close

  • Być wiernym Ojczyźnie mej, Rzeczypospolitej Polskiej

     

  • SERBIA

  • Serbia

  •  

     Informacje o kraju


     

     

    Położenie geograficzne

    Europa Południowo-Wschodnia, region Bałkanów Zachodnich

    państwa sąsiadujące: Węgry, Rumunia, Bułgaria, Macedonia, Kosowo (nieuznawane przez Serbię), Czarnogóra, Bośnia i Hercegowina, Chorwacja;

     

    Obszar

    77 474 km2;

     

    Ludność

     7 143 921 mln; struktura narodowościowa Serbowie 83,3%, Węgrzy 3,5%, Romowie 2,1%, Boszniacy 2%, inni 5,7%, niezadeklarowani/status nieznany 3,4% (spis powszechny z 2011 r.). 

     

    Stolica

    Belgrad – 1 182 mln mieszkańców;

     

    Język urzędowy

    serbski (urzędowo obowiązującym alfabetem jest cyrylica, ale w użyciu jest także coraz powszechniej alfabet łaciński), na obszarach zwartego zamieszkiwania mniejszości narodowych – także ich języki ojczyste (np. Wojwodina – m.in. węgierski, słowacki);

     

    Warunki klimatyczne

    na północy: klimat kontynentalny (chłodne zimy i gorące, wilgotne lata z burzami i opadami deszczu); w pozostałych częściach kraju: klimat kontynentalny i śródziemnomorski (relatywnie chłodne zimy ze znaczącymi opadami śniegu – zwłaszcza w rejonach górskich, gorące i suche lata oraz jesienie);

     

    Bogactwa naturalne

    ropa, gaz, węgiel, rudy żelaza, miedzi, cynku, antymonu, chromit, złoto, srebro, magnez, piryt, wapień, marmur, sól, grunty orne;

     

    System walutowy, kurs i wymiana

    waluta krajowa – dinar (RSD), 1 EUR= 119,3 RSD (średni kurs, 13.09.17);  wymiany można dokonywać w bankach, licznych kantorach wymiany i specjalnych automatach m.in. w dużych centrach handlowych, na lotnisku „Nikola Tesla”. W bankach i niektórych kantorach pobierana jest prowizja od wymiany.

     

    Religia

    Dominujące wyznanie: prawosławie. Serbska Cerkiew Prawosławna jest autokefaliczna.

    Struktura wyznaniowa: prawosławni 84,6%, katolicy 5%, muzułmanie 3,1%, protestanci 1%, ateiści 1,1%, inni 0,8%, niezadeklarowani/status nieznany 4,5% (spis powszechny z 2011 r.).

     

    Infrastruktura transportowa (przejścia graniczne, lotniska, porty)

    Drogi (listopad 2017): w sumie 16 221,125 km dróg państwowych.

     

    Drogi krajowe kat. I A (autostrady): 781,633 km

    Drogi krajowe kat. I B: 4 486,575 km

    Drogi krajowe kat. II A: 7 783,439 km

    Drogi krajowe kat. II B: 3 169,478 km

    http://www.putevi-srbije.rs/index.php/en/ - Przedsiębiorstwo Publiczne „Drogii Serbii”

     

    Rzeki: 2 057km (Dunaj - 588 km, Zach. Morawa – 308 km, Płd Morawa – 295 km, Ibar – 272 km, Drina – 220 km,  Sawa – 206 km, Cisa – 168 km);

     

    Porty cargo w Serbii:

    Port Apatin – we własności spółki akcyjnej Luka Apatin - Napredak a.d.

    Port Belgrad - spółka akcyjna  Luka Beograda.d.

    Port Bačka Palanka – spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Luka Bačka Palanka d.o.o.

    Port Dunav Bogojevo – we własności spółki z ograniczoną odpowiedzialnością Luka Bogojevo d.o.o.

    Port Pancevo - spółka akcyjna Luka Dunav – Pančevo a.d.

    Port Nowy Sad – spółka akcyjna Luka Novi Sad a.d. (99,38% udziałów państwa);

    Port Prahovo –spółka z ograniczoną odpowiedzialnością  IHP Prahovo Krajna d.o.o.

    Porta Senta – spółka akcyjna Luka Senta a.d.

    Port Smederewo – spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Luka Smederevo - HBIS GROUP Serbia Iron & Steel d.o.o. Beograd

    Port Beočin – własność Luka Beočin, Lafarge Beočinska fabrika cementa d.o.o.

    https://www.aul.gov.rs/lt - Agencja ds. zarządzania portami

     

    Międzynarodowe porty lotnicze: Belgrad „Nikola Tesla” i Niš „Konstantyn Wielki”.

     

     

    Przejścia graniczne:

    - z Węgrami: Bački Breg, Horgoš (także kolejowe), Kelebija, Subotica (kolejowe) Bajmok, Djala, Kanjiža (rzeczne)

    - z Rumunią: Srpska Crnja, Vatin, Kaludjerovo, Karataš, Veliko Gradište (rzeczne), Tekija (rzeczne), Prahovo (rzeczne), Kladovo (rzeczne), Kikinda (kolejowe), Vršac (kolejowe), Vrbica, Nukovo, Medja, Jaša Tomić, Golubac (rzeczne), Donji Milanovac (rzeczne), Djerdap, Kusjak

    - z Bułgarią: Mokranje, Vrška Čuka, Gradina, Strezimirovci, Ribarci i Dimitrovgrad (kolejowe);

    - z Macedonią: Prohor Pčinjski, Preševo (drogowe i kolejowe), Djeneral Janković (drogowe i kolejowe), Globočica;

    - z Kosowem: Merdare, Bernjak, Jarinje, Dheu, Bardhë, Mutivode, Mucibabe (Serbia nie uznaje tej granicy za międzypaństwową, a jedynie za „administracyjną”); 

    - z Czarnogórą: Brodarevo;

    - z BiH: Uvac, Kotroman, Bajina Bašta, Ljubovija, Mali Zvornik, Loznica, Badovinci, Sremska Rača (drogowe i kolejowe), Jamena, Brasina (kolejowe), Priboj (kolejowe);

    - z Chorwacją: Batrovci, Šid (też kolejowe), Bačka Palanka, Neštin, Ljuba/Sot, Berkasovo, Bogojevo (też kolejowe) i Bezdan.

     

     

    Obowiązek wizowy

    Obywatele RP mogą wjechać do Serbii na podstawie ważnego paszportu lub ważnego dowodu osobistego, nie są wymagane wizy na pobyt do 90 dni w ciągu pół roku. Ważność dokumentu podróży przy każdym wjeździe powinna wynosić co najmniej 90 dni. Więcej informacji na: http://polakzagranica.msz.gov.pl/

     

    Wykaz świąt państwowych

    15 lutego  -  Dzień Państwowości

     

     

     

     

    System administracyjny


     

    System administracyjny

     

          2.1 Ustrój polityczny
     

    Republika Serbii powstała 5 czerwca 2006 r. po rozpadzie konfederacji Serbii i Czarnogóry. Podstawy prawne ustroju państwa są zawarte w Konstytucji RS, zatwierdzonej w referendum (28-29.10.2006 r.) i obowiązującej od 10.11.2006 r. Zgodnie z art.1: „Republika Serbii jest państwem narodu serbskiego i wszystkich innych obywateli, opartym na prawie, sprawiedliwości społecznej, wolności i demokracji przedstawicielskiej, przestrzegającym praw człowieka i mniejszości narodowych, przyjmującym zasady i wartości europejskie”.
    Serbia jest państwem świeckim, Cerkiew Prawosławna odgrywa istotną rolę w życiu publicznym.
     

     

     

     2.2 Struktura terytorialna

     

    Struktura obejmuje 119 gmin oraz 26 miast (bez Kosowa). W Serbii wydzielone są również regionalne ośrodki władzy państwowej - okręgi, (w sumie 24) i miasto Belgrad.

    Częścią terytorium jest Autonomiczna Prowincja Wojwodina. Wg prawa serbskiego, częścią terytorium państwa jest także Autonomiczna Prowincja Kosowo i Metochia. Faktycznie jednak władze w Belgradzie nie mają tam zwierzchności, a Kosowo przez ok. 110 państw uznawane jest za niepodległe państwo.

     

     

       2.3 Władza ustawodawcza
     

    Organem ustawodawczym jest parlament - Zgromadzenie Narodowe (Narodna Skupština), składający się z 250 posłów, wybieranych na czteroletnią kadencję w wyborach powszechnych, tajnych, równych, bezpośrednich i proporcjonalnych.

     

     

       2.4 Władza wykonawcza

     

    Prezydent Republiki Serbii

     

    Prezydent symbolizuje jedność i niepodległość państwa. Do jego głównych kompetencji należy:

    reprezentowanie Serbii w kraju i za granicą, podpisywanie ustaw, przedkładanie parlamentowi kandydatur na stanowiska premiera oraz członków rządu, mianowanie i odwoływanie, na wniosek rządu, ambasadorów Republiki Serbii, przyjmowanie listów uwierzytelniających od przedstawicieli dyplomatycznych innych państw, stosowanie prawa łaski, nadawanie odznaczeń.

    Prezydent jest zwierzchnikiem sił zbrojnych; mianuje, awansuje i dymisjonuje oficerów armii serbskiej.
     

    Prezydenta Serbii wybiera się w głosowaniu powszechnym na 5-letnią kadencję (urząd prezydenta można sprawować nie dłużej niż przez 2 kadencje). W wyborach 02.04.2017 w I turze wygrał dotychczasowy premier A. Vučić (prezydent od 31.05.2017).

     

    Rząd (Rada Ministrów):


    działając na podstawie aktów prawnych uchwalonych przez parlament, zatwierdza i realizuje zadania z zakresu bieżącej polityki wewnętrznej i zagranicznej państwa, wydaje rozporządzenia i inne przepisy wykonawcze do ustaw, przedkłada parlamentowi projekty ustaw i innych aktów prawnych oraz wydaje opinie o projektach aktów prawnych zgłoszonych przez inne uprawnione podmioty, określa zadania organów administracji rządowej, koordynuje i nadzoruje ich prace.

    Kadencja rządu trwa do końca kadencji parlamentu, który go zatwierdził. Kandydata na Prezesa Rady Ministrów przedkłada parlamentowi prezydent, zaś kandydat na premiera przedkłada parlamentowi skład rządu i jego program. Do powołania rządu konieczna jest bezwzględna większość głosów.

    Urząd premiera sprawuje Ana Brnabić (od 29.06.2017 r.)

     

     

     

         2.5 Struktura administracji państwowej
     

    Administracja państwowa podlega rządowi, a swoje zadania realizuje za pośrednictwem ministerstw i innych urzędów (centralnych i terenowych).

     

    W dn. 11.08.2016 r. serbski parlament większością 163 głosów przyjął nowy rząd Republiki Serbii na czele z premier A. Brnabić. Rząd składa się z 18 ministerstw oraz trzech ministrów bez teki (http://www.srbija.gov.rs/vlada/sastav.php ).

     

    Poza administracją państwową, na szczeblu gmin i w Autonomicznej Prowincji Wojwodina funkcjonują samorządy terytorialne, wybierane w lokalnych wyborach.  

       

          2.6 Sądownictwo gospodarcze
     

    Sądy gospodarcze

    Sądy gospodarcze postępują w sprawach i są właściwe dla terytorium jednego lub więcej miast lub więcej gmin.

    Sąd gospodarczy w pierwszej instancji orzeka, między innymi, w sporach między przedsiębiorcami krajowymi a zagranicznymi, między podmiotami gospodarczymi a innymi osobami prawnymi i w niektórych sporach między podmiotami gospodarczymi a osobami fizycznymi; w sporach wokół praw autorskich i pokrewnych; decyduje o uznaniu i egzekucji wyroków zagranicznych sądów; inwestycjach zagranicznych,  o przestępstwach gospodarczych, decyduje w sporach związanych z upadłością i likwidacją oraz innych postępowaniach, zgodnie z ustawą.

    Gospodarczy Sąd Apelacyjny z siedzibą w Belgradzie rozpatruje odwołania od orzeczeń sądów gospodarczych.

     

    Gospodarka


     

    3.1 Konstytucyjne zasady ustroju gospodarczego Serbii
     

    Gospodarka Serbii opiera się na zasadach rynkowych, swobodzie prowadzenia działalności gospodarczej, niezależności i samodzielności podmiotów gospodarczych oraz na  równoprawności wszystkich form własności.

     

    Serbia stanowi jednolity obszar gospodarczy z jednolitym rynkiem towarowym, pracy, kapitału i usług. Wpływ gospodarki rynkowej na sytuację materialną i socjalną zatrudnionych regulowany jest poprzez dialog społeczny między związkami zawodowymi i pracodawcami.

     

    Swoboda prowadzenia działalności gospodarczej może być ograniczona ustawą w celu ochrony zdrowia publicznego, środowiska naturalnego, zasobów naturalnych oraz dla zapewnienia bezpieczeństwa państwa. Wszystkie podmioty działające na rynku (krajowe i zagraniczne) mają jednakowy status prawny. Zabronione, poza wyjątkami przewidzianymi w ustawach, są działania ograniczające konkurencję, sprzyjające powstawaniu monopoli czy wykorzystywaniu dominującej pozycji na rynku.

     

     

     

    3.2 Ogólna charakterystyka sytuacji gospodarczej

     

    W 2014 r., w związku ze złą sytuacją gospodarczą serbski rząd zmuszony był do podjęcia szeregu kroków mających na celu poprawę sytuacji gospodarczej w kraju. W lutym 2015 r. podpisano trzyletnią umowę o kredycie warunkowym z Międzynarodowym Funduszem Walutowym, co wiązało się z koniecznością podjęcia działań na rzecz konsolidacji fiskalnej oraz przeprowadzenia szeregu reform strukturalnych. W praktyce oznaczało to m.in. zmniejszenie wynagrodzeń w administracji publicznej oraz emerytur, konieczność rozwiązania kwestii nierentownych przedsiębiorstw państwowych (prywatyzacje, procesy upadłościowe), przeprowadzenie reformy administracji publicznej (w tym poprzez redukcję etatów), jak również poprawę klimatu inwestycyjnego oraz otoczenia okołobiznesowego w kraju. Umowa z MFW wygasła w lutym 2018, działania rządu na rzecz konsolidacji fiskalnej są pozytywnie ocenianie przez międzynarodowe instytucje finansowe oraz KE. Z poziomu 74,7% PKB w 2015 r. dług publiczny spadł do 61,5% na koniec grudnia 2017 r. Inflacja utrzymuje się na niskim i stabilnym poziomie, na koniec maja inflacja wyniosła 2,1% i mieściła się w obrębie zakładanego celu inflacyjnego 3,0±1,5%. Nadal problemem pozostają nierentowne przedsiębiorstwa państwowe obciążające budżet państwa, konieczna jest również restrukturyzacja przedsiębiorstw użyteczności publicznej. Rząd podejmuje działania na rzecz nowej formy współpracy z MFW, która miałaby mieć charakter doradczy, nie finansowy. Sfinalizowanie rozmów planowane jest na czerwiec br. Dobre wyniki budżetowe pozwoliły od 2018 r. na podwyżki zredukowanych w 2014 r. pensji i emerytur. PKB na głowę mieszkańca z uwzględnieniem parytetu siły nabywczej wynosił 38% średniej dla UE-28 (2013), 37% (2014), 36% (2015), 37% (2016).

    Stopa bezrobocia notuje spadek. Zgodnie z danymi Ministerstwa Finansów RS z poziomu 22,1% (2013) spadła do 19,2% (2014), 17,7 (2015), 15,3 (2016) i 13,5 (2017).

     

     

    Tabela nr 1. Najwięksi inwestorzy zagraniczni w Serbii

     

    Bezpośrednie inwestycje zagraniczne netto  (% of PKB)

    2015      5,4

    2016      5,5

    2017      6,6

    Źródło: Eurostat

     

    Najwięksi inwestorzy BIZ w Serbii w 2016 r., mln EUR

     

    Holandia

    276,111

    Austria

    257,895

    Luksemburg

    233,217

    Szwajcaria

    216,557

    Niemcy

    166,132

    Hong Kong

    122,361

    Słowenia

    112,86

    Francja

    85,838

    Rosja

    81,196

    Zjednoczone Emiraty Arabskie

    81,146

    Chiny

    69,972

    Grecja

    52,674

    Czarnogóra

    49,49

    Wielka Brytania

    45,726

    Węgry

    34,073

    Cypr

    30,11

    Korea Południowa

    29,236

    Tajwan

    27,639

    Dania

    27,635

     
    Źródło: Narodowy Bank Serbii

     

    Dwadzieścia największych inwestycji w Serbii w latach 2001-2011

     

    Spółka

    Kraj pochodzenia

    Działalność

    Wartość inwestycji (w milionach EUR)

    Telenor

    Norwegia

    Telekomunikacja

    1602

    Gazprom neft – NIS

    Rosja

    Ropa naftowa i gaz

    947

    Fiat Automobili Srbija

    Włochy

    Przemysł motoryzacyjny

    940

    Delhaize

    Belgia

    Handel

    933

    Stada – Hemofarm

    Niemcy

    Farmaceutyka

    650

    Mobilkom – VIP mobile

    Austria

    Telekomunikacja

    633

    Philip Morris DIN

    USA

    Przemysł tytoniowy

    630

    Banca Intesa – Delta Banka

    Włochy

    Finanse

    508

    Eurobank EFG

    Grecja

    Finanse

    500

    Raiffeisen banka

    Austria

    Finanse

    500

    Salford Investment Fund

    Wielka Brytania

    Przemysł spożywczy

    500

    StarBev – Apatinska pivara

    Czechy

    Przemysł spożywczy

    487

    CEE / BIG shopping centers

    Izrael

    Nieruchomości

    470

    Agrocor

    Chorwacja

    Przemysł spożywczy

    450

    National Bank of Greece - Vojvođanska Banka

    Grecja

    Finanse

    425

    Merkator

    Słowenia

    Handel

    413

    US Steel

    USA

    Metalurgia i obróbka metali

    280

    Credit Agricole Srbija

    Francja

    Finanse

    264

    Fondiaria SAI

    Włochy

    Ubezpieczenia i fundusze emerytalne

    220

    Lukoil – Beopetrol

    Rosja

    Ropa naftowa i gaz

    210

    Źródło: Serbia Twoim partnerem biznesowym, Serbska Izba Gospodarcza,  <http://www.pks.rs/sadrzaj/files/cmip/brosura%20pks%20pl.pdf>

     

    Ranking BIZ w podziale na sektory wg. liczby inwestycji w 2017 r.

     

    Tekstylia i odzież                             18,1%

    Przemysł samochodowy             16,8%

    Rolnictwo, żywność i napoje      11,4%

    Budownictwo                                   6,0%

    Elektryka i elektronika                  5,6%

    Maszyny i urządzenia                    5,1%

    Sektor finansów                              3,8%

     

    Źródło: Agencja Rozwoju Serbii (RAS- Razvojna agencija Srbije)

     

     

    3.3 Główne sektory gospodarki

     

    Rolnictwo: 9,8%

    Przemysł: 41,1%

    Usługi: 49,1%

     

    Główne produkty rolne: pszenica, kukurydza, słonecznik, buraki cukrowe, winogrona / wino, owoce (maliny, jabłka, wiśnie), warzywa (pomidory, papryka, ziemniaki), wołowina, wieprzowina i produkty mięsne, mleko i produkty mleczne;

     

    Przemysł: samochody, metale nieszlachetne, meble, przetwórstwo spożywcze, maszyny, chemikalia, cukier, opony, odzież, farmaceutyki.

     

    Źródło: 2017, CIA World Fact Book

     

     

    3.4 Uczestnictwo w wielostronnych organizacjach i porozumieniach o charakterze ekonomicznym

     

    WTO

    W 2005 r. Serbia rozpoczęła proces akcesyjny do WTO. Do tej pory Serbia nie przystąpiła do WTO, kwestiami które pozostają do uregulowania jest wymiana handlowa żywnością GMO oraz bilateralne kwestie Serbia-Ukraina.

     

    EFTA

    17 grudnia 2009r. podpisano porozumienie o wolnym handlu pomiędzy Serbią i EFTA. Umowa weszła w życie 10.10.2010. 

     

    CEFTA

    19 grudnia 2006 roku w Bukareszcie Serbia podpisała Porozumienie o wolnym handlu w Regionie Europy Środkowej. Do końca 2007 r. umowa weszła w życie we wszystkich krajach sygnatariuszach. W 2017 r. Serbia sprawuje przewodnictwo w CEFTA.

     

    OECD

    Serbia pomimo, że nie jest członkiem OECD uczestniczy w pracach Investment Compact dla Europy Południowo-Wschodniej. Od 2008 r. Serbia stała się pełnoprawnym uczestnikiem wszystkich tzw. Schematów OECD określających standardy handlu nasionami, reprodukcyjnymi materiałami z zakresu gospodarki leśnej, owoców i warzyw oraz kryteria dotyczące zastosowania maszyn w rolnictwie.

     

    Instytucja

    Status

    Data akcesji

    MFW

    Pełne członkostwo

    2001

    Bank Światowy

    Pełne członkostwo

    2001

    EBRD

    Pełne członkostwo

    2001

    EBI

    Pełne członkostwo

    2001

     

    Serbia podpisała Umowy o wolnym handlu z Rosją, Białorusią, Turcją i Kazachstanem.

     

     

     

    3.5 Relacje gospodarcze z UE

     

    Obroty towarowe z krajami UE stanowią ponad 60% wymiany handlowej Serbii.

     

    Serbia złożyła wniosek o członkostwo w UE w grudniu 2009 r. Status kraju kandydującego otrzymała w marcu 2012 r. W 2013 r. Rada Europejska zatwierdziła zalecenie Komisji o rozpoczęciu negocjacji akcesyjnych z Serbią. Układ o stabilizacji i stowarzyszeniu pomiędzy UE i Serbią wszedł w życie we wrześniu 2013 r., 21 stycznia 2014 r. oficjalnie otwarto negocjacje akcesyjne z Serbią.

    Od rozpoczęcia negocjacji akcesyjnych Serbii w styczniu 2014 r. otwarto 12 z 35 rozdziałów, z których dwa tymczasowo zamknięto. Ogólne tempo negocjacji będzie nadal zależeć od postępów Serbii w zakresie reform, w tym od tempa reform rządów prawa i normalizacji stosunków z Kosowem.

     

    Cła na wszystkie produkty przemysłowe i rolne pochodzące z Serbii do UE (oprócz kilku produktów rolnych chronionych preferencyjnymi kontyngentami taryfowymi) zostały zniesione przez UE w 2000 r. Stopniowa redukcja ceł importowych dla towarów pochodzących z UE nastąpiła w styczniu 2009 r., kiedy Serbia dobrowolnie rozpoczęła wdrażanie związanej z handlem części Układu o stabilizacji i stowarzyszeniu. Najbardziej wrażliwe produkty rolne dla serbskich rolników pozostaną chronione przy pomocy ceł do czasu przystąpienia Serbii do UE, w szczególności wszelkiego rodzaju mięsa, jogurty, masła, niektóre rodzaje sera, miodu, niektóre warzywa, mąka (z ochroną celną w wysokości od 20 % do 50% klauzuli największego uprzywilejowania, stosowanej przez Serbię wobec reszty świata.

     

    Urząd Celny RS publikuje stan wykorzystania kwot dot. importu produktów do Serbii:

    http://www.carina.rs/lat/PoslovnaZajednica/PorekloRobe/Stranice/Kvote.aspx

    Import z UE:

    http://www.carina.rs/cyr/Dokumenti%20i%20obrasci%20cirilica/KVOTE%20EU%202018.PDF

     

     

    Tabela nr 2.  Główne wskaźniki ekonomiczne

     

    Główne wskaźniki makroekonomiczne

    2016

    2017

    2018

    PKB, mln EUR

    34 616,6

    36 795, 4[1]

     

    PKB per capita, EUR

    4 904

    -

    -

    PKB, wzrost realny w %

    2,8

    1,9[2]

    3,5[3]

    Ceny i koszty utrzymania, wzrost w %

     

    Ceny detaliczne, koniec okresu

    1,6

    3,0

    1,2 (I-IV)

    Wymiana towarowa z zagranicą, mln. EUR

     

    Eksport towarów

    13 432,1

    15 049,8

    5 126,4 (I-IV)

    Import towarów

    17 067,9

    19 418,9

    6 824 (I-IV)

    Saldo wymiany towarowej

    -3 635,8

    -4 369,1

    -1 697,6 (I-IV)

    Deficyt transakcji bieżących, % PKB

    -3,1

    -5,7

    -7,4 (I-III)

    Bezpośrednie Inwestycje Zagraniczne, netto, mln. EUR

    1 899,2

    2 414,7

    569,1 (I-III)

    Wskaźniki monetarne i dewizowe, koniec okresu

     

    Rezerwy dewizowe NBS, mln EUR

    10 205

    9 961

    10 430 (I-IV)

    Kurs EUR/RSD (koniec okresu)

    123,47

    118,47

    118,17 (I-IV)

    Zatrudnienie, wynagrodzenia i emerytury

     

    Liczba zatrudnionych, średnia, w tys.

    1 921

    1 977

    2 017 (I-IV)

    Liczba bezrobotnych, średnia, w tys.

    713

    651

    619 (I-IV)

    Stopa bezrobocia, ILO

    15,3

    13,5[4]

    14,8 (I-III)

    Wynagrodzenie netto, średnie w okresie, RSD

    46 097

    47 893

    49 088 (I-III)

     - wzrost realny, w %

    2,5

    0,9

    3,8 (I-III)

    Przeciętna emerytura, średnia w okresie, RSD

    23 488

    23 913

    24 979 (I-IV)

     - wzrost realny, w %

    0,1

    -1,2

    3,4 (I-IV)

             

    Źródło: Ministerstwo Finansów RS

     

    [1] Wg obliczeń Ministerstwa Finansów RS

    [2] Wartość szacunkowa Urzędu Statystycznego RS

    [3] wartość szacunkowa Ministerstwa Finansów RS

    [4] Uśrednione dane za cztery kwartały 2017 r.


     

     

     

    Dwustronna współpraca gospodarcza


     

     

    4.1 Gospodarcze umowy dwustronne
     

     

    L.p.

    Tytuł

    Data podpisania

    Data wejścia w życie

    1.  

    Umowa o komunikacji lotniczej między PRL a Federacyjną Ludową Republiką Jugosławii.

    1955-11-14

    1956-08-04

    1.  

    Umowa w sprawie ruchu telekomunikacyjnego między PRL a Federacyjną Ludową Republiką Jugosławii

    1956-03-07

    1957-01-01

    1.  

    Umowa w sprawie ruchu pocztowego między PRL a Federacyjną Ludową Republiką Jugosławii

    1956-03-07

    1957-01-01

    1.  

    Porozumienie między Rządem PRL a Rządem Federacyjnej Ludowej Republiki Jugosławii o współpracy w dziedzinie wykorzystania energii jądrowej dla celów pokojowych.

    1957-04-04

    1957-10-25

    1.  

    Porozumienie między Rządem PRL a Rządem Federacyjnej Ludowej Republiki Jugosławii o współpracy w dziedzinie ochrony zdrowia

    1957-10-20

    1958-01-24

    1.  

    Umowa o współpracy w dziedzinie polityki społecznej między Rządem PRL a Rządem Federacyjnej Ludowej Republiki Jugosławii

    1958-01-16

    1959-01-01

    1.  

    Umowa o ubezpieczeniu społecznym między Rządem PRL a Rządem Federacyjnej Ludowej Republiki Jugosławii.

    1958-01-16

    1959-01-01

    1.  

    Porozumienie między Rządem PRL a Rządem Federacyjnej Ludowej Republiki Jugosławii w sprawie utworzenia Polsko-Jugosłowiańskiego Komitetu Współpracy Gospodarczej.

    1958-02-20

    1958-07-01

    1.  

    Umowa między PRL a Federacyjną Ludową Republiką Jugosławii o obrocie prawnym w sprawach cywilnych i karnych.

    1960-02-06

    1963-06-05

    1.  

    Porozumienie w sprawie wykonania Umowy o ubezpieczeniu społecznym między Rządem PRL a Rządem Federacyjnej Ludowej Republiki Jugosławii, zawartej w Warszawie dnia 16 stycznia 1958 r.

    1961-11-12

    1959-01-01

    1.  

    Porozumienie między Rządem PRL a Rządem Socjalistycznej Federacyjnej Republiki Jugosławii o współpracy w zakresie turystyki

    1969-12-09

    1970-07-02

    1.  

    Umowa między Rządem PRL a Rządem Socjalistycznej Federacyjnej Republiki Jugosławii o międzynarodowych przewozach drogowych

    1969-12-18

    1970-07-02

    1.  

    Układ Płatniczy między Rządem PRL i Rządem Socjalistycznej Federacyjnej Republiki Jugosławii

    1974-11-18

    1976-01-09

    1.  

    Umowa między Rządem PRL a Rządem Socjalistycznej Federacyjnej Republiki Jugosławii o wieloletniej współpracy w dziedzinie transportu

    1979-10-25

    1980-04-08

    1.  

    Umowa między Rządem RP a Federalnym Rządem Federacyjnej Republiki Jugosławii o wzajemnym popieraniu i ochronie inwestycji.

    1996-09-03

    1997-01-23

    1.  

    Uzgodnienie między MSZ RP a Federalnym Ministrem Spraw Zagranicznych Federacyjnej Republiki Jugosławii w sprawie wzajemnych ułatwień w praktyce udzielania wiz obywatelom RP i FRJ.

    1996-09-03

    1996-09-03

    1.  

    Umowa między Rządem RP a Federalnym Rządem Federalnej Rep. Jugosławii w sprawie unikania podwójnego opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i majątku

    1997-06-12

    1998-06-17

    1.  

    Umowa między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Federalnym Rządem Federalnej Republiki Jugosławii o udzieleniu kredytu.

    2002-10-16

    2002-12-03

    1.  

    Porozumienie w formie wymiany not między Rządem RP a Rządem Serbii i Czarnogóry o wygaśnięciu Umowy między Rządem RP a Federalnym Rządem Federalnej Rep. Jugosławii o współpracy w dziedzinie weterynarii, podpisanej w Warszawie dnia 12 czerwca 1997 r. w dniu poprzedzającym akcesję RP do UE

    2004-09-08

    2004-09-10

    1.  

    Porozumienie między Rządem RP a Rządem Serbii i Czarnogóry o zmianie Umowy między Rządem RP a FRFR Jugosławii o udzieleniu kredytu, sporządzonej w Warszawie dnia 16.10.2002, poprzez wymianę not

    2004-11-17

    2004-11-19

    1.  

    Porozumienie między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Serbii i Czarnogóry o zmianie Umowy między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Federalnym Rządem Federalnej Republiki Jugosławii o udzieleniu kredytu, sporządzonej w Warszawie dnia 16.10.2002 r., poprzez wymianę not /zmiana załącznika/

    2005-02-17

    2005-02-18

    1.  

    Umowa między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Radą Ministrów Serbii i Czarnogóry o udzieleniu kredytu w pomocy wiązanej

    2006-04-20

    2006-05-22

    1.  

    Umowa między Rządem RP a Rządem Rep. Serbii o współpracy i wzajemnej pomocy w sprawach celnych.

    2007-05-15

    2010-02-01

    1.  

    Umowa między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Radą Ministrów Republiki Serbii o współpracy gospodarczej

    2011-06-01

    2012-06-06

    1.  

    Umowa między Rządem RP a Rządem Rep. Serbii o współpracy w zwalczaniu przestępczości zorganizowanej oraz innego rodzaju przestępczości

    2011-11-07

     

    1.  

    Umowa między Rządem RP a Rządem Republiki Serbii o współpracy w dziedzinie obronności

    2013-06-10

    2014-08-13

    1.  

    Umowa między Rządem RP a Rządem Rep. Serbii o współpracy w dziedzinie kultury, edukacji i nauki

    2013-10-24

    2014-09-10

    1.  

    Umowa między Rządem RP a Rządem Republiki Serbii o wzajemnej ochronie informacji niejawnych.

    2015-06-11

    2016-05-01

    Źródło: Internetowa baza traktatowa MSZ

     

     

    4. 2 Handel zagraniczny
     

     Od 2010 r. notowane jest wyraźne ożywienie w handlu zagranicznym pomiędzy Polską i Serbią.  

    Obroty Polska-Serbia:

    Rok

    Eksport

    Import

    Saldo

    2011

    274,9

    102,5

    172,4

    2012

    362,1

    107,1

    255,0

    2013

    634,2

    157,4

    476,9

    2014

    653,8

    181,2

    472,6

    2015

    615,0

    210,4

    404,6

    2016

    698,1

    254,3

    443,8

    2017

    808,1

    325,5

    482,6

    W mln EUR; na podst.: Ministerstwa Przedsiębiorczości i Technologii RP, Ministerstwa Inwestycji i Rozwoju RP

     

    Najważniejsze pozycje polskiego eksportu do Serbii:

     

    • silniki spalinowe tłokowe z zapłonem samoczynnym   
    • części i akcesoria samochodów                                                              
    • artykuły higieny osobistej                                                        
    • drut miedziany                                                                              
    • sprzęt oświetleniowy i sygnalizacyjny do pojazdów      
    • koks i półkoks                                                                                

     

    Najważniejsze pozycje polskiego importu z Serbii:

     

    • papier i tektura                                                                                               
    • nowe opony pneumatyczne z kauczuku                                            
    • samochody osobowe                                                                 
    • meble do siedzenia i spania oraz ich części                        
    • owoce zamrożone                                                                       
    • izolowane druty, przewody elektryczne                                            
    • papier i karton powlekany                                                        
    • blachy grube i cienkie                                                                 

     

    Ramy prawnotraktatowe:

     

    1 czerwca 2011 r. podpisana została umowa między RP a R. Serbii o współpracy gospodarczej, która weszła w życie 16 maja 2012 r. Umowa przewiduje powołanie polsko-serbskiej komisji ds. współpracy gospodarczej, której głównym celem ma być zdynamizowanie współpracy, określenie jej priorytetów oraz możliwości pomocy przedsiębiorcom.

    I posiedzenie Komisji miało miejsce w Belgradzie w dniach 23-24 października 2014 r. II sesja Polsko-Serbskiej Komisji Wspólnej ds. współpracy gospodarczej odbyła się 7 listopada 2017 r. Podczas sesji wymieniono informacje dot. sytuacji gospodarczej Polski i Serbii oraz dokonano oceny  i analizy współpracy w obszarach priorytetowych (handel, przemysł i inwestycje; rolnictwo i ochrona środowiska; energetyka i górnictwo; transport; turystyka; współpraca na rzecz rozwoju), wskazano także propozycje działań na rzecz rozwoju współpracy gospodarczej. 

     

     

     

    4.3 Polskie inwestycje w Serbii
     

    Do grona czołowych polskich inwestorów należą Grupa KOPEX, która wygrała przetargi prywatyzacyjne w latach 2008-2009 na 4 fabryki w Nišu (MIN Holding Co. AD MONT, MIN Holding Co. AD FITIP, MIN Holding Co. AD OPREMA i MIN Holding Co.A.D. SIVI LIV. W 2007 r. TELE-FONIKA Kable S.A. przejęła serbską fabrykę kabli – Fabrika Kablova Zaječar. Odnotowano także polskie inwestycje w sektorze IT. W 2007 Grupa Asseco Poland przejęła 3 wiodące spółki serbskie z tego sektora.

    Polskie inwestycje w Republice Serbii na tle inwestycji ogółem

     

     

     

    Odpływ kapitału z tytułu polskich inwestycji bezpośrednich w Serbii, mln. EUR, netto

    2010

    3,8

    2011

    9,3

    2012

    15,6

    2013

    3,6

    2014

    -2,2

    2015

    -0,7

    2016

    118,6

     

     Źródło: Narodowy Bank Serbii

     

     

    Bezpośrednie inwestycje zagraniczne w Serbii ogółem, mln. EUR, netto

    2010

    -1133,412

    2011

    -3319,626

    2012

    -752,828

    2013

    -1298,135

    2014

    -1236,299

    2015

    -1803,79413

    2016

    -1899,1753

    Źródło: Narodowy Bank Serbii

     

     

    Dostęp do rynku


     

    5.1 Dostęp do rynku dla polskich towarów i usług

     

    Serbia jest na etapie dostosowywania prawodawstwa do standardów UE. Podejmując współpracę należy mieć na uwadze nie zawsze jasne i zmieniające się przepisy prawa.

    W 2000 r. Serbia podpisała umowę o wolnym handlu z Rosją i jest jedynym państwem spoza WNP, korzystającym z takiego statusu w relacjach z tym krajem. Serbia posiada także Porozumienie o Wolnym Handlu z Białorusią, Kazachstanem i Turcją oraz jest członkiem Środkowoeuropejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (CEFTA). 

     

    Cła na wszystkie produkty przemysłowe i rolne pochodzące z Serbii do UE (oprócz kilku produktów rolnych chronionych preferencyjnymi kontyngentami taryfowymi) zostały zniesione przez UE w 2000 r. Stopniowa redukcja ceł importowych dla towarów pochodzących z UE nastąpiła w styczniu 2009 r., kiedy Serbia dobrowolnie rozpoczęła wdrażanie związanej z handlem części Układu o stabilizacji i stowarzyszeniu. Najbardziej wrażliwe produkty rolne dla serbskich rolników pozostaną chronione przy pomocy ceł do czasu przystąpienia Serbii do UE, w szczególności wszelkiego rodzaju mięsa, jogurty, masła, niektóre rodzaje sera, miodu, niektóre warzywa, mąka (z ochroną celną w wysokości od 20 % do 50% klauzuli największego uprzywilejowania, stosowanej przez Serbię wobec reszty świata.

    Urząd Celny RS publikuje stan wykorzystania kwot dot. importu produktów do Serbii:

    http://www.carina.rs/lat/PoslovnaZajednica/PorekloRobe/Stranice/Kvote.aspx

    import z UE:

    http://www.carina.rs/cyr/Dokumenti%20i%20obrasci%20cirilica/KVOTE%20EU%202018.PDF

     

    W 2000 r. Serbia podpisała umowę o wolnym handlu z Rosją i jest jedynym państwem spoza WNP, korzystającym z takiego statusu w relacjach z tym krajem. Serbia posiada także Porozumienie o Wolnym Handlu z Białorusią, Kazachstanem i Turcją oraz jest członkiem Środkowoeuropejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (CEFTA). Ponadto Serbia ma możliwość bezcłowego eksportu ponad 4,650 produktów na rynek USA (http://www.ustr.gov/trade-topics/trade-development/preference-programs/generalized-system-preference-gsp).

     

    Otoczenie biznesowe Serbii:

    Zgodnie z ostatnim raportem Komisji Europejskiej dot. postępów Serbii na drodze do UE w ciągu ostatnich kilku lat Serbia poprawiła swoją pozycję w różnych międzynarodowych rankingach biznesowych, na co wpłynęły przyjęte reformy głównie w zakresie ułatwień procesu wydawania pozwoleń na budowę i rejestracją nieruchomości. Otoczenie instytucjonalne i regulacyjne pozostaje jednak słabe, a ustawy dotyczące biznesu bywają przyjmowane w trybie pilnym, bez koniecznej konsultacji z zainteresowanymi grupami. Opóźnienia w przyjęciu prawodawstwa wtórnego utrudniają wdrażanie przyjętych przepisów. Sądy egzekwujące prawa własności są obciążone znacznymi, choć malejącymi zaległościami.

    Na uczciwą konkurencję negatywnie wpływa skala nieformalnej gospodarki (szarej strefy), szacowanej na 30% PKB. Na jakość otoczenia biznesowego wpływ mają m.in. nieprzewidywalne i nieuzasadnione koszty pozafiskalne czy nieprzejrzyste procedury licencjonowania prowadzone przez różne organy.

    https://ec.europa.eu/neighbourhood-enlargement/sites/near/files/20180417-serbia-report.pdf

     

    Sprawdzanie wiarygodności przedsiębiorstwa

    Sprawdzanie wiarygodności przedsiębiorstwa:

    Podstawowe informacje dot. przedsiębiorstwa w Serbii można sprawdzić na stronie internetowej Agencji ds. Rejestrów Gospodarczych. Agencja ds. Rejestrów Gospodarczych – http://www.apr.gov.rs/eng/Home.aspx  zamieszcza m.in. informacje dot. dyrektora firmy, statusu, daty rozpoczęcia działalności, daty rejestracji przedsiębiorstwa i in. W zakładce sprawozdania finansowe(srb. finansijski izveštaj - финансијски извештаји) znajduje się link, pod którym mogą być dostępne sprawozdania finansowe. Link do wyszukiwarki przedsiębiorstw (tylko w jęz. serbskim): http://pretraga2.apr.gov.rs/ObjedinjenePretrage/Search/Search

    By uniknąć pomyłek, najlepiej użyć przy wyszukiwaniu numeru REGON (srb. matični broj - Матични број) firmy.

     

    Płatnego sprawdzenia firmy można dokonać poprzez Izbę Gospodarcza Serbii.

    W zakładce komorske usluge – dalej „Potvrde, uverenja i misljenja” znajduje się punkt: „Informacije o bonitetu preduzeća” - informacja dot. usługi: http://www.pks.rs/Usluge.aspx?IDUsluge=44

    Wnioskodawca może otrzymać odpłatnie (także w jęz. angielskim) informacje o wybranym przedsiębiorstwie serbskim lub zagranicznym, takie jak: m.in. informację o rejestracji firmy, stanie prawnym nieruchomości, strukturze, strukturze zarządzania, działalności, organizacji, liczbie pracowników, pochodzeniu kapitału, a także informacje finansowe i krótką historię firmy. Należy złożyć wniosek o sprawdzenie wiarygodności/wypłacalności przedsiębiorstwa z dokładną nazwą firmy i dokładnym adresem oraz potwierdzenie zapłaty. Sprawdzenie serbskiej firmy kosztuje ok. 24 EUR, proces w założeniu trwa ok 3-4 dni. Więcej informacji można uzyskać pod adresem mailowym: bonitet@pks.rs i numerami telefonów +381 11 33 00 960 oraz +381 11 33 00 961.

     

    5.2 Dostęp do rynku pracy. Świadczenie usług i zatrudnienie obywateli RP.

     

    Problematykę zatrudniania cudzoziemców regulują w Serbii: Ustawa o cudzoziemcach (Zakon o strancima, "Sl. glasnik RS", br. 97/2008), Ustawa o zatrudnianiu cudzoziemców (Zakon o zapošljavanju stranaca, "Sl. glasnik RS", br. 128/2014 i 113/2017), Zarządzenie o zezwoleniach na pracę (Pravilnik o dozvolama za rad, „Sl. glasnik RS“, br. 94/2015 i 9/2018).

    Warunkiem uzyskania zezwolenia na pracę jest posiadanie przez cudzoziemca:

    1.            prawa tymczasowego pobytu;

    2.            podpisanej umowy pomiędzy pracodawcą u którego będą wykonywane prace a zagranicznym pracodawcą; w umowie musi być miejsce i termin wykonywania prac lub usług;

    3.            dowodu, że pracownik jest zatrudniony u zagranicznego pracodawcy co najmniej przez rok przed wykonywaniem prac w Serbii;

    4.            dokument o delegowaniu do pracy w Serbii, w którym się stwierdza sposób egzekwowania praw i obowiązków pracowniczych, sposób zakwaterowania i utrzymania w czasie pobytu i pracy w Serbii.

    Zezwolenie wydaje się na czas, na który zawarta jest umowa pomiędzy pracodawcami serbskim i zagranicznym, na czas do 1 roku.

    Zezwolenia nie wymaga się od pracowników delegowanych, jeżeli dotyczy to m.in. pracownika, który

    (art. 3 Ustawy o zatrudnianiu cudzoziemców)

    -              jest właścicielem, założycielem, przedstawicielem lub członkiem organu osoby prawnej, który został zarejestrowany w Republice, zgodnie z prawem, jeśli nie ma zawartej umowy o pracę z tą osobą prawną;

    -              przebywa w Republice w celu nawiązywania kontaktów biznesowych lub brania udziału w spotkaniach biznesowych i który, bez osiągania zysków w Republice, wykonuje inne aktywności biznesowe dotyczące przygotowania zagranicznego pracodawcy do obecności i rozpoczęcia działalności w Republice;

    -              jest wykładowcą lub badaczem, który uczestniczy w organizowanych zebraniach fachowych lub projektach badawczych albo wykonuje pracę w celu prezentowania lub stosowania różnych osiągnięć naukowych i technicznych, zarówno jak i jego personel pomocniczy;

    -              osobiście wykonuje tymczasowe działania z dziedziny wykształcenia, sportu, sztuki, kultury lub przebywa w Republice na wydarzeniu naukowym, artystycznym, sportowym lub kulturalnym, organizowanym przez upoważnioną organizację, organ państwowy lub organ prowincji autonomicznej i jednostki samorządu lokalnego, zarówno jak i pomocniczy personel organizacyjny i techniczny;

    -              jest osobą oddelegowaną, która w Republice wykonuje prace na podstawie umowy o zakup towaru, zakup lub wynajem maszyn lub sprzętu i ich dostawę, montaż, naprawę lub o przeszkolenie do pracy na tych maszynach lub sprzęcie;

    -              przebywa w Republice samodzielnie lub dla potrzeb pracodawcy zagranicznego w celu wykonania prac związanych z wyposażeniem lub prezentacji sprzętu oraz eksponatów na biznesowych i innych targach i wystawach.

     

    Rejestrowanie firmy przez obcokrajowca:

    Zagraniczne osoby prawne i fizyczne mogą założyć firmę zgodnie z regulacjami Ustawy o firmach (Zakon o privrednim društvima, "Sl. glasnik RS", br. 36/2011, 99/2011, 83/2014 - dr. zakon, 5/2015 i 44/2018) i Ustawy o inwestycjach (Zakon o ulaganjima, "Sl. glasnik RS", br. 89/2015).

    Zagraniczni inwestorzy korzystają z równego statusu, praw i obowiązków co do własnych inwestycji, o ile Ustawa o inwestycjach zagranicznych nie stanowi inaczej.

    Formy prawne spółek:

    • spółka jawna
    • spółka komandytowa
    • spółka z ograniczoną odpowiedzialnością
    • spółka akcyjna

    Właściwym organem jest Agencja Rejestrów Gospodarczych http://www.apr.gov.rs/

    Zakładanie przedstawicielstw przedsiębiorstw zagranicznych jest uregulowane m.in. ww. ustawami, Ustawą o procedurze rejestracji w Agencji Rejestrów Gospodarczych (Zakon o postupku registracije u agencji za privredne registre, "Sl. glasnik RS", br. 99/2011 i 83/2014), która m.in. reguluje procedurę rejestracji, publikacji danych i dokumentów, które zgodnie z prawem podlegają rejestracji.

     

    5.3 Nabywanie i wynajem nieruchomości.

     

    Zagraniczna osoba prawna lub fizyczna może nabyć własność nieruchomości w Serbii na zasadach wzajemności potwierdzonej przez Ministerstwo Sprawiedliwości.

    Nabywanie nieruchomości w Republice Serbii jest regulowane Ustawą o podstawach stosunków własnościowo-prawnych (Zakon o osnovama svojinskopravnih odnosa, "Sl. list SFRJ", br. 6/80 i 36/90, "Sl. list SRJ", br. 29/96 i "Sl. glasnik RS", br. 115/2005 - dr. zakon),  Ustawy o planie zagospodarowania przestrzennego i budownictwie (Zakon o planiranju i izgradnji "Službeni glasnik RS", br. 72/09, z poprawkami); o obrocie nieruchomościami (Sl.gl. RS br. 93/14 i 121/14);  inwestycjach zagranicznych (Sl. list SRJ", br. 3/2002 i 5/2003); o państwowym pomiarze gruntów, hipotece i księgach wieczystych (Sl. gl. RS nr br. 83/92, 12/96, 15/96, 25/2002). Art. 82a ust. 2 pierwszej z wymienionych ustaw umożliwia zakup przez cudzoziemca – osobę fizyczną lub prawną – nieruchomości na tych samych warunkach, jak obywatele Republiki Serbii. Jedynym warunkiem jest zachowanie wzajemności przez państwo, którego kupiec jest obywatelem. W przypadku Polski taka wzajemność występuje. Przy transakcji urząd może zażądać potwierdzenia wzajemności przez Ministerstwo Sprawiedliwości, na stronie ministerstwa znajduje się formularz który można wypełnić i przekazać do potwierdzenia (http://mpravde.gov.rs/tekst/3579/pravo-stranaca-da-sticu-nepokretnosti.php).Podmiot zagraniczny może także nabyć prawo użytkowania wieczystego lub dzierżawy gruntów budowlanych.

     

    Ziemia rolna

     

    28.08.17 Parlament przyjął poprawki do Ustawy o gruntach rolnych (Zakon o poljoprivrednom zemljištu, "Sl. glasnik RS", br. 62/2006, 65/2008 - dr. zakon, 41/2009, 112/2015 i 80/2017), które weszły w życie  01.09.17. Poprawki uniemożliwiły całkowitą liberalizację rynku przed dniem 01.09.2017, kiedy to – wg obowiązującego Układu o stabilizacji i stowarzyszeniu –prawa obywateli serbskich i z UE odnośnie kupna ziemi rolnej miały zostać zrównane. Zmiany w Ustawie zakładają m.in., że obywatele UE będą mogli kupić do dwóch hektarów gruntów ornych pod warunkiem, że mieszkali 10 lat w samorządzie terytorialnym, gdzie chcą kupić grunty, dysponują niezbędnymi maszynami i sprzętem oraz, że uprawiają ten grunt przez trzy lata przed sprzedażą. Obywatele UE nie będą mogli kupić gruntów na obszarze 10 kilometrów od granicy państwowej.

     

    5.4 System zamówień publicznych

     

    Ustawą regulującą system zamówień publicznych jest Ustawa o zamówieniach publicznych (Zakon o javnim nabavkama, Sl. glasnik RS, br. 124/2012, 14/2015 i 68/2015).

    Urząd ds. zamówień publicznych (Uprava za javne nabavke, http://www.ujn.gov.rs/sr.html )jest organizacją, monitorującą wdrażanie ustawy, wydającą regulaminy i wykonującą zadania eksperckie w dziedzinie zamówień publicznych. Urząd m.in. monitoruje wdrażanie procedur zamówień publicznych, kontroluje wdrażanie określonych procedur, zarządza portalem zamówień publicznych, przygotowuje sprawozdania dotyczące zamówień publicznych, proponuje środki mające na celu poprawę systemu zamówień publicznych, udziela specjalistycznej pomocy instytucjom zamawiającym i oferentom.

     Rodzaje postępowań o udzielenie zamówienia publicznego:

    1. Postępowanie otwarte (otwarty tryb przetargowy)
    2. Postępowanie restrykcyjne
    3. Postępowanie kwalifikacyjne
    4. Postepowanie negocjacyjne z publicznym ogłoszeniem o zamówieniu ofert
    5. Postepowanie negocjacyjne bez publicznego ogłoszenia o zamówienie ofert
    6. Dialog konkurencyjny
    7. Konkurs na projekt
    8. Postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego o małej wartości

      Specjalne formy postępowania o zamówienie publiczne:

    1. Porozumienie ogólne
    2. System zamówienia dynamicznego

      Niezbędne warunki

      Oferent w postepowaniu przetargowym musi udowodnić, że:

    1. jest wpisany do odpowiedniego rejestru stosownej instytucji
    2. ani on ani jego zastępca nie byli skazani za popełnienie przestępstw jako członkowie zorganizowanej grupy przestępczej, za przestępstwa gospodarcze, środowiskowe, udzielanie lub przyjmowanie łapówki oraz oszustwo
    3.  zapłacił należne podatki, składki i inne opłaty zgodnie z przepisami RS lub cudzego państwa mającego siedzibę na jej terenie
    4. posiada ważną licencję umożliwiającą mu wykonanie działalności stanowiącą przedmiot zamówienia publicznego jeżeli wspomniana licencja jest przewidziana szczególnym przepisem prawa

     

    Dodatkowe warunki

     

    Zamawiający w dokumentacji projektowej określa dodatkowe warunki dotyczące udziału w postepowaniu przetargowym dotyczące zasobów finansowych, technicznych, biznesowych i ludzkich mając na uwadze przedmiot zamówienia publicznego.

    Kryteria stosowane w celu oceniania ofert:

     

    1. oferta o najkorzystniejszej relacji jakości do ceny
    2. najniższa cena

       

      Kryteria oceny oferty najkorzystniejszej ekonomicznie polega na różnych elementach kryteriów w zależności od przedmiotu zamówienia publicznego: 1) zaoferowana cena; 2) rabat na ceny z cennika zamawiającego; 3) termin dostawy lub wykonania usługi lub robót w ramach minimalne lub maksymalnie dopuszczalnego terminu nie zagrażającego jakości; 4) bieżące koszty; 5) opłacalność kosztów; 6) jakość;  7) zalety techniczne i technologiczne; 8) zalety ekologiczne i ochrona środowiska;  9) efektywność energetyczna;  10) konserwacja po sprzedaży i pomoc techniczna;  11) okres gwarancyjny i rodzaje gwarancji i rękojmi;  12) zobowiązania dotyczące części zamiennych;  13) konserwacja po upływie gwarancji;  14) liczba i jakość zatrudnionych pracowników;  15) cechy funkcjonalne;  16) kryteria społeczne;  17) koszty cyklu życia i inne.

      Źródło: Izba Gospodarcza Serbii 

      Zgodnie z ostatnim raportem rozszerzeniowym Komisji Europejskiej dotyczącego Serbii konieczne są dalsze działania władz Serbii na rzecz poprawy konkurencyjności, efektywności i przejrzystości w przetargach publicznych. Raport wskazuje m.in., że ustawodawstwo dotyczące zamówień w dziedzinie obronności i bezpieczeństwa nadal zawiera zbyt wiele wyjątków, które są nadmiernie stosowane bez uzasadnienia. Zdolność sądów administracyjnych do zajmowania się bardziej złożonymi i licznymi sprawami dotyczącymi zamówień publicznych została oceniona jako słaba,  postępowanie trwa bardzo długo. (https://ec.europa.eu/neighbourhood-enlargement/sites/near/files/20180417-serbia-report.pdf)

     

    5.5 Ochrona własności przemysłowej i intelektualnej.

     

    Serbia jest członkiem Światowej Organizacji Własności Intelektualnej (WIPO) i sygnatariuszem wszystkich najważniejszych umów administrowanych przez WIPO. Rząd podjął działania w celu wdrożenia i egzekwowania Porozumień ws. Handlowych Aspektów Praw Własności Intelektualnej WTO (TRIPS).

    Urząd Ochrony Własności Intelektualnej Republiki Serbii na stronie http://zis.gov.rs/ sporządził wykaz aktów prawnych obowiązujących w tej dziedzinie.

    Raport rozszerzeniowy Komisji Europejskiej dot. Serbii z 2018 r. wskazuje na  konieczność dalszego dostosowania prawa dotyczącego praw autorskich i praw pokrewnych, prawa dotyczącego topografii produktów półprzewodnikowych oraz przepisów dotyczących patentów i znaków towarowych do wspólnotowego dorobku prawnego. Nowa ustawa o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawa o ochronie topografii produktów półprzewodnikowych nie zostały jeszcze przyjęte. Proces przyjmowania prawodawstwa w tej dziedzinie przebiega powoli. W zakresie praw własności przemysłowej konieczne jest dalsze dostosowywanie do aquis Ustawy o patentach i prawie znaków towarowych (https://ec.europa.eu/neighbourhood-enlargement/sites/near/files/20180417-serbia-report.pdf ).

     

     

    Link: WWW.pks.komora.net/Default.aspx?alias=PKS.komora.net?zakonodavstvo

    zawiera krótkie opisy regulacji prawnych dotyczących aktywności inwestorów zagranicznych na danym rynku, a także kwestie podatkowe wraz z odnośnikami do odpowiednich ustaw. Ponadto odnośnik : „Doneti propisi” (uchwalone przepisy) odsyła do strony internetowej Narodowego Parlamentu Serbii, gdzie dostępne są teksty obowiązujących ustaw.

     

    [1] Grunty te w większości tez pozostają we własności państwowej.

    [2] Rada Inwestorów Zagranicznych:  www.fic.org.rs

    [3] Odpowiednik „Dziennika Ustaw”

     

     

    Przydatne linki i kontakty


     

     

     

     6.1.Ministerstwa i urzędy centralne.

      

    http://www.srbija.gov.rs - strona rządowa Serbii, na której podane są najważniejsze

    instytucje państwowe, wśród nich m.in.:

    http://www.mfin.gov.rs/ – Ministerstwo Finansów 

    http://privreda.gov.rs/ - Ministerstwo Gospodarki

    http://mtt.gov.rs/ - Ministerstwo Handlu, Turystyki i Telekomunikacji

    http://www.mgsi.gov.rs/ - Ministerstwo Budownictwa, Transportu i Infrastruktury

    http://www.minpolj.gov.rs/ - Ministerstwo Rolnictwa, Leśnictwa i Gospodarki Wodnej

    http://www.ekologija.gov.rs/ - Ministerstwo Ochrony Środowiska

    http://www.mre.gov.rs/ - Ministerstwo Górnictwa i Energetyki

     

    http://nbs.rs/internet/english/index.html  – Narodowy Bank Serbii

    http://www.upravacarina.rs – Urząd Celny Serbii

    http://www.poreskauprava.gov.rs/  – Urząd Skarbowy Serbii

    http://www.nsz.gov.rs – Krajowy Urząd Zatrudnienia

    http://zis.gov.rs/  – Urząd Ochrony Własności Intelektualnej

    http://portal.ujn.gov.rs/  – Urząd Zamówień Publicznych

    http://www.stat.gov.rs/ - Urząd Statystyczny

     

    6.2.Agencje.

     

    http://ras.gov.rs/ – Agencja Rozwoju Serbii (RAS)

    http://apr.gov.rs/  – Agencja Rejestru Gospodarczego

    http://www.acas.rs/  – Agencja ds. Walki z Korupcją

    http://www.kzk.gov.rs/en  – Komisja Ochrony Konkurencji

     

     

    6.3. Transport.

    http://www.plovput.rs/ – Dyrekcja żeglugi śródlądowej

    http://www.zeleznicesrbije.com/  – Koleje Serbii

    http://www.putevi-srbije.rs/  – Przedsiębiorstwo Państwowe „Drogi Serbii”

     

    6.4. Instytucje i organizacje gospodarcze.

    http://fic.rs/ – Rada Inwestorów Zagranicznych

    http://www.pks.rs/– Izba Gospodarcza Serbii

    http://www.serbian-business-club.co.rs/sr – Serbski Business Club

     

    6.5. Strefy wolnocłowe.

    http://www.usz.gov.rs/lat/index.php - Urząd ds. stref wolnocłowych 

     

    6.6. Targi

    http://sajam.rs/ – Targi w Belgradzie

    http://www.sajam.net/sr/ –Targi w Nowym Sadzie

    http://sumadijasajam.rs/ - Targi w Kragujewacu

     

    6.7. Bazy danych i wyszukiwarki firm

    www.hranaipice.com – strona dot. sektora rolno-spożywczego - wyszukiwarka firm

    www.namestaj.rs – meblarstwo

    www.gradjevinarstvo.rs - budownictwo

    www.yellowpages.rs - wyszukiwarka firm

    http://novamedia.rs/ - wyszukiwarka firm

    http://www.portal-srbija.com/ - wyszukiwarka firm

     

    6.8. Turystyka

    http://www.serbia.travel/home.779.html – Turystyczna Organizacja Serbii

    http://yuta.rs/ - Narodowe Stowarzyszenie Agencji Turystycznych

     

    Inne

    Lista przedsiębiorstw do prywatyzacji:

    Strona Ministerstwa Gospodarki – zakładka przedsiębiorstwa

    http://www.priv.rs/Privatizacija

     

     

    29 października 2013 (ostatnia aktualizacja: 25 czerwca 2018)

    Drukuj Drukuj Podziel się treścią: