close

  • Być wiernym Ojczyźnie mej, Rzeczypospolitej Polskiej

     

  • HISZPANIA

  • Hiszpania

    •  

       Informacje o kraju


       

      1. Informacje ogólne

       

      1.1. Położenie geograficzne, ludność, obszar, stolica, języki urzędowe

      Położenie geograficzne

      Hiszpania położona jest na Półwyspie Iberyjskim, na południowo-zachodnim krańcu Europy nad Oceanem Atlantyckim i Morzem Śródziemnym. Zajmuje około 85% powierzchni Półwyspu Iberyjskiego, Archipelag Balearów, Wyspy Kanaryjskie oraz miasta Ceuta i Melilla (terytoria Hiszpanii, znajdujące się na północy Afryki). Graniczy z Francją, Portugalią, Andorą, Marokiem i Gibraltarem.

      Obszar

      Ogólna powierzchnia kraju wynosi 506 031 km⊃2;, z czego 493 514 km⊃2; to powierzchnia Półwyspu, 7 493 km⊃2; przypada na Wyspy Kanaryjskie, 4 992 km⊃2; zajmuje Archipelag Balearów,  32 km⊃2; (łącznie) Ceuta i Melilla.

      Ludność

      Wg danych na dzień 1 stycznia 2017 r. populacja Hiszpanii liczyła 46,5 mln mieszkańców, z czego liczba obcokrajowców wynosiła 4 549 858 osób. Najwięcej z nich pochodziło z: Maroka (747 872), Rumunii (684 532), Wielkiej Brytanii (236 669), Chin (207 593) i Włoch (189 005). Średni wiek Hiszpanów wynosi 42,9 lat.

      Stolica: Madryt

      Języki urzędowe: Status języka urzędowego mają języki: kastylijski (potocznie zwany hiszpańskim), kataloński, baskijski i galicyjski.

       

      1.2. Warunki klimatyczne

      Klimat Hiszpanii jest niezwykle zróżnicowany, od łagodnego i deszczowego na północnym zachodzie, po śródziemnomorski z gorącym, słonecznym latem i łagodną, dość deszczową zimą na południu. Centrum kraju, ze względu na otaczające je pasma górskie utrudniające dostęp  wilgotnego powietrza, charakteryzuje się klimatem kontynentalnym. Występują duże amplitudy temperatur dziennych, jak i rocznych. Latem na całym obszarze kraju, z wyjątkiem północnego wybrzeża, jest gorąco i słonecznie. Średnie temperatury wynoszą 12°C w styczniu i 25° w lipcu, roczna ilość opadów sięga 250 mm.

       

      1.3. Główne bogactwa naturalne

      Na terenie Hiszpanii znajdują się złoża wielu bogactw naturalnych, aczkolwiek ich zasobność nie jest duża i nie wystarcza na pokrycie potrzeb krajowych. Na większą skalę wydobywa się tu jedynie żelazo, piryt, cynk, miedź i ołów.

       

      1.4. System walutowy, kurs i wymiana

       Od 1 marca 2002 r. prawnym środkiem płatniczym jest euro. Poprzednia waluta PESETA straciła ważność z dn. 28 lutego 2002 r. Kurs wymiany ustalono na 1 EURO = 166,386 ESP.

       

      1.5. Religia

      Art. 16 hiszpańskiej Konstytucji z 1978 r. gwarantuje każdemu obywatelowi wolność wyznania. Żadna religia nie posiada statusu religii narodowej.  Około 70% procent Hiszpanów deklaruje przynależność do Kościoła Rzymskokatolickiego, ok. 6% społeczeństwa stanowią wyznawcy islamu i wierni kościołów protestanckich, zaś blisko 17 % obywateli deklaruje ateizm.

       

      1.6. Infrastruktura transportowa

      Hiszpania posiada bardzo dobrze rozbudowaną infrastrukturę transportową. Ruch samochodowy obsługują nowoczesne magistrale, autostrady i drogi ekspresowe. Aktualnie łączna długość sieci drogowej wynosi ponad 165 483 km, z czego 17 109 km przypada na autostrady i  drogi ekspresowe (co daje Hiszpanii pierwsze miejsce w Europie, przed Niemcami i Francją). Każdego roku przybywa ok. 1000 km nowych dróg. Rozbudowywany jest także transport kolejowy. Obecnie długość linii trakcyjnych wynosi 15 790 km, z czego ważną część (ok 3000 km) obsługuje kolej szybkobieżna AVE, rozwijająca prędkość ponad 300 km/h. Aktualnie sieć AVE łączy m.in. Madryt z Sewillą, Barceloną, Valladolid, Huescą, Malagą, Cuencą, Albacete, Alicante, Walencją, Leon i Castellon. Natomiast międzynarodowe połączenia AVE łączą hiszpańskie miasta z Marsylią, Lyonem, Paryżem i Tuluzą.

      Ponadto, dynamicznie rozwija się infrastruktura lotnicza. Obecnie baza lotnisk liczy 47 portów, z których największe to Madryt, Barcelona, Palma (Majorka), Sewilla, Walencja, Santa Cruz de Tenerife (Wyspy Kanaryjskie), Bilbao i Malaga. Oprócz tego funkcjonują liczne mniejsze lądowiska prywatne, należące do aeroklubów i szkół lotniczych. Ze względu na położenie, Hiszpania posiada także szeroko rozwiniętą strukturę portów morskich. Najważniejsze z nich to Algeciras, Kadyks, Kartagena, Walencja, Vigo, Tarragona, Barcelona, Bilbao oraz La Coruña. Hiszpania posiada 31 przejść granicznych na lotniskach, 32 przejścia na granicach morskich oraz 4 przejścia lądowe, stanowiące granice zewnętrzne UE. Znajdują się one w następujących punktach: Ceuta, Melilla, La Seu de Urgel oraz La Línea de la Concepción.

       

      1.7. Obowiązek wizowy

      Od 1 maja 2004 r. obywatele polscy mogą przekraczać granicę Hiszpanii na podstawie dowodu osobistego lub paszportu. Obywatele polscy mogą przebywać na terenie Hiszpanii legitymując się polskim dowodem osobistym bez ograniczenia czasowego. Niemniej, jeśli pobyt na terenie Hiszpanii nie ma charakteru turystycznego, po upływie 90 dni powinni udać się do urzędu ds. cudzoziemców i zarejestrować się w Centralnym Rejestrze Obcokrajowców. Zostanie im wówczas nadany tzw. numer NIE, który jest równoznaczny z numerem identyfikacji podatkowej. Numer ten jest niezbędny w trakcie poszukiwania pracy, a także przy podpisywaniu umowy z pracodawcą.

       

      1.8. Wykaz świąt państwowych

       a)      1 stycznia – Año Nuevo (Nowy Rok)

      b)      6 stycznia – Epifanía del Señor (Święto Trzech Króli)

      b)      Wielki Piątek – Viernes Santo (święto ruchome)

      c)      1 maja – Fiesta del Trabajo (Święto Pracy)

      d)     15 sierpnia – Asunción de la Virgen (Wniebowzięcie NMP)

      e)     12 października Fiesta Nacional – (Święto Narodowe)

      f)      1 listopada – Todos los Santos (Wszystkich Świętych)

      g)       6 grudnia – Día de la Constitución Española (Święto Konstytucji)

      h)      8 grudnia – Inmaculada Concepción (Niepokalane Poczęcie NMP)

      i)      25 grudnia – Natividad del Señor (Boże Narodzenie)

       

      Dodatkowo każda ze Wspólnot Autonomicznych (regionów), zgodnie z własną tradycją, celebruje w ciągu całego roku różnego rodzaju uroczystości, ważne z lokalnego punktu widzenia. 

       

      System administracyjny


       

      2.1. Ustrój polityczny

      Hiszpania jest dziedziczną monarchią parlamentarną. Zgodnie z Konstytucją, monarcha jest głową państwa i symbolizuje jego jedność i trwałość. Stoi na straży porządku prawnego i prawidłowego funkcjonowania instytucji publicznych oraz reprezentuje Hiszpanię w stosunkach zewnętrznych. Jest również najwyższym zwierzchnikiem sił zbrojnych. Pomimo pozornie dużych kompetencji, w rzeczywistości monarcha nie ma realnej władzy. Jego rola jest reprezentacyjna. Od 19 czerwca 2014 r. na hiszpańskim tronie zasiada król Filip VI z dynastii Burbonów.

       

      2.2. Władza ustawodawcza

      Hiszpańska władza ustawodawcza należy do dwuizbowego parlamentu - Kortezy Generalne - złożonego z Kongresu Deputowanych i Senatu, o kadencji 4-letniej. Wybory do Kongresu są powszechne, bezpośrednie, równe i proporcjonalne, z głosowaniem tajnym. Zgodnie z Konstytucją, liczba deputowanych waha się od 300 do 400 osób (w minionych legislaturach było 350 parlamentarzystów). Senat jest izbą reprezentacji terytorialnej; 208 senatorów pochodzi z wyborów powszechnych, większościowych, według zasady równej reprezentacji wszystkich prowincji, ponadto 50 senatorów jest wybieranych przez zgromadzenia ustawodawcze regionów autonomicznych. Rolą obu izb jest występowanie z inicjatywami ustawodawczymi, uchwalanie budżetu państwa, kontrola działalności rządu oraz wyrażanie zgody na ratyfikację niektórych umów międzynarodowych. Kompetencje ustawodawcze nie leżą jednak wyłącznie w gestii Parlamentu. Część z nich jest delegowana do zgromadzeń ustawodawczych we Wspólnotach Autonomicznych.

       

      2.3. Władza wykonawcza

      Władza wykonawcza należy do króla i rządu. Ze względu na swoją reprezentacyjną rolę, monarcha nie uczestniczy w procesie sprawowania władzy. Jego funkcja ogranicza się do mianowania premiera rządu i na jego wniosek pozostałych członków gabinetu – wicepremierów i ministrów. W kompetencjach rządu leży kierowanie polityką wewnętrzną, zagraniczną i obronną państwa oraz zarządzanie administracją cywilną i wojskową. W obecnej kadencji gabinet tworzy 13 ministrów: Spraw Zagranicznych i Współpracy; Gospodarki, Przemysłu i Konkurencyjności; Finansów i Służby Cywilnej; Energii, Turystyki i Cyfryzacji; Rozwoju (Infrastruktury); Rolnictwa, Rybołówstwa, Żywności i Ochrony Środowiska; Pracy i Ubezpieczeń Społecznych; Edukacji, Kultury i Sportu; Zdrowia, Usług Publicznych i Równouprawnienia; Spraw Wewnętrznych; Sprawiedliwości; Obrony oraz Prezydencji (Kancelaria Premiera) z Administracją Terytorialną. Dodatkowo w ramach rządu funkcjonuje 23-osobowa Rada Państwa (Consejo de Estado), będąca najwyższym organem konsultacyjnym. Rząd ponosi odpowiedzialność polityczną przed Kongresem Deputowanych, który może doprowadzić do ustąpienia rządu, wybierając nowego premiera.

       

      2.4. Struktura administracji gospodarczej

      Hiszpańska administracja gospodarcza jest w dużym stopniu zdecentralizowana z uwagi na szerokie kompetencje, jakie przyznaje hiszpańska Konstytucja z 1978 r. regionom - Wspólnotom Autonomicznym. Na szczeblu centralnym za tworzenie i prowadzenie polityki wobec poszczególnych obszarów gospodarki w skali krajowej odpowiedzialne są ministerstwa. Do najważniejszych z nich należą: Ministerstwo Gospodarki, Przemysłu i Konkurencyjności (www.mineco.gob.es), Ministerstwo Energii, Turystyki i Cyfryzacji (www.minetad.gob.es), Ministerstwo Rozwoju (www.fomento.gob.es), Ministerstwo Finansów i Służby Cywilnej (www.minhafp.gob.es), Ministerstwo Rolnictwa i Rybołówstwa, Żywności i Środowiska (www.mapama.gob.es).

      Obok resortów gospodarczych funkcjonuje szereg wyspecjalizowanych agencji rządowych i urzędów centralnych. Do istotniejszych należą: Urząd Podatkowy (Agencia Tributaria, www.aeat.es), Krajowy Urząd ds. Rynków i Konkurencji (Comisión Nacional de los Mercados y la Competencia, www.cnmc.es), Krajowy Urząd ds. Rynku Papierów Wartościowych (Comisión Nacional del Mercado de Valores, www.cmnv.es), ICEX Hiszpania Eksport i Inwestycje, agencja publiczna odpowiedzialna za promowanie internacjonalizacji hiszpańskich firm (ICEX España Exportación e Inversiones, www.icex.es).

      W strukturach władz regionalnych i lokalnych (we Wspólnotach Autonomicznych i prowincjach) znajdują się departamenty ekonomiczne i finansowe, zajmujące się rozwojem gospodarki lokalnej. Do ich kompetencji należy m.in. wspieranie rozwoju przedsiębiorczości, internacjonalizacji przedsiębiorstw, rozwoju wymiany handlowej i inwestycyjnej z zagranicą, modernizacja sektora produkcyjnego i ochrona konsumenta.

      Ponadto, w Hiszpanii działa szereg zrzeszeń i izb wspomagających rozwój biznesu. Należą do nich m.in. Hiszpańska Konfederacja Organizacji Przedsiębiorców (Confederación Española de Organizaciones Empresariales CEOE, www.ceoe.es), Hiszpańska Konfederacja Małych i Średnich Przedsiębiorstw (Confederación Española de la Pequeña y Mediana Empresa CEPYME, www.cepyme.es), Fundacja Kas Oszczędności (Fundación de Las Cajas de Ahorros, www.funcas.es) i Hiszpańska Izba Handlowa (Cámara de Comercio de España, www.camara.es) oraz szereg regionalnych i lokalnych izb gospodarczo-handlowych.

       

      2.5. Sądownictwo gospodarcze

      Sprawy z zakresu prawa gospodarczego są rozpatrywane przez sądy pierwszej instancji (Juzgado de Primera Instancia) lub wyspecjalizowane sądy gospodarcze (Los Juzgados de lo Mercantil), będące organami cywilnego porządku prawnego. Właściwość miejscowa tych sądów odpowiada terytorium prowincji. Dane teleadresowe sądów w poszczególnych prowincjach zamieszczone są na stronie hiszpańskiego Ministerstwa Sprawiedliwości www.mjusticia.es.

      Sądy gospodarcze funkcjonują w Hiszpanii od września 2004 r., wraz z wejściem w życie nowej ustawy upadłościowej. Rozpatrują one sprawy związane z upadłością (powództwa cywilne o charakterze majątkowym w odniesieniu do majątku upadłego dłużnika; powództwa socjalne, których przedmiotem jest wygaśnięcie, zmiana lub zawieszenie grupowe umów o pracę, w których pracodawca znajduje się w upadłości; egzekucje oraz środki zabezpieczające w stosunku do majątku oraz praw o charakterze majątkowym upadłego, powództwa zmierzające do wyegzekwowania odpowiedzialności cywilnej w stosunku do zarządzających spółką, audytorów i likwidatorów) oraz pozwy związane z nieuczciwą konkurencją, własnością intelektualną i reklamą, prawem o stowarzyszeniach pracowniczych oraz spółdzielczych, transportem krajowym i międzynarodowym, prawem morskim, ogólnymi warunkami umów oraz stosowaniem norm dotyczących arbitrażu w ww. sprawach. W postępowaniach o ogłoszenie oraz przeprowadzenie upadłości, właściwość należy do sądu gospodarczego właściwego dla miejsca, gdzie dłużnik prowadzi główną działalność. Jeżeli dłużnik posiada ponadto w Hiszpanii siedzibę i nie pokrywa się ona z miejscem prowadzenia głównych interesów, wówczas właściwy będzie również sąd gospodarczy właściwy dla miejsca zamieszkania, do wyboru przez wierzyciela składającego wniosek. Szczegółowe omówienie systemu prawnego w Hiszpanii w języku polskim znajduje się na stronie internetowej Unii Europejskiej:

       https://e-justice.europa.eu/content_member_state_law-6-es-pl.do

       

       

       

      Gospodarka


       

      3.1. Ogólna charakterystyka sytuacji gospodarczej

      W 2017 r. sytuacja ekonomiczna w Hiszpanii pozostała stabilna. Czwarty rok z rzędu gospodarka utrzymała dobre tempo wzrostu: 3,1% PKB (3,3% w 2016 r., wg danych Hiszpańskiego Instytutu Statystycznego), gł. w oparciu o eksport i popyt wewnętrzny, napędzany przez poprawiającą się sytuację na rynku pracy (stopa bezrobocia wyniosła 16,55% w IV kw.), a także korzystne warunki finansowania.

      W 2017 r. zmniejszył się wpływ czynników zewnętrznych stymulujących wzrost, m.in. zwiększyły się ceny ropy. Była to jedna z przyczyn wzrostu inflacji (do 3% na początku roku; następnie wzrost cen wyhamował, osiągając w grudniu 1,1%; łączna roczna inflacja wyniosła 2%).

      Motorami hiszpańskiej gospodarki w 2017 r. pozostały sektory eksportowy, turystyczny i motoryzacyjny. Wyraźnej poprawie uległa sytuacja w sektorze budowlanym, zwłaszcza na rynku mieszkaniowym.

      Ewolucja hiszpańskiego eksportu wyróżniła się pozytywnie na tle UE: w 2017 r. wzrósł o 8,9% r/r i osiągnął wartość 277,126 mld euro, historycznie najwyższą. Import zwiększył się o 10,5% r/r, do 301,87 mld euro (również wartość rekordowa).

      Kolejne rekordy biła turystyka. W 2017 r. Hiszpanię odwiedziło 82 mln zagranicznych turystów (wzrost 9% r/r), pozwalając Hiszpanii na wyprzedzenie USA w rankingu najbardziej popularnych rynków turystycznych i zajęcie drugiej pozycji, po Francji. Zwiększyły się również wydatki turystów do 87 mln euro (+12% r/r). Potwierdza to niezwykły rozwój hiszpańskiego sektora turystycznego w ostatnich latach.

      Pomimo generalnie dobrej kondycji hiszpańskiego sektora produkcyjnego (średnia wartość wskaźnika PMI w 2017 r. osiągnęła 54,7 p.), gorszą koniunkturę odnotowała branża motoryzacyjna: w ub.r. produkcja wyniosła 2,84 mln aut, o 1,5% mniej r/r. Jedną z przyczyn było ograniczenie eksportu (w 2017 r. za granicę sprzedano 2,43 mln samochodów, +0,1% r/r), także na rynek brytyjski, trzeci najważniejszy dla Hiszpanii (wg danych branżowego stowarzyszenia Anfac). Hiszpania należy do największych producentów samochodów w skali globalnej (w 2016 r. ósma pozycja, wg danych Międzynarodowej Organizacji Producentów Pojazdów Samochodowych, OICA).

      W 2017 r. nie udało się ograniczyć wysokiego poziomu długu publicznego: w III kw. wyniósł 98,7% PKB (1,136 bln euro). Według danych Ministerstwa Finansów i Służby Cywilnej, w 2017 r. deficyt budżetowy wyniósł 3,07% PKB (bez uwzględnienia pomocy dla sektora finansowego; 3,11% z uwzględnieniem tej pomocy). Hiszpania wypełniła tym samym cel redukcji deficytu, wyznaczony jej przez UE (3,1%).

      Po dwóch latach spadków, dobry wynik osiągnęła hiszpańska giełda: indeks IBEX wzrósł 7,4% w skali roku. Na koniec grudnia 2017 r. spread w Hiszpanii kształtował się na poziomie 114 p., a oprocentowanie 10-letnich obligacji wynosiło 1,57%.

       

      Główne wskaźniki makroekonomiczne

      PKB

      W 2017 r. hiszpańska gospodarka nieznacznie zmniejszyła dynamikę wzrostu: 3,1% (w 2016 r. 3,3%). Według Krajowego Instytutu Statystycznego, nominalna wartość PKB w 2016 r. wyniosła 1.118,5 mld euro.

      Na br. rząd przewiduje wzrost 2,7% PKB. Wyższe są prognozy instytucji międzynarodowych: w ocenie MFW wzrost wyniesie 2,4%, a według UE 2,6% PKB.

       

      Inflacja

      Na pocz. 2017 r. wzrost cen wyniósł 3%, w kolejnych miesiącach zmniejszył się, osiągając w grudniu 1,1%; łączna roczna inflacja kształtowała się na poziomie 2%.

       

      Deficyt i dług publiczny

      Według danych Ministerstwa Finansów i Służby Cywilnej, w 2017 r. deficyt budżetowy wyniósł 3,07% PKB (bez uwzględnienia pomocy dla sektora finansowego; 3,11% PKB z uwzględnieniem tej pomocy), w porównaniu z 4,29% PKB w 2016 r. i 5,23% PKB w 2015 r. Hiszpania wypełniła tym samym w 2017 r. cel redukcji deficytu, wyznaczony jej przez UE (3,1%).

      Cel deficytu budżetowego, wyznaczony Hiszpanii przez UE na 2018 rok, wynosi 2,2% PKB. Wypełnienie przez Hiszpanię celu w br. pozwoliłoby jej wyjść z Procedury Nadmiernego Deficytu.

      W III kw. 2017 r. dług publiczny osiągnął poziom 98,7% PKB (1,136 bln euro). Nie przekroczono psychologicznej granicy 100% PKB, jednak wysoki poziom zadłużenia pozostaje jednym z głównych wyzwań dla hiszpańskiego rządu.

       

      Rynek pracy

      Sytuacja na rynku pracy w  2017 r. uległa poprawie, ale wynik był słabszy niż zakładano. Powstało 490.300 nowych miejsc pracy r/r. Jednocześnie liczba os. bezrobotnych zmniejszyła się o 471.100. Stopa bezrobocia wyniosła 16,55% o 3,08% mniej niż w 2017 r. Głównym sektorem dynamizującym rynek pracy były usługi, gdzie liczba zatrudnionych w ciągu roku wzrosła o 289,8 tys. os. Tym samym branża odbudowała swoją kondycję przedkryzysową. Wyniki sektora były w dużej mierze zasługą branży turystycznej (82 mln turystów w 2017 r.). Dobra była również sytuacja w sektorze przemysłowym i budowlanym. Ze względu na wzrost popytu zagranicznego i dynamiczny rozwój krajowego rynku mieszkaniowego zatrudnienie w tych sektorach powinno rosnąć. Tworzenie nowych miejsc pracy wyniosło 2,6% i było niższe od prognozowanego na poziomie 3%.

       

      Zatrudnienie

      Liczba os. zatrudnionych uległa redukcji o 50,9 tys. os. i wyniosła 18.998.400 os. Spadek zatrudnienia miał miejsce jedynie w przypadku mężczyzn (-81,3 tys.), podczas gdy zatrudnienie wśród kobiet wzrosło o 30,4 tys. Wg narodowości, zatrudnienie zmniejszyło się wśród Hiszpanów o 65,5 tys., rosnąc w grupie obcokrajowców o 14,7 tys. Spadek zatrudnienia miał miejsce przede wszystkim w grupie os. w wieku 20-24 lata (-69,8 tys.). Wskaźnik zatrudnienia (procent os. pracujących w stosunku do liczby os. aktywnych zawodowo, tj. powyżej 16-ego roku życia)  usytuował się na poziomie 49,07%.

      Wg sektorów rolnictwo i przemysł zwiększyło zatrudnienie o odpowiednio 43,7 tys. os. i 40,7 tys. os., natomiast sektor usługowy i budowlany zredukowały zatrudnienie o 124,3 tys. oraz 10,9 tys. os.

      Spadek zatrudnienia miał miejsce wyłącznie w przypadku pracowników zatrudnionych w pełnym wymiarze godzin (-130,4 tys.), przy jednoczesnym wzroście etatów w niepełnym wymiarze godzin (+79,6 tys.). Osoby zatrudnione w niepełnym wymiarze godzin stanowią 14,77% zatrudnionych.

      Liczba os. zatrudnionych na umowach o pracę wzrosła o 15,9 tys. Zawarto 118.800 umów stałych, natomiast zakończono 102.900 umów na czas określony. Tzw. wskaźnik niestabilności[1] wynosi 26,71%.

      Liczba os. prowadzących własną działalność gospodarczą zmniejszyła się o 66,3 tys.

      Zatrudnienie w sektorze prywatnym spadło o 63,5 tys. os. i wynosi 15.923.600 os., natomiast w sektorze państwowym wzrosło o 12,7 tys. do 3.074.700 os.

      W ciągu ostatnich 12 miesięcy zatrudnienie wzrosło o 490,3 tys. os.

       

      Bezrobocie

      Liczba osób bezrobotnych zwiększyła się o 34,9 tys. os. Całkowita liczba os. pozostających bez zatrudnienia wynosi 3.766.700. Stopa bezrobocia wzrosła o 0,17% do 16,55%,  i wynosi 18,35% wśród kobiet (liczba kobiet bezrobotnych to 1.946.100) i 14,97% wśród mężczyzn (liczba mężczyzn bezrobotnych to 1.820.600).

      Wg grup wiekowych spadek bezrobocia zarejestrowano wśród os. poniżej 25 roku życia (-20,9 tys.), natomiast liczba bezrobotnych wzrosła w przedziale wiekowym 25-54 (+47,2 tys.) oraz wśród os. powyżej 55 roku życia (+8,7 tys.).

      Bezrobocie wzrosło gł. wśród obcokrajowców (+35.300). Tym samym stopa bezrobocia wśród obcokrajowców wynosi 23,57%, wobec 15,57% stopy bezrobocia pośród os. narodowości hiszpańskiej.

      Bezrobocie spadło wśród os. poszukujących pierwszej pracy (-25,9 tys.)

      W ujęciu sektorowym rozkład bezrobocia przedstawiał się następująco:

      IV kw. 2017

      Rolnictwo (-36,2 tys. os.)

      Przemysł (+18,3 tys. os.)

      Budownictwo (+7,8 tys. os.)

      Usługi (+71,8 tys. os.)

       

       

       

       

      W okresie ostatnich 12 miesięcy bezrobocie zmalało o 11,12%, tj. o 471,1 tys. os.

       

      Populacja aktywna zawodowo

      Zarejestrowano spadek populacji aktywnej zawodowo o 15,9 tys. os. Całkowita liczba os. aktywnych zawodowo wynosi 22.765.000 os.

      Wskaźnik aktywności zawodowej wynosi 58,80% (57,23% wśród Hiszpanów i 73,19% wśród obcokrajowców). Różnica wskaźnika aktywności zawodowej wśród obywateli hiszpańskich i zagranicznych wynika przede wszystkim z różnej struktury wiekowej i zarobkowego charakteru imigracji na rynek hiszpański.

       

      Gospodarstwa domowe

      Liczba gosp. domowych (GD) wyniosła 18.529.700 z czego 4.727.900 to gospodarstwa jednoosobowe. Liczba GD, w których wszyscy członkowie są bezrobotni, zwiększyła się o 16,7 tys. do 1,215,5 mln. Liczba GD, których wszyscy członkowie mają zatrudnienie, spadła o 20,3 tys. do 10.215.000 os., z czego 1.886.100 to gospodarstwa jednoosobowe.

       

      Regiony

      Największy spadek bezrobocia zarejestrowano w Andaluzji (-45 tys. os.), Walencji (-17,2 tys. os.) i Kraju Basków (-10 tys. os.). Skok bezrobocia miał miejsce gł. w Madrycie (+51,8 tys. os), Kastylii La Mancha (+15,5 tys. os.) oraz na Balearach (+15,4 tys. os.)

       

      Handel zagraniczny

      Eksport: Hiszpania poprawiła wynik z 2016 r. i osiągnęła kolejny rekord w eksporcie. Całkowita sprzedaż produktów i usług za granicę w 2017 r. wyniosła 277,126 mld euro (+8,9% r/r). Kluczowy dla Hiszpanii obszar rynków eksportowych stanowią państwa członkowskie UE  (65,7% całego eksportu), zwłaszcza dojrzałe gospodarki strefy euro (51,6%). Korzystne uwarunkowania koniunkturalne na tych rynkach zdecydowały o wzroście hiszpańskiego eksportu o 8%. Gł. odbiorcami hiszpańskich produktów były: Francja (15% całości eksportu do UE; +8,1% r/r), Niemcy (11,3% całości eksportu do UE; +7,7% r/r), Włochy (8% całości eksportu do UE; +9,6% r/r) oraz Portugalia (7,2% całości eksportu do UE; +9,1% r/r). Export do Wielkiej Brytanii, stanowiący 6,8% sprzedaży hiszpańskich produktów za granicę, spadł o 1,1%.

      Eksport rósł w przypadku wszystkich pozaeuropejskich kierunków eksportowych: Ameryki Łacińskiej (+12,7% r/r), Ameryki Północnej (+10% r/r), Afryki (+8,5% r/r) i Azji (+7,8% r/r)

       

      Wzrost eksportu wg sektorów:

      produkty energetyczne +47,2% r/r (7,1% udziału w eksporcie)

      produkty odzieżowe +9,7% r/r (10,2 % udziału eksporcie)

      środki produkcji +9,2% r/r  (stanowią 20,3% wszystkich towarów sprzedawanych za granicę)

      samochody +0,1 r/r (stanowią 16,3% eksportowanych produktów)

      żywność, napoje, tytoń +6,3% r/r (16,5% udziału w eksporcie)

      produkty chemiczne +7,8% r/r (14% udziału w eksporcie)

       

      Import: Wartość importu w 2017 r. wyniosła 301,870 mld euro (+10,5% r/r). Najwięcej produktów Hiszpania importuje z UE (55%). Zakup towarów z państw członkowskich UE zwiększył się o 6,4% r/r. Głównymi dostawcami Hiszpanii pozostały Niemcy (12,9% udziału w imporcie) i Francja (11% udziału w imporcie) ze wzrostami na poziomie 5,6% r/r i 9,7% r/r. Import z pozostałych krajów europejskich (Norwegia, Rosja, Szwajcaria, Turcja) wzrósł o 14% r/r.

       

      Wzrost importu wg sektorów:

      Produkty energetyczne +34,6% r/r  (13,4% udziału w imporcie)

      Surowce +23% r/r (3,6% udziału w imporcie)

      Surowce i półprodukty nie chemiczne +14,6% r/r (7,1% udziału w imporcie)

      Środki produkcji +7,8% r/r  (21,5% udziału w imporcie)

      Żywność, napoje, tytoń +7,6% r/r (11,5% udziału w imporcie)

      Samochody +4,8% r/r (stanowią 12,9% udziału)

       

      Bilans handlowy: -24,744 mld euro.

       

      Polska: Wymiana handlowa Hiszpania-Polska rozwijała się dynamicznie. Polska jest 8 partnerem handlowym Hiszpanii w UE, zarówno w rankingu rynków eksportowych (2% całego eksportu do UE), jak importowych (1,7% całego importu z UE), przy czym import polskich produktów do Hiszpanii stale rośnie. W 2017 r. eksport hiszpański do Polski wyniósł 5,5 mld euro (+13% r/r), natomiast import osiągnął wartość 5,2 mld euro (+3,8% r/r). Bilans obrotów handlowych wyniósł 248 mln euro.

       

      Inwestycje

      Inwestycje zagraniczne w Hiszpanii w 2017 r. osiągnęły wartość 36.122 mln euro (+0,7% r/r). Inwestycje zagraniczne netto wyniosły 24.545 mln euro (-12,3% r/r). Biorąc pod uwagę okres ostatnich 5 lat wartość inwestycji zagranicznych brutto zwiększyła się o 25,6%, a inwestycji netto o 18,7%. Wartość inwestycji produkcyjnych brutto (no ETVE[1]) zmalała do 23.758 mln euro (-7,2% r/r), a netto do 12.323 mln euro (-36% r/r). Spadek  inwestycji produkcyjnych netto jest rezultatem procesu dezinwestycji (+80% r/r). Za tak dużym wzrostem dezinwestycji stoi głównie jedna transakcja sprzedaży części udziałów w przedsiębiorstwie przez inwestora zagranicznego firmie hiszpańskiej, która odnosząc się jedynie do sprzedaży akcji nie ma wpływu na ograniczenie działalności biznesowej, a w związku z tym na gospodarkę. Inwestycje kapitału zagranicznego w tworzenie nowych firm lub zwiększenie nakładów kapitałowych w ramach działających przedsiębiorstw, które przekładają się na zatrudnienie, stanowią 78,7% inwestycji produkcyjnych brutto i zwiększyły się o 52% r/r. Pozostałe 21,3% odpowiada zakupowi firm już istniejących (-62% r/r).

       

      Kraje, które ulokowały w Hiszpanii kapitał o największej wartości to: Luksemburg (20,9% kapitału zagranicznego ogółem), Niemcy (13,6%), Wielka Brytania (13,1%), USA (10,7%) oraz Francja (9,7%). Łącznie kraje te zainwestowały 68% kapitału zagranicznego ogółem. USA spadło z pierwszej pozycji wg wielkości inwestycji na czwartą. Natomiast krajem o największym wzroście inwestycji była Szwajcaria (+348% r/r), w rezultacie jednej operacji.

      W podziale regionalnym, kraje OECD, które odpowiadają za 93,1% inwestycji do Hiszpanii, zarejestrowały spadek o 5,3% r/r. Spadły również inwestycje pochodzące z krajów Ameryki Łacińskiej (-66,7%), Ameryki Północnej (-52,8%) oraz Azji i Oceanii (-76,8%). Inwestycje z UE, stanowiące 70,2% wszystkich inwestycji, zwiększyły się o 18,7% r/r. Zarejestrowano również silny wzrost inwestycji z Afryki o 344,8%.

      W podziale sektorowym inwestycje zagraniczne ulokowane zostały gł. w sektorze nieruchomości (13,2% ogólnej liczby inwestycji), dostaw energii elektrycznej i gazu (10,3%), usług finansowych (7%), telekomunikacji (6,7%) oraz handlu hurtowego (6,4%).

      Inwestorzy lokowali kapitał w następujących regionach Hiszpanii: Wspólnocie Madrytu - 1.521 mln euro (61% wszystkich inwestycji i wzrost o 24,7% r/r); Katalonii - 3 mld euro (13% ogółu inwestycji i spadek o 39,8% r/r) oraz Kraju Basków - 2.616 mln euro (11% wszystkich inwestycji i wzrost o 70,8% r/r).

       

      Inwestycje zagraniczne ES

      W 2017 r. inwestycje zagraniczne Hiszpanii wyniosły 30.736 mln (-42% r/r), z czego inwestycje netto wyniosły -2.606 mln euro (-106,5% r/r). Inwestycje produkcyjne brutto oszacowano na 19.761 mln euro (-47% r/r), a netto ma 9.856 mln euro (-137,8% r/r). Spadek inwestycji netto jest rezultatem jednej transakcji z przejęciem firmy zagranicznej przez przedsiębiorstwo hiszpańskie i w związku z tym z zamknięciem pewnych inwestycji. Głównym kierunkiem hiszpańskich inwestycji produkcyjnych brutto były USA (14,2% ogóły inwestycji), Francja (14%) oraz Meksyk (8,7%).

       

      3.2. Tabela głównych wskaźników makroekonomicznych

      Wyszczególnienie

      2012

      2013

      2014

      2015

      2016

      2017

      PKB wartość globalna (w mld euro, wg cen bieżących)

      1.039,8

      1.025,6

      1.037,8

       

      1.079,9

      1.118,5

      b.d.

      PKB per capita (w tys. euro)

      22,77

      22,27

      22,78

      23,29

      23,97

      b.d.

      Tempo wzrostu PKB w %

      -2,9

      -1,7

      1,4

      3,4

      3,3

      3,1

      Relacja nadwyżki/deficytu finansów publicznych do PKB w % (bez uwzględnienia pomocy dla sektora finansowego)

      -6,79

      -6,67

      -5,84

       

      -5,23

      -4,29

      -3,07

      Relacja całkowitego długu publicznego do PKB w %

      85,7

      95,5

      100,4

      99,4

      99

      98,7 ( w III kw. 2017 r.)

      Stopa inflacji (indeks cen konsumpcyjnych CPI) w %

      2,4

      1,4

      -0,2

      -0,5

      -0,2

      2

      Stopa bezrobocia w %

      24,79

      26,09

      24,44

      22,06

      19,63

      17,22

      Wartość obrotów handlu zagranicznego (w mln euro)

      484.060,1

      488.160,7

      506.138,4

      524.566,7

      530.171,8

      578.995,7

      Wartość eksportu (w mln euro)

      226.114,5

      235.814

      240.581,8

      249.794,4

      256.393,3

      277.125,7

      Wartość importu (w mln euro)

      257.945,6

      252.346,7

      265.556,6

      274.772,3

      273.778,5

      301 870

      Wartość rocznego napływu zagranicznych inwestycji produkcyjnych (w mln euro)

      14.719,3

      17.275,6

      20.326,5

      24.282

      24.436,2

      16.417,2

      (w okresie I-IX 2017 r.)

      Wartość rocznych hiszpańskich inwestycji produkcyjnych za granicą (w mln euro)

      17.814,2

      25.851,2

      31.625,9

      31.601,8

      33.811,9

      15.280,2

      (w okresie I-IX 2017 r.)

      Źródła: Krajowy Instytut Statystyczny (PKB; bezrobocie; inflacja); hiszpańskie Ministerstwo Gospodarki, Przemysłu i Konkurencyjności (handel; inwestycje); Ministerstwo Finansów i Administracji Publicznej (deficyt budżetowy); Bank Hiszpanii (dług publiczny).

      (Ostatnia aktualizacja: 28.03.2018)

       

      3.3. Główne sektory gospodarki

      W 2016 r. wkład poszczególnych sektorów w PKB był następujący: usługi 66,9%; przemysł 16,2%; budownictwo 5,09%; rolnictwo, hodowla, rybołówstwo 2,5% (podatki netto 9,2%).

       

      Sektor budowlany

      W 2017 r. wyraźnej poprawie uległa sytuacja w branży budowlanej (zwłaszcza na rynku mieszkaniowym), jednej z najbardziej dotkniętych przez kryzys w Hiszpanii.

      W IV kw. 2017 r. liczba zatrudnionych w budownictwie wynosiła 1.143,7 tys. osób, czyli o 64,4 tys. więcej w porównaniu z IV kw. w 2016 r. Oznacza to, że liczba zatrudnionych w sektorze zwiększyła się o ok. 5,96% r/r.

      Ożywienie sytuacji gospodarczej w Hiszpanii, niosące poprawę zatrudnienia oraz warunków finansowania, przełożyło się, obok innych czynników, na wzrost liczby transakcji kupna-sprzedaży nieruchomości. Wg wstępnych danych Krajowego Instytutu Statystycznego, liczba transakcji sprzedaży dot. nieruchomości mieszkalnych wzrosła w 2017 r. o 14,6% (łącznie 464.423 operacje). Liczba transakcji na rynku pierwotnym wzrosła o 10,8% i na rynku wtórnym o 15,4% r/r. Wzrosty dotyczyły wszystkich hiszpańskich wspólnot autonomicznych, największe odnotowano w Kastylii-La Mancha (24,7%), Wspólnocie Madrytu (18,9%) i Wspólnocie Walencji (18,1%).

      Według danych Rady Generalnej Notariatu (za III kw. 2017 r.) średnia cena m2 w Hiszpanii osiągnęła 1.369 euro – wzrost o 6,5%. Liczba hipotek zwiększyła się o 4,8%, a średnia wysokość hipoteki wynosiła 171.893 euro.

      Pomimo pozytywnych sygnałów ożywienia na rynku nieruchomości, część ekspertów (m.in. OECD) ocenia, że trudna sytuacja w branży nieruchomości utrzyma się przez kilka lat, w sytuacji wciąż wysokiego bezrobocia, procesu oddłużania hiszpańskiego społeczeństwa i dużej podaży na rynku nieruchomości.

      W związku z negatywnymi efektami kryzysu na rynku budowlanym, rządowym celem w długim okresie jest zmniejszenie udziału sektora budowlanego (zwłaszcza mieszkaniowego) w tworzeniu PKB.

       

      Sektor finansowy

      Po decyzji Unii Europejskiej o udzieleniu pomocy dla hiszpańskich banków w 2012 r., krajowy sektor finansowy przeszedł znaczną transformację, zgodnie z zaleceniami Komisji Europejskiej zawartymi w Memorandum of Understanding (MoU), określającym warunki pomocy i plan reform sektora. Program wsparcia dla hiszpańskiego sektora finansowego został oficjalnie zakończony w styczniu 2014 r. W raporcie podsumowującym Komisja Europejska pozytywnie oceniła realizację programu. W jej ocenie, wskaźniki pokazują poprawę w zakresie wypłacalności i rentowności hiszpańskich jednostek finansowych, a także kosztów ich finansowania. Zgodnie z opinią tej instytucji, rząd hiszpański szybko i skutecznie wdrożył działania naprawcze przewidziane w MoU, co pozwoliło na przywrócenie zaufania do gospodarki i sektora bankowego. Hiszpania rozpoczęła wcześniejszą spłatę uzyskanej z Unii Europejskiej pomocy dla banków (do lutego 2018 r. spłaciła 11,612 z 41,3 mld euro).

      Po zakończeniu programu pomocowego Komisja Europejska i Europejski Bank Centralny kontynuują nadzór nad hiszpańskim sektorem bankowym i nad hiszpańską gospodarką. W 2017 r. miały miejsce dwie misje nadzorcze z udziałem przedstawicieli tych dwóch instytucji. W konkluzjach podsumowujących misję z października 2017 r. odnotowano silny i zrównoważony wzrost gospodarczy w Hiszpanii, który jednostki finansowe wspierają poprzez udzielanie nowych kredytów.

      EBC i KE wskazały, że banki swobodnie wypełniają wymagania kapitałowe. Jakość aktywów w sektorze finansowym poprawia się, a wolumen i odsetek toksycznych kredytów (non-performing loans) w dalszym ciągu się zmniejsza. Nieliczne już jednostki utrzymują znaczny poziom problematycznych aktywów. Implementacja planów restrukturyzacji hiszpańskich jednostek finansowych, które otrzymały pomoc publiczną, jest na ukończeniu. Hiszpański sektor bankowy umocnił się po rozwiązaniu Banco Popular w czerwcu 2017 r. (został przejęty przez Banco Santander), bez strat dla podatników i klientów posiadających depozyty w banku. Przygotowania do fuzji Bankii i Banco Mare Nostrum (oba banki z kapitałem w większości publicznym) są zaawansowane.

       

      Sektor motoryzacyjny

      W 2017 r. hiszpańska branża motoryzacyjna odnotowała nieznacznie gorszą koniunkturę: produkcja wyniosła 2,84 mln aut, o 1,5% mniej r/r. Jedną z przyczyn było ograniczenie eksportu (w 2017 r. za granicę sprzedano 2,43 mln samochodów, +0,1% r/r), także na rynek brytyjski, trzeci najważniejszy dla Hiszpanii (wg danych branżowego stowarzyszenia Anfac). Hiszpania należy do największych producentów samochodów w skali globalnej (w 2016 r. 8. pozycja, wg danych Międzynarodowej Organizacji Producentów Pojazdów Samochodowych, OICA).

      W ostatnich latach, dzięki poprawie konkurencyjności w hiszpańskiej gospodarki (reforma rynku pracy pozwoliła na wzrost konkurencyjności hiszpańskich zakładów m.in. w wyniku obniżenia kosztów pracy), koncerny takie, jak Ford, Iveco, PSA Peugeot-Citroen, postanowiły zwiększyć zatrudnienie i produkcję w swoich zakładach w Hiszpanii. Wsparcie branży samochodowej jest jednym z elementów, przyjętego w  2014 r., rządowego planu dot. wzmocnienia hiszpańskiego sektora przemysłowego. Sektor motoryzacyjny był silnie wspierany przez rząd: w latach 2012-2015 zrealizowano osiem edycji tzw. planów PIVE (Programa de Incentivos al Vehículo Eficiente; polegały one na dopłatach do zakupu nowego auta przy oddaniu starego; celem planu było ułatwienie wymiany samochodów na bardziej energooszczędne i przyjazne środowisku).

      Ponadto rząd Hiszpanii realizuje specjalną „Strategię wsparcia pojazdów na energie alternatywne” na lata 2014-2020. W jej ramach uruchomiono programy zachęt do kupna pojazdów na energie alternatywne, w tym elektrycznych. W latach 2013-2017 zrealizowano kilka takich programów: cztery edycje programu PIMA Aire (w ramach których wspierano wymianę pojazdów handlowych na modele bardziej wydajne i emitujące mniej zanieczyszczeń; wspierany był także zakup pojazdów gazowych i elektrycznych) oraz dwie edycje planu MOVEA (w 2016 r. z budżetem 16,6 mln euro; w 2017 r. 14,26 mln euro) obejmującego subwencje na zakup pojazdów na energie alternatywne oraz na tworzenie punktów ładowania pojazdów elektrycznych.

      Najnowszym programem wdrożonym przez hiszpański rząd był plan MOVALT Vehículos (w 2017 r., budżet 20 mln euro). Obejmował on subwencje na zakup pojazdów: elektrycznych (BEV, REEV, PHEV); zasilanych LPG (Liquefied Petroleum Gas)/Autogazem; CNG (Compressed Natural Gas) i LNG (Liquefied Natural Gas); napędzanych ogniwami paliwowymi, a także motocykli elektrycznych. Plan MOVALT Vehículos przyczynił się do znacznego zwiększenia liczby pojazdów elektrycznych zarejestrowanych w Hiszpanii w 2017 r.: 8.645 sztuk (dotyczy pojazdów typu BEV; E-REV; PHEV), co oznacza wzrost o 82% r/r. Rezultat ten potwierdza widoczną w ostatnich latach tendencję stopniowego zwiększania liczby rejestracji nowych pojazdów elektrycznych w Hiszpanii.

      W br. rząd uruchomił z kolei plan MOVALT Infraestructura (budżet 15 mln euro) obejmujący subwencje na tworzenie systemów ładowania baterii pojazdów elektrycznych.

       

      Sektor turystyczny

      Turystyka od lat pozostaje gł. motorem gospodarki Hiszpanii. Udział sektora w PKB wynosi 11,2%, a liczba os. zatrudnionych szacowana jest na 2,5 mln os. Hiszpania znajduje się w czołówce światowych liderów pod względem turystyki przyjazdowej, przeskakując - dzięki wynikom za 2017 r. - z trzeciego na drugie po Francji miejsce w światowym rankingu najpopularniejszych destynacji turystycznych i wyprzedzając tym samym USA. Rozkład turystów wg regionów wskazuje na niesłabnące powodzenie hiszpańskiego modelu „słońce i plaża”. Największą popularnością cieszy się region Katalonii, który utrzymał pozycję lidera pomimo politycznego napięcia wywołanego procesem niepodległościowym i mimo wyraźnego spadku liczby odwiedzających w IV kw. Na wyniki sektora turystycznego ma wpływ przede wszystkim stan bezpieczeństwa w Hiszpanii w porównaniu do innych państw regionu. Rynek hiszpańskich usług turystycznych jest również konkurencyjny cenowo. Dynamiczny rozwój sektora i obiecujące prognozy na kolejne lata pozytywnie przekładają się na zwiększenie inwestycji branżowych, głównie w sektorze hotelowym i restauracyjnym. Niemniej należy spodziewać się pogłębienia istniejących już negatywnych implikacji środowiskowych związanych z przeciążeniem dostępnej infrastruktury. Wyzwaniem dla rządu jest stworzenie modelu zrównoważonego rozwoju branży i wzmocnienie innych od „słońca i plaży” form turystyki wypoczynkowej.

      W 2017 r. branża turystyczna pobiła kolejny rekord osiągając liczbę 82 mln turystów zagranicznych, tj. wzrost o 9% r/r. Wynik ten plasuje Hiszpanię na drugiej po Francji pozycji w rankingu najatrakcyjniejszych rynków turystycznych na świecie i pozwala na wyprzedzenie po raz pierwszy USA. Wydatki turystów wyniosły 87 mld euro, co oznacza wzrost o 12% w porównaniu z rokiem ubiegłym. Średnie wydatki na turystę wyniosły 1.061 euro (+3,1% r/r). Największym beneficjentem wpływów z tego tytułu była Katalonia, koncentrując 22% wszystkich wydatków, a następnie Wyspy Kanaryjskie (18,5% wydatków) i Baleary (17,6% wszystkich wpływów). Turyści z Wielkiej Brytanii wydali 16,6 mld euro, z Niemiec 11,7 mld euro, a z Francji 6,7 mld euro. Wśród najważniejszych rynków emisji turystycznej znajduje się Wielka Brytania z 18 mln turystów (+7% r/r), Niemcy 11,4 mln turystów (+6% r/r) i Francja z 10,7 mln turystów (+0,4% r/r)[1]. Turyści zagraniczni tradycyjnie najchętniej odwiedzali region Katalonii (18,2 mln os. i wzrost o 6% r/r), Baleary (13,6 mln os., wzrost o 6% r/r), Wyspy Kanaryjskie (12,9 mln os., wzrost o 8% r/r) oraz Andaluzję (11 mln os., wzrost o 9,2% r/r).

       

      Sektor energetyczny

      Priorytetem w sektorze energetycznym pozostaje kwestia budowy interkonektorów elektrycznych i gazowych, których powstanie zakończyłoby energetyczną izolację Półwyspu Iberyjskiego. Madryt stale przypomina, że podczas Rady Europejskiej w Barcelonie w 2002 r. ustanowiono cel 10% transgranicznych zdolności przesyłowych przez państwa członkowskie w zakresie interkonektorów oraz dostępu do przynajmniej  dwóch źródeł energii. Obecnie Hiszpania wypełnia ten cel w zaledwie nieco ponad 7%.

      W Hiszpanii działa 7 gazoportów, najwięcej w Europie. Ich moc nie jest w pełni wykorzystywana, co jest istotne zwłaszcza w kontekście importu LNG z USA.

      W 2013 r. weszła w życie kontrowersyjna reforma energetyczna nakładająca 7 rodzajów nowych podatków na producentów energii. Najbardziej uderzyła ona w sektor energii odnawialnych, powszechnie uważany za przeinwestowany. Wiele zagranicznych koncernów, dla których inwestycje w Hiszpanii stały się nieopłacalne, wniosła o odszkodowania, skarżąc hiszpańskie państwo przed międzynarodowym arbitrażem. Do tej pory ICSID nałożyło na Hiszpanię karę w wys. 128 mln euro, na rozpatrzenie czeka jeszcze 26 podobnych spraw, a żądania poszkodowanych firm tytułem zadośćuczynienia sięgają 4 mld euro.

      Wg ostatnich prognoz Hiszpania wypełni cele UE w zakresie energii. W 2016 r. (na razie brak danych za 2017 r.) udział OZE w całkowitym zużyciu energii  wyniósł 15,9 %. Podobna sytuacja ma miejsce w przypadku wskaźników efektywności energetycznej.

      Od wielu miesięcy trwa debata na temat przyszłości hiszpańskiej energetyki jądrowej, po tym, jak w sierpniu 2017 r., Ministerstwo Energii, Cyfryzacji i Turystyki podjęło ostateczną decyzję o nieprzedłużaniu funkcjonowania elektrowni jądrowej w Garońa. Energia jądrowa zajmuje pierwsze miejsce w miksie energetycznym, a zamknięcie wszystkich elektrowni jądrowych oznaczałoby 25% podwyżkę cen prądu. W ciągu najbliższej dekady pozostałych pięć czynnych elektrowni skończy 40 lat i będzie się musiało ubiegać o zgodę na przedłużenie funkcjonowania.

      Problemem Hiszpanii nadal pozostaje zjawisko tzw. „ubóstwa energetycznego”. Obecnie z 25% procentowych dopłat do energii korzysta ponad 2,4 mln gospodarstw domowych.  Zgodnie z nową ustawą ze stycznia 2017 r. kosztami bonifikaty jest obarczany cały sektor energetyczny, a nie, jak dotychczas, tylko największe koncerny.

       

      3.4. Uczestnictwo w wielostronnych organizacjach i porozumieniach o charakterze ekonomicznym

      Hiszpania należy do krajów-założycieli OECD (1960 r.) i wykazuje znaczne zaangażowanie w prace tej organizacji. Do tego celu powołała Stałe Przedstawicielstwo przy OECD w Paryżu. Hiszpania jest członkiem Światowej Organizacji Handlu (WTO). Ponadto silnie wspiera rozwój współpracy gospodarczej w ramach Wspólnoty Iberoamerykańskiej, a także stosunków pomiędzy UE a krajami Mercosur, Wspólnotą Andyjską, Chile i Meksykiem. Hiszpania tradycyjnie mocno angażowała się w udzielanie pomocy rozwojowej krajom Afryki, jednak kryzys gospodarczy wymusił drastyczne oszczędności w tym zakresie. Hiszpania posiada istotne interesy gospodarcze w krajach Magrebu, zarówno w kontaktach dwustronnych (m.in. import gazu z Algierii), jak i wielostronnych (np. zaangażowanie w projekt Śródziemnomorskiego Planu Solarnego).

      Obecnie Hiszpania intensyfikuje międzynarodowe kontakty gospodarcze. Uwaga Madrytu koncentruje się na wzmocnieniu współpracy instytucjonalnej oraz na poziomie przedsiębiorstw (w ramach strategii internacjonalizacji firm) z USA oraz z krajami BRICS, zwłaszcza z Chinami (Hiszpania dołączyła do Azjatyckiego Banku Inwestycji Infrastrukturalnych). Hiszpania ponownie zwiększa swe zainteresowanie kontynentem Ameryki Łacińskiej i Afryką Północną.

       

      3.5. Relacje gospodarcze z UE

      Hiszpania funkcjonuje w ramach jednolitego rynku UE i państwa członkowskie tego obszaru, już tradycyjnie, należą do jej głównych partnerów handlowych. Do UE jest kierowane 66,3% eksportu Hiszpanii, a 57% hiszpańskiego importu pochodzi z UE. Dominującą pozycję w wymianie handlowej Hiszpania-Unia Europejska zajmują: Francja (15,1% eksportu; 11% importu), Niemcy (11,3%; 13,5%), Portugalia (7,1%; 3,9%) oraz Włochy (8%; 6,6%). Wymiana handlowa z Polską rozwija się dynamicznie, głównie po stronie importu, który w ostatnich latach zwiększył swój udział z 1,6% do 1,8%. Eksport pozostaje bez zmian i nie przekracza 2% całego eksportu Hiszpanii. Prężnie rozwija się współpraca handlowa z Azją (9,4% eksportu i 19,5% importu) i Ameryką Łacińską (eksport 5,3%; import 5%).

      Do głównych towarów eksportowych Hiszpanii należą: środki produkcji, w tym maszyny przemysłowe i materiał transportowy, produkty chemiczne oraz żywność. W strukturze produktów importowanych najważniejsze miejsce zajmują produkty energetyczne, środki produkcji oraz produkty chemiczne.

       

       

      [1] Odsetek os. zatrudnionych na innym typie umów niż stały.

      [1]  ETVE-Entities Holding Foreign Securities, celem tych inwestycji są korzyści w sferze podatkowej; inwestycje tego rodzaju nie mają wpływu na wzrost PKB, ani na zatrudnienie.

      [1] Dane za okres styczeń-listopad 2017 r.

       

      Dwustronna współpraca gospodarcza


       

      4.1. Gospodarcze umowy dwustronne

      Stosunki gospodarcze między Polską i Hiszpanią wpisują się w ramy regulacji unijnych,
      głównie traktatu akcesyjnego, jaki Polska podpisała ze Wspólnotami Europejskimi i ich Państwami Członkowskimi w dn. 16 kwietnia 2003 r. w Atenach.

      Dwustronne umowy gospodarcze to przede wszystkim:

      ·         Umowa między Rządem PRL a Rządem Królestwa Hiszpanii o unikaniu podwójnego opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i majątku, podpisana 15 listopada 1979 r. (weszła w życie 6 maja 1982 r.),

      ·         Umowa między Rządem PRL a Rządem Królestwa Hiszpanii o współpracy gospodarczej i przemysłowej, podpisana 13 grudnia 1984 r. (weszła w życie 27 maja 1985 r.),

      ·         Umowa między Rządem RP a Rządem Królestwa Hiszpanii w sprawie wzajemnego popierania i ochrony inwestycji, podpisana 30 lipca 1992 r. (weszła w życie 1 maja 1993 r.),

      ·         Umowa między Rządem RP a Rządem Królestwa Hiszpanii w sprawie zasad i warunków wzajemnego przepływu pracowników między obu Państwami, podpisana 21 maja 2002 r. (weszła w życie 13 lutego 2004 r.).

       

       4.2. Handel zagraniczny

      Polsko-hiszpańska współpraca gospodarcza odbywa się w warunkach jednolitego rynku UE, przy swobodzie przepływu towarów i usług, kapitału oraz osób.

      W 2017 r. wymiana handlowa polsko-hiszpańska rozwijała się dynamicznie. Polska jest 8 partnerem handlowym Hiszpanii w UE, zarówno w rankingu rynków eksportowych (2% całego eksportu do UE), jak importowych (1,7% całego importu z UE), przy czym import polskich produktów do Hiszpanii stale rośnie. W 2017 r. eksport hiszpański do Polski wyniósł 5,4 mld euro (+13,1% r/r), import był niższy i osiągnął wartość 5,2 mld euro (+3,8% r/r). Saldo obrotów handlowych było dodatnie dla hiszpańskiego partnera i wyniosło 248 mln.

       

      Wymiana handlowa polsko-hiszpańska w latach 2009 - 2017 (w mln euro)

       

      2009

      2010

      2011

      2012

      2013

      2014

      2015

      2016

      2017

      Obroty handlowe

      4. 979

      5. 911

      6. 265

      6. 021

      6. 684

      7. 839

      9.293

      9.859

      10.683

      Import

      2. 406

      2. 713

      2. 993

      3. 165

      3. 279

      3. 914

      4. 791

      4.832

      5.218

      Eksport

      2.573

      3. 198

      3. 272

      2. 855

      3. 404

      3. 925

      4. 502

      5.027

      5.466

      Saldo

      167,5

      485,2

      279,1

      -309,6

      125,09

      10,8

      288

      195

      248

      Źródło: Hiszpańskie Ministerstwo Gospodarki, Przemysłu i Konkurencyjności

       

      Struktura polsko-hiszpańskiej wymiany handlowej

      W polskim eksporcie do Hiszpanii w 2017 r., pod względem jego wartości, dominowały następujące grupy towarowe:

      - maszyny i urządzenia mechaniczne, sprzęt elektryczny i ich części,

      - pojazdy i jednostki pływające,

      - produkty przemysłu chemicznego i przemysłów pokrewnych,

      - tworzywa sztuczne i wyroby z nich, kauczuk i wyroby z kauczuku,

      - metale nieszlachetne i wyroby z nich,

      - gotowe artykuły spożywcze, napoje bezalkoholowe, alkohol, tytoń.

       

      Tymczasem, Polska importuje z Hiszpanii głównie:

      - statki powietrzne, jednostki pływające,

      - urządzenia mechaniczne i elektryczne, do rejestracji odbioru dźwięku,

      - produkty pochodzenia roślinnego (oliwa z oliwek),

      - produkty przemysłu chemicznego,

      - wyroby z metali nieszlachetnych,

      - tworzywa sztuczne i wyroby z nich, kauczuk,

      - produkty rolno-spożywcze (cytrusy, pomidory, produkty rybne, wino, tytoń),

      - materiały i wyroby włókiennicze.

       

      4.3 Inwestycje

      Inwestycje hiszpańskie w Polsce

      Historycznie, rekordowym rokiem był 2011, kiedy to napływ kapitału hiszpańskiego do Polski osiągnął wartość 4,3 mld euro, dzięki czemu Hiszpania uplasowała się na drugim (po Luksemburgu) miejscu w zestawieniu największych inwestorów w Polsce w 2011 r. W 2016 r. inwestycje Hiszpanii w Polsce wyniosły 21 mln euro. Najważniejszymi sektorami inwestycji są sektory: budowlany i nieruchomości, produkcja plastiku i kauczuku, energetyczny (gł. w zakresie energii odnawialnych), przemysł chemiczny, motoryzacja i transport. W okresie styczeń-wrzesień 2017 r. inwestycje hiszpańskie w Polsce wyniosły 10,7 mld euro.

       

      Sektor budowlany

      Nadal wysokie zainteresowanie polskim rynkiem wykazuje hiszpański sektor budowlany i infrastruktury. Spośród firm działających w branży infrastruktury największych inwestycji w ostatnich latach dokonały takie podmioty, jak Ferrovial (Budimex), Acciona (Mostostal), OHL, zaś w nieruchomościach: Ferrovial Inmobiliaria, Fadesa-Prokom, Acciona, Rial, Sando, Lubasa.

      Czynniki, które nadal decydują o tym, że firmy hiszpańskie stawiają na inwestycje infrastrukturalne i nieruchomościowe w Polsce, to m.in.:

      - dostęp do funduszy strukturalnych UE, przeznaczonych w dużej mierze na rozwój infrastruktury w ramach centralnych i regionalnych programów operacyjnych,

      - brak finansowania dla inwestycji infrastrukturalnych w Hiszpanii w sytuacji wysokiego deficytu finansów publicznych,

      - doświadczenie podmiotów hiszpańskich w zakresie inżynierii budowlanej i realizacji skomplikowanych międzynarodowych projektów inwestycyjnych,

      - Polska jest atrakcyjnym partnerem w Unii Europejskiej, dzięki osiąganemu wzrostowi gospodarczemu, stabilnej sytuacji politycznej oraz zachętom fiskalnym i podatkowym oferowanym inwestorom.

       

      Sektor bankowy

      Inwestycją o znacznej wartości było przejęcie BZWBK oraz Kredyt Banku przez Banco Santander.

       

      Branża energetyczna i ochrona środowiska

      Na liście hiszpańskich inwestorów w Polsce znajduje się duża ilość podmiotów, działających na rynku energetycznym, w tym głównie energii odnawialnych, m.in. Endesa (energia wiatrowa, biomasa), GAMESA Eólica (energia wiatrowa), Eólica NAVARRA & FERSA (energia wiatrowa), Taiga Mistral (energia wiatrowa) oraz Green Source Poland (energia ze źródeł odnawialnych).

       

      Motoryzacja

      Na rynku polskim obecne są m.in. Grupo Antolin, SEAT, Ficosa, Faurecia Automotive España S.A., Gonvarri Corporación Financiera S.L., Cropu S.A., Industrias Tajos.

       

      Sektor metalowy i przemysłowy

      Sektor metalowy reprezentują np. Mecalux S.A. i Nemak Exterior S.A., a transportowy i komunikacyjny - EADS CASA.

       

      Sektor meblowy

      Z firm reprezentujących przemysł meblowy obecne są na polskim rynku Grupo Ureta Maderas i Lami-Flex.

       

      Moda

      Firmy z branży mody i wyposażania wnętrz to Mango, Inditex (ZARA, ZARA Home) oraz ROCA Sanitario.

       

      Inwestycje polskie w Hiszpanii

      Systematycznie rośnie zainteresowanie polskich inwestorów rynkiem hiszpańskim. Wartość polskich BIZ w 2016 r. wyniosła 45,9 mln euro i była dwukrotnie wyższa niż wartość inwestycji hiszpańskich na rynek polski. Polscy przedsiębiorcy inwestują głównie w usługi informatyczne oraz sektor motoryzacyjny. W okresie styczeń-wrzesień 2017 r. polscy przedsiębiorcy zainwestowali w Hiszpanii 4,2 mln euro.

      Spośród polskich spółek, które zainwestowały na rynku hiszpańskich wymienić należy: X -TRADE BROKERS (dom maklerski), SELENA Co S.A. (chemia budowlana), ASSECO POLAND S.A (IT), BORYSZEW S.A. (motoryzacja), AMREST (restauracje/fast food), POINT A (systemy ochrony), SOLARIS, POLPHARMA, ADAMED, AMICA, COMARCH, CAN-PACK S.A.

       

      Najwięksi inwestorzy hiszpańscy w Polsce

      Wg danych Ministerstwa Rozwoju RP (Wydział Promocji Handlu i Inwestycji w Madrycie), do hiszpańskich firm, które najwięcej zainwestowały na rynku polskim, należą GRUPA FERROVIAL (Ferrovial-Budimex, Ferrovial-Exbud, Ferrovial Inmobiliaria – nieruchomości i budownictwo), GRUPA ACCIONA (Necso Entrecanales, Mostostal Warszawa, Acciona Nieruchomości – nieruchomości i budownictwo), MONDRAGÓN Corporación Corporativa - FagorMastercook, Ederlan, MCC – AGD, finanse, przemysł), EADS-CASA (lotnictwo), CELSA Huta Ostrowiec Świętokrzyski (hutnictwo), ROCA Radiadores (armatura  łazienkowa), GAMESA (energie odnawialne), MECALUX (wyposażenie magazynowe), GUARDIAN Industries (szkło budowlane), FICOSA (części samochodowe), GRUPA ANTOLIN (motoryzacja), IBERDROLA RENOVABLES (energie odnawialne), BANCO SANTANDER CONSUMER (BZ WBK, AIG – bankowość), LA CAIXA (bankowość), ACS (Dragados – infrastruktura), Grupa Sando (nieruchomości, infrastruktura), GARRIGUES S.A. (kancelaria prawna).

       

      Hiszpańskie BIZ produkcyjne w Polsce i polskie BIZ produkcyjne w Hiszpanii w latach 2008-2017

      (mln EUR)

       

      2008

      2009

      2010

      2011

      2012

      2013

      2014

       

      2015

      2016

      2017

      Inwestycje hiszpańskie

      158

      257

      285

      4 217

      96,347

      372,699

      552,224

      40,571

      21,019

      10,987

      Inwestycje polskie

      38,074

      33,592

      13,273

      6,045

      0,281

      32,785

      15,758

      3,346

      45,895

      9,287

      Źródło: DataInvex, hiszp. Min. Gospodarki, Przemysłu i Konkurencyjności

       

      4.4. Współpraca regionalna

      Hiszpania tradycyjnie posiada dynamiczną politykę regionalną, w ramach której silnie rozwija kontakty międzynarodowe na wielu płaszczyznach, od oficjalnych kontaktów władz lokalnych, po konkretne przedsięwzięcia gospodarcze, kulturalne i naukowe. W okresie kryzysu finansowego i gospodarczego polityka regionalna stała się dla wielu hiszpańskich regionów narzędziem ożywienia lokalnych gospodarek i podniesieniem ich konkurencyjności. Żywe zainteresowanie Hiszpanii nawiązaniem współpracy z województwami polskimi wynika z dynamicznie rozwijającej się gospodarki naszego kraju oraz możliwościami inwestycyjnymi i możliwością pozyskania środków unijnych na realizację wspólnych projektów. Również polskie władze lokalne chętnie sięgają po doświadczenia hiszpańskich sąsiadów. Niemniej jednak, potencjał współpracy między regionami hiszpańskimi i polskimi pozostaje wciąż niezagospodarowany, a podpisywane umowy na poziomie instytucjonalnym nie zawsze są realizowane, głównie ze względu na brak kontynuacji programów współpracy międzynarodowej przez nowo wybierane władze.

       

      Region polski

      Region hiszpański

      Rodzaj współpracy

      Wielkopolska (Poznań)

      Kraj Basków

       

      Współpraca władz regionalnych oraz przedsiębiorców w zakresie polityki dla innowacji oraz polityki przemysłowej, a także zarządzanie funduszami europejskimi.

      Kujawsko-pomorskie

      (Bydgoszcz–Toruń)

      Nawarra

       

      Współpraca władz regionów oraz miast Torunia i Pampeluny, silna współpraca kulturalna oraz naukowa (poziom uniwersytetów).

      Łódzkie (Łódź)

      Murcja

       

      Współpraca administracji, kontakty biznesu (targi, spotkania podczas EXPO w Saragossie), wspierane przez Konsulat Honorowy RP.

      Małopolskie (Kraków)

      Madryt

      Miasto i Prowincja Toledo

       

      Umowa o współpracy

      Współpraca z FEDETO (Federacją Przedsiębiorców z rejonu Toledo) i Polsko-Hiszpańską Izbą Gospodarczą.

      Opolskie (Opole)

      Galicja

       

      Porozumienie o współpracy (m.in. wymiana doświadczeń z Euroregionów Pradziad i Galicia-Norte de Portugal).

      Śląskie (Katowice)

      Asturia

      Porozumienie o współpracy, współpraca administracji na szczeblu województwa i miasta, kontakty biznesu, misje gospodarcze, wymiana doświadczeń.

      Warmińsko-Mazurskie (Olsztyn)

      La Rioja

       

      Porozumienie o współpracy.

      Zachodniopomorskie (Szczecin)

      La Rioja

       

      List intencyjny (czterostronny) między Województwem Zachodniopomorskim a Parkiem Natury Albufera (Hiszpania), Związkiem Zlewni Jeziora Grandieu (Loara Atlantycka, Francja) oraz Związkiem Zlewni Jeziora Tisza (Region Tisza, Węgry) na rzecz stworzenia europejskiego projektu „Sieć Jezior Nizinnych” (Reseau de lacs de planie).

       

      4.5. Współpraca samorządów gospodarczych

      Działania rządowe i regionalne ukierunkowane na rozwój polsko-hiszpańskiej współpracy handlowej i inwestycyjnej są aktywnie wspomagane przez przedsięwzięcia polskich i hiszpańskich samorządów gospodarczych, tj. Polsko-Hiszpańskiej Izby Gospodarczej (www.phig.pl) i Hiszpańsko-Polskiej Izby Handlowej (www.hpih.org), które stanowią platformy do nawiązania kontaktów gospodarczych. Ważnym pośrednikiem w kontaktach jest także Hiszpańska Izba Handlowa (Cámara de Comercio de España, www.camara.es)

       

      Dostęp do rynku


       

      5.1. Dostęp do rynku dla polskich towarów i usług

       

      Funkcjonowanie gospodarek polskiej i hiszpańskiej w ramach jednolitego rynku UE, a także zniesienie z dniem 1 maja 2006 r. ograniczeń w przepływie polskiej siły roboczej do Hiszpanii, sprawia, że nie występują tradycyjne bariery w rozwoju bilateralnych stosunków gospodarczych.

       

      5.2. Dostęp do rynku pracy. Świadczenie usług i zatrudnienie obywateli RP

       

      Z dniem 1 maja 2006 r. zniesiono ograniczenia w przepływie polskiej siły roboczej do Hiszpanii. Od tego momentu systematycznie wzrastała liczba Polaków przebywających na terenie Hiszpanii i poszukujących legalnego miejsca pracy. Trend ten załamał się w I kwartale 2009 r., kiedy to w wyniku kryzysu gospodarczego i szybko rosnącego bezrobocia w Hiszpanii, do Polski powróciło ok. 5-7 tysięcy osób (Polacy z reguły nie zgłaszają oficjalnie powrotu i nie wypisują się z hiszpańskich rejestrów stąd dane mają charakter jedynie szacunkowy). Wg danych tutejszego Ministerstwa Zatrudnienia i Polityki Społecznej, na dzień 31 grudnia 2016 r. w Hiszpanii mieszkało oficjalnie (posiadając kartę pobytu lub zaświadczenie o rejestracji w bazie dla imigrantów NIE) 95 299 osób pochodzenia polskiego (3,2% wszystkich emigrantów). Generalnie, polscy pracownicy cieszą się dobrą opinią, postrzega się ich jako dobrze przygotowanych do wykonywania różnorodnych zajęć i pracowitych.

      Szczegółowe informacje dla zainteresowanych poszukiwaniem pracy w Hiszpanii zamieszczone są na stronie Ambasady RP w Madrycie www.madryt.msz.gov.pl, w zakładce Wydziału Konsularnego.
       

      5.3. Nabywanie i wynajem nieruchomości

      Obywatele państw członkowskich Unii Europejskiej, w tym Polacy, którzy chcą nabyć nieruchomość w Hiszpanii, są traktowani na równi z obywatelami hiszpańskimi. Nie dotyczy to wybranych obszarów, gdzie m.in. ze względu na bezpieczeństwo narodowe, wymagane są odpowiednie zezwolenia rządowe.

      Prawo hiszpańskie tworzą przepisy trzech administracji: centralnej (Administración del Estado), regionalnej (Comunidades Autónomas) oraz lokalnej (Municipios). Niemniej jednak normy urbanistyczne na terytorium danej Wspólnoty Autonomicznej (Comunidad Autónoma), ustalane są na poziomie regionalnym, zgodnie z właściwymi planami zagospodarowania terenu (Planos de Urbanismo). Zaleca się, aby szczegóły transakcji kupna czy najmu nieruchomości były skonsultowane z wyspecjalizowanymi agencjami (agencją nieruchomości, kancelarią adwokacką), co mimo, iż wiąże się z dodatkowymi kosztami, daje gwarancję bezpieczeństwa transakcji (szczególnie zważywszy na barierę językową oraz różnice w prawodawstwie hiszpańskim i polskim).

      Z prawnego i podatkowego punktu widzenia ważne jest, czy kupujący ma status rezydenta (osoby przebywającej ponad 183 dni na terenie Hiszpanii bądź podmiotu mającego tu swą siedzibę i założonego zgodnie z tutejszym prawem), czy nie-rezydenta (pozostałe osoby prywatne i prawne). Nie-rezydent musi wyznaczyć swojego przedstawiciela zamieszkałego w Hiszpanii, jak również wystąpić do Urzędu Podatkowego (Agencia Estatal de Administración Tributaria/Agencia Tributaria; www.aeat.es) o przyznanie Numeru Identyfikacji Obcokrajowca (Número de Identificación de Extranjeros – N.I.E.).

      Umowa kupna-sprzedaży musi być sporządzona w postaci aktu notarialnego, co zarówno wpływa pozytywnie na interesy stron, jak i ułatwia dokonywanie innych czynności prawnych (rozliczenia podatkowe, ewidencja gruntów, itd.). W przypadku podpisania umowy przedwstępnej, gwarantującej prawo do nabycia nieruchomości, jej rozwiązanie z winy kupującego skutkuje przepadnięciem wpłaconego zadatku. Natomiast gdy umowę przedwstępną zrywa sprzedający, musi on zwrócić kwotę równą podwójnej wartości otrzymanej zaliczki. Umowę kupna-sprzedaży należy wpisać do księgi wieczystej (libro hipotecario).

      Umowa najmu nieruchomości powinna zawierać zapisy o prawach i obowiązkach stron, opłatach, kaucji, czasie trwania umowy czy okresie wypowiedzenia. Powinny być one przestrzegane pod rygorem nieważności umowy. Można dokonać wpisu umowy najmu do ksiąg wieczystych, jednak nie jest to w zwyczaju.

      Nabywca nieruchomości ponosi następujące koszty związane z transakcją:

      koszty sporządzenia umowy kupna-sprzedaży - opłata notarialna,

      koszty wpisu do księgi wieczystej - opłata za wpis do księgi,

      w przypadku skorzystania z pożyczki bankowej, koszty ustanowienia wpisu hipotecznego,

      inne koszty: tłumaczenia, ubezpieczenia, czynsz spółdzielczy, świadczenia (elektryczność, woda, światło itp.).

      Ponadto:

      Podatek VAT (IVA) od nieruchomości nowego budownictwa wynosi 10%, a w przypadku tzw. viviendas de protección oficial – nieruchomości ze wsparciem publicznym, przeznaczonych dla osób uboższych - 4%. Na Wyspach Kanaryjskich VAT nie obowiązuje, a w jego miejsce stosuje się Powszechny Pośredni Podatek Kanaryjski (Impuesto General Indirecto Canario - IGIC).

      W przypadku nieruchomości z rynku wtórnego obowiązuje podatek od czynności cywilnych (Impuesto sobre Transmisiones Patrimoniales y Actos Jurídicos Documentados – ITPAJD), ustanawiany przez Regionalny Urząd Skarbowy (Hacienda de la Comunidad Autónoma), któremu podlega nieruchomość. Jego wysokość jest ustalona przez każdy region oddzielnie.

      W przypadku mortis causa bądź darowizny, w niektórych regionach Hiszpanii (na przykład w Andaluzji) stosuje się podatek spadkowy i od darowizn (Impuesto de Sucesiones y Donaciones - ISD), którego wysokość również zależy od regionu.

      Podatek od nieruchomości wprowadzony przez Urząd Podatkowy gminy, w której znajduje się nieruchomość (ustalany przez każdą gminę).

      Dodatkowo, gminy mogą ustanowić podatki od wzrostu wartości terenów albo od wzrostu wartości nieruchomości (impuesto de plusvalía).

       

      5.4. System zamówień publicznych

      Hiszpańskim odpowiednikiem Urzędu Zamówień Publicznych jest Rada Konsultacyjna ds. Zamówień Publicznych podlegająca Ministerstwu Finansów i Służby Cywilnej:

      Junta Consultativa de Contratación Administrativa (ang. Consultative Board on Administrative Procurement)

      c/José Abascal 4

      28003 Madrid

      Spain

      Fax.(+34) 915 756 765

      e-mail:  sjcca @minhaf p.es

      www.minhapf.gob.es (Áreas tématicas - Contratación)

      www.contrataciondelestado.es

       

      Podstawą prawną jest Ustawa nr 30 z 30 października 2007 r. o zamówieniach sektora publicznego (Ley 30/2007, de 30 de octubre, de Contratos del Sector Público), która transponuje zapisy Dyrektywy 2004/18/CE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 31 marca 2004 r. w sprawie koordynacji procedur udzielania zamówień publicznych na roboty budowlane, dostawy i usługi. Równolegle obowiązuje Ustawa nr 31 z 30 października 2007 r. o procedurach zamówień w sektorze wody, energii, transportu i usług pocztowych (Ley 31/2007, de 30 de octubre, sobre procedimientos de contratación en los sectores del agua, la energia, los transportes y los servicios postales).

      Hiszpańskie przepisy w zakresie zamówień publicznych zawierają pewne modyfikacje w stosunku do Dyrektywy 2004/18/CE. Wprowadza się na przykład wymogi społeczne i środowiskowe jako dodatkowe kryteria przy wyborze wykonawcy zamówienia, promuje się handel godziwy z krajami trzecimi oraz wprowadza się informatyzację procedur.

      Polscy przedsiębiorcy, podobnie jak inni przedsiębiorcy z UE, mają gwarantowany dostęp do hiszpańskiego rynku zamówień publicznych. W celu ubiegania się o wykonanie zamówienia publicznego nie jest konieczne tworzenie hiszpańskich spółek z ograniczoną odpowiedzialnością, otwarcie przedstawicielstwa czy mianowanie pełnomocników do prowadzenia działalności lub ich zgłoszenie w rejestrze handlowym. Zainteresowane osoby prawne z UE powinny przedstawić dokument potwierdzający ich wpis w odpowiednim rejestrze przedsiębiorców, jeśli na spółkę w ogóle został nałożony obowiązek rejestracyjny. Niekiedy wymaga się także udokumentowania doświadczenia i potencjału technicznego oraz ekonomicznego i finansowego wykonawcy. O zamówienia mogą ubiegać się także grupy wykonawców (czasowe konsorcja), przy czym lider konsorcjum, przedkładając dokumenty na poświadczenie swojej sytuacji, może powołać się na sytuację innych członków grupy, pod warunkiem, że udowodni dostępność zasobów pozostałych członków.

      Zamówienia publiczne udzielane są przede wszystkim przez organy administracji państwowej (Administracion General del Estado), administrację poszczególnych regionów (Administracion de las Comunidades Autónomas) oraz przez jednostki samorządu lokalnego np. gminy, powiaty i prowincje, a także przez podmioty, które są finansowane w szerokim zakresie ze środków publicznych. Bez względu na wartość zamówienia zamawiający publikuje ogłoszenie o przetargu w biuletynie rządowym (Boletin Oficial del Estado http://www.boe.es/). Ogłoszenia o zamówieniach publicznych udzielanych w trybie negocjacji publikowane są w Biuletynie tylko wtedy, gdy wartość zamówienia osiąga próg, od którego istnieje obowiązek publikacji w Dzienniku Urzędowym Wspólnot Europejskich. Organy samorządowe publikują ogłoszenia o zamówieniach w biuletynach regionalnych lub lokalnych.

       

      5.5. Ochrona własności przemysłowej i intelektualnej

      Ochrony prawnej i informacji nt. różnych form własności przemysłowej i intelektualnej udziela Hiszpański Urząd Patentowy podlegający Ministerstwu Przemysłu, Energii i Turystyki:

      Oficina Española de Patentes y Marcas (ang. Spanish Patent and Trade Marks Office).

      Paseo de la Castellana, 75

      28046 Madrid

      Spain

      Tel.(+34) 902 157 530

      e-mail: informacion@oepm.es

      www.oepm.es

      W Urzędzie tym można wnioskować o ochronę prawną m.in. dla Krajowych Znaków Towarowych chronionych na terenie Hiszpanii, Międzynarodowych Znaków Towarowych chronionych w krajach członkowskich Systemu Madryckiego oraz Wspólnotowych Znaków Towarowych chronionych na terenie Unii Europejskiej. Ochrony Wspólnotowych Znaków Towarowych udziela ostatecznie Urząd Unii Europejskiej ds. Własności Intelektualnej z siedzibą w Alicante:

      Oficina de Propiedad Intelectual de la Unión Europea

      Avda. de Europa, 4

      03008 Alicante

      Spain

      Tel.(+34) 965 139 100

      e-mail: information@euipo.europa.eu

      https://euipo.europa.eu

       

       

      Przydatne linki i kontakty


       

      6. Przydatne linki i kontakty

      Ambasada RP w Hiszpanii: http://www.madryt.msz.gov.pl

      Polsko-Hiszpańska Izba Gospodarcza (Cámara de Comercio Polaco-Española): http://www.phig.pl

      Hiszpańsko-Polska Izba Handlowa (Cámara de Comercio Hispano Polaca): http://hpih.org

      Ministerstwo Gospodarki, Przemysłu i Konkurencyjności: www.mineco.gob.es; www.thespanisheconomy.com

      Ministerstwo Finansów i Służby Cywilnej: www.minhafp.gob.es

      Ministerstwo Energii, Turystyki i Cyfryzacji: www.minetad.gob.es

      Ministerstwo Rozwoju: www.fomento.gob.es

      Ministerstwo Rolnictwa i Rybołówstwa, Żywności i Środowiska: www.mapama.gob.es

      Bank Hiszpanii: www.bde.es

      Krajowy Instytut Statystyczny: www.ine.es

       

      Think-tanki zajmujące się tematyką gospodarczą lub polityczno-gospodarczą:

      Caixa Bank Research: www.caixabankresearch.com

      BBVA: www.bbvaresearch.com

      FUNCAS: www.funcas.es

      Analistas Financieros Internacionales: www.afi.es

      Fundación de Estudios de Economía Aplicada, FEDEA: www.fedea.net

      Real Instituto Elcano: www.realinstitutoelcano.org

      Fundación para el análisis y los estudios sociales, FAES: www.fundacionfaes.org

      Fundación Alternativas: www.falternativas.org

       

       

      26 czerwca 2013 (ostatnia aktualizacja: 12 czerwca 2018)

      Drukuj Drukuj Podziel się treścią: