close

  • Być wiernym Ojczyźnie mej, Rzeczypospolitej Polskiej

     

  • LUKSEMBURG

  • Luksemburg

    •  

       Informacje o kraju


       

       1. Informacje ogólne

      1.1. Położenie geograficzne, ludność, obszar, stolica, języki urzędowe

      Położenie geograficzne: Wielkie Księstwo Luksemburga (WKL) leży w samym centrum Europy Zachodniej, pomiędzy Belgią, Francją i Niemcami. Utworzone jako niepodległe państwo na mocy Traktatu Londyńskiego z 19 kwietnia 1839 roku.
      Ludność: Luksemburg liczy 602 005 (styczeń, 2018 r.) ludności, z czego 313 042 stanowią Luksemburczycy. Pozostałą grupę 288 963 osób stanowią obcokrajowcy z ponad 150 krajów. Prawie 16% (96 544) populacji stanowią Portugalczycy, najliczniejsza ze społeczności narodowych wśród cudzoziemców. Procentowy udział obcokrajowców w społeczeństwie – 47,9% - stawia Luksemburg na pierwszym pod tym względem miejscu w Europie. Gęstość zaludnienia WKL wynosi ok. 215 osób/km2. Liczba oficjalnie zarejestrowanych Polaków od 2004 roku stale rośnie i wynosiła 1 stycznia 2018 roku 4489.

      Obszar: Obszar Wielkiego Księstwa zajmuje 2 586 km2 (granica lądowa około 356 km). Pod względem wielkości Luksemburg klasyfikowany jest wśród trzydziestu najmniejszych państw świata.
      Stolica: Stolicą państwa, siedzibą władz i administracji jest miasto Luksemburg. Wielkie Księstwo Luksemburga podzielone jest na trzy dzielnice administracyjne (Luksemburg, Diekrich i Grevenmacher), 12 kantonów i 118 gmin. Stare miasto i fortyfikacje znajdujące się w centrum stolicy, znajdują się na Liście Światowego Dziedzictwa UNESCO.
      Języki urzędowe: W Luksemburgu obowiązują trzy języki urzędowe: luksemburski, francuski i niemiecki. Wszystkie akty prawne i dokumenty oficjalne publikowane są w języku francuskim. Język angielski jest również szeroko używany, szczególnie w handlu i w biznesie, nie jest jednak językiem urzędowym.
      Język narodowy (luksemburski) należy do zachodniej grupy języków germańskich i wywodzi się z frankijskiego dialektu języka niemieckiego. Przez wiele lat język luksemburski był językiem mówionym. W ostatnich latach pojawiło się jednak sporo wydawnictw i podręczników, których publikacja finansowana jest przez rząd luksemburski, w ramach programu popularyzacji języka narodowego. Obecnie podejmowane są wysiłki, mające na celu nadanie językowi luksemburskiemu statusu języka oficjalnego UE.

      1.2. Warunki klimatyczne
      Wielkie Księstwo Luksemburga położone jest w strefie klimatu umiarkowanego ciepłego (odległość od morza wynosi około 320 km). Średnia roczna temperatura powietrza wynosi 9,4ºC (w styczniu 1,2ºC, w lipcu 18,4ºC). Roczna suma opadów atmosferycznych – 733,2 mm.

      1.3. Główne bogactwa naturalne
      W Luksemburgu przez wiele lat wydobywana była ruda żelaza, jednakże złoża zostały wyczerpane i ostatnia kopalnia została zamknięta w 1981 roku. Ze względu na brak zasobów naturalnych, Luksemburg zmuszony jest do importu dużych ilości surowców i eksportowania większości własnej produkcji, przez co gospodarka kraju jest szczególnie zależna od cen na rynkach światowych.

      1.4. System walutowy, kurs i wymiana
      Jednostką walutową Luksemburga jest euro = 100 eurocentów. Przed wprowadzeniem wspólnej waluty w Luksemburgu obowiązywał frank luksemburski = 100 centymów (wycofany z obiegu 28 lutego 2002 roku).

      1.5. Religia
      Luksemburg jest państwem laickim, a od 1979 roku rząd, jak i państwowe ośrodki badawcze i statystyczne nie zbierają i nie publikują danych na temat stanu religii w państwie. Badanie szacunkowe pokazały jednak, że około 80% populacji określa siebie jako chrześcijan. Konstytucja gwarantuje wolność wyznania, stąd na terenie kraju działa również kościół protestancki, prawosławny oraz silna wspólnota żydowska.

      W styczniu 2015 r. rząd WKL, opozycyjna partia CSV, Kościół Katolicki oraz inne związki wyznaniowe porozumiały się co do zasadniczych zmian w  relacjach państwo-kościół. Obejmą one m.in. ograniczenie finansowania związków wyznaniowych, zastąpienie nauczania religii w szkołach nauczaniem o wartościach oraz zmianę charakteru święta narodowego na bardziej świecki.


      1.6. Infrastruktura transportowa
      Głównymi środkami transportu są autobus i pociąg.

      Transport miejski opiera się przede wszystkim na autobusach. W stolicy połączenia lokalne obsługuje sieć AVL (www.autobus.lu), w aglomeracji Esch-sur-Alzette – sieć TICE (www.tice.lu). Inne połączenia funkcjonują w ramach Ogólnego Systemu Transportu Drogowego (RGRT) obsługiwanego przez różnych przewoźników. W 2018 r. został też oddany do użytku odcinek pierwszej linii tramwajowej, łączącej dzielnicę europejską z centrum. Prace nad rozbudową linii wciąż trwają, a linia ma w przyszłości połączyć lotnisko z dworcem centralnym.

      Linie kolejowe łączą wszystkie większe miejscowości Luksemburga. Głównym przewoźnikiem jest CFL (www.cfl.lu).  Kolejki kursują średnio raz na godzinę. Możliwe są również połączenia międzynarodowe, głównie z Francją, Belgią i Niemcami. Od czerwca 2006 r. kursuje regularna linia TGV łącząca Luksemburg z Paryżem (czas przejazdu to 2:20 min).
      Wyczerpujące informacje dotyczące połączeń autobusowych i kolejowych dostępne są na stronie www.mobiliteit.lu.

      W kraju funkcjonuje dwóch przewoźników lotniczych: narodowe linie lotnicze Luxair S.A., powstałe w 1961 roku oraz transportowa Cargolux Airlines International S.A. - działająca od 1970 r. Luxair oferuje loty międzynarodowe (głównie do europejskich centrów gospodarczych), a w okresie wakacyjnym również loty czarterowe w rejony turystyczne Morza Śródziemnego.

      Na terenie Luksemburga znajduje się jedno lotnisko, które położone jest w odległości 6 km od centrum miasta. W 2018 r. lotnisko oferuje bezpośrednie połączenia w 76 kierunkach (16 państw), obsługiwane przez 15 linii lotniczych. Od marca 2016 r. bezpośrednie połączenie z Warszawą zapewniają PLL LOT. Średni czas przelotu wynosi 2 h.

      Sieć transportowa na terenie Luksemburga obejmuje także żeglugę śródlądową po rzece Mozeli, stanowiącą granicę z Niemcami. Jedyny port towarowy WKL znajduje się w Mertert.

      1.7. Obowiązek wizowy
      Wielkie Księstwo Luksemburga jest krajem strefy Schengen, stąd obowiązek wizowy nie obejmuje obywateli krajów strefy (w tym również Polski), pod warunkiem, iż pobyt na terytorium Wielkiego Księstwa nie przekracza 90 dni. Po tym okresie istnieje obowiązek rejestracji w gminie pobytu. Polacy nie otrzymują już tak jak kiedyś kart pobytu ze zdjęciem tylko „zaświadczenia o rejestracji obywatela Unii Europejskiej”. Polski paszport lub dowód osobisty pozostaje ich oficjalnym dokumentem tożsamości.

      1.8. Święta państwowe
      Święto Narodowe Luksemburga obchodzone jest 23 czerwca jako rocznica urodzin Wielkiego Księcia. Jest to data umowna przyjęta z przyczyn klimatycznych za panowania Wielkiej Księżnej Charlotty (1919-1964) – uprzednio, obchody święta narodowego miały miejsce w urodziny Wielkiej Księżnej 23 stycznia. 

       

       

      System administracyjny


       

      2. System administracyjny


      2.1. Ustrój polityczny
      Luksemburg jest monarchią konstytucyjną z jednoizbowym parlamentem, nazywanym Izbą Deputowanych. Deputowani wybierani są w wyborach powszechnych. Kadencja trwa 5 lat. Głową państwa jest Wielki Książę, posiadający uprawnienia do powoływania rządu i premiera oraz rozwiązywania parlamentu. Na podstawie Traktatu Wiedeńskiego z 1815 roku dziedziczność tronu została przyznana przedstawicielom dwóch gałęzi rodu Nassau. Organem doradczym w Luksemburgu jest Rada Stanu.

      2.2. Władza ustawodawcza
      Władza ustawodawcza w Luksemburgu należy do Izby Deputowanych oraz, w ograniczonym stopniu, do Wielkiego Księcia. Do niedawna żadna ustawa nie miała mocy prawnej, jeśli nie została zatwierdzona przez obie instytucje. Rolą Wielkiego Księcia było każdorazowe podpisanie i ogłoszenie w formie edyktu aktu przyjętego przez Izbę Deputowanych. W marcu 2009 roku weszła w życie ustawa zmieniająca art. 34 konstytucji i od tej pory Wielki Książę nie zatwierdza już ustaw, a tylko je ogłasza (promulguje).
      W skład Izby Deputowanych wchodzi 60 deputowanych, wybieranych w wyborach powszechnych na 5-letnią kadencję.
      Ostatnie wybory parlamentarne odbyły się w październiku 2013 roku. Były to wybory przedterminowe zarządzone przez premiera Jeana-Claude'a Junckera po ujawnieniu w lipcu 2013 roku skandalu w służbach specjalnych (Service de Renseignement de l'Etat); kolejne planowane są na październik 2018.  Udział w głosowaniu jest obowiązkowy, pod karą grzywny, która zwyczajowo nie jest jednak egzekwowana. Bierne prawo wyborcze w Luksemburgu przysługuje każdemu obywatelowi Luksemburga, który ukończył 18 lat, posiada pełnię praw obywatelskich i jest rezydentem Wielkiego Księstwa. Konstytucja zapewnia deputowanym immunitet parlamentarny, ograniczony jednakże pewnymi warunkami.
      Główną prerogatywą Izby Deputowanych jest stanowienie prawa. Wszystkie posiedzenia Izby mają charakter jawny, a ich przebieg jest transmitowany w ogólnodostępnej telewizji parlamentarnej. Izba Deputowanych podejmuje decyzje większością głosów (minimum 31), w dwóch głosowaniach odbywających się w odstępstwie 3 miesięcy, chyba że Rada Stanu zwolni projekt ustawy od drugiego głosowania.
      Wielki Książę posiada prawo zwoływania posiedzeń nadzwyczajnych. Głowa Państwa posiada również prawo do rozwiązania parlamentu – w takim przypadku wcześniejsze wybory muszą się odbyć nie później niż w terminie 3 miesięcy od rozwiązania Izby.

      Prawo inicjatywy ustawodawczej przysługuje zarówno Izbie Deputowanych jak i Wielkiemu Księciu. Inicjatywa parlamentarna nazywana jest propozycją prawa, natomiast inicjatywa Wielkiego Księcia - inicjatywą rządową. W przypadku inicjatywy rządowej, administracja centralna opracowuje projekt ustawy, który zatwierdzony przez Radę Ministrów, przedstawiany jest Radzie Stanu. Opinia Rady Stanu wpływa do rządu pod postacią umotywowanego raportu, który zawiera konkluzję i w razie odrzucenia projekt alternatywny. Rząd przedstawia ostateczną wersję projektu Wielkiemu Księciu, a ten wyraża zgodę na zaprezentowanie w swoim imieniu projektu przed Izbą Deputowanych.
      W przypadku inicjatywy parlamentarnej, propozycja ustawy przedstawiana jest przewodniczącemu Izby Deputowanych. Przewodniczący odsyła propozycję do Komisji Pracy, która decyduje o jej dalszym losie. Jeśli propozycja ustawy zostanie zaakceptowana przez Komisję Pracy, o opinię proszona jest Rada Stanu.
      W przypadku, kiedy Rząd i Parlament dojdą do porozumienia w kwestii ustawy, zostaje ona poddana publicznej dyskusji, jako całość, a także jej pojedyncze artykuły. Kolejnym etapem są głosowania w Izbie Deputowanych.

      2.3. Władza wykonawcza

      Władzę wykonawczą pełni desygnowany przez Wielkiego Księcia premier kierujący pracami rządu. Wielki Książę jest głową Państwa i pełni funkcje reprezentacyjne w kraju i za granicą. Konstytucja zapewnia mu nietykalność osobistą i zwalnia Wielkiego Księcia z odpowiedzialności prawnej.
      Teoretycznie prawo upoważnia Wielkiego Księcia do swobodnego kształtowania składu rządu, tworzenia ministerstw, mianowania ministrów i Sekretarzy Stanu. W praktyce moc podejmowania decyzji przez Wielkiego Księcia jest ograniczona, a obsada stanowisk ministerialnych uzależniona jest od woli premiera; Wielki Książę zobowiązuje go do utworzenia rządu i zaproponowania podziału kompetencji pomiędzy poszczególnych ministrów. Ministrowie odpowiadają, za co najmniej jeden resort (najczęściej Ministrowie posiadają dwie kompetencje lub więcej). Rząd stanowi jedność, ale Ministrowie indywidualnie ponoszą odpowiedzialność polityczną przed Izbą Deputowanych.

      Warto zaznaczyć, iż latem tego roku zakończone zostały prace nad nowelizacją konstytucji, ograniczającą prerogatywy Wielkiego Księcia i sprowadzającą jego funkcję do bardziej reprezentacyjnej. Obecnie wszystkie sygnowane przez niego akty wymagają kontrasygnaty członka rządu.

      2.4. Struktura administracji gospodarczej
      Administracja gospodarcza Wielkiego Księstwa Luksemburga opiera się na kilku najważniejszych instytucjach, a w szczególności: Izbie Handlowej (Chambre de Commerce) oraz Izbie Rzemieślniczej (Chambre des Métiers). Instytucje mają charakter samorządów gospodarczych. Izba Handlowa stanowi największą instytucję samorządową przedsiębiorców działających na terenie Luksemburga. Ze względu na obowiązkowy charakter przynależności do niej wszystkich osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą, spółek prawa handlowego oraz przedstawicielstw firm zagranicznych na terenie Luksemburga, Izba Handlowa jest instytucją znaczącą i wpływową. W chwili obecnej Chambre de Commerce (www.cc.lu) liczy ponad 90 000 członków zatrudniających ponad 200 000 pracowników (75% wszystkich zatrudnionych) i wytwarzających 80% PKB Luksemburga. Chambre des Métiers (www.cdm.lu) skupia przedstawicieli małych firm oraz wykonujących wolne zawody.
      Związek Przedsiębiorstw Luksemburga (Union des Entreprises Luxembourgeoises – UEL, www.uel.lu) jest organizacją samorządową przedsiębiorców działającą na rzecz integracji sektora publicznego i prywatnego.
      Agencje Luxembourg for Finance (www.lff.lu) i Luxembourg for Business (www.luxembourgforbusiness.lu ) powołane zostały w celu promowania luksemburskiego sektora usług finansowych oraz promocji bezpośrednich inwestycji zagranicznych do Luksemburga. Agencja Luxembourg for Finance działa w formule partnerstwa publiczno-prywatnego (50/50). Do zadań agencji należy promocja rynku usług finansowych za granicą, organizacja misji gospodarczych oraz doradztwo w zakresie funduszy inwestycyjnych, funduszy emerytalnych, private banking, corporate finance, ubezpieczeń i titrisation.
      Agencja Luxembourg for Business jest instytucją typu joint venture pomiędzy Ministerstwem Spraw Zagranicznych, Ministerstwem Gospodarki i Handlu zagranicznego oraz Luksemburską Izbą Handlową. Powołanie agencji spowodowało przekazanie jej wszystkich dotychczasowych kompetencji administracji w zakresie promocji gospodarki WKL na rynkach zagranicznych. Agencja prowadzi również sprawy związane z inwestycjami zagranicznymi w Luksemburgu.
      Luxinnovation (www.luxinnovation.lu) – agencja rządowa powołana na rzecz promocji innowacji i badań naukowych, jest pierwszym punktem kontaktowym w dziedzinie badań naukowych i innowacyjności w Luksemburgu. Inne instytucje gospodarcze na terenie Luksemburga:

      LHoFT-  Luxembourg House of Financial Technology (www.lhoft.com) – inicjatywa publiczno-prawna stymulująca rozwój technologii finansowych;
      FEDIL (www.fedil.lu) – Stowarzyszenie przedsiębiorstw i instytucji przemysłowych;
      ALFI (www.alfi.lu) – Stowarzyszenie banków i instytucji sektora finansowego;
      Biuro Poręczeń Kredytowych (Office du Ducroire, www.ducroire.lu ) – odpowiedzialne za kredyty eksportowe i promocję eksportu WKL;
      SNCI (www.snci.lu, Krajowe Stowarzyszenie Kredytów i Inwestycji) – instytucja państwowa o charakterze bankowym wspierająca przedsiębiorstwa luksemburskie w średnio – i długoterminowym finansowaniu inwestycji za granicą. Finansuje projekty z dziedziny innowacyjności i nowoczesnych technologii oraz związane z rozwojem małych i średnich przedsiębiorstw.

      2.5. Sądownictwo gospodarcze
      W Luksemburgu, sądem powszechnym orzekającym w sprawach gospodarczych jest sąd okręgowy. Wielkie Księstwo posiada dwa okręgi sądowe z sądami okręgowymi: Sądem Okręgowym miasta Luksemburg oraz Sądem Okręgowym miasta Diekirch.
      Sąd Okręgowy może stanowić we wszystkich sprawach gospodarczych, dla których prawo nie nadaje uprawnień innym organom sądowym.
      W przeciwieństwie do sytuacji w innych krajach, Luksemburg nie posiada sądownictwa odrębnego właściwego dla spraw gospodarczych, które są rozpoznawane przez wyspecjalizowane izby sądu okręgowego. Sprawy gospodarcze podlegają procedurze uproszczonej w ramach sądów okręgowych.
      Postępowanie w pierwszej instancji może odbywać się w zależności od wagi sprawy przed tzw. sędziami pokoju lub sądem okręgowym. Do orzekania w sprawach gospodarczych, których wartość (nie licząc odsetek i opłat) nie przekracza 10.000 EUR uprawnieni są sędziowie pokoju. Dla kwoty wyższej wspomniane uprawnienia przejmuje sąd okręgowy.
      Inaczej rozpatrywane są sprawy z zakresu prawa pracy. Organem właściwym do rozstrzygania sporów powstałych w związku z wykonywaniem umowy o pracę jest sąd pracy. Istnieją trzy sądy pracy: w Luksemburgu, w Esch-sur-Alzette i w Diekirch, każdy z odpowiednią właściwością miejsca. Ponadto, każdy z sądów pracy posiada Wydział uprawniony do rozpoznawania sporów między pracownikami fizycznymi i ich przełożonymi oraz wydział uprawniony do rozpoznawania sporów między pracownikami umysłowymi i ich pracodawcami. Sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych rozstrzygane są przez Komisję Arbitrażową do spraw ubezpieczeń społecznych. Komisja ma siedzibę w Luksemburgu, a jej właściwość obejmuje obszar całego kraju. Adresy wszystkich tych instytucji znajdują się na stronie internetowej Ministerstwa Sprawiedliwości, w rubryce Juridictions/Juridictions de l’ordre judiciaire (http://www.mj.public.lu/juridictions/juridictions_judiciaire/index.html).
      Informacji z zakresu prawa pracy, a także interwencji wobec pracodawców dokonujących wyraźnych nadużyć udziela Inspekcja Pracy i Kopalń (Inspection du Travail et des Mines), poprzez centrum interwencyjne (Help Center, tel.: + 352 247 - 76100, www.itm.lu ). 

       

       

      Gospodarka


       

      3. Gospodarka


      3.1. Ogólne informacje gospodarcze

      Luksemburg leży w samym sercu Europy, granicząc z trzema najbardziej uprzemysłowionymi gospodarkami Europy, które generują ok. 40% PKB Unii Europejskiej. Dzięki temu, Luksemburg stał się kluczowym centrum dla usług finansowych, logistyki, teleinformatyki, nauk biologicznych oraz sektora satelitarnego. Dywersyfikacja jest priorytetem rządów od 1960 roku, kiedy to kraj zaczął odchodzić od przemysłu hutniczego i zaczął wspierać produkcję high-tech i bankowość.
      Wskaźnik PKB na mieszkańca jest jednym z najwyższych na świecie, głównie dzięki usługom finansowym, które odpowiadają za 24,7% PKB kraju. W Luksemburgu znajdują się również główne siedziby Arcelor Mittal (największy na świecie producent stali), SES Astra (największa w Europie firma satelitarna), RTL, Ferrero i wiele firm high-tech, takich jak Amazon, Microsoft / Skype oraz Ebay. W zakresie produkcji, Guardian to jeden z największych producentów luster dla przemysłu motoryzacyjnego na świecie. Lokalizacja światowych potentatów w Luksemburgu ma przełożenie na wielkość eksportu, który wyrażony w PKB wynosi 230 (WB, 2017; najwięcej na świecie, przed Hong-Kongiem i Singapurem).
      Dzisiejsza gospodarka bazuje na usługach finansowych, produkcji o wysokiej wartości dodanej, handlu tradycyjnym i internetowym, telekomunikacji oraz usługach logistycznych, z naciskiem na eksport towarów i usług w Unii Europejskiej i poza nią. Wewnętrzna stabilność fiskalna i regulacje bankowe (np. tajemnica bakowa) są kluczowymi elementami konkurencyjności kraju; dodatkowo, podatki korporacyjne zachęcają do inwestycji i przedsiębiorczości. Podstawowa stawka podatku VAT wynosi 17% (od 2015) i jest najniższa w UE, przy czym określone usługi i towary importowane objęte są stawką zredukowaną (8% lub 3%). Dług publiczny jest również jednym z najniższych w Unii Europejskiej. Niemniej jednak,  przed gospodarką luksemburską stoi wiele wyzwań związanych z nowymi rozporządzeniami UE.
      Luksemburg, podobnie jak inni członkowie UE, ucierpiał z powodu światowego kryzysu gospodarczego, który rozpoczął się pod koniec 2008 roku. Zawirowania na światowych rynkach finansowych i spadek popytu globalnego w okresie 2008-09 skłonił rząd do dokapitalizowania sektora bankowego i wdrożenia środków stymulacyjnych w celu pobudzenia gospodarki. W tym samym czasie bezrobocie utrzymywało się poniżej średniej UE. Jednocześnie Luksemburg miał najwyższą nadwyżkę na rachunku obrotów bieżących w relacji do PKB w strefie euro. Po silnej ekspansji od 2004 do 2007 roku, gospodarka Luksemburga w 2009 roku skurczyła się o 3,6%, następnie odbiła się w latach 2010-11, zanim ponownie spowolniła w 2012 roku. Środki stymulacyjne i pomoc państwa dla sektora bankowego doprowadziły do 3,2% deficytu budżetu państwa w 2009 roku, który został zredukowany do 0,6% w 2012 i 0,2% w 2013 roku. W 2018 szacowany jest on na ok. 24%. Dług publiczny pozostaje jednym z najniższych w regionie, chociaż wzrósł ponad dwukrotnie od 2007 roku w relacji do PKB. Jeśli utrzyma się obecna tendencja spadkowa, po raz pierwszy od 2011 r. ma on szansę osiągnąć poziom niższy, niż 20% PKB. Po 2012 gospodarka Luksemburga rosła powoli ze względu na trwający trend słabego wzrostu w strefie euro. Poza tym, działania banków zagranicznych skłoniły władze do wzmocnienia nadzoru nad bankami krajowymi.
      Główne firmy działające w sektorze finansowym to towarzystwa ubezpieczeniowe, banki i  fundusze inwestycyjne. Pracuje w nim ponad 48 tys. osób (11,6 % wszystkich osób zatrudnionych). Sektor zarządzania funduszami jest drugim co do wielkości na świecie (aktywa 50-krotnie przewyższające PKB), a bankowość jest najbardziej rozwinięta w Europie (roczny bilans na poziomie 747 mld €). W ciągu ostatnich 10 lat odnotowano wzrost rezerw bankowych na poziomie 45% (32 mld €), a suma aktywów własnych szacowna jest na 50 mld €, z czego 48 mld z przypisaną kategorią Tier 1 (najwyższa jakość). Sektor bankowy jest jednak zdominowany przez banki zagraniczne, które jednocześnie nie mają wielu powiązań z lokalna gospodarką. W związku z tym zobowiązania warunkowe dla skarbu Państwa szacowane są na niskim poziomie, a tylko 5 blisko 150 banków ma znaczenie systemowe. Chociaż harmonizacja przepisów UE zaszkodzi wzrostowi w sektorze finansowym, to wysoce wykwalifikowana siła robocza, odpowiednio zaprojektowany system regulacyjny i dotychczasowe doświadczenia z bycia inicjatorem zmian legislacyjnych utrzyma atrakcyjność Luksemburga jako centrum finansowego. Potwierdza to najnowszy ranking tworzony przez Światowe Forum Ekonomiczne w Davos dot. konkurencyjności w skali globalnej. Wg „Global Competitiveness Report 2017-2018” Luksemburg plasuje się na relatywnie wysokiej 19. pozycji spośród 144 ocenianych krajów. Najlepiej wypada w kategorii „Gotowość Technologiczna”, gdzie zajmuje pierwsze miejsce, a najsłabiej w kategorii „Wielkość Rynku ” (88. miejsce).
      Luksemburg przoduje w dziedzinie współpracy regionalnej, co jest napędzane przez jego wielkość i centralne położenie w Europie Zachodniej. Już w 1922 zawarta została unia celna i walutowa z Belgią. Później Luksemburg stał się jednym z członków-założycieli UE, NATO i WTO. W związku z tym, Luksemburg został gospodarzem ważnych instytucji UE i ogólnoeuropejskich organizacji non-profit.
      Ważną częścią gospodarki Luksemburga są pracownicy zagraniczni i transgraniczni, do których należy około 45% (luty, 2015) siły roboczej. Do Luksemburga, który liczy obecnie ok. 602 tys. mieszkańców (styczeń, 2018) każdego dnia przyjeżdża do pracy ponad 160 tys. osób z ościennych państw (blisko 90 tys. z Francji i po 43 tys. z Niemiec i Belgii). Czterech na pięciu zatrudnionych w WK nie ma narodowości luksemburskiej. Notabene, coraz więcej Polaków znajduje zatrudnienie na terenie Luksemburga. Według danych z 2018 r., w Luksemburgu żyje blisko 4,5 tys. Polaków.

       

      3.2. Tabela głównych wskaźników makroekonomicznych

       

      Wyszczególnienie

      2014

      2015

      2016

      2017

      PKB wartość globalna (mld $)

      66,3

      57,8

      58,6

      62,4

      Ludność (tys.)

      563

      576,2

      590,7

      602

      PKB wartość na 1 mieszkańca (tys. $)

      75,3

      73,6

      71,6

      70,3

      Tempo wzrostu PKB (%)

      5,8

      2,9

      3,1

      2,3

      Deflator PKB (%)

      111,1

      112,5

      111,1

      113,4

      Relacja budżetu Państwa do PKB (%)

      1,3

      1,4

      1,6

      1,5

      Relacja całkowitego długu publicznego do PKB (%)

      22,7

      22

      20,8

      23

      Stopa inflacji (%)

      0,6

      0,5

      0,3

      1,7

      Liczba zatrudnionych (tys.)

      396

      406,1

      418,4

      432,4

      Liczba bezrobotnych (tys.)

      19,4

      18,8

      18,2

      17,3

      Stopa bezrobocia (%)

      7,81

      7,46

      7,15

      6,55

      Płaca minimalna (EUR)

      1 921,03

      1922,96

      1922,96

      1998,59

      Wartość eksportu (mld EUR)

      11,4

      11,7

      11,9

      12,7

      Wartość importu (mld EUR)

      18,3

      17,7

      17,7

      18,9

      Saldo obrotów bieżących do PKB (%)

      5,2

      5,1

      6,4

      5

      Skumulowana wartość zagranicznych inwestycji bezpośrednich Luksemburga za granicą (stocks outward) (mld $)

      188,4

       

       

      199,9

       

       

      226,6

       

      241,4

      Skumulowana wartość zagranicznych inwestycji bezpośrednich w Luksemburgu (stocks inward) (mld $)

      249,5

      211, 5

      208,7

      178,1


       3.3. Główne sektory gospodarki
      Głównym źródłem wysokiego poziomu życia w Luksemburgu jest bardzo rozwinięty sektor usług. Z uwagi na relatywnie niewielki rynek wewnętrzny jest on zorientowany przede wszystkim na zagranicę. WKL jest jednym z najważniejszych centrów finansowo-bankowych na świecie, świadczącym różnorodne usługi w zakresie prywatnej bankowości (private banking), finansów korporacyjnych (corporate finance), obligacji hipotecznych, funduszy inwestycyjnych i emerytalnych oraz ubezpieczeń. Luksemburg zajmuje pierwsze miejsce w zakresie private banking w dziedzinie euro i jest po USA drugim ośrodkiem finansowym, który emituje fundusze inwestycyjne. W sumie, sektor bankowy WK liczy obecnie około 150 banków i 100 instytucji ubezpieczeniowych o charakterze międzynarodowym.
      Jednym z najlepszych przykładów znaczącej roli Luksemburga w światowym obrocie finansowym jest funkcjonująca tu Giełda Papierów Wartościowych (Bourse vu Lëtzebuerg, BL). Notowania odbywają się w ramach dwóch różnych rynków: rynku europejskiego, spełniającego wymogi przepisów Unii Europejskiej oraz (od 2005 r.) największego na kontynencie rynku krajowego EURO MTF, mającego bardziej uproszczone wymogi formalne; w okresie 2013-2017 rynek ten odnotował 40% wzrost. Specjalizację BL stanowią operacje na rynku obligacji; w 2018 na obejmującym 40% wszystkich notowań MTF aż 62 % stanowią obligacje. Oprócz tego na BL notowane są fundusze inwestycyjne (21% MTF), warranty subskrypcyjne (16% MTF), kwity depozytowe (1% MTF). W 2017 r., na giełdzie operowało ponad 36 000 emitentów papierów wartościowych, pochodzących z ponad 100 krajów. Obligacje denominowane są głównie w euro (62%), zaś pozostałe w USD (17%) oraz w innych walutach. W 2018 r. BL jest miejscem działania 2 600 emitentów z całego świata (73 indeksy krajowe i 12 instytucji międzynarodowych). Luksemburska giełda jest także drugą w świecie po NYSE w zakresie GDR (Depositary Receipts), pochodzących z Azji, głównie z Indii i Tajwanu. Od pierwszej emisji  denominowanych w RMB obligacji DIM SUM w 2011 r. cieszą się one nieustannym zainteresowaniem. Inną specjalnością BL są rozwijające się od 2002 r. obligacje islamskie SUKUK. Do 2018 r. luksemburska giełda zaproponowała 21 ich rodzajów na łączną kwotę ponad 10,2 bln €; w ofercie znajdują się również 4 zgodne z prawem szariatu fundusze inwestycyjne i 16 tego typu warrantów. Jakkolwiek rozwój finansów islamskich stanowią wciąż istotny element strategii rządu Luksemburga, obecnie zaznacza się jej zwrot w kierunku tzw. zielonych finansów. Od początku wdrażania inicjatywy, tj. od 2016 r., wyemitowanych zostało 125 zielonych obligacji o łącznej wartości 51,4 bln € (30 emitentów). LuxSE jest obecnie jedyną giełdą, obejmującą platformę poświęconą im w całości, a w czerwcu 2018 r. uruchomiony został „kanał zielonych obligacji” (Green Bond Channel), zapewniający międzynarodowym inwestorom dostęp do informacji na temat 18 tego typu papierów, notowanych na parkiecie w Szanghaju.

      Dynamicznie rozwija się również sektor wysokooprocentowanych obligacji, których udział w rynku europejskim stanowi na chwilę obecną 50%.  Jeśli chodzi o rynek akcji, indeks LuxX wyznacza dziewięć luksemburskich najbardziej znaczących firm, wśród których dominują SES, ArcelorMittal, RTL Group i Aperam. Notowania giełdowe BL dotyczą 54 zagranicznych dewiz. W 2017 roku rozpoczęto emisję ponad 11 tys. nowych papierów wartościowych na łączną sumę 1,11 mld €, a notowania LUXX INDEX wzrosły o 17, 65%. Ogólna wielkość notowań to ok. 35 tys. produktów finansowych, które są przedmiotem prowadzonych w ramach giełdy transakcji. W sumie, w 2017 r. giełda luksemburska osiągnęła obrót operacyjny o 2,2 mln € większy niż w 2016 r. (47,5 mln €), co- przy 3% spadku kosztów- zaowocowało zyskiem netto w wysokości 12,3 mln €.
      Jako ważne osiągnięcie giełdy jej kierownictwo postrzega pakiet zasad dot. zarządzania korporacyjnego (Corporate Governance), który wprowadzono w 2007 r. Kierując się kryteriami dot. przejrzystości struktur zarządzania i kontroli oraz odpowiedniej informacji stworzono pakiet wytycznych oraz stosowną platformę informatyczną Finesti (www.e-file.lu ). Ta ostatnia, poza informacją odnoszącą się do zasad Corporate Governance, dostarcza wszechstronną informację finansową o notowanych firmach oraz o promotorach i administratorach funduszy inwestycyjnych. Adresowana jest zarówno do obecnych i potencjalnych klientów giełdy, jak również do różnego rodzaju agencji informacyjnych (np. Bloomberg, Reuters etc). Dla tych ostatnich dostęp do platformy, mimo iż płatny, jest szczególnie atrakcyjny, gdyż Finesti dostarcza wszechstronną informację o notowanych i emitujących podmiotach, uwiarygodnioną w procesach weryfikacyjnych przez BL i podaną w znormalizowanym formacie.
      Nacisk, jaki kierownictwo giełdy kładzie obecnie na sprawy dot. przestrzegania przez operatorów giełdowych obowiązujących przepisów prawnych w międzynarodowym obrocie finansowym, zwłaszcza w kontekście stosownych dyrektyw UE, można traktować jako próbę wyjścia naprzeciw pojawiającym się czasami opiniom, kwestionującym zgodność stosowanych w luksemburskiej bankowości niektórych rozwiązań z literą prawa unijnego (dotyczy to kompleksu spraw związanych z tzw. tajemnicą bankową).
      Kierując się przesłanką wzmocnienia tego sektora i pragnąc pogłębić jego międzynarodowy, konkurencyjny, innowacyjny i zróżnicowany charakter rząd WKL utworzył Wysoki Komitet Sektora Finansowego Luksemburga (Commission de Surveillance du Secteur Financier). Składając się ze związków instytucji finansowych, Komisariatu ds. Ubezpieczeń oraz głównych podmiotów na rynku finansowo-bankowym Luksemburga Komitet, ma być miejscem refleksji i uzgodnień. Całość przedsięwzięcia ma się opierać na 5. zasadniczych filarach: prywatnej bankowości, funduszach inwestycyjnych (z priorytetem położonym na fundusze alternatywne, ze względu na nowe perspektywy dla tych produktów, dzięki nowej dyrektywie europejskiej) kredytach międzynarodowych, ubezpieczeniach, rozwiązaniach finansowo-prawnych dla lokat o charakterze strategicznym.
      Mając na uwadze potrzebę pozyskiwania z zagranicy wielu wysoko wykwalifikowanych specjalistów w zakresie finansów i bankowości, konieczność stworzenia im możliwie najlepszych warunków dla efektywnej pracy i uznając ważność stałego polepszania infrastruktury informatycznej rząd luksemburski prowadzi politykę zapewnienia zagranicznym ekspertom korzystnych warunków finansowych. Istotnym elementem tej polityki jest sprawa unikania podwójnego opodatkowania. W tej mierze Luksemburg podpisał już 76 umów z partnerami zagranicznym, które regulują tę sprawę.
      Kolejną specjalnością WK na światowym rynku spedycyjno-logistycznym jest bardzo liczna sieć wysoko wyspecjalizowanych firm luksemburskich, działających w tym sektorze usług. Stanowią one 1/3 wszystkich światowych firm tej branży i zatrudniają ok. 8 tys. wysoko wykwalifikowanych pracowników. W 2016 r. Luksemburg znalazł się na 5. miejscu rankingu GCI firmy DHL obejmującego największe hub’y spedycyjno-logistyczne na świecie. Przewagi komparatywne Wielkiego Księstwa nad jego konkurentami sprowadzają się przede wszystkim do niezwykle sprawnego zarządzania logistycznego, opartego na wykorzystywaniu bardzo profesjonalnych specjalistów i technik informatycznych, centralnym położeniu w Europie, na skrzyżowaniu szlaków komunikacyjnych, bardzo sprawnie działającym lotnisku, wraz z niezbędnym zapleczem spedycyjno-transportowym, gdzie operuje m.in. wielkie rodzime lotnicze przedsiębiorstwo – CargoLux, bardzo licznych przedsiębiorstwach spedycyjno-transportowych, specjalizujących się w transporcie wodno-lądowym, przyjaznym przedsiębiorcom systemie podatkowo-finansowym etc. Oblicza się, że w sektorze logistyczno-transportowym powstaje ok. 6% PKB Luksemburga.
      Zjawiskiem towarzyszącym obrotom w zakresie logistyki i transportu jest bardzo dynamicznie rozwijająca się w Luksemburgu turystyka biznesowa. Poważna ilość ekspertów z tej dziedziny odwiedza w celach zawodowych Luksemburg. Z uwagi na rolę WK jako wielkiego, światowego centrum finansowo-bankowego, które w oczywisty sposób przyciąga z zagranicy każdego dnia bardzo liczne rzesze międzynarodowych ekspertów, kolejnym czynnikiem, powiększającym dochody turystyki. Wg Ministerstwa ds. Turystyki Luksemburga, udział turystyki w tworzeniu PKB wyniósł 6,5% pod koniec 2013 r.
      Kolejnym ważnym dla gospodarki Luksemburga sektorem są międzynarodowe usługi telekomunikacyjne. Jedną z „wizytówek” tego sektora WK jest firma SES, która zajmuje się umieszczaniem na orbicie geostacjonarnej Ziemi satelitów telekomunikacyjnych (Astra) i ich eksploatacją. W 2017 r. w ramach spółki wydzielone zostały SES Video and SES Networks. Informacja nt. wyników gospodarczych SES za 2017 r. wskazuje na pomyślną sytuację ekonomiczną firmy, mimo spadku dochodów w porównaniu z rokiem poprzedzającym. W 2017 r. ogólny obrót SES wyniósł 2,035 mln euro; zysk netto wyniósł 596,1mln euro (962,7 mln w 2016).   
      Obecnie SES dysponuje 54 satelitami telekomunikacyjnymi na 37 pozycjach orbitalnych. Ambicją firmy jest docieranie do tych miejsc, do których nie sięgał dotychczas drogą satelitarną telekomunikacyjny przekaz.  Tym kontekście, aby zapewnić operatorom telefonii mobilnej obsługę częstotliwości w zakresie 3700-4200 MHz, firma planuje przyłączenie się do konsorcjum, w skład którego wchodzą już Intelsat i Eutelsat.
      Charakterystyka głównych sektorów gospodarki Luksemburga byłaby niepełna bez uwzględnienia do niedawna jeszcze głównego filaru gospodarki narodowej WKL – przemysłu metalurgicznego. W wyniku przekształceń własnościowych najbardziej znacząca firmą w tej branży, w skali daleko przekraczającej ramy tego kraju jest ArcelorMittal- drugi na światowej liście potentatów w sektorze hutnictwa. Mimo spadku produkcji stali (46,5 Mt w stosunku do 46,8 Mt w 2017), największe przedsiębiorstwo przemysłowe Luksemburga w pierwszym półroczu 2018 r. odnotowało wzrost obrotów w wysokości 32,5% (3,930) w porównaniu z analogicznym okresem w roku poprzednim (2,966). Fakt ten przypisuje się spadkowi globalnej podaży stopu wytwarzanego w Chinach i towarzyszącemu mu wzrostowi cen. Wydzielona z koncernu w 2011 r. w ramach restrukturyzacji firma Aperam, specjalizująca się w produkcji m.in. wysokojakościowych przewodników elektrycznych i stopów niklu, jest obecnie liderem w swojej branży w Ameryce Południowej.
       

      3.4. Najwięksi pracodawcy (2017)

       

      Nazwa

      Dziedzina

      Ilość pracowników

      Rząd Luksemburga

      Sektor publiczny

      26720

      Groupe Post Luxembourg

      Telekomunikacja

      4350

      Groupe CFL

      Transport kolejowy

      4170

      ArcelorMittal

      Hutnictwo

      4160

      Groupe Cactus

      Sprzedaż detaliczna

      4030

      Miasto Luksemburg

      Sektor publiczny

      3996

      BGL BNP Paribas

      Bankowość

      3700

      Groupe Dussmann Luxembourg

      Sprzątanie

      3650

      Goodyear Dunlop Tires Operations

      Przemysł gumowy

      3410

      Pricewaterhouse Coopers

      Księgowość, audyt, consulting

      2840

        

      3.5. Uczestnictwo w wielostronnych organizacjach i porozumieniach o charakterze wielostronnym
      Luksemburg jest członkiem praktycznie wszystkich znaczących organizacji o charakterze wielostronnym: systemu ONZ, WTO, OECD, UE, NATO etc. W latach 2013-2014 Luksemburg był jednym z dziesięciu niestałych członków Rady Bezpieczeństwa ONZ, a w 2015 r. sprawował półroczną prezydencję w Radzie Unii Europejskiej.

      3.6. Relacje gospodarcze z UE
      Luksemburg jest jednym z 6 państw-założycieli Wspólnot Europejskich. Bardzo ważną rolę w zakresie współpracy gospodarczej, obrotów handlowych i wymiany usług WKL z zagranicą pełni tzw. Wielki Region (Grande Région). Składa się z niemieckich z regionów Nadrenii, Mozeli, Saary i Mozy, francuskiego departamentu Lotaryngii, belgijskiej prowincji Luksemburg i Wielkiego Księstwa. Ten znaczący w skali Europy euroregion obejmuje powierzchnię 65 401 km2 i jest zamieszkiwany przez blisko 12 mln obywateli 4 państw. Ze względu na związki historyczno-cywilizacyjne, komplementarność struktur ekonomicznych i ożywiony ruch ludności, związany głównie z bardzo chłonnym rynkiem pracy w Luksemburgu, Wielki Region charakteryzuje się wysokim poziomem wzajemnej wymiany gospodarczej, usługowej i osobowej. 

       

       

       

      Dwustronna współpraca gospodarcza


       

       4. Dwustronna współpraca gospodarcza


      4.1. Wymiana handlowa
      Dwustronna współpraca gospodarcza pomiędzy Polską a Luksemburgiem oparta jest na dwóch filarach: wymianie handlowej i zagranicznych inwestycjach bezpośrednich (FDI). Biorąc pod uwagę obroty handlowe w ostatnich 4 latach (2014-2018) należy zauważyć, iż ich wielkość jest relatywnie skromna, a saldo dla Polski wciąż przyjmuje wartość ujemną.
      Tab 1. Wielkość i dynamika obrotów handlowych pomiędzy Polską a Luksemburgiem (w mln EUR i %) w latach 2012 – 2018/4
        

       

      Rok

      Eksport

      Import

      Saldo

      2012

      170,5

      236,0

      -65,5

      2013

      158,3

      244,3

      -86,0

      2014

      163,7

      256,5

      -92,8

      2015

      164,2

      250,6

      -86,4

      2016

      180,2

      264,9

      -84,7

      2017

      239,0

      300,4

      -61,4

      2018/4

      87,6

      106,9

      -19,3

      Źródło: Statec (http://www.statistiques.public.lu /)

       

      Choć w ostatnich latach Polska odnotowywała ujemne saldo w wymianie handlowej z Luksemburgiem, po apogeum kryzysu finansowego UE wartości salda nie przekraczają 100 mln, a tendencja spadkowa utrzymuje się od 2015 r. Obecna dynamika gospodarcza Polski pozwala spodziewać się utrzymania tego kierunku. 
      Tab 2. Struktura towarowa wymiany handlowej pomiędzy Polską a Luksemburgiem w latach 2016-2018 r. (w mln EUR)

       

       

      Kod

      Import

      Eksport

      2016

      2017

      2018/4

      2016

      2017

      2018/4

      Wielkość

      Udział

      Wielkość

      Udział

      Wielkość

      Udział

      Wielkość

      Udział

      Wielkość

      Udział

      Wielkość

      Udział

      I

      4,2

      1,6%

      4,0

      1,3%

      1,2

      1,1%

      1,6

      0,9%

      2,9

      1,2%

      1,0

      1,2%

      II

      2,0

      0,7%

      1,6

      0,5%

      0,6

      0,6 %

      4,1

      2,27%

      4,4

      1,8%

      1,4

      1,6 %

      III

      0,0

      0,0%

      0,0

      0,0%

      0,0

      0,0%

      0,0

      0,0%

      0,0

      0,0%

      0,0

      0,0%

      IV

      0,5

      0,2%

      0,7

      0,2%

      1,7

      0,0%

      18,5

      10,3%

      36,1

      15,1%

      14,0

      16,0%

      V

      0,3

      0,1%

      0,5

      0,2%

      0,2

      0,2%

      0,1

      0,7%

      0,0

      0,0 %

      0,0

      0,0%

      VI

      20,2

      7,6%

      23,3

      7,7%

      8,8

      8,3%

      15,6

      8,69%

      21,3

      8,9%

      6,8

      7,8%

      VII

      50,1

      18,9%

      62,5

      20,8%

      21,3

      19,9%

      30,2

      26,8%

      48,3

      20,2%

      20,1

      22,9%

      VIII

      0

      0,0%

      0,0

      0,0%

      0

      0,0%

      0,3

      0,2%

      0,4

      0,1%

      0,1

      0,1%

      IX

      0,5

      0,2%

      0,6

      0,2%

      0,3

      0,3%

      4,5

      2,25%

      3,8

      1,6%

      0,5

      0,5%

      X

      20,9

      7,9%

      21,2

      7,1%

      8,1

      7,5%

      7,2

      4,0%

      5,8

      2,4%

      2,2

      2,5%

      XI

      8,5

      3,2%

      0,6

      2,2%

      1,7

      1,6%

      2,6

      1,4%

      2,6

      1,1%

      1,2

      1,3%

      XII

      0,0

      0,0%

      0,0

      0,0%

      0,1

      0,0%

      0,5

      0,3%

      0,5

      0,2%

      0,2

      0,3%

      XIII

      5,2

      1,9%

      5,6

      1,8%

      5,2

      4,8%

      1,2

      0,6%

      1,4

      0,6%

      0,4

      0,5%

      XIV

      2,3

      0,9%

      2,2

      0,7%

      0,7

      0,7%

      0,0

      0,0%

      0,0

      0,0%

      0,0

      0,0%

      XV

      78,9

      29,8%

      92,8

      30,9%

      31,6

      29,6%

      31,9

      17,7%

      31,4

      13,1%

      10,5

      12,0%

      XVI

      49,9

      18,8%

      54,6

      18,2%

      20,4

      19,1%

      31,2

      17,3%

      31,1

      12,9%

      10,9

      12,5%

      XVII

      8,2

      3,1%

      11,4

      3,8%

      3,4

      3,2%

      20,2

      11,2%

      37,2

      15,6%

      12,8

      14,7%

      XVIII

      3,4

      1,3%

      3,2

      1,1%

      1,5

      1,4%

      5,4

      3,0%

      5,1

      2,1%

      2,5

      2,9%

      XIX

      0,0

      0,0%

      0,0

      0,0%

      0,0

      0,0%

      0,0

      0,0%

      0,0

      0,0%

      0,0

      0,0%

      XX

      9,7

      3,6%

      9,3

      3,1%

      1,5

      1,4%

      5,1

      2,8%

      6,1

      2,5%

      2,6

      2,9%

      XXI

      0,0

      0,0%

      0,0

      0,0%

      0,0

      0,0%

      0,0

      0,0%

      0,0

      0,0%

      0,0

      0,0%

      RAZEM

      264,9

      100%

      300,4

      100%

      106,921

      100%

      180,1

      100%

      239,0

      100%

      87,6

      100%

      Źródło: Statec (http://www.statistiques.public.lu /)

        

      Nomenklatura wraz z kodami

      I

      Zwierzęta żywe, produkty pochodzenia zwierz.

      XIII

      Wyroby z kamieni gipsu, cementu, azbestu, miki itp;
      wyroby ceramiczne i szkło

      II

      Produkty pochodzenia roślinnego

      XIV

      Perły; metale i kamienie szlachetne i półszlachetne;
      sztuczna biżuteria

      III

      Tłuszcze, oleje pochodzenia zwierzęcego i roślinnego oraz prod. ich rozkładu

      XV

      Wyroby nieszlachetne i wyroby z metali nieszlachetnych

      IV

      Gotowe art. spożywcze; napoje bezalkohol.,
      alkohol, ocet; tytoń

      XVI

      Urządzenia mechaniczne i elektryczne oraz ich części zamienne

      V

      Produkty mineralne

      XVII

      Pojazdy, statki powietrzne, jednostki pływające
      i współdział. urządzenia

      VI

      Produkty przem. chem. i  przem. pokrewnych

      XVIII

      Przyrządy, aparaty optyczne, kinematograf,
      pomiarowe, medyczne, zegarki I

      VII

      Tworzywa sztuczne i wyroby z nich;
      kauczuki i wyroby z kauczuku

      XIX

      Broń i amunicja; części i akcesoria

      VIII

      Skóry; wyroby z nich; art. Podróżne, torby, pojemniki

      XX

      Wyroby różne

      IX

      Drewno i wyroby z niego; wyroby z korka,
      słomy, esparto; wyr. koszykarskie

      XXI

      Dzieła sztuki, przedmioty kolekcjonerskie

      X

      Ścier drzewny lub z innego włóknistego
      mat. celulozowego; papier i tektura

       

       

      XI

      Materiały i wyroby włókiennicze

       

       

      XII

      Obuwie, nakrycia głowy, parasole, laski,
      pióra, sztuczne kwiaty

       

       

       

      Analiza struktury towarowej polsko-luksemburskiej wymiany handlowej w latach 2016-2018 r. wskazuje, iż w naszym eksporcie do Luksemburga wciąż dominują pozycje o relatywnie niskim stopniu przetworzenia (ponad 50%). Są to wyroby przemysłu chemicznego i metalurgicznego (vide tab. nr 2) oraz produkty spożywcze. Około 1/3 naszego wywozu stanowią dobra wyżej przetworzone z pewną tendencją wzrostową (zwłaszcza pojazdy). W imporcie Polski z Luksemburga dominują z kolei wyroby metalurgiczne, sięgające około 30% przywozu z tego kierunku. Co ciekawe, w latach 2016-2018 roku zauważono stosunkowo znaczny wzrost importu tłuszczy pochodzenia roślinnego i zwierzęcego, o których wzmianki do 2015 r. pojawiały się w zestawieniu jedynie sporadycznie. Równocześnie wydaje się, że zmniejszeniu ulega wolumen importowanych przez Polskę wyrobów skórzanych. Dobra wyżej przetworzone w strukturze towarowej importu z Luksemburga zajmują podobną pozycję jak w przypadku eksportu z Polski do tego kraju.

      Wg narodowej agencji statystycznej STATEC eksport z Luksemburga do Polski potroił się od wstąpienia Polski do UE; w 2017 r., wśród handlowych partnerów Luksemburga, Polska plasowała się na 9 miejscu pod względem wartości eksportu (z 2,37 % ogólnego eksportu, za USA i Chinami, ex aequo z Hiszpanią), jak i importu z Luksemburga (1,26%; za Włochami i Wielką Brytanią, przed Hiszpanią). Obecnie podejmowane są wysiłki, mające na celu wzmożenie wymiany handlowej między oboma krajami, czemu sprzyjają niewątpliwie podobieństwo kultury biznesowej, wspólny dla obu krajów charakter multimodalnego centrum oraz ogólny wzrost gospodarczy. 

       

      4.2. Inwestycje
      Analiza wielkości polskich bezpośrednich inwestycji zagranicznych w ostatnich latach wskazuje, iż Polskie FDI w Luksemburgu nie mają charakteru produkcyjnego, lecz portfelowy. Są to zatem inwestycje w papiery wartościowe typu akcje czy obligacje, w zakresie których Luksemburg jest ogromnym centrum obrotu finansowego.
      Wg danych NBP inwestycje Luksemburga w Polsce stanowiły 15% całości FDI w 2016 r, przy czym najwyższe dochody osiągnęły przedsiębiorstwa będące równocześnie największymi inwestorami zagranicznymi w Polsce; pod tym względem firmy luksemburskie z dochodem na poziomie ok. 2,6 mld € plasowały się na 3 miejscu, za  spółkami holenderskimi (ok. 4,2 mld €) i niemieckimi (ok. 3,5 mld €). Ponad połowa w.w. zagranicznego kapitału zainwestowana została w przetwórstwo przemysłowe.

      Na opublikowanej przez Polską Agencję Handlu i Inwestycji liście największych inwestorów zagranicznych w grudniu 2017 r. znalazło się 28 firm z udziałem kapitału luksemburskiego, m.in.  ArcelorMittal, Ardagh Glass Holding GmbH, CULLODEN S.A R.L., E. Miroglio Holding, The Goodyear Tire & Rubber Comapny.
      Największy koncern luksemburski ArcelorMittal, realizując w Polsce ambitny program rozwojowy, dokonał istotnych inwestycji w 4 zakładach: Siemianowicach Śląskich, Sosnowcu, Dąbrowie Górniczej i Krakowie. Warto zauważyć, iż w zakładzie w Siemianowicach Śląskich zostały zainstalowane jedyne w Europie Centralnej urządzenia do cięcia arkuszy 2-metrowych ze stali nierdzewnej gorąco i zimnowalcowanej, z możliwością foliowania. ArcelorMittal jest największym producentem stali w Polsce, zatrudniającym ponad 11 tys. pracowników w sześciu oddziałach. Dzięki inwestycjom, których wartość w latach 2004-2014 sięgnęła ponad 5 mld zł, ArcelorMittal Poland jest dziś jednym z najnowocześniejszych producentów stali w Europie.

       

      Dostęp do rynku


       

      5. Dostęp do rynku


      5.1. Dostęp do rynku dla polskich towarów i usług
      Nie są znane ograniczenia w dostępie do rynku Luksemburga, poza ograniczeniami ogólnie obowiązującymi na rynku wewnętrznym UE.

      5.2. Dostęp do rynku pracy. Świadczenie usług i zatrudnienie obywateli polskich
      Bezsprzecznie pozytywnym zjawiskiem gospodarczym na rynku pracy w Luksemburgu jest odnotowywany od jakiegoś czasu spadek bezrobocia: po apogeum światowego kryzysu finansowego, gdy wskaźnik okresowo przekraczał nawet 7% (2014-2015 r.), obecnie szacuje się, że wrócił on do poziomu z 2011 r. (5,5%). W następstwie zaznacza się nieustanny wzrost liczby pracowników transgranicznych (ponad 192,5 tys. w lipcu 2018 r.); ostatnio trwają dyskusje nad wdrożeniem unijnych regulacji w zakresie procedury nadawania im statusu bezrobotnych na terenie Luksemburga- jako kraju zatrudnienia- którym władze są przeciwne, argumentując niemożność zmian potencjalną niewydolnością administracyjną. 

       

      Zatrudnienie obywateli RP.

      Od 1 listopada 2007 r. Luksemburg zniósł ograniczenia w dostępie do rynku pracy dla obywateli Polski oraz 8 innych nowych krajów UE. Obywatele tych krajów korzystają z takich samych praw i przywilejów, z jakich korzystają obywatele luksemburscy. Dotyczy to zarówno przepisów ws. płacy minimalnej, jak i wszystkich kwestii zabezpieczeń socjalnych oraz ubezpieczeń emerytalnych. Zniesienie pozwoleń na pracę w Luksemburgu nie spowodowało radykalnego wzrostu liczby pracowników z Polski.

      Poszukiwanie pracy na tutejszym rynku jest dość czasochłonne i wynika z ograniczonych rozmiarów rynku pracy i małej liczby ofert. Do najbardziej poszukiwanych pracowników w Luksemburgu należą wciąż wysoko wykwalifikowani specjaliści z dziedziny finansów, rachunkowości, księgowości i sprzedaży. Od kilku lat można zauważyć też zwiększony popyt na pracowników z branży nowych technologii.
      W Luksemburgu działają liczne polskie firmy budowlane, które w ramach świadczenia usług trafiają na tutejszy rynek za pośrednictwem kontrahentów niemieckich. Procedura certyfikacji świadczenia usług jest stosunkowo złożona i wymaga niemal w każdym przypadku uzupełniania dokumentacji. Odpowiedzialna za te kwestie Inspekcja ds. Pracy i Górnictwa (ITM) podaje, że czas załatwiania wszelkich formalności nie przekracza dwóch tygodni; w rzeczywistości okres ten wydłuża się.

      Utrudnieniem dla rozpoczęcia działalności rzemieślniczej są protekcjonistyczne zapisy prawa o przedsiębiorczości z dn. 05.12.2011, regulującego zasady dostępu do zawodów rzemieślniczych, handlowych, wolnych zawodów i zatrudnienia w przemyśle. W myśl ustawy, w celu rejestracji działalności gospodarczej w obszarach wymienionych na liście A, wymagane są określone dokumenty, potwierdzające kompetencje zawodowe: dyplom ukończenia szkoły wyższej na terenie LU w dziedzinie pokrywającej się z przedmiotem działalności; w razie częściowej kompatybilności wykształcenia- dodatkowy wymóg rocznego doświadczenia; w razie niekompatybilności- wymóg dwuletniego doświadczenia.

       

      System wynagrodzeń i opodatkowanie.

      W Luksemburgu obowiązują zasady obowiązkowej płacy minimalnej. Od 1 sierpnia 2018 r. wynosi ona w przypadku pracownika niewykwalifikowanego bez doświadczenia zawodowego 2 048,54 euro brutto miesięcznie (11,84 euro za godzinę), a pracownika wykwalifikowanego – 2 458,25 euro, tj. 15,36 euro za godzinę. Ściśle regulowane są również stawki godzinowe dla pracowników pracujących na budowach.


      System podatkowy.

      Podatki od osób fizycznych i prawnych są uznawane za jedne z najbardziej atrakcyjnych w Europie. Osoby fizyczne korzystają z licznych zwolnień i ulg podatkowych przyznawanych z tytułu posiadania dzieci (do 5 400 €euro rocznie w 2018 r.), nauki dzieci oraz kosztów uzyskania dochodu. Skala podatku dochodowego od osób fizycznych wynosi od 0% (zwolnienie z opodatkowania) do 33%. Zobowiązania są oparte na statusie osobistym podatnika, który zależy od jego dochodów i klasy podatkowej. Wydziela się trzy klasy podatkowe: Klasa 2 (rozliczający się wspólnie podatnicy w związku małżeńskim, podatnicy owdowiali i rozwiedzeni w ciągu trzech lat poprzedzających rok, którego dotyczy zeznanie), Klasa 1a (podatnicy owdowiali, powyżej 64 roku życia lub korzystający z ulgi na dzieci) i Klasa 1 (podatnicy rozliczający się samodzielnie). W.w. przedziałom przypisane są odpowiednio stawki podatkowe: 15%, 21% i 33%, podlegające dalszym odliczeniom; w rezultacie najniższy próg podatkowy wynosi  5%. Urzędem właściwym w zakresie podatków bezpośrednich dla ludności jest Administration des Contributions Directes (www.impotsdirects.public.lu/ ). Warto zauważyć, że Polska posiada umowę o unikaniu podwójnego opodatkowania z Luksemburgiem, pozwalającą uniknąć podwójnego opodatkowania tego samego dochodu w Polsce i w Luksemburgu. Stawki podatku VAT (fr. TVA) w Luksemburgu wynoszą odpowiednio: super obniżone – 3%  (m.in. artykuły spożywcze- z wyjątkiem alkoholu-, leki, odzież, książki, usługi transportowe, kulturalne); obniżone – 8% (m.in. surowce energetyczne, ogrzewanie, usługi szewskie i cewiarskie); niskie – 14% (m.in. stałe paliwa mineralne, usługi drukarskie, wina); standardowe – 17% - pozostałe.  Właściwym urzędem w zakresie podatku VAT jest Administration de l’Enregistrement et des Domaines (www.aed.public.lu/index.php ). Składki na ubezpieczenie społeczne płacone przez pracodawcę to minimum 14,22% (zależnie od sektora i w związku z tym ryzyka wypadku). Składki na ubezpieczenie społeczne płacone przez pracownika to 12,45%. Obowiązek podatkowy jest powiększony o premię solidarnościową dla funduszu zatrudnieniowego, która wynosi od 0, 46% do 2,95%, w zależności od przynależności do jednej z 4 kategorii składkowych.

       

       


      5.3. Nabywanie i wynajem nieruchomości

      W Luksemburgu nie obowiązują ograniczenia przy nabywaniu i wynajmie nieruchomości. Oprócz ceny określonej w ogłoszeniu trzeba jeszcze zapłacić prowizję agentowi (zazwyczaj w wysokości 1 czynszu + VAT) oraz kaucję właścicielowi (1–3 czynsze). Prowizja jest oczywiście bezzwrotna, ale kaucję można odzyskać w momencie wyprowadzania się, pod warunkiem że oddaje się mieszkanie bez usterek. Wynajem nieruchomości odbywa się za pośrednictwem agencji nieruchomości. Obcokrajowcy chcący wynająć nieruchomość muszą przedstawić kopię umowy o pracę, będącą w takiej sytuacji gwarancją stałego dochodu najemcy. Dodatkowo przedstawia się kopię paszportu oraz adres i nazwisko właściciela poprzednio wynajmowanego mieszkania. Po podpisaniu umowy przedwstępnej z agencją nieruchomości właścicielowi mieszkania przysługują 2 tygodnie na ostateczną zgodę na wynajęcie mieszkania konkretnej osobie. Pod względem cen nieruchomości Luksemburg zalicza się do trzech najdroższych stolic Europy (obok Londynu i Paryża). Na sytuację tę wpływa wysoka stopa życiowa oraz niska podaż mieszkań. Ze względu na wieloletnie zaniechania w sferze budownictwa mieszkaniowego większość lokali do wynajęcia pochodzi z lat 70-tych. Od 2006 r. rząd wdraża program budowy mieszkań na terenie całego kraju. Stosowane są liczne kredyty i odliczenia podatkowe zarówno dla właścicieli jak i wynajmujących (Pacte du logement). Mimo to ceny mieszkań utrzymują się na wysokim poziomie. Ceny w stolicy są o ok. 30% wyższe niż poza miastem i często znacznie wyższe niż w miastach przygranicznych Belgii, Francji i Niemiec. Średnie ceny wynajmu mieszkań w WKL w 2017 r. wynosiły: 1 595 € – 2 pokoje, 2 289 €– 3 pokoje, 2 936 € – 4 pokoje. W przypadku wynajmu domów ceny- także uzależnione od liczby pokoi-i były zwykle wyższe o 25%. Średnia cena domu wynosiła  818 250 €, co przekładało się na 5 678 euro za 1 m2, a średnia cena mieszkania to 514 716 € (4162 € z za 1 m2). Mieszkanie w stolicy WKL kosztowało powyżej 600 tys. €, do blisko 12 000 za 1 m2 w centralnie położonej dzielnicy Limpertsberg .
      Ostatnio, w związku z nieustającym rozwojem sektora finansowego (również w rezultacie relokacji przedsiębiorstw na skutek Brexitu) obserwowany jest znaczny spadek podaży powierzchni biurowej. Tu cena wynajmu waha się od 26 do 50 euro za m2, w zależności od atrakcyjności i standardu biurowca. Wiele firm, w tym małych i średnich przedsiębiorstw, firm konsultingowych i kancelarii wynajmuje i adaptuje na swe potrzeby domy mieszkalne lub przenosi się na obrzeża stolicy, co pozwala na obniżenie kosztów prowadzenia działalności gospodarczej.

      5.4. System zamówień publicznych
      Podstawą prawną systemu zamówień jest Ustawa o zamówieniach publicznych z 8 kwietnia 2018r. oraz nowelizacja Ustawy z 25 czerwca 2009 w odniesieniu do określonych umów koncesyjnych. W całości (z uwzględnieniem par. 72, dotyczącego JEDZ/ESPD) wejdzie ona w życie 18 października.
      W WKL obowiązują ogólne zasady europejskie dotyczące organizacji i przebiegu przetargów na realizację zamówień publicznych. Ustawa reguluje zasady ogłaszania, przeprowadzania i dziedziny objęte procedurą przetargową o udzielenie zamówień publicznych. Ogłoszenia o przetargach oraz wszystkie związane z nimi informacje zamieszczane są na rządowym portalu zamówień publicznych (https://marches.public.lu/fr.html). Kompleksowa informacja na temat przetargów (dokumenty, opis procedur, podstawy prawne, ceny materiałów itp.) dostępna jest na platformie publicznej CRTI-B (http://www.crtib.lu/). Organem pomocniczym w obszarze zamówień publicznych jest Komisja Kontrolna (Commission des Soumissions), działająca w ramach Ministerstwa Robót Publicznych. W skład Komisji wchodzi 9 członków, z czego 4 stanowią przedstawiciele samorządu zawodowego. Komisja ma charakter konsultacyjny, jej opinie nie są wiążące. Wiążące decyzje w przypadkach odwoławczych podejmują sądy odwoławcze.

      5.5. Ochrona własności przemysłowej i intelektualnej
      W zakresie ochrony własności przemysłowej i intelektualnej w WKL co do zasady obowiązuje Konwencja Beneluksu o ochronie własności intelektualnej (marek, wzorów i modeli), podpisana w Hadze 25 lutego 2005 r. Konwencja została przeniesiona na grunt krajowy w oparciu o wydane z mocą ustawy rozporządzenie Wielkiego Księcia z dnia 16 maja 2006 r., a obecnie uzupełnia ją szereg szczegółowych regulacji, np. regulującą koszty związane z uzyskaniem tytułu własności intelektualnej Ustawą z 17 maja 2017 r. Zagadnienia związane z ochroną własności intelektualnej znajdują się w gestii Biura Własności Intelektualnej przy Ministerstwie Gospodarki. Biuro pełni rolę urzędu wydającego patenty, oznaczenia marek oraz znaki tzw. marki krajowej, przy czym nie jest organem kompetentnym w zakresie egzekucji praw autorskich (skargi należy kierować do sądu okręgowego). W Luksemburgu działa obszerny serwis informacyjny z zakresu ochrony własności intelektualnej.

       

      Przydatne linki i kontakty


       

      6. Przydatne kontakty i linki
       

      • Dwór Wielkiego Księcia: www.monarchie.lu
      • Rząd i Ministerstwa: www.gouvernement.lu
                                             o Ustawodawstwo i akty prawne: www.legilux.lu
      • Ministerstwo Spraw Zagranicznych: www.mae.lu
      • Ministerstwo Ekonomii: www.eco.public.lu
                                             o Departament Małych i Średnich Przedsiębiorstw i Przedsiębiorczości:  www.mcm.public.lu
      • Izba Deputowanych: www.chd.lu
      • Urząd Statystyczny STATEC: www.statec.lu
      • Ministerstwo Zrównoważonego Rozwoju i Infrastruktur: www.mddi.public.lu
                                            o Departament Zamówień Publicznych: www.mtp.public.lu
                                            o Departament Zagospodarowania Terytorium: www.dat.public.lu
                                            o Departament Środowiska: www.environnement.public.lu
                                            o Departament Transportu: www.mt.public.lu/transports
      • Okienko administracyjne dla obywateli i przedsiębiorców: www.guichet.public.lu
      • Agencja energetyczna: www.energieagence.lu
      • Krajowa Organizacja Turystyczna: www.ont.lu
      • Luxinnovation: www.luxinnovation.lu
      • Ochrona Własności Intelektualnej: www.brevet.lu
      • Izba Handlowa: www.cc.lu
      • Izba Rzemieślnicza: www.cdm.lu
      • Związek Przedsiębiorstw Luksemburga: www.uel.lu

      • Stowarzyszenie przedsiębiorstw i instytucji przemysłowych: www.fedil.lu

      • Luksemburski Rejestr Sądowy: www.rcsl.lu
      • Uniwersytet Luksemburski: www.uni.lu
      • Luksemburski Instytut Nauki i Technologii: www.list.lu
      • Izba Adwokacka: www.barreau.lu
      • Polacy w Luksemburgu: www.polska.lu

      • Luksembursko-Polska Izba Handlowa: www.lpcc.lu
      • Wszechstronne informacje dla cudzoziemców: www.asti.lu
      • Inspekcja Pracy i Górnictwa: www.itm.lu
      • Urząd miasta Luksemburga: www.vdl.lu
      • Informacje ogólne: www.luxweb.com

       

      (OSTATNIA AKTUALIZACJA: 23.08.2018 r.)

      Opracowanie: Karolina Dąbek

      8 listopada 2013 (ostatnia aktualizacja: 23 sierpnia 2018)

      Drukuj Drukuj Podziel się treścią: