close

  • Być wiernym Ojczyźnie mej, Rzeczypospolitej Polskiej

     

  • PORTUGALIA

  • Portugalia

    •  

       Informacje o kraju


       

      1.1. Położenie geograficzne, ludność, obszar, stolica, języki urzędowe

      Położenie geograficzne: Portugalia jest położona na południowym zachodzie Półwyspu Iberyjskiego i zajmuje ok. 15% jego powierzchni. Od północy i wschodu graniczy z Hiszpanią, a od zachodu i południa z wodami Oceanu Atlantyckiego. Posiada szereg wysp znajdujących się na Oceanie Atlantyckim składających się na Archipelag Azorski (Açores) i Archipelag Madery (Madeira). Większą część powierzchni kraju zajmują wyżyny i góry, stanowiące przedłużenie hiszpańskiej Mesety.

      Najwyższe pasma gór to: Serra da Estrela (1993 m n.p.m.), Serra do Gerez (1544 m n.p.m.), Serra de Marão (1415 m n.p.m.). Najwyższym szczytem Portugalii jest Pico (2351 m n.p.m.), który znajduje się na Azorach. Wybrzeże jest wyrównane, piaszczyste lub klifowe i skaliste.

      W Portugalii znajdują się dolne odcinki dużych rzek półwyspu: Tagu, Duero i Gwadiany.

      Ludność: 10,4 mln

      Obszar: 92391 km2

      Stolica: Lizbona

      Języki urzędowe: język portugalski

       

      1.2. Warunki klimatyczne

      Portugalia leży w strefie klimatu podzwrotnikowego morskiego. Zima jest tu łagodna i deszczowa, ze znacznymi różnicami temperatur między północą a południem kraju. Pokrywa śnieżna utrzymuje się od listopada do lutego w górach Serra da Estrela oraz w pasmach górskich na północy i wschodzie. Lato jest zazwyczaj suche i upalne.

       

      1.3. Główne bogactwa naturalne

      Portugalia posiada bogactwa naturalne: rudy wolframu (jedne z największych złóż w Europie), piryty, rudy cyny, uranu, żelaza oraz węgiel brunatny i sól kamienną. Występują złoża marmuru i wapienia. Do ważnych bogactw naturalnych należy zaliczyć korek dębowy, którego Portugalia jest czołowym w świecie producentem. Dysponuje dobrymi warunkami do produkcji energii ze źródeł odnawialnych (energia wiatrowa, wodna i słoneczna).

       

      1.4. System walutowy, kurs, wymiana

       

      Portugalia należy do strefy euro od 2002 r. W powszechnym użyciu są karty płatnicze i kredytowe, a sieć bankomatów (multibanco) jest bardzo dobrze rozwinięta. Wymiany walutowej można dokonać w bankach lub w specjalnie oznaczonych punktach (tzw. Câmbio), rozlokowanych w centrach miast, gdzie często można również realizować przelewy pieniężne w ramach Western Union.

       

      1.5. Religia

      Portugalia jest krajem katolickim (84,6%). Dwa razy do roku odbywają się tradycyjne pielgrzymki do Sanktuarium w Fatimie (13 maja i 13 października). Z okazji świąt religijnych mają miejsce liczne procesje. Szczególnie hucznie obchodzone są święta ku czci miejscowych patronów.

       

      1.6. Infrastruktura transportowa

      Infrastruktura transportowa w Portugalii jest nowoczesna i bardzo dobrze rozwinięta. Istnieje gęsta sieć autostrad i dróg ekspresowych, miasta posiadają obwodnice (cała sieć transportu drogowego liczy ok. 13 tys. km). W Portugali działa 15 lotnisk, z których najważniejsze znajdują się w: Lizbonie, Porto, Faro, Funchal na Maderze oraz w Ponta Delgada na Azorach.

       

      1.7. Obowiązek wizowy

      Obywatele polscy korzystają z prawa do swobodnego przepływu osób w ramach Unii Europejskiej i odbywają podróże do Portugalii na podstawie ważnego paszportu lub dowodu osobistego. W przypadku pobytu powyżej trzech miesięcy należy spełnić następujące warunki: a) być zatrudnionym, posiadać własną działalność gospodarczą w kraju pobytu lub w inny sposób uzasadnić swój pobyt w Portugalii; b) posiadać odpowiednie środki utrzymania dla siebie i członków rodziny oraz ubezpieczenie zdrowotne, aby nie stanowić obciążenia dla systemu pomocy społecznej w Portugalii; c) osoby studiujące na terenie kraju pobytu powinny spełniać warunki wymienione w punkcie b).

      Spełniając wyżej wymienione wymagania należy zarejestrować się w Urzędzie ds. Cudzoziemców i Granic (Serviço de Estrangeiros e Fronteiras) lub w Urzędzie Miasta (Câmara Municipal). Dowodem rejestracji będzie zaświadczenie o rejestracji (Certificado de Registro), odpowiadające karcie pobytu.

       

      1.8. Wykaz świąt państwowych

      a) Święto narodowe: 10 czerwca – Dzień Camõesa i Wspólnot Portugalskich

      b) 25 kwietnia – Dzień Wolności (rocznica Rewolucji Goździków)

      c) 1 maja – Święto Pracy

      Pozostałe dni wolne od pracy:

      a) 1 stycznia – Nowy Rok

      b) Wielki Piątek – (święto ruchome)

      c) Boże Ciało – (święto ruchome)*

      d) 15 sierpnia – Święto Wniebowzięcia NMP

      e) 5 października - Dzień Odzyskania Republiki*

      f) 1 listopada – Wszystkich Świętych*

      f) 1 grudnia – Dzień Odzyskania Niepodległości*

      g) 8 grudnia – Święto Niepokalanego Poczęcia NMP

      h) 25 grudnia – Boże Narodzenie

      * Święta przywrócone przez mniejszościowy rząd PS w 2016 r.

       

      1.9. Dodatkowe informacje

      Portugalia jest członkiem Unii Europejskiej oraz NATO. W 2007 r. w Lizbonie nastąpiło podpisanie Traktatu Lizbońskiego. W 2010 r. Portugalia była gospodarzem szczytu NATO, zaś w latach 2011-2012 pełniła funkcję niestałego członka Rady Bezpieczeństwa ONZ.

       

      System administracyjny


       

      2.1. Ustrój polityczny

      Zgodnie z konstytucją z 1976 r. (wielokrotnie nowelizowaną) Portugalia jest republiką. Głową państwa jest prezydent, wybierany w powszechnych, bezpośrednich i tajnych wyborach. Jego kadencja trwa 5 lat i może ją sprawować najwyżej dwukrotnie. 8 marca 2016 r. na Prezydenta Republiki został zaprzysiężony Marcelo Rebelo de Sousa związany z Partią Socjaldemokratyczną (Partido Social Democrata, PSD).

       

      2.2. Władza ustawodawcza

      Władzę ustawodawczą sprawuje jednoizbowy parlament – Zgromadzenie Republiki (Assembleia da República). Funkcję przewodniczącego sprawuje Eduardo Ferro Rodrigues (PS).

       

      2.3. Władza wykonawcza

      Władzę wykonawczą sprawuje rząd. Wybory parlamentarne 4.10.2015 r. przyniosły formalne zwycięstwo prawicowej koalicji Portugalia Naprzód (Portugal à Frente), utworzonej przez Partię Socjaldemokratyczną (PSD) i Centrum Demokratyczno-Chrześcijańskie-Partię Ludową (CDS-PP), jednak to partie lewicowe (Partia Socjalistyczna-PS, Blok Lewicy-BE, Portugalska Partia Komunistyczna-PCP i Partia Zielonych-PEV) uzyskały większość absolutną w 230-osobowym Zgromadzeniu Republiki. Powołany (30.10.2015 r.) przez prezydenta A. Cavaco Silvę mniejszościowy koalicyjny rząd PSD/CDS-PP (XX rząd konstytucyjny), pod przewodnictwem dotychczasowego premiera P. Passosa Coelho, przetrwał zaledwie 12 dni. Lider PS A. Costa zjednoczył ugrupowania lewicowe przeciwko prawicowemu rządowi. 10.11.2015 r. głosami 122 posłów lewicowej większości i partii ekologicznej PAN przegłosowano wotum nieufności, które doprowadziło do dymisji gabinetu Passosa Coelho. Socjaliści, chcąc za wszelką cenę utworzyć stabilny rząd lewicowy, zawarli porozumienia polityczne z radykalnymi partiami lewicowymi PCP, BE i PEV. Wobec niepokojów KE, NATO i USA o kierunek przyszłej polityki zagranicznej PT, lider PS złożył zapewnienie ws. poszanowania przez nowy rząd zobowiązań międzynarodowych PT, zwłaszcza wobec UE, strefy euro i NATO. Uwzględniając fakt, iż partie lewicowe stworzyły większościowy sojusz w parlamencie, 24.11.2015 r. prezydent zdecydował się desygnować sekretarza generalnego PS, A. Costę, na premiera Republiki Portugalskiej. Stanął on na czele rządu mniejszościowego, wspieranego w parlamencie przez partie skrajnej lewicy.

       

       XXI konstytucyjny rząd Portugalii został zaprzysiężony 26.11. 2015 r. Obecnie w skład rządu wchodzą:

      Premier – Pan António Costa

      Minister Prezydencji i Modernizacji Administracji – Pani Maria Manuel Leitão Marques

      Minister w Kancelarii Premiera i Minister Gospodarki – Pan Pedro Siza Vieira (objął funkcje min. gospodarki po rekonstrukcji rządu w październiku br.)

      Minister Finansów – Pan Mário Centeno

      Minister Spraw Zagranicznych – Pan Augusto Santos Silva

      Minister Obrony – Pan João Gomes Cravinho (objął stanowisko z dn. 15.10.2018 r.)

      Minister Administracji Wewnętrznej – Pan Eduardo Cabrita (w X br. nastąpiła zmiana na tym stanowisku, poprzedni min. Constança Urbano de Sousa)

      Minister Sprawiedliwości – Pani Francisca Van Dunem

      Minister Planowania i Infrastruktury – Pan Pedro Marques

      Minister Rolnictwa – Pan Capoulas Santos

      Minister Środowiska i Tranzycji Energetycznej – Pan João Pedro Matos  Fernandes

      Minister Morza – Pani Ana Paula Vitorino

      Minister Pracy i Polityki Społecznej – Pan José Vieira da Silva

      Minister Zdrowia – Pani Marta Temido (objęła stanowisko z dn. 15.10.2018 r., poprzedni min. Adalberto Campos Fernandes)

      Minister Szkolnictwa – Pan Tiago Brandão Rodrigues

      Minister Innowacji, Nauki i Szkolnictwa Wyższego – Pan Manuel Valsassina Heitor

      Minister Kultury – Pani Graça Fonseca (objęła stanowisko z dn. 15.10.2018 r., poprzedni min. Luís Filipe de Castro Mendes).

        

       

      2.4. Struktura administracji gospodarczej

      Organami nadzorującymi funkcjonowanie poszczególnych sektorów gospodarki są ministrowie. Najważniejsze ministerstwa administracji publicznej odpowiedzialne za zagadnienia gospodarcze to: Ministerstwo Gospodarki, Ministerstwo Planowania i Infrastruktury, Ministerstwo Finansów, Ministerstwo Rolnictwa, Ministerstwo Morza, Ministerstwo Środowiska oraz Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej. Do najistotniejszych wyspecjalizowanych organów administracji gospodarczej należą:

      • Agencja ds. Inwestycji i Handlu Zagranicznego Portugalii (Agência para o Investimento e Comércio Externo de Portugal, AICEP Portugal Global). Zadaniem Agencji jest promocja inwestycji zarówno w kraju, jak i za granicą. AICEP pomaga przedsiębiorcom portugalskim w procesie umiędzynarodowienia oraz promuje wizerunek Portugalii i przedsiębiorstw portugalskich na świecie.
      • Instytut Wsparcia Małych i Średnich Przedsiębiorstw oraz Innowacji (Instituto de Apoio às Pequenas e Médias Empresas e à Inovação, IAPMEI). Instytut wspiera działalność małych i średnich przedsiębiorstw na rynku krajowym i rynkach międzynarodowych. Pomaga uzyskać dofinansowanie. Skupia się na poprawie konkurencyjności przedsiębiorstw.
      • Urząd Bezpieczeństwa Żywnościowego i Ekonomicznego (Autoridade de Segurança Alimentar e Económica, ASAE). Sprawuje nadzór w dziedzinie bezpieczeństwa żywności w Portugalii.
      • Portugalski Instytut Jakości (Instituto Português da Qualidade, IPQ), odpowiedzialny jest za zarządzanie, koordynację oraz rozwój Portugalskiego Systemu Jakości. Jest naczelnym organem normalizacyjnym. Opracowuje normy portugalskie i zapewnia ich zgodność z normami UE.
      • Instytut Uprawy Winorośli i Wina (Instituto da Vinha e do Vinho, IVV). Instytut ma za zadanie badanie jakości wina i winorośli, organizację sektora winnego w Portugalii, nadzór nad systemem wydawania certyfikatów jakości.
      • Narodowy Instytut Własności Przemysłowej (Instituto Nacional da Propriedade Industrial) jest organem autonomicznym. Odpowiada za politykę patentową.
      • Instytut Turystyki Portugalii (Instituto do Turismo de Portugal) jest organem promującym rozwój turystyki w kraju.
      • Krajowa Rada ds. Komunikacji (Autoridade Nacional de Comunicações, ANACOM)  jest głównym organem regulacyjnym i nadzorczym w dziedzinie telekomunikacji.

         

        2.5. Sądownictwo gospodarcze

        Sprawy z zakresu prawa handlowego i gospodarczego rozpatrują sądy pierwszej instancji lub tzw. sądy wyspecjalizowane (np. sądy handlowe, sądy pracy, sądy morskie). Sądy pierwszej instancji są z reguły sądami rejonowymi (terytorium portugalskie jest podzielone, dla celów administracji wymiaru sprawiedliwości, na dystrykty sądowe, okręgi i rejony). Istnieją sądy pierwszej instancji z właściwościami wyspecjalizowanymi i właściwością specyficzną. Sądy mogą dzielić się na izby. W sądach rejonowych izby mogą mieć właściwości ogólne, wyspecjalizowane lub specyficzne.

        Sądy o właściwości ogólnej orzekają w kwestiach cywilnych i handlowych dla:

      • Przygotowania i prowadzenia procesów odnoszących się do spraw nieprzydzielonych innemu sądowi;
      • Wypełniania postanowień nakazów, listów, pism i telegramów skierowanych do nich przez sądy właściwe;
      • Wypełniania pozostałych kompetencji przyznanych przez prawo.

        Sądy handlowe, będące sądami o właściwości wyspecjalizowanej, są właściwe dla przygotowania i rozpatrywania:

      • Spraw specjalnych dotyczących reorganizacji przedsiębiorstwa i upadłości;
      • Aktów deklaracji braku istnienia, nieważności i anulowania umowy spółki;
      • Spraw dotyczących wykonywania praw wynikających z umowy spółki;
      • Działań dot. zawieszenia i anulowania uchwał organów spółki; rozwiązania i likwidacji prawnej spółek;
      • Spraw dotyczących własności przemysłowej; Spraw przewidzianych w Kodeksie Własności Przemysłowej;
      • Spraw, do których odwołuje się Kodeks Rejestru Handlowego.

       

      Gospodarka


       

      Aktualna sytuacja gospodarcza

      Według statystyk za okres od stycznia do września 2018 r., PKB PT wyniósł 150,38 mld EUR a PKB per capita osiągnął poziom 77,6 % średniej unijnej. Dla porównania za cały 2017 r. PKB PT wyniósł 194,6 mld EUR .

      Wartość eksportu oszacowano na 66,0 mld EUR (46,4,8 mld EUR w towarach i 19,6 mld EUR w usługach), co odpowiada za 43,9% PKB i stanowi najwyższy udział w PKB od 1995 r. Zgodnie z deklaracjami premiera A. Costy, w 2025 r. eksport powinien odpowiadać już za 50% portugalskiego PKB.

      Konsumpcja prywatna w okresie do września 2018 r. stanowiła 64,9% PKB (dla porównania zarówno skala konsumpcji publicznej, jak i inwestycji odpowiadały 17,3% PKB).

      Utrzymuje się pozytywna opinia o PT wśród zagranicznych inwestorów. Pod koniec września 2018 r. bezpośrednie inwestycje zagraniczne w Portugalii (BIZ) wyniosły 119,6 mld EUR, podczas gdy wartość portugalskich inwestycji poza granicami osiągnęła łącznie 48,7 mld EUR.

      W listopadzie 2018 r. po raz pierwszy od lipca 2011 r., cztery główne międzynarodowe agencje ratingowe uznały, że status portugalskiego długu znajduje się na „poziomie inwestycyjnym”. Zgodnie z komunikatem rządowym pozytywna ocena agencji stanowi uznanie dla zmian reform strukturalnych w gospodarce i aktualnego sposobu zarządzania rachunkami publicznymi.

       

      3.2       Sytuacja w sektorze bankowym

       Wg danych opublikowanych przez Banco de Portugal (BdP) w drugim kwartale 2018 r. sumaryczna wartość aktywów systemu bankowego wzrosła, odwracając tym samym trend spadkowy obserwowany w ostatnich latach. Wyższy poziom aktywów wynikał głównie ze wzrostu sald gotówkowych w bankach centralnych oraz ze wzrostu wartości dłużnych papierów wartościowych, w tym w większości papierów dłużnych emitowanych przez Skarb Państwa.

       

      3.3       Dane makroekonomiczne

      Wzrost gospodarczy w III kw. 2018 r. wyniósł 2,1% (r/r) (2,4% w poprzednim kwartale), zaś za okres od stycznia do września 2018 r.: wzrost PKB wyniósł 2,2%, inflacja 1,0%, zaś dług publiczny - 125,0% PKB.

      Stopa bezrobocia za trzeci kwartał 2018 r. utrzymała się na poziomie 6,7%, co stanowi najniższą wartość od pierwszego kwartału 2011 r. – jest ona niższa o 1,8 punktu procentowego od analogicznego okresu w roku ubiegłym. Ustawowa pensja minimalna wyniosła 580 EUR.

      W okresie styczeń-październik 2018 r. eksport towarów i usług wyniósł 75,18 mld EUR (wzrost o 6,9% r/r). Głównymi odbiorcami portugalskiego eksportu były: ES (20,8%), FR (13,7%), DE (11,0%), UK (9,8%) i USA (5,4%). Segmentami o najwyższym udziale w eksporcie towarów i usług były: turystyka (19,3%), maszyny i urządzenia (9,3%); oraz pojazdy mechaniczne (9,2%). Import wyniósł 72,39 mld EUR (wzrost o 7,7% r/r). Odnotowano dodatnie saldo wymiany handlowej 2,8 mld EUR . UE pozostawała głównym odbiorcą portugalskich towarów i usług (73,1%). W strukturze eksportu towary (63,9%) dominowały nad usługami (36,1%).

       

      Dwustronna współpraca gospodarcza


       

      4.1 Gospodarcza współpraca dwustronna

       

      Wg danych AICEP za okres od stycznia do października 2018 r., eksport portugalskich towarów do PL wyniósł 637,9 mln EUR (wzrost o 21,3% w stosunku do analogicznego okres w ub. r.), import polskich towarów wyniósł natomiast 731,5 mln EUR (wzrost o 2,7%). Saldo wymiany towarowej było dodatnie dla PL i wyniosło 93,5 mln EUR. PL jest 11. odbiorcą portugalskich towarów (awans z pozycji 13 w ub. r.) z 1,31% udziałem w całkowitym eksporcie z PT oraz 14. dostawcą towarów na tutejszy rynek (spadek z 12 pozycji w 2017 r.) z 1,18% udziałem w całkowitym imporcie towarów do PT.

      Jednocześnie w całym 2017 r. eksport polskich towarów do PT wyniósł 848 mln EUR (wzrost o 18,3% w stosunku do 2016 r.), import portugalskich towarów do PL wyniósł 635 mln EUR (wzrost o 10,1%). Saldo wymiany towarowej było dodatnie dla PL i wyniosło 213 mln EUR. PL była 13. odbiorcą portugalskich towarów (spadek z 12. pozycji w ub. roku) z 1,15% udziałem w całkowitym eksporcie z PT oraz 12. dostawcą towarów na tutejszy rynek (wzrost z 13. pozycji) z 1,23% udziałem w całkowitym imporcie towarów do PT. Saldo wymiany usług było dodatnie dla PT - za 2017 r. wyniosło 137 mln EUR, co należy wiązać ze stale rosnącym udziałem sektora turystycznego. Przychody od podmiotów polskich dla PT z tego tytułu wynosiły na koniec 2017 r. 153 mln EUR (wzrost o 47,6%).

       

      Dostęp do rynku


       

      DOSTĘP DO RYNKU NA ZASADACH OBOWIĄZUJĄCYCH W KRAJACH UNII EUROPEJSKIEJ

       

      Przydatne linki i kontakty


       

      6.1. Administracja gospodarcza

       

      ·         Ministerstwo Finansów – Ministério das Finanças (www.portaldasfinancas.gov.pt );

      ·         Ministerstwo Gospodarki i Zatrudnienia – Ministério da Economia e do Emprego (www.portugal.gov.pt );

      ·         Ministerstwo Rolnictwa, Spraw Morskich, Ochrony Środowiska i Zagospodarowania Przestrzennego – Ministério da Agricultura, do Mar, do Ambiente, do Ordenamento do Território (www.portugal.gov.pt);

      ·         Ministerstwo Solidarności i Ubezpieczeń Społecznych – Ministério da Solidariedade e da Segurança Social (www.portugal.gov.pt );

      ·         Ministerstwo Rozwoju Regionalnego – Ministério do Desenvolvimento Regional (www.portugal.gov.pt);

      ·         Urząd Własności Przemysłowej - Instituto Nacional da Propriedade Industrial (www.inpi.pt );

      ·         Instytut Wsparcia Małych i Średnich Przedsiębiorstw oraz Innowacji - Instituto de Apoio às Pequenas e Médias Empresas e à Inovação, IAPMEI (www.iapmei.pt);

      ·         Urząd Bezpieczeństwa Żywnościowego i Ekonomicznego - Autoridade de Segurança Alimentar e Económica, ASAE (www.asae.pt);

      ·         Portugalski Instytut Jakości - Instituto Português da Qualidade, IPQ (www.ipg.pt);

      ·         Instytut Uprawy Winorośli i Wina - Instituto da Vinha e do Vinho, IVV (www.ivv.min-agricultura.pt);

      • Instytut Turystyki Portugalii (Instituto do Turismo de Portugal) (www.turismodeportugal.pt);
      • Krajowa Rada ds. Komunikacji (Autoridade Nacional de Comunicações, ANACOM)  (www.anacom.pt).

         

        6.2. Samorządy gospodarcze

         

        ·         Konfederacja Przedsiębiorców Portugalskich – CIP - Confederação Empresarial de Portugal (www.cipindustria.blogspot.com);

        ·         Portugalska Konfederacja Małych i Średnich Przedsiebiorstw – Confederação Portuguesa das Pequenas e Médias Empresas (www.cppme.pt);

        ·         Konfederacja Rolników Portugalskich – Confederacao dos Agricultores de Portugal (www.cap.pt);

        ·         Konfederacja Przemysłu Portugalskiego – Confederação da Indústria Portuguesa (www.cip.pt);

        ·         Zrzeszenie Przedsiębiorców Portugalskich – Associação Empresarial de Portugal (www.aep.pt);

        ·         Zrzeszenie Przemysłu Portugalskiego – Associação Industrial Portuguesa (www.aip.pt).

         

        6.3. Prasa ekonomiczna

         

        ·         Diário Económico – dziennik – www.economico.sapo.pt

        ·         Jornal de Negócios – dziennik – www.jornaldenegocios.pt

        ·         Vida Económica – tygodnik – www.vidaeconomica.pt

         

        6.4. Portale o tematyce ekonomicznej

         

        ·         Narodowy Bank Portugalski – www.bportugal.pt

        ·         Urząd Statystyczny – www.ine.pt

        ·         Portugalska Agencja Promocji Handlu i Inwestycji - www.portugalglobal.pt

        ·         Komisja Rynków Papierów Wartościowych - www.cmvm.pt

        ·         Targi w Lizbonie – www.fil.pt

        ·         Targi w Porto – www.exponor.pt

        ·         Ekonomiczny portal internetowy - www.pordata.pt

        ·         Ekonomiczny portal internetowy - www.peprobe.com

      3 lipca 2013 (ostatnia aktualizacja: 15 stycznia 2019)

      Drukuj Drukuj Podziel się treścią: