34

    884.93

    101.07

    -493.37

    2013

    310.13

    158.41

    673.97

    97.80

    984.10

    111.21

    -363.84

    2014

    189.59

    61.13

    983.15

    141.34

    1172.74

    119.17

    -793.56

    2015

    180.18

    95.04

    967.51

    98.41

    1147.69

    97.86

    -787.33

    2016

    138.17

    76.68

    591.00

    142.34

    729.17

    63.53

    -452.83

    2017*

    174.29

    133.28

    64.904

    69.5

    239.194

    63.78

    109.38

    Źródło: Ministerstwo Gospodarki - DAP na podstawie danych Ministerstwa Finansów i GUS; INSIGOS; opracowanie własne.

    *Dane za pierwsze półrocze 2017 roku

    4.2. Inwestycje wzajemne

    Współpraca inwestycyjna jest na niskim poziomie. W 2012 roku polska firma kosmetyczna INGLOT Sp. z o.o., otworzyła kolejne 2 sklepy firmowe na terenie Malezji i aktualnie dysponuje już 8. placówkami (pierwsze 3 sklepy otwarto w roku 2011). Docelowo firma planowała utworzenie sieci dystrybucji składającej się z 60. punktów sprzedaży – sklepy własne i autoryzowane punkty sprzedaży.

    4.3. Współpraca regionalna

    Brak jest współpracy na szczeblu regionalnym pomiędzy Polską a Malezją.

    4.4. Współpraca samorządów gospodarczych

    Pomimo zawartych w latach 2009-2010 porozumień o współpracy między Krajową Izbą Gospodarczą – KIG i Izbą Przemysłu i Handlu Unia Europejska-Malezja – EUMCCI oraz Międzynarodową Izbą Przemysłu i Handlu Malezji – MCCI nie odnotowano aktywnych form współpracy.

    Od 2011 roku w Warszawie funkcjonuje biuro regionalnego przedstawicielstwa Malezyjskiej Agencji Promocji Handlu MATRADE na Europę Środkową i Wschodnią (przeniesione z Budapesztu); w ocenie strony malezyjskiej Polska pozostaje jednym z priorytetowych krajów dla rozwoju dwustronnej współpracy gospodarczej. Również od 2011 roku działa w Warszawie   też regionalne przedstawicielstwo Malezyjskiej Rady Przemysłu Drzewnego – MTIB (Malaysian Timber Industry Board), którego zadaniem jest promocja szeroko pojętego przemysłu drzewnego, w tym m.in. eksport i dostawy z Malezji drewna tropikalnego, mebli, stolarki budowlanej itp.

     

    Dostęp do rynku


     

    5. Dostęp do rynku

    5.1. Dostęp do rynku dla polskich towarów i usług

    Malezja nie stosuje żadnych barier ograniczających lub blokujących import towarów i usług wyłącznie z Polski. Od 1967 roku Malezja jest krajem-członkiem  Stowarzyszenia Narodów Azji Południowo-Wschodniej ASEAN. Porozumienie o współpracy pomiędzy krajami Unii Europejskiej a ASEAN zostało podpisane w 1980 roku, a w roku 2003 weszła w życie inicjatywa TREATI (The Trans- Regional EU-ASEAN Trade Initiative), której zadaniem jest ułatwianie handlu pomiędzy krajami UE a ASEAN.

    Główne przeszkody, na jakie napotykają polskie firmy na rynku malezyjskim, mają charakter pozataryfowy i wynikają ze specyfiki systemu społeczno gospodarczego oraz działań protekcjonistycznych administracji rządowej Malezji. Większość przetargów nie jest dostępna dla firm pochodzących z innych państw, a w części przetargów mogą wziąć udział jedynie firmy mające status Bumiputera (rdzenna ludność Malezji). W takim wypadku polskie firmy muszą szukać partnerów na terenie Malezji, aby dostarczać swoje produkty na ten rynek.

    Sporym utrudnieniem w dostępie do rynku malezyjskiego są uciążliwe procedury biurokratyczne, a także wymóg posiadania licznych zezwoleń i certyfikatów, np.:

    - zezwolenie na import mięsa – wydawane przez Ministerstwo Rolnictwa Malezji; niejasne i dowolnie interpretowane  przepisy, dotyczące importu mięsa wieprzowego (system pre-listingu – wykaz europejskich przedsiębiorstw wytwarzających produkty pochodzenia zwierzęcego i zainteresowanych ich eksportem do Malezji), kontestowane przez Unię Europejską;

    - zezwolenia importowe na import wyrobów na bazie mleka – przedłużanie procedur, żądania kolejnych, dodatkowych dokumentów, niewymienionych oryginalnie w publikowanych przepisach malezyjskich;

    - certyfikat muzułmański zgodności z zasadami islamu Halal-Malaysia – wymagany przy eksporcie i sprzedaży żywności do bezpośredniego spożycia, półproduktów żywnościowych oraz wyrobów i półproduktów kosmetycznych; certyfikaty Halal wydawane przez inne kraje islamskie nie są uznawane przez administrację religijną – Agencję Rozwoju Islamu w Malezji JAKIM;

    - świadectwo fitosanitarne – wymagane przy imporcie żywności, wyrobów kosmetycznych i półwyrobów z przeznaczeniem do ich dalszego przetworzenia;

    - rejestracja wyrobów farmaceutycznych i kosmetycznych – bezwzględnie wymagana; rejestracji dokonuje malezyjskie Ministerstwo Zdrowia;

    - holograficzne znakowanie leków – wymagane i wprowadzone przy imporcie farmaceutyków z krajów Unii Europejskiej od 1 maja 2005 roku;

    -homologacja – dotyczy wyrobów przemysłowych, na które zostały już opracowane normy malezyjskie - nie są uznawana certyfikaty innych państw, ale w niektórych przypadkach mogą przyspieszyć procedurę malezyjską; certyfikat homologacyjny wydaje Instytut Certyfikacji Malezji SIRIM,

    - ograniczenia w dostępie do rynku usług (21 segmentów).

    Od 2010 roku oficjalnie jest deklarowana liberalizacja rynku malezyjskiego
    w zakresie dostępu dla podmiotów zagranicznych i nie-malajskich w 27 segmentach usług, m.in. w:

    - opiece zdrowotnej – usługi weterynaryjne, usługi opieki i rehabilitacji dla dzieci oraz osób starszych i niepełnosprawnych;

    - turystyce – tematyczne parki rozrywki, centra konferencyjne i targowe, agencje turystyczne, hotele i restauracje, usługi cateringowe;

    - transporcie – transport ładunków klasy C (przewóz ładunków należących do firm);

    - usługach dla innych firm – outsourcingowe centra przetargowe, regionalne centra dystrybucyjne, centra analityczne i testów produktów, usługi konsultingowe;

    - informatyce – budowa baz danych, przetwarzanie danych, usługi doradcze
    w zakresie instalacji programów, instalowanie systemów informatycznych i ich serwis, obsługa i naprawy sprzętu komputerowego;

    - wynajmie i leasingu statków – z załogami (za wyjątkiem kabotażu oraz handlu
    na terenie wód przybrzeżnych Malezji) oraz bez załóg do międzynarodowego transportu morskiego;

    - usługach sportowych – organizacja wydarzeń sportowych i ich promocja;

    - usługach wsparcia dla firm transportowych – agencje morskie, morskie usługi ratunkowe.

    Niestety ww. liberalizacja rynku malezyjskiego w praktyce jest prowadzona bardzo powoli, a nowe przepisy są często zastrzeżone dodatkowymi klauzulami i wymaganiami, ograniczającymi realny dostęp do rynku i w konsekwencji nie są odczuwalne przez eksporterów i usługodawców z krajów Unii Europejskiej.

    5.2. Dostęp do rynku pracy. Świadczenie usług i zatrudnienie obywateli RP

    Malezja jest jednym z największych importerów siły roboczej w Azji. Ocenia się, że w Malezji przebywa ponad 2 milionów zagranicznych pracowników, głównie z uboższych krajów azjatyckich m.in. z: Bangladeszu, Birmy/Mjanma, Filipin, Indii, Indonezji oraz Pakistanu. Spośród migrantów zarobkowych, zdecydowana większość z nich obejmowała stanowiska nisko płatne, wykonując mało skomplikowane czynności manualne. Ze względu na tak znaczącą liczbę pracowników zagranicznych rząd malezyjski regularnie wprowadza zmiany prawne i przeprowadza kontrole, mające ograniczyć liczbę, napływających do Malezji nisko wykwalifikowanych cudzoziemców. Nie należy się spodziewać, żeby jakiekolwiek ograniczenia dotyczyły wysoko wykwalifikowanych specjalistów zagranicznych – Malezja w związku ze stałym rozwojem gospodarczym i niedostatkiem dobrze wykształconych kadr nadal będzie rynkiem pracy dość przyjaznym dla pracowników oddelegowanych przez firmę macierzystą do malezyjskiego oddziału zagranicznego (tzw. ekspatriatów). W Malezji ma swoje oddziały większość korporacji międzynarodowych, które na kierowniczych stanowiskach zatrudniają obcokrajowców. Malezyjski rynek pracy dla wysoko wykwalifikowanych cudzoziemców jest dosyć atrakcyjny ze względu na relatywnie wysokie zarobki na stanowiskach kierowniczych i specjalistycznych oraz angielskojęzyczne środowisko pracy. Od roku 2010 rząd Malezji wprowadził jedynie ograniczenia w zakresie automatycznej akceptacji pracowników zagranicznych na stanowiskach menadżerskich – zakres ograniczeń zależy od wielkości kapitału wniesionego do przedsiębiorstwa malezyjskiego.

    Obywatele RP mają takie same prawa jak większość obywateli krajów członkowskich Unii Europejskiej (za wyjątkiem obywateli Cypru, Irlandii, Niderlandów oraz Wielkiej Brytanii). Po uzyskaniu zgody na zatrudnienie udzielanej przez Urząd ds. Imigracji Malezji należy zgłosić się do Ambasady Malezji w Warszawie Polsce w celu uzyskania wizy typu RV.

    5.3. Nabywanie i wynajem nieruchomości

    Obcokrajowcy, bez zgody administracji rządowej, mogą kupować nieruchomości mieszkaniowe (domy i mieszkania) o wartości minimalnej 500000 ringgitów malezyjskich/MYR (ok.167000 dolarów USA/USD). Obcokrajowcy mogą ubiegać się o kredyt na zakup nieruchomości w malezyjskich bankach i nie ma ograniczenia liczby posiadanych w Malezji  nieruchomości. W roku 2007 zniesiono podatek od zysku przy sprzedaży nieruchomości. Obcokrajowcy mogą nabywać nieruchomości na własność jak i użytkowanie wieczyste (99 lat).

    Zagraniczne podmioty gospodarcze mogą posiadać własne zakłady produkcyjne i biura, ale nie mogą ich podnajmować. W przypadku zakupu nieruchomości komercyjnych przeznaczonych na wynajem firma zagraniczna musi praktycznie posiadać partnera o statusie Bumiputera (tzn. należącego do rdzennej ludności malezyjskiej).

    5.4. System zamówień publicznych

    Malezyjski system zamówień publicznych jest zdecentralizowany, a jednym z jego priorytetów jest wspieranie lokalnych podmiotów gospodarczych oraz protekcjonistycznych działań administracji rządowej Malezji. Większość przetargów nie jest dostępna dla firm pochodzących z innych państw, a w części przetargów mogą wziąć udział jedynie firmy mające status Bumiputera (rdzenna ludność Malezji). W związku z powyższym podmioty polskie, które zamierzają wziąć udział w przetargach publicznych powinny najpierw poszukać partnera malezyjskiego, uprawnionego do wzięcia udziału w ogłoszonym przetargu.

    Wyróżnia się trzy rodzaje postępowań w zamówieniach publicznych tj. zamówienia z wolnej ręki (do 50.000 MYR), zapytanie o cenę (od 50.001 do 200.000 MYR) oraz przetargi publiczne (powyżej 200.000 MYR). W przypadku przetargów skierowanych tylko do podmiotów lokalnych czas na złożenie ofert wynosi 21 dni. W przypadku przetargów skierowanych do podmiotów zagranicznych (bardzo znikoma liczba) czas na złożenie ofert wynosi 56 dni. O ewentualnych przetargach skierowanych do podmiotów zagranicznych zwykle informowane są przedstawicielstwa dyplomatyczne akredytowane w Malezji.

    5.5. Ochrona własności przemysłowej i intelektualnej

    Ochrona własności intelektualnej w Malezji obejmuje patenty, znaki towarowe, wzory przemysłowe, prawa autorskie, zastrzeżenia geograficzne i wzory użytkowe. Malezja jest członkiem Światowej Organizacji Własności Intelektualnej (WIPO) oraz sygnatariuszem Konwencji Paryskiej i Berneńskiej, (określających prawa własności intelektualne) oraz Porozumienia o Aspektach Handlowych Praw Własności Intelektualnej TRIPS podpisanego pod auspicjami Światowej Organizacji Handlu WTO).

    Patent Act 1983 – Ustawa o patentach wraz z przepisami wykonawczymi z 1996 roku określają zasady ochrony patentowej w Malezji – podmiot zagraniczny może wnioskować do Urzędu Patentowego Agencji Własności Intelektualnej Malezji MyIPO (Patent Registration Office Intellectual Property Corporation of Malaysia) wyłącznie za pośrednictwem zarejestrowanego agenta, działającego w imieniu tej osoby.

    Ochrona znaku towarowego w Malezji uregulowana jest przez Trade Marks Act 1976 – Ustawę o znakach towarowych. Okres ochrony znaku towarowego wynosi 10 lat i może zostać odnowiony na okres kolejnych 10 lat każdorazowo, po upływie tego okresu. Właściciel znaku towarowego lub znaku usługi ma prawo do przekazania (zbycia), wynikających z tego praw, pod warunkiem zawarcia umowy licencyjnej. Zagraniczna osoba fizyczna lub prawna może wnioskować do Urzędu Patentowego Agencji Własności Intelektualnej Malezji MyIPO (Patent Registration Office Intellectual Property Corporation of Malaysia) wyłącznie za pośrednictwem zarejestrowanego agenta, działającego w imieniu tej osoby.

    Ochrona wzorów przemysłowych w Malezji określona jest przez Industrial Designs Act 1996 – Ustawę o ochronie wzorów przemysłowych oraz przepisy wykonawcze z 1999 roku. Wzory przemysłowe mogą zostać zarejestrowane, jeżeli zawierają cechy nowości, nie zawierają wyłącznie opisu sposobu wykonania przedmiotu lub wzoru dla spełnienia wyłącznie określonej funkcji. Ponadto, wzór przemysłowy nie może być zależny od pojawienia się jakiegokolwiek innego wzoru, którego stanowiłby integralną całość. Wnioskodawcy zagraniczni, składają wnioski do Urzędu Patentowego Agencji Własności Intelektualnej Malezji MyIPO (Patent Registration Office Intellectual Property Corporation of Malaysia) za pośrednictwem osoby posiadającej uprawnienia rejestrowanego agenta wzoru przemysłowego. Wzory przemysłowe podlegają ochronie w okresie wstępnym 5 lat, z możliwością przedłużenia na dwa kolejne okresy pięcioletnie, zapewniając tym samym ochronę na okres 15 lat. Ochrona praw autorskich w Malezji jest regulowana przez Copyright Act 1987 – Ustawę o prawach autorskich, która stanowi rodzaj prac mogących podlegać ochronie, zakres ochrony oraz sposób jej wykonywania; nie istnieje rejestracja praw autorskich.

    Ochrona wzoru użytkowego w Malezji określona jest przez Layout Design of Integrated Circuit Act 2000 – Ustawę o wzorach Użytkowych, pod warunkiem, że jest on dziełem twórczym, powstałym w nieskrępowanych niczym okolicznościach (warunkach). Wzór użytkowy nie podlega rejestracji a jego okres ochronny wynosi 10 lat od momentu rozpoczęcia użytkowania w celach handlowych lub 15 lat w przypadku braku cech handlowej jego eksploatacji. Prawo do eksploatacji wzoru użytkowego jest zbywalne.

    Według ocen międzynarodowych Malezja krajem o dość dobrym prawnym zabezpieczeniu własności przemysłowej i intelektualnej. Nadal poważnym problemem są braki w niezależności miejscowych sądów, wysokie koszty procesów sądowych i ich opieszałość w wydawaniu orzeczeń oraz masowa sprzedaż podrabianych znaków towarowych (produkowanych masowo w innych krajach regionu).

     

    Przydatne linki i kontakty


     

    6. Przydatne kontakty i linki

    6.1. Administracja gospodarcza

    Kancelaria Premiera

    www.pmo.gov.my

    Wydział Planowania Gospodarki

    www.epu.jpm.my

    Departament Statystyki

    www.statistics.gov.my

    Ministerstwo Bogactw Naturalnych i Środowiska

    www.nre.gov.my

    Ministerstwo Energii, Zielonych Technologii
    i Wody

    www.kettha.gov.my

    Ministerstwo Edukacji  i Szkolnictwa Wyższego

    www.moe.gov.my

    Ministerstwo Finansów

    www.treasury.gov.my

    Ministerstwo Handlu Międzynarodowego
    i Przemysłu

    www.miti.gov.my

    Ministerstwo Handlu Wewnętrznego
    i Konsumentów

    www.kpdnhep.gov.my

    Ministerstwo Kobiet, Rodziny i Rozwoju Wspólnot

    www.kpwkm.gov.my

    Ministerstwo Środków Przekazu i Multimediów

    www.kpkk.gov.my

    Ministerstwo Nauki, Technologii i Innowacji

    www.mosti.gov.my

    Ministerstwo Mieszkalnictwa i Samorządu Lokalnego

    www.kpkt.gov.my

    Ministerstwo Młodzieży i Sportu

    www.kbs.gov.my

    Ministerstwo Obrony

    www.mod.gov.my

    Ministerstwo Plantacji i Upraw

    www.kppk.gov.my

    Ministerstwo Rozwoju Wsi i Rozwoju Regionalnego

    www.rurallink.gov.my

    Ministerstwo Rolnictwa i Przetwórstwa

    www.moa.gov.my

    Ministerstwo Robót Publicznych

    www.kkr.gov.my

    Ministerstwo Spraw Zagranicznych

    www.kln.gov.my

    Ministerstwo Spraw Wewnętrznych

    www.moha.gov.my

    Ministerstwo Terytoriów Federalnych

    www.kwp.gov.my

    Ministerstwo Turystyki i Kultury

    www.motour.gov.my

    Ministerstwo Transportu

    www.mot.gov.my

    Ministerstwo Zdrowia

    www.moh.gov.my

    Ministerstwo Zasobów Ludzkich

    www.mohr.gov.my

    Malezyjska Agencja ds. Rozwoju Przemysłu – MIDA

    www.mida.gov.my

    Malezyjska Agencja Rozwoju Handlu Zagranicznego - MATRADE

    www.matrade.gov.my

    Królewski Urząd Celny

    www.customs.gov.my

     

    6.2. Samorządy gospodarcze

     

    Izba Handlu i Przemysłu EU-Malezja – EUMCCI

    www.eumcci.com

    Malezyjska Międzynarodowa Izba Handlu i Przemysłu – MICCI 

    www.micci.com

    Malaysian Cocoa Board

    www.koko.gov.my

    Malaysian Palm Oil Board

    www.mpob.gov.my

    Malaysian Rubber Board

    www.lgm.gov.my

    Malaysian Rubber Glove Manufacturers Association

    www.margma.com.my

    Malaysian Timber Council

    www.mtc.com.my

    Federation of Malaysian Manufactures – FFM

    www.fmm.org.my

    Standard & Industrial Research Institute of Malaysia – SIRIM

    www.sirim.my

    Malezyjskie Regionalne Centrum Arbitrażowe

    www.rcakl.org.my

     

    6.3. Oficjalna prasa ekonomiczna

     

    Malezyjska Agencja Informacyjna – BERNAMA

    www.bernama.com/en

    New Straits Times – dziennik ekonomiczny

    www.nst.com.my

    Malaysian Reserve – dziennik ekonomiczny

    www.themalaysianreserve.com

    Malaysian Business – miesięcznik ekonomiczny

    www.malaysian-business.com

     

    6.4. Oficjalne strony o charakterze ekonomicznym

     

    Centralny Bank Malezji – Bank Negara Malaysia – BNM

    www.bnm.gov.my

    Departament Statystyki Malezji – DoSM

    www.statistics.gov.my

     

    Ostatnia aktualizacja: lipiec 2018

    8 lipca 2013 (ostatnia aktualizacja: 30 sierpnia 2018)

    Drukuj Drukuj Podziel się treścią: