close

  • Być wiernym Ojczyźnie mej, Rzeczypospolitej Polskiej

     

  • SŁOWACJA

  • Słowacja

    •  

       Informacje o kraju


       

      1.Informacje ogólne

      1.1. Położenie geograficzne, ludność, obszar, stolica, język urzędowy

      Położenie geograficzne: Republika Słowacka (Slovenská republika) państwo położone w Europie Środkowej, od 1 maja 2004 r. jest członkiem Unii Europejskiej, a od 29 marca 2004 r. NATO. Słowacja jest państwem śródlądowym, nie ma dostępu do morza. Graniczy z: Republiką Czeską (252 km), Rzecząpospolitą Polską (541 km), Republiką Węgierską (669 km), Ukrainą (98 km) i Austrią (107 km). Łącznie długość granicy państwowej wynosi 1720 km. Słowacja jest krajem w większości górskim: 61% jej powierzchni zajmują pasma Karpat Zachodnich (Tatry, Białe Karpaty, Małe Karpaty, Niskie Tatry) i Karpat Wschodnich (Bieszczady). Najwyższym punktem Słowacji jest położony w Tatrach szczyt Gerlach (2655 m.n.p.m.). W Karpatach występują rozległe kotliny śródgórskie, z których największymi są: Kotlina Koszycka i Kotlina Liptowska. Tereny nizinne zajmują stosunkowo niewielką część powierzchni kraju. Stanowią je trzy duże niziny: Nizina Zahorska, Nizina Naddunajska i Nizina Wschodniosłowacka. Na Nizinie Wschodniosłowackiej znajduje się najniższy punkt powierzchni państwa przy rzece Bodrog (94,7 m.n.p.m.).

      Administracyjnie Słowacja dzieli się na osiem województw (krajów) i 79 powiatów (okresów), które dzielą się na 2.891 gmin (obce). Jednostki administracyjne szczebla wojewódzkiego i gminnego są również jednostkami samorządu terytorialnego.

      Ludność: Według stanu na dzień 31.03.2013 r. Słowacja liczyła 5 410 728 mieszkańców, w tym 51,3% kobiet (dane Urzędu Statystycznego RS). Gęstość zaludnienia - 110 osób/km2. Narodowości zamieszkujące Słowację to: Słowacy (85,8%), Węgrzy (9,7%), Romowie (1,7%) (dane te nie odzwierciedlają realnej sytuacji ponieważ w większości Romowie deklarują przynależność do innych narodowości – węgierskiej albo słowackiej). Wg szacunków w RS Romowie stanowią 7%, Czesi 0,8% oraz Rusini (Łemkowie), Ukraińcy, Rosjanie, Niemcy, Polacy i inni (2%). W pierwszym kwartale 2013 r. było na Słowacji 70 727 cudzoziemców z zarejestrowanym pobytem (w tym 6 904 Polaków).

      Obszar: 49 035 km2.

      Stolica państwa: - Bratysława (426 000 mieszkańców).

      Język urzędowy: - słowacki. Na całym terytorium kraju można posługiwać się językiem czeskim, natomiast z uwagi na liczną mniejszość węgierską zamieszkującą przede wszystkim południe Słowacji używany jest tam także język węgierski. W kontaktach handlowych najczęściej używane są języki: angielski, niemiecki i w mniejszym stopniu rosyjski.

      1.2. Warunki klimatyczne

      Słowacja położona jest w strefie klimatu umiarkowanego, w którym zaznaczają się wyraźnie cztery pory roku. Przeciętna temperatura dzienna wynosi zimą -2˚C a latem +21˚C. Najchłodniejszym miesiącem roku jest styczeń, najcieplejszymi są lipiec i sierpień. Ilość opadów wynosi od 400 mm do 1200 mm rocznie. Na najwyżej położonych terenach śnieg utrzymuje się 130 dni w roku.

      1.3. Główne bogactwa naturalne

      Na Słowacji wydobywany jest węgiel brunatny, rudy manganu, niewielkie ilości rud żelaza, miedzi, rtęci, antymonu, magnezytu, kamień budowlany, ropa naftowa (ok. 2% zapotrzebowania kraju). Na wschodzie Słowacji znajdują się znaczne pokłady rudy uranu. Słowacja posiada również zasoby alginitu (wyjątkowe w skali światowej). Minerał ten posiada duży potencjał wykorzystania w rolnictwie, przy regeneracji środowiska oraz w kosmetyce i farmacji między innymi dzięki jego zdolności zatrzymywania wody.

       

      1.4. System walutowy, kurs i wymiana

      Od 1.01.2009 r. oficjalną walutą na Słowacji jest euro. Zastąpiło ono słowacką koronę (Sk/SKK). W lipcu 2008r. Rada Ministrów UE określiła kurs konwergencji SKK w  stosunku do EUR na poziomie 30,1260 SKK/EUR. Jedno EUR dzieli się na 100 centów (1 EUR=100c).W obiegu są banknoty o nominałach; 500, 200, 100, 50, 20, 10 i 5 EUR oraz monety o nominałach: 2 i 1 EUR, 50, 20, 10, 5 centów oraz 2 i 1 cent.

      1.5. Religia

      Struktura wyznaniowa Słowacji: wierzący (85,0 %) w tym wyznanie: rzymskokatolickie (68,9%), ewangelicko-augsburskie (6,9%), greckokatolickie (4,1%), kościół zreformowany (2,0%),  prawosławni (0,9%) i następnie nieokreślone (2,2%). Bez wyznania jest 13,0 % obywateli. Pozostałe 2% obywateli odmówiło odpowiedzi.  

      1.6. Infrastruktura transportowa

      W Republice Słowackiej realizowany jest program budowy autostrad i dróg ekspresowych, których sieć docelowo będzie wynosiła 685 km autostrad i 1175 km dróg ekspresowych. Obecnie użytkowanych jest ok. 415 km autostrad i 246 km dróg ekspresowych. Priorytetem i jednocześnie najdłuższą autostradą będzie D1 (Bratysława – Żylina - Preszów - Koszyce - granica RS/Ukraina) o długości 513 km. Przewidywane ukończenie autostrady jest przesuwane i aktualnie mówi się o 2018 r. (aktualnie autostradą połączone są Bratysława – Żylina) i następnie kilka krótszych odcinków. Autostradą i drogą szybkiego ruchu połączone są również Bratysława – Bańska Bystrzyca (około 225 km). Interesujący stronę polską odcinek autostrady D-3 Żylina-Skalite (do granicy z Polską) ma być ukończony do 2019 r.

      Połączenia kolejowe na Słowacji zapewniają koleje państwowe i regionalne. Całkowita długość sieci wynosi 3622 km, z czego 3512 km to koleje o standardowej szerokości torów, 50 km koleje wąskotorowe oraz 100 km szerokotorowe. Z całkowitej długości sieci kolejowej 1536 km jest zelektryfikowana a 2125 km jest nie zelektryfikowana. Aktualnie jest przeprowadzana modernizacja kolei w ramach budowy korytarza kolejowego na trasie z Bratysławy do Koszyc przez Żylinę z połączeniem do Republiki Czeskiej  przez Jabłonków. Jedyna kolej szerokotorowa prowadzi z Użhorodu na Ukrainie od granicy ukraińsko-słowackiej do Koszyc. Na Słowacji znajduje się 6 lotnisk międzynarodowych: Bratysława, Koszyce, Poprad-Tatry, Pieszczany, Żylina i Sliacz. Regularne loty międzynarodowe prowadzone są z lotnisk w Bratysławie i Koszycach.

      Na Słowacji w użytkowaniu są cztery tory żeglugi śródlądowej: Dunaj (172 km), Morawa (6 km), Wag (79 km) i Bodrog (8 km).

      Granice Republiki Słowackiej z Czechami, Polską, Austrią i Węgrami od 21 grudnia 2007r. są wewnętrznymi granicami Strefy Schengen. Na granicach tych nie ma kontroli paszportowej ani celnej. Granicą zewnętrzną Unii jest granica słowacko-ukraińska, na której jest dokonywana kontrola celna i paszportowa.

      1.7. Obowiązek wizowy

      Obowiązkowi wizowemu na Słowację podlegają wszystkie osoby oprócz:

      • obywateli UE,
      • obywateli państw: Albania, Andora, Antiqua i Barbuda, Antyly Holenderskie, Argentyna, Aruba, Australia, Bahama, Barbados, Bośnia i Hercegowina (paszporty biometryczne), Brazylia, Brunei, Czarnogóra (paszporty biometryczne), Gwatemala, Honduras, Hongkong, Chile, Izrael, Japonia, Kanada, Kostaryka, Macao, Macedonia, Malezja, Mauricius, Meksyk, Monako, Nowa Zelandia, Nikaragua, Panama, Paragwaj, Republika Koreańska, Salwador, San Marino, Serbia, Seszele, Singapur, Święty Krzysztof i Nevis, Tajwan, USA, Urugwaj, Watykan, Wenezuela.

      Szczegółowe informacje na temat długości pobytu bez wiz są dostępne na www.mzv.sk

      1.8. Wykaz świąt państwowych

      • 1 stycznia - Święto Ustanowienia Republiki Słowackiej,
      • 6 stycznia - Objawienie Pańskie (Święto Trzech Króli) ,
      • Wielki Piątek oraz Poniedziałek Wielkanocny,
      • 1 maja – Święto Pracy,
      • 8 maja – Dzień Zwycięstwa nad Faszyzmem,
      • 5 lipca – Dzień Świętych Cyryla i Metodego - Patronów Europy,
      • 29 sierpnia – Święto Słowackiego Powstania Narodowego,
      • 1 września – Dzień Konstytucji Republiki Słowackiej,
      • 15 września – Święto Matki Boskiej Bolesnej,
      • 1 listopada – Święto Wszystkich Świętych,
      • 17 listopada – Dzień Walki o Wolność i Demokrację,
      • 24 grudnia – Wigilia Bożego Narodzenia ,
      • 25 grudnia – Boże Narodzenie,
      • 26 grudnia – Św. Szczepana Pierwszego Męczennika.

       

      System administracyjny


       

      2.1. Ustrój polityczny

       

      Słowacja jest republiką demokratyczną o systemie rządów parlamentarno – gabinetowych (powstała 1 stycznia 1993 r.). Obecnie obowiązuje konstytucja uchwalona w dniu 1 września 1992 r. Na czele państwa stoi prezydent, który od 1999 r. jest wybierany w wyborach powszechnych na pięcioletnią kadencję. Władzę wykonawczą obok prezydenta sprawuje premier. Stoi on na czele rządu posiadającego poparcie większości jednoizbowego parlamentu – 150-osobowej Rady Narodowej Republiki Słowackiej. Zarówno rząd, jak i prezydent w drodze referendum mogą zostać odwołani przez społeczeństwo.

      Prezydent – Andrej Kiska (od 15 czerwca 2014 r.)

      Premier – Peter Pellegrini (od 22 marca 2018 r.)

      Partie polityczne w parlamencie obecnej kadencji (na podstawie wyborów parlamentarnych z dnia 5 marca 2016 r.):

      Kierunek - Socjaldemokracja (SMER-SD) – przewodniczący Robert Fico, (49 posłów, 28,3%),

      Wolność i Solidarność (SaS) – przewodniczący Richard Sulík, (21 posłów, 12,1%).

      Zwykli Ludzie i Niezależne Osobistości-NOVA (OĽaNO-NOVA) - przewodniczący Igor Matovič, (19 posłów, 11,0%),

      Słowacka Partia Narodowa (SNS) – przewodniczący Andrej Danko (15 posłów, 8,6%),

      Ludowa Partia Nasza Słowacja (ĽS Naše Slovensko)  – przewodniczący Marián Kotleba (14 posłów, 8,0%),

      Jesteśmy Rodzina (Sme rodina) – przewodniczący Boris Kollár, (11 posłów, 6,6%),

      Most – Hid – przewodniczący Béla Bugár, (11 miejsc, 6,5%),

      #Sieć (#Sieť) – przewodniczący Igor Zuzula, (10 posłów, 5,6%).

       

      2.2. Władza ustawodawcza

       

      Władzę ustawodawczą stanowi Rada Narodowa RS (słow. Národná rada Slovenskej republiky, w skrócie: Národná rada). Jest to jednoizbowy parlament, w skład którego wchodzi 150 posłów, wyłanianych w wyborach powszechnych, równych, bezpośrednich i tajnych na czteroletnią kadencję. Czynne prawo wyborcze posiadają osoby powyżej 18 roku życia, a bierne powyżej 21 roku życia. Do najważniejszych kompetencji Rady Narodowej,  należy: stanowienie najwyższych aktów prawnych i nadzór nad ich wykonywaniem, wyrażanie zgody na ratyfikację umów międzynarodowych, uchwalenie budżetu, wyrażenie rządowi wotum zaufania, przedstawianie prezydentowi kandydatur na sędziów Sądu Konstytucyjnego i powoływanie prezesa Najwyższego Urzędu Kontroli SR (odpowiednik polskiego NIK). Pracami Rady Narodowej kieruje Przewodniczący i jego zastępcy.

       

      2.3. Władza wykonawcza

       

      Prezydent Słowacji wybierany jest w wyborach powszechnych na pięcioletnią kadencję, z możliwością jednej reelekcji. Kandydatów zgłasza przewodniczącemu Rady Narodowej (Parlament) grupa min. 15 posłów albo 15 000 obywateli. Kandydat musi mieć najpóźniej w dniu wyborów ukończone 40 lat. Prezydent w słowackim systemie konstytucyjnym posiada stosunkowo ograniczone kompetencje. Do najważniejszych z nich należą: reprezentowanie państwa w stosunkach międzynarodowych, mianowanie i odwoływanie ambasadorów, mianowanie premiera i na jego wniosek poszczególnych ministrów, prawo weta wobec ustaw uchwalanych przez Radę Narodową. Ponadto ma prawo rozwiązać Radę Narodową, a także rozpisać referendum. W przypadku aktów urzędowych wydawanych przez prezydenta nie jest potrzebna kontrasygnata premiera. W dniu 29 marca 2014 r. w Republice Słowackiej odbyły się wybory prezydenckie, w których zwyciężył bezpartyjny kandydat Andrej Kiska. Andrej Kiska objął urząd prezydenta 15 czerwca 2014 r. i zastąpił prezydenta Ivana Gaszparowicza,  który urząd prezydenta RS pełnił przez dwie kadencje.

       

      Rząd stanowi najwyższy organ władzy wykonawczej na Słowacji. Składa się z premiera, który kieruje jego pracami, wicepremierów i ministrów. Premier mianowany jest przez prezydenta. Na wniosek premiera prezydent powołuje ministrów. Premier zobowiązany jest przedstawić w ciągu 30 dni od dnia powołania deklarację programową Radzie Narodowej, która udziela rządowi wotum zaufania. Rząd m.in. uchwala projekty ustaw, wyznacza kierunki swojej polityki i realizuje je, zawiera umowy międzynarodowe. Do rządu należą sprawy polityki państwa niezastrzeżone dla innych organów państwowych oraz samorządu terytorialnego (domniemanie kompetencji). Za swoją działalność rząd ponosi odpowiedzialność przed Radą Narodową. Może ona wyrazić wotum nieufności wobec całego składu rządu albo poszczególnych ministrów.

       

      2.4. Struktura administracji gospodarczej

       

      W dniu 1 listopada 2010 r. weszła w życie nowelizacja  ustawy o działach administracji rządowej, na mocy której ponownie powstało Ministerstwo Środowiska oraz zmieniły się kompetencje Ministerstwa Gospodarki i Budownictwa, Ministerstwa Transportu, Poczt i Telekomunikacji, Ministerstwa Kultury i Turystyki oraz Ministerstwa Rolnictwa, Środowiska i Rozwoju Regionalnego.

       

      Ministerstwo Środowiska przejęło kompetencje dotyczące ochrony środowiska od Ministerstwa Rolnictwa, Środowiska i Rozwoju Regionalnego, które otrzymało nową nazwę Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Zadania z zakresu rozwoju regionalnego zostały  przekazane wraz z kompetencjami dotyczącymi budownictwa, należącymi wcześniej do Ministerstwa Gospodarki i Budownictwa (obecnie Ministerstwo Gospodarki) do nowopowstałego Ministerstwa Transportu, Budownictwa i Rozwoju Regionalnego. Do kompetencji tego resortu należy również turystyka, będąca wcześniej w gestii Ministerstwa Kultury i Turystyki (obecnie Ministerstwo Kultury) oraz koordynacja  wykorzystywania funduszy europejskich.

       

      Ministerstwo Gospodarki oprócz problematyki budownictwa, straciło również na rzecz Ministerstwa Spraw Zagranicznych kompetencje w zakresie nadzorowania działających za granicą Wydziałów Ekonomiczno – Handlowych.

      Administrację gospodarczą Republiki Słowacji tworzą obecnie m.in. następujące instytucje: Ministerstwo Spraw Zagranicznych, Ministerstwo Gospodarki, Ministerstwo Finansów, Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi, Ministerstwo Transportu, Budownictwa i Rozwoju Regionalnego, Słowacka Agencja Rozwoju Inwestycji i Handlu (SARIO), Bank Eksportowo-Importowy Republiki Słowackiej (Eximbanka), Słowacki Bank Gwarancji i Rozwoju (SZRB),  Państwowa Agencja Rozwoju Małej i Średniej Przedsiębiorczości  (NARMSP) oraz Słowacka Agencja Ruchu Turystycznego (SACR), a także Wydziały Ekonomiczno-Handlowe Ambasad RS.

      Ministerstwo Spraw Zagranicznych RS uczestniczy w koordynowaniu i kierowaniu działalnością centralnych organów administracji państwowej w zakresie współpracy Słowacji z zagranicą i organizacjami międzynarodowymi (z dniem 1.07.2016r. Słowacja przejmie Prezydencję w UE). W zakresie działań o charakterze gospodarczym MSZ koordynuje działalność Wydziałów Ekonomiczno-Handlowych Ambasad RS. W czerwcu 2011 roku w ramach zmian w dyplomacji ekonomicznej Ministerstwo Spraw Zagranicznych Słowacji podjęło decyzję o likwidacji wydziałów ekonomiczno-handlowych, które działały w strukturze ambasad w 15 krajach, głównie unijnych, w tym w Warszawie.

       

      W celu osiągnięcia lepszej jakości usług dla przedsiębiorców od 1 stycznia 2011r. uruchomione zostało Biznesowe Centrum Informacyjne (BCI), którego jednym z głównych zadań jest informowanie zainteresowanych, za pomocą specjalnie uruchomionej linii telefonicznej i adresu mailowego, o usługach świadczonych przez słowacki MSZ za pośrednictwem przedstawicielstw dyplomatycznych w zakresie wspierania eksportu słowackich towarów i usług, napływu inwestycji zagranicznych, tworzenia powiązań kooperacyjnych i spółek joint-venture. BCI reaguje na różne zapytania dotyczące szerokiego spektrum informacji handlowo-ekonomicznych m.in.: specyfiki poszczególnych krajów, imprez wystawienniczo-targowych, przetargów, uregulowań prawnych z zakresu prawa handlowego. Na stronie www BCI http://www.mzv.sk/sk/zahranicna__politika/podnikajme_v_zahranici-uvod), znajdują się m.in. aktualne informacje ekonomiczne opracowane przez ambasady, przegląd planowanych przedsięwzięć o charakterze ekonomicznym, dane dotyczące eksportu i importu itp.

      Ministerstwo Gospodarki RS (MG) jest centralnym organem administracji państwowej. Podejmuje decyzje, opracowuje programy i realizuje zadania związane ze wspieraniem i promocją eksportu i inwestycji, opracowuje rządowe programy związane z restrukturyzacją, modernizacją i rozwojem gospodarki oraz nadzoruje działania podległych mu instytucji.

       

      Ministerstwo Finansów RS jest centralnym organem administracji państwowej w zakresie finansów, podatków, składek i opłat oraz ceł. Odpowiada również za informatyzację społeczeństwa  koordynację pomocy państwowej. Składa propozycje w zakresie polityki finansowej i fiskalnej państwa, opracowuje analizy i prognozy finansowe, prowadzi politykę w zakresie zarządzania majątkiem skarbu państwa oraz w zakresie funkcjonowania rynku finansowego. Sprawuje nadzór nad rynkiem finansowym i ubezpieczeniami społecznym oraz Eximbankiem. Współodpowiada również za dysponowanie funduszami UE.  

       

      Agencja Rozwoju Inwestycji i Handlu (SARIO) podlega MG RS i ma za zadanie inicjować oraz realizować projekty związane z bezpośrednimi inwestycjami zagranicznymi na Słowacji, wspierać eksportową działalność słowackich firm, pomagać słowackim firmom w inwestowaniu za granicą oraz promować Słowację jako miejsce dla dokonywania inwestycji zagranicznych.

      Słowacka Agencja Turystyki (Slovenská agentura cestovného ruchu - SACR) została powołana w 1995 roku i podlega Ministerstwu Transportu, Budownictwa i Rozwoju Regionalnego. Jej celem jest realizacja marketingowych działań z zakresu promocji turystycznej Republiki Słowackiej.

       

      Bank Eksportowo-Importowy Republiki Słowackiej (Eximbanka) wspiera eksport słowackich wyrobów do krajów UE i OECD oraz do krajów rozwijających się na warunkach zabezpieczających zwrot udzielonych środków finansowych i zapewniających minimalizację ryzyk wynikających z operacji zarówno ubezpieczeniowych, kredytowych, gwarancyjnych jak i finansowych.

      Słowacki Bank Gwarancji i Rozwoju (SZRB) opracowuje i realizuje programy udzielania gwarancji kredytowych oraz oferuje kredyty dla przedsiębiorstw. Ministerstwo Finansów RS jest 100% udziałowcem SZRB.

      W ramach samorządu gospodarczego działają izby przemysłowo-handlowe oraz stowarzyszenia branżowe. Członkostwo w izbach nie jest obowiązkowe. Największą organizacją skupiającą słowackich przedsiębiorców jest Słowacka Izba Handlowo-Przemysłowa (SOPK), która posiada 9 oddziałów na terenie całej Słowacji (Bratysława, Trenczyn, Żylina, Koszyce, Preszów, Luczeniec, Bańska Bystrzyca, Nitra, Trnawa).

      W Żylinie działa Słowacko-Polska Izba Handlowa  (www.interbiznis.sk).

       

      2.5. Sądownictwo gospodarcze

       

      Na Słowacji sądownictwo jest dwuinstancyjne i niezawisłe. Sądownictwo obejmuje Sąd Najwyższy, który sprawuje zwierzchni nadzór nad sądami powszechnymi (okręgowymi, wojewódzkimi) i szczególnymi (sąd specjalny, sądy wojskowe). Wyjątkowy charakter, jako organ władzy sądowniczej ma Trybunał Konstytucyjny z siedzibą w Koszycach.

      Sądownictwo gospodarcze składa się z wydziałów gospodarczych (sądy gospodarcze) przy sądach okręgowych i wojewódzkich. Działają one na podstawie uregulowań prawnych zawartych w części szczególnej kodeksu postępowania cywilnego.

       

      Okręgowe sądy gospodarcze rozpoznają sprawy jako sądy pierwszej instancji. Wojewódzkie sądy gospodarcze rozpoznają sprawy jako sądy pierwszej instancji w przypadkach wskazanych w przepisach szczególnych, ponadto jako sądy drugiej instancji rozpoznają odwołania od orzeczeń sądów okręgowych. Odwołania od orzeczeń sądów wojewódzkich jako sądów pierwszej instancji rozpoznaje Sąd Najwyższy.

       

      Gospodarka


       

      3. Gospodarka Słowacji w pierwszym kwartale 2018 roku

      (okres styczeń – marzec 2018, w porównaniu do analogicznego okresu roku poprzedniego)

      (źródło danych: Urząd Statystyczny Republiki Słowackiej)

       

            3.1 Ogólna charakterystyka sytuacji gospodarczej

       

      Słowacka gospodarka nadal znajduje się w dobrej kondycji. Po zakończeniu 2017r. ze wzrostem PKB o 3,4% w cenach stałych (o 4,7% w cenach bieżących), pierwszy kwartał 2018 r. zakończono ze wzrostem o 5,4% w cenach bieżących w porównaniu z pierwszym kwartałem 2017 r. Ogólna dobra sytuacja gospodarcza skutkowała znaczącym ożywieniem niektórych sektorów, co powiązane było ze wzrostem inwestycji krajowych firm. Dzięki pozytywnemu rozwojowi globalnego handlu oraz handlu w strefie euro oczekiwana jest kontynuacja wzrostu na poziomie 4 %. Motorem będzie również wzrost konsumpcji gospodarstw domowych związanej z poprawą na rynku pracy, tzn. wzrost realnego średniego miesięcznego wynagrodzenia, zbliżającego się do 1000 euro. Drugim elementem jest spadek stopy bezrobocia do 7,1%. Do największych zagrożeń rozwoju słowackiej gospodarki należy ryzyko zbyt szybkiego przegrzania gospodarki i niedobór siły roboczej.

      Inflacja według wskaźnika cen konsumpcyjnych osiągnęła w pierwszym kwartale 2018 r. średnią wartość 2,3%. Największy wpływ na taki rozwój miał wzrost cen żywności oraz napojów bezalkoholowych o 5,7%.

      Produkcja przemysłowa w porównaniu do analogicznego okresu roku poprzedniego wzrosła o 2,1%. Na ogólny wzrost produkcji przemysłowej najbardziej wpłynął wzrost produkcji żywności oraz napojów bezalkoholowych o 8,1%

      Dla otwartej słowackiej gospodarki istotne znaczenie ma rozwój handlu zagranicznego. Ogólny eksport towarów ze Słowacji w okresie styczeń – marzec  2018 w porównaniu do analogicznego okresu roku 2017 wzrósł o 3,6% i w liczbach bezwzględnych wyniósł 19,15 mld euro. Ogólny słowacki import towarów w okresie trzech miesięcy 2018 międzyrocznie wzrósł o 4,1% do 18,41 mld euro. Według danych Słowackiego Urzędu Statystycznego Słowacja osiągnęła nadwyżkę handlu zagranicznego wartości 733,06 mln euro, co jest o 61,0 milionów euro mniej niż w analogicznym okresie roku poprzedniego.

      Zagrożeniem jest nadal zależność Słowacji od czynników zewnętrznych w zakresie bezpieczeństwa energetycznego, w tym od importu surowców energetycznych.  Nowym bardzo istotnym elementem, jest rosnące zadłużenie gospodarstw domowych Słowacji.

       

      Tempo wzrostu PKB

      Słowacji

      2004

      2005

      2006

      2007

      2008

      2009

      2010

      2011

      2012

      2013

      2014

      2015

      2016

      2017

      1-3/

      2018

      w cenach bieżących

      111,2

      109,2

      111,7

      111,8

      108,8

      93,9

      105,3

      104,4

      102,9

      102,0

      102,2

      104,2

      102,9

      104,7

      105,8

      w cenach stałych

      105,0

      106,7

      108,5

      110,6

      105,8

      95,1

      104,8

      102,7                     

      101,6                      

      101,4

      102,4

      104,3

      103,3

      103,4

      103,6

       

       

      3.2 Inflacja

      Ze względu na to, że Słowacja jest państwem, które wprowadziło wspólną walutę, inflacja jest podobna do tej w całej strefie euro. Inflacja według wskaźnika cen konsumpcyjnych osiągnęła średnią wartość 2,3%. Największy wpływ na taki rozwój miał wzrost cen czynszów, wody i energii o 1,5 punktu procentowego (p.p.), które mają największą wagę (258,693 ‰) w koszyku konsumenckim. W żadnej z pozycji nie wystąpił spadek cen. Największy wzrost (o 5,7 p.p.) wystąpił w przypadku cen żywności i napojów bezalkoholowych, które mają drugą pod względem wielkości wagę ( 174,864 ‰). O 2,5 p.p. wzrosły ceny transportu, których waga w koszyku konsumenckim stanowi 86,600‰. Po długotrwałym obniżaniu cen transportu, co było wynikiem wprowadzenia pakietu socjalnego zawierającego darmowe podróżowanie koleją w pociągach pośpiesznych dla emerytów i rencistów oraz studentów, obowiązującego od listopada 2014 r., sytuacja zmieniła się po wycofaniu prywatnego przewoźnika kolejowego Regiojet z głównej trasy kolejowej Bratysława – Żylina – Koszyce, znanego z utrzymywania cen na bardzo korzystnych warunkach.

      Wyszczególnienie

      2004

      2005

      2006

      2007

      2008

      2009

      2010

      2011

      2012

      2013

      2014

      2015

      2016

      2017

      1-3/ 2018

      Stopa inflacji w %

      7,5

      2,7

      4,5

      2,8

      4,6

      1,6

      1,0

      3,9

      3,6

      1,4

      -0,1

      -0,3

      -0,5

      1,3

      2,3

       

      3.3 Rynek pracy

       

      Korzystny rozwój PKB pozytywnie oddziaływał na poprawę atmosfery na rynku pracy i odzwierciadlał się we wzroście zatrudnienia oraz obniżeniu bezrobocia. Liczba zatrudnionych osób wzrosła o 2,1% do 2,369 miliona osób. Natomiast liczba bezrobotnych obniżyła się o 19,0% do 194,1 tys. osób. Stopa bezrobocia obniżyła się do poziomu 7,1%, co stanowi najniższy poziom od roku 2008 i obniżała się następująco: 14,2% na koniec 2013 r., 13,2% na koniec 2014 r., 11,5% na koniec 2015 r., 9,7% na koniec roku 2016 i 8,1 na koniec roku 2017.  Zwalczanie bezrobocia należy do kluczowych zadań w programie obecnego rządu słowackiego. Pomimo poprawy na słowackim rynku pracy, na Słowacji nadal istnieje bezrobocie, chodzi jednak o bezrobocie strukturalne, które uwidocznia rozbieżność między ilością i specjalizacją absolwentów szkół, przede wszystkim szkół wyższych. Zwalczanie tego problemu, poza reformami w systemie edukacji, wymaga ścisłej współpracy szkół z biznesem w celu przygotowania kadr zgodnie z potrzebami przemysłu. Rząd słowacki w tym celu wspiera negocjacje między szkołami i pracodawcami. Dużym problemem jest również wysoka liczba długoterminowo bezrobotnych (powyżej dwóch lat), tzn. zatrudniających się z problemami ze względu na utratę nawyków pracy. W skali regionalnej stopa bezrobocia była najwyższa w woj. koszyckim (11,0 %, międzyroczny spadek o 1,2 p.p.) i najniższa w woj. trenczyńskim (3,2%, międzyrocznie -0,8 p.p.). Stopa bezrobocia wyższa niż średnia krajowa utrzymuje się w woj. bańsko-bystrzyckim (10,8%, -2,4 p.p.) i preszowskim (10,7 %, międzyroczny spadek o 2,8 p.p.) Poniżej średniej bezrobocie było w woj. bratysławskim (3,4%, -0,3 p.p.), trnawskim (5,6%, -0,5 p.p.), nitrzańskim (4,7%, -2,7 p.p.) oraz żylińskim (5,8%, -1,9 p.p.). W analizowanym okresie obniżyła się również średnia krótkoterminowo (poniżej 1 roku) zatrudnionych za granicą, a to o 8,5% do 142,0 tys. obywateli Słowacji. Ciekawym nowym zjawiskiem jest wzrost liczby zatrudnionych za granicą w regionach z najniższym bezrobociem a spadek w regionach z najwyższym. Najwięcej, bo 25% Słowaków zatrudnionych za granicą pracuje w budownictwie, na drugim miejscu z udziałem 24% jest opieka zdrowotna i społeczna oraz na trzecim z udziałem 22% jest praca w przemyśle. Międzyrocznie aż o 79,4 p.p. (do 11,3 tys. osób) wzrosła liczba zatrudnionych za granicą Słowaków w branży transportu i magazynowania. Jeśli chodzi o kierunki, to 40% wyjeżdża za pracą do Austrii, 23% do Republiki Czeskiej oraz 17% do RFN. Pomimo istniejącego bezrobocia, coraz bardziej widocznym problemem jest brak rąk do pracy, przede wszystkim wykwalifikowanych robotników potrzebnych zwłaszcza w fabrykach samochodowych, mieszczących się w trójkącie Bratysława – Nitra – Żylina.

       

      Średnie wynagrodzenie nominalne brutto na Słowacji wzrosło o 6,5% i wynosiło 955,00 euro. Płaca realna wzrosła o 4,1%. Wynagrodzenia 2/3 zatrudnionych osób na Słowacji są jednak niższe od średniej. Przeciętna emerytura wzrosła o 3,0% i wyniosła 439,27 euro. Minimalne miesięczne wynagrodzenie na rok 2017 określone przez ustawę wynosiło 435,0 euro (2,50 euro za godzinę pracy). Ustawowo uchwalone minimalne miesięczne wynagrodzenie na rok 2018 wynosi 480,00 euro (2,75 euro na godzinę pracy). Rozpoczęto również dyskusję na temat stawki minimalnego ustawowego wynagrodzenia rok 2019, która jest proponowana w wysokości 520 euro. Chodzi tu o podstawowe minimalne wynagrodzenie. Kodeks Pracy na Słowacji określa 6 poziomów trudności pracy, według których minimalne miesięczne wynagrodzenie w roku 2018 stanowi od 480 do 960 euro. Od 2015 roku obowiązuje na Słowacji minimalna emerytura, która wynosi 269,50 euro.

       

      3.4 Sektory słowackiej gospodarki / składniki PKB

       

      Główne sektory gospodarki

      W ogólnej wartości PKB Słowacji największy udział wartościowy mają następujące sektory (w cenach stałych):

      1.

      przemysł             

      29,2%

       

      2.

      handel, hotelarstwo, gastronomia i transport

      17,6%

       

      3.

      administracja państwowa, szkolnictwo, obrona, służba zdrowia i inne usługi

      11,6%

       

      4.

      usługi w zakresie nauki i administracji

      8,3%

       

      5.

      pośrednictwo związane z nieruchomościami

      6,0%

       

      6.

      IT i telekomunikacja

      4,2%

       

       

      7.

      budownictwo

      4,1%

       

       

      8.

      pośrednictwo finansowe

      3,7%

       

      9.                                                                                  

      usługi w zakresie sztuki, wypoczynku i rozrywki

      3,0%

       

      10.

      rolnictwo i rybołówstwo

      2,6%

       

       

       

      Podatki od towarów netto

      9,8%

       

       

       

       

       

      Wysoki udział produkcji przemysłowej w PKB czyni Słowację krajem wysoko uzależnionym od eksportu towarów przemysłowych. 32,8% słowackiego eksportu tworzą maszyny, urządzenia mechaniczne i sprzęt elektryczny oraz części do nich. Drugą największą grupę, z udziałem 28,3% w słowackim eksporcie, stanowią pojazdy. Na trzecim miejscu, z udziałem 10,6%, są metale nieszlachetne i wyroby z nich. Taka struktura gospodarki czyni Słowację szczególnie wrażliwą na rozwój sytuacji gospodarczej i związany z tym popyt w krajach będących jej największymi partnerami handlowymi. Do ukształtowania się tej sytuacji przyczynił się trwający od 2000 r. duży napływ zagranicznych inwestycji na Słowację, które były lokowane głównie w przemyśle samochodowym i elektrotechnicznym.

       

      Struktura importu wskazuje na uzależnienie gospodarki krajowej od przywozu surowców z zagranicy, które z udziałem 9,4% w słowackim imporcie zajmują czwarte miejsce. W strukturze importu udział maszyn i urządzeń mechanicznych, sprzętu elektrycznego oraz części do nich stanowi 33,4%, pojazdów – 15,0%, wyrobów przemysłu chemicznego - 12,2%, metali nieszlachetnych i wyrobów z nich – 10,2%, artykułów rolno-spożywczych - 6,0%.

       

      Filarami słowackiej gospodarki są: przemysł samochodowy - zakłady Volkswagen (region Bratysławski), KIA (region żyliński), PSA Peugeot Citroen (region trnawski) oraz przemysł elektrotechniczny i elektroniczny: Siemens (region bratysławski), Samsung, Foxconn (region nitrzański i trnawski). Istotny udział w gospodarce Słowacji ma przemysł chemiczny (rafineria Slovnaft/MOL w regionie bratysławskim), metalurgiczny (US Steel w regionie koszyckim) oraz elektroenergetyka (Slovenské elektrárne).  Kolejną, czwartą inwestycją w przemysł samochodowy Słowacji jest Land Rover Jaguar w regionie nitrzańskim. Jest to inwestycja ogromna, o wartości szacowanej na 1,5 miliarda euro i rozpoczęcie produkcji w nowym zakładzie jest planowane na koniec 2018r.

       

      3.5 Inwestycje zagraniczne

       

      Pierwszą kluczową bezpośrednią inwestycją zagraniczną na Słowacji był zakup Bratysławskich Zakładów Automobilowych przez koncern Volkswagen w roku 1991, tzn. jeszcze w czasie istnienia Czechosłowacji. Następnie największy napływ bezpośrednich inwestycji zagranicznych miał miejsce w latach 2000 – 2008 głównie dzięki inwestycjom koncernów US Steel, Siemens, Samsung, Foxconn, PSA Citroen, KIA.

       

      Od 2009 roku, głównie w konsekwencji ogólnoświatowego kryzysu gospodarczego, Słowacja odnotowuje stosunkowo niski napływ inwestycji zagranicznych.

      Zgodnie z danymi Narodowego Banku Słowacji (NBS) w 2016 r., tzn. najbardziej aktualnymi danymi dot. BIZ, na Słowację napływ BIZ łącznie wyniósł -267,01 mln euro, na które składa się napływ kapitału własnego o wartości 698,55 mln euro oraz dezinwestycje instrumentów dłużnych o wartości -965,56 mln euro. W 2016 r. najwięcej BIZ pochodziło z Niderlandów (1 389,00 mln euro), Republiki Czeskiej (859,29 mln euro), Cypru (136,15 mln euro), Szwecja (94,21 mln euro), Belgia (92,08 mln euro), Austria (72,62 mln euro), Meksyku (56,13 mln euro), Serbii (31,06 mln euro), Polski (30,35 mln euro) oraz Węgier (26,97 mln euro).

       

      W przypadku napływu Słowackich BIZ za granicę w 2016 r., ich łączna wartość według NBS wyniosła 224,08 mln euro. Najwięcej Słowackich BIZ było skierowanych na Austrię (96,26 mln euro), do Niderlandów (71,77 mln euro), Węgry (33,72 mln euro), Republiki Czeskiej (30,50 mln euro) oraz Luksemburg (27,95 mln euro).

       

      Jednak w przypadku słowackich BIZ do Polski, rok 2016 był tym, kiedy przeważały dezinwestycje dokonane przez słowackie podmioty. NBS opublikował ich łączną wartość -55,31 mln euro, na co się składa dezinwestycja kapitału własnego o wartości -4 167 mln euro oraz dezinwestycja instrumentów dłużnych o wartości -51,14 mln euro (wartość ta stanowiła największe dezinwestycje słowackich firm z zagranicy w 2016r.).

       

      3.6 Słowacki handel zagraniczny

       

      Handel zagraniczny, szczególnie eksport, ma duże znaczenie dla otwartej gospodarki Słowacji. W pierwszym kwartale 2018 r. słowacki eksport odpowiadał liczbie 95% PKB. W liczbach bezwzględnych słowacki eksport wyniósł 19,15 miliardów euro i wzrósł o 3,6%. Import Słowacji w liczbach bezwzględnych osiągnął 18,41 miliardów euro, co stanowi międzyroczny wzrost o 4,1%. Otwarta gospodarka słowacka jest uzależniona od eksportu, zwłaszcza produktów branży samochodowej i elektronicznej, które od momentu napływu bezpośrednich inwestycji zagranicznych tworzą filary słowackiej gospodarki.

       

      Polska w handlu zagranicznym Słowacji utrzymała pozycję trzeciego największego partnera  po RFN i Republice Czeskiej. Polsko – słowackie obroty handlowe wyniosły 2,37 miliardów euro, o 1,8% więcej niż w analogicznym okresie 2017 r.

       

      Do 2013 r. pozycję trzeciego największego partnera Słowacji zajmowała Rosja, ze względu na wysoki import surowców energetycznych. Aktualnie w obrotach słowackiego handlu zagranicznego Rosja zajmuje 10. miejsce (w 2014 r. była na 4 miejscu za Polską).

       

      Największymi pozycjami słowackiego eksportu są samochody i produkty elektroniczne. Udział eksportu samochodów produkowanych na Słowacji w fabrykach Volkswagena, KIA Motors i PSA Peugeot Citroën w słowackim eksporcie wynosi prawie 20%. Udział przemysłu samochodowego w słowackiej produkcji przemysłowej wynosi 44%.

       

      Drugą pozycję w słowackim eksporcie zajmują produkty elektroniczne, głównie monitory LCD, projektory i telewizory, których największymi producentami na Słowacji są zakłady Samsunga w miastach Galanta i Voderady, będące inwestycjami Korei Południowej.

       

      W słowackim eksporcie w pierwszym kwartale 2018 r. Polska zajęła czwarte miejsce z udziałem 7,40% (1,42 mld euro). W słowackim imporcie Polska była na 7 miejscu z udziałem 5,19% (956 mln euro). Polska długoterminowo w słowackim imporcie zajmowała 4 lub 5 miejsce, lecz w trzecim kwartale 2017r. została wyprzedzona przez Wietnam i Chiny.

       

      Największymi odbiorcami słowackich towarów były Niemcy (22,9%), Czechy (11,2%), Włochy (7,7%), Polska (7,6%), Francja (6,1%), Austria (5,6 %), Węgry (5,5%), Wielka Brytania (5,3%), Hiszpania (3,0%) i Rumunia (2,4%).    

       

      Największymi dostawcami towarów na rynek słowacki były: Niemcy (15,6%), Czechy (9,7%), Wietnam (7,2%), Chiny (6,3%), Korea Południowa (5,6%), Rosja (5,5%), Polska (5,2%), Węgry (4,6%), Włochy (3,2%) oraz Francja (3,2%).

       

      Największą nadwyżkę wg danych Słowackiego Urzędu Statystycznego w Słowacja uzyskała w obrotach towarowych z Niemcami (+1,50 mld EUR), natomiast najwyższy deficyt handlowy Słowacja odnotowała wobec Wietnamu (-1,31 mld EUR). W relacjach z Polską osiągnęła Słowacja nadwyżkę (+461 mln EUR).

       

      Eksport

       

      Największy wartościowy udział w słowackim eksporcie miały następujące grupy asortymentowe:

      Nazwa grupy asortymentowej

      Udział

      mld EUR

      Dynamika

      Maszyny i urządzenia mechaniczne, sprzęt elektryczny, części

      32,8%

      6,27

      105,4

      Pojazdy, statki pow., jednostki pływające

      28,3%

      5,42

      108,3

      Metale nieszlachetne i wyroby z nich

      10,6%

      2,03

      107,9

      Tworzywa sztuczne i wyroby z nich oraz kauczuk

      6,1%

      1,17

      103,4

      Produkty mineralne

      3,7%

      0,71

      65,2

      Artykuły rolno – spożywcze

      3,6%

      0,68

      93,4

       

      Import

       

      Największy udział w słowackim imporcie miały następujące grupy asortymentowe:

      Nazwa grupy asortymentowej

      Udział

      mld EUR

      Dynamika

      Maszyny i urządzenia mechaniczne, sprzęt elektryczny, części

      33,4%

      6,14

      113,0

      Pojazdy, statki pow., jednostki pływające

      15,0%

      2,75

      107,8

      Wyroby przemysłu chemicznego

      12,2%

      2,24

      99,6

      Metale nieszlachetne i wyroby z nich

      10,2%

      1,88

      111,9

      Produkty mineralne

      9,4%

      1,72

      86,0

      Artykuły rolno – spożywcze

      6,0%

      1,11

      108,9

       

      3.7 Główne wskaźniki makroekonomiczne Słowacji

       

      Wyszczególnienie

      j.m.

      2011

      2012

      2013

      2014

      2015

      2016

      2017

      01-03/ 2018

      Wielkość PKB, w cenach bieżących

      mld EUR

       70,2

      72,2

      73,6

      75,2

      78,1

      81,0

      85,0

      20,5

      Wielkość PKB, w cenach stałych

      mld EUR

      69,0

      70,1

      71,1

      72,8

      75,8

      78,9

      81,7

      19,4

      PKB per capita

      tys. EUR

      13,1

      13,4

      13,7

      14,0

      14,6

      14,9

      15,6

      -

      Tempo wzrostu PKB w cenach bieżących

      %

      4,9

      3,4

      1,5

      2,2

      3,3

      2,9

      4,7

      5,8

      Tempo wzrostu PKB w cenach stałych

      %

      3,2

      2,0

      0,9

      2,4

      3,6

      3,3

      3,4

      3,6

      Deficyt budżetu państwa

      mln EUR

      -3275,7

      -3810,7

      -2023,3

      -2156,1

      -2150,9

      -1790,7

      -884,5

       -743,0x

      Relacja deficytu finansów publicznych do PKB

      %

      -4,76

      -4,31

      -2,72

      -2,70

      -2,73

      -2,21

      -1,04

      -0,83x

      Dług publiczny

      mln EUR

      30 847

      37 926

      40 600

      40 725

      41 295

      42 053

      43 227

      44 699x

      Relacja całkowitego długu publicznego brutto do PKB

      %

      43,8

      52,2

       54,7

      53,5

      52,3

      51,8

      50,9

      49,95x

      Stopa inflacji

      %

      3,9

      3,6

      1,4

      -0,1

      -0,3

      -0,5

      1,3

      2,3

      Stopa bezrobocia

      %

      13,6

      14,0

      14,2

      13,2

      11,5

      9,7

      8,1

      7,1

      Wartość obrotów handlu zagranicznego

      mld EUR

      112,6

      122,0

      124,11

       124,74                            

      132,43

      136,48

      146,63

      37,56

      Tempo wzrostu handlu zagranicznego

      %

      +15,25

      +8,45

      +3,07

      +0,68

      +6,16

      +3,36

      +7,49

      +3,85

      Wartość słowackiego eksportu

      mld EUR

      56,8

      62,1

      64,4

      64,7

      67,9

      70,1

      74,8

      19,15

      Tempo wzrostu słowackiego eksportu

      %

      +16,85

      +10,65

      +3,57

      +0,98

      +4,86

      +3,54

      +6,83

      +3,61

      Wartość słowackiego importu

      mld EUR

      55,8

      58,6

      60,1

      60,0

      64,6

      66,4

      71,8,6

      18,41

      Tempo wzrostu słowackiego importu

      %

      +13,63

      +6,20

      +2,54

      +0,35

      +7,57

      +3,17

      +8,18

      +4,11

      Średnie miesięczne wynagrodzenie brutto

      EUR

      786

      805

      824

      838

      883

      912

      954

      955

       

      Źródło: Urząd Statystyczny RS, Narodowy Bank Słowacji, Ministerstwo Finansów Republiki Słowackiej

        x plan, *dane szacunkowe, niezweryfikowane,   

       

       

      3.8 Turystyka

       

      Z powodu ogólnoświatowej złej sytuacji w zakresie bezpieczeństwa, Słowacja, uważana za jeden z bezpieczniejszych krajów, odczuwa zwiększone zainteresowanie ze strony zagranicznych oraz krajowych turystów. W pierwszym kwartale 2018 r. utrzymał się trend wzrostu liczby turystów (konkretnie o 4,4%), których ogółem było 1,16 miliona. Jeśli chodzi o turystów zagranicznych, wystąpił jeszcze większy wzrost w porównaniu do pierwszego kwartału 2017r., a to o 6,4%, do 429 tys. osób w liczbach bezwzględnych. W statystykach są ujęte osoby korzystające z zakwaterowania przynajmniej na 1 noc. Największą grupę turystów zagranicznych tradycyjnie stanowią Czesi z udziałem 28,8% (wzrost o 10,8% do 123,57 tys. osób), przed Polakami (udział 13,2%, ogólna liczba 56,6 tys. osób, wzrost o 7,7%) oraz obywatelami Niemiec na miejscu trzecim (udział 8,3%, ogółem 35,5 tys. osób, spadek liczby turystów o 3,2%).

       

      Rekordowym rokiem dla słowackiej turystyki, ponadto już trzecim z rzędu od roku 2015, był rok 2017, kiedy Słowację odwiedziło 2,16 miliona osób z zagranicy (osoby korzystające z zakwaterowania), tj. o 6,7% więcej niż w roku poprzednim. Wzrost odnotowano również w turystyce krajowej, konkretnie o 7,2%.

       

      Dla porównania za cały rok 2017 r. ogólnie (łącznie z osobami z zagranicy) liczba turystów korzystających z zakwaterowania wyniosła 5,376 miliona osób (wzrost o 7,0%), w tym liczba osób z zagranicy stanowiła 40,2%. Spośród osób przyjeżdżających z zagranicy największą grupę stanowili Czesi z udziałem 29,8%, których liczba w porównaniu z 2016 r. wzrosła o 3,8%. Na drugim miejscu długofalowo plasują się Polacy, których liczba wzrosła o 11,3%. Słowację odwiedziło 209,5 tys. Polaków korzystających z zakwaterowania, co w grupie turystów z zagranicy stanowi udział 9,7%. Turyści z Polski korzystali średnio z 2,4 noclegów. Za Polakami uplasowali się obywatele RFN z udziałem 8,9%, Węgrzy 4,7%, Austriacy 4,5%, Brytyjczycy 3,7%, Chińczycy 2,8%, Włosi 2,8%, Ukraińcy 2,5%, obywatele USA 2,2% oraz Rosjanie 2,0%.

       

      Słowacja dysponuje dużym potencjałem turystycznym, na który korzystny wpływ mają warunki naturalne - położenie od 95 m (Streda nad Bodrogom) do 2 656 m n.p.m. (Gerlachovský štít, najwyższy szczyt Karpat), rzeki, jeziora i źródła termalne. Słowacja posiada liczne zabytki architektury i sztuki oraz ciekawe tradycje kulinarne i ludowe. Według danych Urzędu Statystycznego Republiki Słowackiej bezpośredni produkt krajowy brutto w turystyce wyniósł w 2015 r. wartość 2,16 miliardów euro, co stanowi 2,81% w PKB Republiki Słowackiej. Branża turystyczna tworzyła 386 tys. miejsc pracy, w tym 83,4% stanowiły miejsca pracy pracowników, a pozostałe 16,6% miejsca pracy osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą.

       

      Dwustronna współpraca gospodarcza


       

      4. Współpraca gospodarcza Polska-Słowacja – pierwszy kwartał 2018

      (okres styczeń – marzec 2018 w porównaniu do analogicznego okresu roku poprzedniego)

       

      4.1. Gospodarcze umowy dwustronne

       

      W stosunkach Polski ze Słowacją jak na razie obowiązują dwie umowy dwustronne o tematyce gospodarczej:

      - Umowa między Rzeczpospolitą Polską a Republiką Słowacką w sprawie unikania podwójnego opodatkowania w zakresie podatków i majątku z 18.08.1994 r.,

      - Umowa między Rzeczpospolitą Polską a Republiką Słowacką w sprawie wzajemnego popierania i ochrony inwestycji z 18.08.1994 r.

       

      W przypadku Polski i Słowacji można śmiało powiedzieć, że wspólna granica, pomimo faktu, że chodzi o teren górski, jest czynnikiem stymulującym wzajemne kontakty, także gospodarcze. Sprzyja im także bliskość językowa i kulturowa, dotychczasowe tradycje współpracy (także z czasów Czechosłowacji) oraz fakt, że oba kraje należą do Unii Europejskiej.

       

      4.2. Handel zagraniczny

       

      W analizowanym okresie polsko – słowacka wymiana handlowa wzrosła według danych Głównego Urzędu Statystycznego RP (GUS) o 4,0%. W liczbach bezwzględnych obroty ze Słowacją wyniosły 2 256,4 mln euro, plasując Słowację na 14 miejscu z udziałem 2,1 % w całości obrotów handlu zagranicznego Polski.  Polska uzyskała ze Słowacją dodatni bilans handlowy w wysokości 308,4 mln EUR, o 44,8 mln EUR więcej niż w roku poprzednim.

       

      Podstawę wymiany handlowej stanowią tradycyjnie produkty przemysłu metalurgicznego, samochodowego i elektronicznego. Dla Polski korzystnym zjawiskiem jest również zwiększanie udziału w eksporcie produktów spożywczych, mebli, polskiej mody oraz w mniejszym stopniu także kosmetyków, czyli branż zaliczanych do najskuteczniej obecnie reprezentujących Polskę w jej ekspansji gospodarczej za granicą ze względu na nowoczesność i konkurencyjność cenową oraz jakościową.

                     

      Eksport

       

      Wg GUS polski eksport na Słowację wzrósł o 1,6% do 1 282,4 mln EUR.

      Największe udziały miały następujące grupy towarowe: 

      Wyszczególnienie

      Wartość

      w mln EUR

      Udział %

      Dynamika

      wyroby przemysłu elektromaszynowego, w tym:

      377,3

      29,4

      104,0

      urządzenia mechaniczne i elektryczne

      141,0

       

      11,0

      95,0

      pojazdy, statki powietrzne, jednostki pływające i współdziałające urządzenia

      219,6

      17,1

      112,1

      przyrządy, aparaty optyczne, kinematograf., pomiarowe, zegarki

      16,6

      1,3

      90,3

      wyroby metalurgiczne

      205,6

      16,0

      107,4

      wyroby przemysłu chemicznego, w tym:

      170,4

      13,3

      91,6

      produkty przemysłu chemicznego i pokrewnych

      74,

      5,8

      87,0

      tworzywa sztuczne i wyroby, kauczuk i wyroby

      96,1

      7,5

      95,6

      artykuły rolno-spożywcze, w tym:

      161,7

      12,6

      101,2

      zwierzęta żywe, produkty pochodzenia zwierzęcego

      66,0

      5,2

      104,7

      produkty pochodzenia roślinnego

      14,7

      1,1

      80,3

      tłuszcze, oleje pochodzenia zwierzęcego i roślinnego

      3,5

      0,3

      118,9

      gotowe artykuły spoż., napoje bezalk., alkohol i ocet, tytoń

      77,5

      6,0

      102,7

      produkty mineralne

      94,8

      7,4

      78,4

      wyroby przemysłu lekkiego, w tym:

      73,6

      5,7

      104,5

      materiały i wyroby włókiennicze

      54,1

      4,2

      102,0

      obuwie, nakrycia głowy, sztuczne kwiaty

      19,5

      1,5

      111,9

      wyroby przemysłu drewno-papierniczego, w tym:

      61,7

      4,8

      120,4

      drewno i wyroby z niego, wyroby z korka i koszykarskie

      33,7

      2,6

      120,0

      ścier drzewny lub z in. mat. celulozowego, papier i tektura

      28,0

      2,2

      120,9

      wyroby ceramiczne

      38,9

      3,0

      120,7

      Źródło: Główny Urząd Statystyczny RP

       

      Import

       

      Polski import ze Słowacji wzrósł o 7,2% i wyniósł 974,0 mln EUR. Największe udziały miały następujące grupy towarowe:

      Wyszczególnienie

      Wartość

      w mln EUR

      Udział %

      Dynamika

      wyroby przemysłu elektromaszynowego, w tym:

      335,4

      34,4

      103,9

      urządzenia mechaniczne i elektryczne

      191,8

      19,7

      203,7

      pojazdy, statki powietrzne, jednostki pływające i współdziałające urządzenia

      130,0

      13,3

      103,6

      przyrządy, aparaty optyczne, kinematograf., pomiarowe, zegarki

      13,6

      1,4

      109,4

      wyroby metalurgiczne

      259,4

      26,6

      108,6

      wyroby przemysłu chemicznego, w tym:

      124,6

      12,8

      112,7

      produkty przemysłu chemicznego i pokrewnych

      34,9

      3,6

      109,0

      tworzywa sztuczne i wyroby, kauczuk i wyroby

      89,8

      9,2

      114,2

      artykuły rolno-spożywcze, w tym:

      92,0

      9,4

      102,5

      zwierzęta żywe, produkty pochodzenia zwierzęcego

      10,8

      1,1

      60,3

      produkty pochodzenia roślinnego

      48,0

      4,9

      142,4

      tłuszcze, oleje pochodzenia zwierzęcego i roślinnego

      4,0

      0,4

      107,5

      gotowe artykuły spoż., napoje bezalk., alkohol i ocet, tytoń

      29,3

      3,0

      85,0

      produkty mineralne

      47,3

      4,9

      87,6

      wyroby przemysłu drzewno-papierniczego, w tym:

      50,7

      5,2

      116,5

      drewno i wyroby, wyroby z korka i koszykarskie

      23,4

      2,4

      115,5

      ścier drzewny lub z in. mat. celulozowego, papier i tektura

      27,3

      2,8

      117,3

      wyroby przemysłu lekkiego, w tym:

      20,5

      2,1

      130,6

      materiały i wyroby włókiennicze

      12,3

      1,3

      148,0

      obuwie, nakrycia głowy, sztuczne kwiaty

      8,2

      0,8

      111,1

      Źródło: Główny Urząd Statystyczny RP

       

      3. Inwestycje

       

      Również w przypadku wzajemnych inwestycji wspólna granica jest czynnikiem zachęcającym inwestorów. Przełomowym impulsem było wejście obu państw do Unii Europejskiej w dniu 1  maja 2004. Początkowo inwestycje skupiały się na tradycyjnych branżach przemysłu, a przede wszystkim na handlu, ale wraz z wejściem kapitału zagranicznego zaczęły się rozwijać także nowe branże i na Słowacji powstawać nowe firmy specjalizujące się w udzielaniu usług doradczych np. finansowych. Wraz z rozwojem rynku słowackiego stopniowo na tym rynku uaktywniały się także sieci handlowe zakładane przez polskie podmioty, takie jak Merkury Market, Reserved, Wojas, CCC.

      Jeśli chodzi o zainteresowanie potencjalnych inwestorów słowackich rynkiem polskim, to początkowo rozwijało się ono w wolniejszym tempie, jednak na przestrzeni ostatnich piętnastu lat jest coraz intensywniejsze. Chodzi głównie o firmy produkcyjne,  deweloperskie, lub świadczące usługi doradcze.

      Wielkie znaczenie dla rozwoju wzajemnych polsko – słowackich relacji  miały zawsze małe i średnie firmy, ale najbardziej spektakularne są duże inwestycje. Poniżej kilka przykładów „succes stories”.

      Polskie inwestycje na Słowacji:

      mBank – pierwszy bank internetowy na Słowacji

      Merkury Market – sieć wielkopowierzchniowych sklepów z materiałami budowlanymi i  mieszkaniowymi, która w ciągu 12 lat rozrosła się do 20 marketów w całej Słowacji. Dużym sukcesem jest zajęcie w rankingu Trend Top za 2017 r. 108 pozycji wśród firm /poza sektorem finansowym/ na Słowacji oraz 28 miejsca wśród największych słowackich firm handlowych. Jednocześnie z liczbą 1345 pracowników Merkury Market należy do 60 największych pracodawców Słowacji, wykazując jednocześnie w 2017 r. z liczbą 185 nowoprzyjętych pracowników 15. najwyższy wzrost zatrudnienia.

      Bella / TZMO – spółka zależna TZMO, budująca k. Bratysławy centrum obsługi klientów dla rynków Słowacji oraz Austrii.

       

      Słowackie inwestycje w Polsce:

      HB Reavis – słowacka firma należąca do trójki największych deweloperów w UE, która zrealizowała już  kilka dużych projektów deweloperskich w Warszawie, a  obecnie buduje biurowiec Varso Place – największy tego typu obiekt w stolicy Polski

      ESET – twórca bardzo popularnego na świecie oprogramowania antywirusowego, który oprócz sprzedaży produktów,  otworzył w Krakowie swoje biuro rozwojowo-badawcze (jeden z kilku tego typu ośrodków na świecie)

      IDC Holding – największy słowacki producent słodyczy i pieczywa cukierniczego skutecznie podbijający rynek polski, kilkakrotnie oceniony prestiżową nagrodą „Gazela Biznesu”

      Tatra Mountain Resort - należąca do grupy J&T słowacka spółka wzmocniła swoją pozycję w branży turystycznej poprzez zakup ośrodka narciarskiego w Szczyrku oraz Śląskiego Wesołego Miasteczka, a także parku zabaw Energylandia

       

      Na szczególne wyróżnienie zasługuje spółka Asseco, która powstała w wyniku fuzji polskiej spółki softwarowej COMP i słowackiej ASSET. Spółka ta obecnie należy do największych spółek oferujących rozwiązania informatyczne dla biznesu w tej części Europy.        

       

      Do najnowszych ogłoszonych w 2017 r. polskich inwestycji na Słowacji należy zakup 100-procentowego udziału w spółce akcyjnej CBA Slovakia, jednego z największych sprzedawców detalicznych artykułów spożywczych na Słowacji posiadającego sieć 310 sklepów w zachodniej i centralnej Słowacji. Inwestycja ta została dokonana przez polski fundusz Polish Enterprise Fund VII, zarządzany przez polską spółkę Enterprise Investors, działającą na Słowacji od kilku lat. Kolejną inwestycją skierowaną w 2018 r. na Słowację z Polski jest spółka Amrest Holdings SE, która swoją dotychczasową działalność na Słowacji, tzn. 4 kawiarnie Starbucks poszerza o otwieranie restauracji Burger King.

       

      Według danych Polskiej Agencji Informacji i Inwestycji Zagranicznych (PAIIZ), na koniec 2017 roku wśród największych zagranicznych inwestorów w Polsce jest 10 firm słowackich: deweloper HB Reavis,  rafineria Slovnaft (członek grupy MOL), producent oprogramowania antywirusowego ESET, producent słodyczy I.D.C. Holding, firma budowlana Vahostav (uczestniczyła w konsorcjum budującym Terminal Naftowy w Gdańsku), producent części i urządzeń samochodowych KOAM, firma spedycyjna Trade Trans Invest,  firma windykacyjna Asset Portfolio Servicing (należy do grupy kapitałowej Slavia Capital), firma EKOSERVIS (oferująca rozwiązania w zakresie gospodarki wodno-ściekowej oraz techniki basenowej) oraz firma doradcza Accace.

                     

      Liczby dotyczące wzajemnych polsko – słowackich inwestycji, publikowane przez Narodowy Bank Słowacji zgodnie z międzynarodowymi standardami, nie są wysokie, co jest spowodowane również faktem, że jedynie pierwsza inwestycja przekraczająca granice jest uważana za bezpośrednią inwestycję zagraniczną. Dane banków narodowych określające wartości napływu bezpośrednich inwestycji zagranicznych nie w pełni odzwierciedlają więc aktywność inwestorów na obu rynkach.

      Jak podaje Narodowy Bank Słowacji,  napływ  bezpośrednich inwestycji zagranicznych (BIZ) na Słowację w 2016 roku stanowił kwotę -267,012 milionów euro (w tym 698,551 mln euro inwestycji w udziałach własnościowych i reinwestowanym zysku oraz -965,563 mln euro w instrumentach dłużnych).  Opublikowany napływ inwestycji z Polski w 2016 r. stanowił łączną kwotę 30,347 mln euro (w tym 35,020 mln euro inwestycji w udziałach własnościowych i reinwestowanym zysku oraz    -4,673 mln euro w instrumentach dłużnych).

      Opublikowany odpływ BIZ ze Słowacji w 2016 r. stanowił 224,077 mln euro (w tym 170,766 mln euro inwestycji w udziałach własnościowych i reinwestowanym zysku oraz 53,311 mln euro w instrumentach dłużnych). Odpływ BIZ ze Słowacji do Polski w 2016 r. stanowił łącznie -66,311 mln euro (w tym -4,167 mln euro inwestycji w udziałach własnościowych i reinwestowanym zysku oraz      -51,144 mln euro w instrumentach dłużnych).

      Łączna wartość BIZ na Słowacji na koniec 2016 r. według danych NBS wyniosła 41,496 mld EUR, (w tym  37,011 mld euro inwestycji w udziałach własnościowych i reinwestowanym zysku oraz 4,485 mld euro w instrumentach dłużnych). BIZ w Polski wynosiły łączną wartość 391,061 mln euro (co składa się na -13,979 mln euro w udziałach własnościowych i reinwestowanym zysku oraz 377,082 mln euro w instrumentach dłużnych).

      Łączna wartość słowackich BIZ zagranicą na koniec 2016 r. stanowiła 2,515 mld euro (co składa się na 1,971  mld euro w udziałach własnościowych i reinwestowanym zysku oraz 544,065 mln euro w instrumentach dłużnych). Wartość słowackich BIZ w Polsce osiągnęła 118,321 mln EUR, (w tym 89,013 mln euro inwestycji w udziałach własnościowych i reinwestowanym zysku oraz 29,308 mln euro w instrumentach dłużnych).

       

      4.4. Współpraca regionalna

       

      Współpraca władz samorządowych, miast i gmin Polski i Słowacji jest dobrze rozwinięta. Słowackie i polskie regiony mają podpisanych 9 umów o partnerstwie. Współpracę realizują także miasta partnerskie. Prawie 300 polskich miast i gmin współpracuje, na podstawie odpowiednich umów, z powyżej 200 słowackimi miastami i gminami. Współpraca jednostek samorządowych jest najbardziej rozwinięta w obszarach przygranicznych.

      Rozwojowi kontaktów regionalnych sprzyja bliskość językowa, kulturowa, ale także zbieżność interesów w dążeniu do zrównoważonego rozwoju społeczności lokalnych. Znaczącym impulsem dla tej współpracy była realizacja projektów regionalnych finansowanych ze środków unijnych w ramach programu Interreg IIIA Polska-Słowacja 2007-2013 (ok. 180 mln euro). Kontynuacją tych działań jest  program Interreg V-A Polska-Słowacja 2014-2020 (ok. 155 mln euro).

      Polsko-słowackie kontakty rozwijają się również w ramach współpracy euroregionów. Na polsko – słowackim pograniczu działają trzy euroregiony: Euroregion Tatry (wchodzący w skład Europejskiego Ugrupowania Współpracy Transgranicznej Tatry), Euroregion Beskidy oraz Euroregion Karpaty.

       

      Ambasada RP w Bratysławie aktywnie pomaga przy organizacji spotkań środowisk biznesowych w celu poszerzania informacji o potencjale współpracy między polskim i słowackim biznesem.

       Co roku organizowane jest Słowacko – Polskie Forum Gospodarcze (ostatnia edycja 18 października 2017 r. w Spiskiej Nowej Wsi). Uczestnicy z Polski i Słowacji dyskutują na temat konkretnych form innowacji, finansowego i niefinansowego wsparcia dla małych i średnich przedsiębiorstw, warunków i różnic w otoczeniu prowadzenia biznesu w Polsce i na Słowacji oraz wyzwań i dobrych przykładów firm wykorzystujących sąsiedztwo Polski i Słowacji. Słowacko – Polskie Forum Gospodarcze regularnie wpisuje się  w ten sposób w kalendarz przedsięwzięć, które w swym zamyśle mają inspirować przedsiębiorców do intensyfikacji współpracy.

       

      Dowodem skutecznej współpracy w zakresie Euroregionu Tatry są bilateralne konferencje i spotkania organizowane przez EUWT TATRY.

       

      Również regularnie organizowane są, zwykle naprzemienne na terenie obu krajów,  posiedzenia Polsko-Słowackiej Komisji Międzyrządowej ds. Współpracy Transgranicznej.

       

      4.5. Współpraca samorządów gospodarczych

       

      Rozwija się współpraca polskich i słowackich izb gospodarczych oraz związków branżowych. Aktywność izb koncentruje się przede wszystkim na wspieraniu małych i średnich przedsiębiorstw zainteresowanych wejściem na rynek polski i słowacki oraz wspieraniu gospodarczej aktywności społeczności lokalnych.

      Najbardziej aktywnie współpracują samorządy gospodarcze regionów przygranicznych Polski (województwa: śląskie, małopolskie i podkarpackie) i Słowacji (regiony: żyliński, preszowski i koszycki).

      Ponadto funkcjonują izby oraz stowarzyszenia gospodarcze, które udzielają wsparcia przedsiębiorstwom i prowadzą promocję gospodarczą, a w szczególności:

       

      • Słowacko-Polska Izba Handlowa w Żylinie,
      • Polsko-Słowacka Izba Przemysłowo-Handlowa w Krakowie,
      • Słowacko Polskie Stowarzyszenie Handlu i Inwestycji Pro – Polonia z siedzibą w Żylinie.

       

      Współpraca izb handlowych zaowocowała organizacją corocznych spotkań  przedsiębiorców w różnych obszarach życia gospodarczego.

       

      Wymienione imprezy Ambasada RP w Bratysławie obejmuje swoim patronatem i współpracuje pod względem merytorycznego przygotowania tematu i programu, ale wspiera także nowe inicjatywy, takie jak np. seminaria o współpracy gospodarczej z Polską zorganizowane z regionalnymi izbami handlowymi. Nową inicjatywą własną Ambasady, realizowaną szczególnie intensywnie od 2017 r. jest promocja polskich portów i gospodarki morskiej, zmierzająca ku większemu wykorzystaniu portów polskiego wybrzeża, szczególnie Gdańska i Gdyni, przez przemysł słowacki, a w szczególności przez producentów samochodów i elektroniki, stanowiących filary gospodarki naszych południowych sąsiadów. Po udanych misjach gospodarczych władz Krajowej Izby Gospodarki Morskiej oraz zarządów portów Gdańsk i Gdynia zrealizowanych jesienią 2017 r., obecnie Ambasada we współpracy z KIGM przygotowuje na czerwiec br. dwudniową wizytę studyjną słowackich firm transportowych oraz spedycyjnych do portów w Gdyni i Gdańsku. Uczestniczyć w niej będą też reprezentanci (na wysokim szczeblu) Uniwersytetu w Żylinie, który specjalizuje się dziedzinie transportu /jest następcą Uniwersytetu Transportu i Łączności w Żylinie/. Właśnie na terenie tej uczelni Ambasada przygotowuje w terminie 4-5 października br. Polski Dzień Morza jako część międzynarodowej konferencji dotyczącej transportu CMD tur (http://fpedas.uniza.sk/~cmdtur/ ).

       

      Dostęp do rynku


       

       

      5.1. Dostęp do rynku dla polskich towarów i usług

       

      Polskie towary i usługi mają zapewniony swobodny dostęp do rynku słowackiego na zasadach obowiązujących w Unii Europejskiej.  Sprzedaż towarów pochodzenia polskiego na rynku słowackim oraz nabycie na tym rynku towarów pochodzenia słowackiego przez osoby polskie, traktowane są jako operacje wewnątrzunijne.  Nowe, bardziej liberalne zasady świadczenia usług na rynku wewnętrznym UE przyczyniają się do rozwoju tych usług w wymiarze międzynarodowym, w tym wpływają również na wzrost zainteresowania rynkiem słowackim ze strony polskich przedsiębiorstw.

      Podejmowanie działalności usługowej na Słowacji przez obywateli polskich możliwe jest np. na zasadzie samozatrudnienia. Rejestrując działalność usługową na Słowacji, polski przedsiębiorca nie powinien napotkać na przeszkody czy bariery administracyjne. Po utworzeniu instytucji Pojedynczych Punktów Kontaktowych doszło do znacznego uproszczenia i przyspieszenia procesu rejestracji działalności gospodarczej. Należy jednak pamiętać o konieczności posługiwania się językiem słowackim (lub ew. czeskim) w kontaktach z miejscową administracją oraz o rejestracji do systemu ubezpieczenia społecznego, której jak na razie PPK nie wykonują. Prowadzenie stałej działalności usługowej, pod względem formalno-prawnym (urzędy, zaświadczenia, zezwolenia, rejestracja) jest dla polskich usługodawców identyczne, jak dla przedsiębiorców miejscowych.

      Główną barierą w rozwoju stosunków gospodarczych jest niedostateczna infrastruktura połączeń transportowych. Odnosi się to zarówno do połączeń drogowych, jak i kolejowych. W pierwszym przypadku odczuwalny jest dotkliwy brak dróg szybkiego ruchu, łączących systemy autostradowe obu państw, a w drugim połączeń kolejowych o odpowiednim wyposażeniu technicznym. Między Polską i Słowacją brak jest regularnego połączenia lotniczego.

       

      5.2. Dostęp do rynku pracy

       

      Zgodnie z Traktatem o przystąpieniu Republiki Słowackiej do Unii Europejskiej, obywatele RP uzyskali pełen  dostęp do słowackiego rynku pracy. Zatrudnianie obywateli polskich realizowane jest wg takich samych zasad jak obywateli Słowacji, za wyjątkiem obowiązku monitorowania napływu i odpływu pracowników oraz członków ich rodzin, wynikającego z Rozporządzenia Rady UE nr 1612/68. Takie same przepisy dotyczą zarówno pracowników stałych i sezonowych, jak też zatrudnionych na obszarach przygranicznych. Monitoring pracowników zagranicznych wykonywany jest za pośrednictwem kart informacyjnych, które wypełnia pracodawca i przekazuje do miejscowego Urzędu Pracy, Spraw Socjalnych i Rodziny (Úrad prace sociálnych veci a rodiny).

      W przypadku, gdy pracodawcą jest osoba zagraniczna, wykonująca na terenie Słowacji np. usługi budowlano – montażowe, obowiązek wypełnienia i przekazania karty informacyjnej ma kontrahent słowacki, a w razie jego braku pracodawca zagraniczny. W odniesieniu do obywateli polskich zatrudnionych na terenie Słowacji przez pracodawcę zagranicznego, kartę informacyjną o rozpoczęciu lub zakończeniu pracy, może złożyć słowacka osoba prawna lub fizyczna upoważniona przez pracodawcę zagranicznego. Podstawowym przepisem prawnym określającym zasady zatrudniania obcokrajowców na terytorium Republiki Słowackiej jest ustawa nr 5/2004 Z.z. o usługach w zakresie zatrudnienia wraz z późniejszymi zmianami. Akty prawne, wzory kart informacyjnych oraz inne szczegółowe informacje dot. prawa pracy, ubezpieczania itp. dostępne są na stronie internetowej Ministerstwa Spraw Socjalnych i Rodziny RS www.employment.gov.sk oraz Urzędu Pracy, Rodziny i Spraw Socjalnych RS http://www.upsvar.sk/sluzby-zamestnanosti/modra-karta-europskej-unie.html?page_id=104224

       

      5.3. Nabywanie i wynajem nieruchomości.

       

      Cudzoziemcy tj. osoby prawne z siedzibą lub osoby fizyczne z miejscem stałego zamieszkania poza terytorium Republiki Słowackiej, zgodnie z § 19a słowackiego Prawa dewizowego (nr 202/1995 Z.z.), mogą nabywać nieruchomości krajowe tj. położone na terytorium Słowacji na takich samych zasadach jak osoby krajowe, za wyjątkiem gruntów rolnych oraz leśnych znajdujących się poza terenem zabudowanym. Powyższe ograniczenie nie dotyczy obywateli państw członkowskich Unii Europejskiej z czasowym pobytem na Słowacji, którzy gospodarowali na gruntach rolnych przed ich nabyciem co najmniej przez 3 lata od dnia wejścia w życie umowy o akcesji Słowacji do UE.

      Niektóre ograniczenia w nabywaniu nieruchomości przez osoby krajowe jak i obcokrajowców wynikają również z odrębnych norm prawnych np. z ustawy nr 44/1998 Z.z. o ochronie i eksploatacji bogactw mineralnych, ustawy nr 184/2002 Z.z. o tokach wodnych, ustawy nr 277/1994 Z.z. o ochronie zdrowia, ustawy nr 2287/1994 Z.z. o ochronie bogactw naturalnych, ustawy nr 135/1961 Z.z. o komunikacjach naziemnych oraz ustawy nr 27/1987 Z.z. o państwowej ochronie zabytków w brzmieniu ustawy nr 193/2000 Z.z.

      W sprawach zakupu i najmu nieruchomości zalecany jest kontakt z odpowiednim biurem nieruchomości. Adresy kontaktowe słowackich biur nieruchomości zrzeszonych w Krajowej Agencji Biur Nieuruchomości Słowacji podane są na stronie www.narks.sk . Oferty sprzedaży, znajdują się na portalu www.reality.sk  .

       

      5.4. System zamówień publicznych.

       

      Rząd Słowacji w celu przyspieszenia procesu przetargów publicznych przygotował nowy tekst ustawy o przetargach publicznych, który parlament słowacki uchwalił. Ustawa, która wejdzie w życie 1 lipca 2013 r. wprowadza następne zmiany:

      • Elektroniczny portal przetargów – państwowy eBay - za jego pośrednictwem państwowe instytucje będą dokonywać zakupu ogólnie dostępnych towarów i usług o wartości poniżej 130 tys. euro.
      • Podmioty publiczne, np. gminy, które nie mają dostępu do elektronicznego portalu przetargów, w przypadku przetargów o wartości do 130 tys. euro mogą korzystać z innych sposobów jakim jest porównanie cen.
      • Obowiązek aukcji elektronicznych będzie się odnosić jedynie do przypadków zakupu towarów powszechnego użytku.
      • Firmy zainteresowane udziałem w przetargach będą po rejestracji automatycznie otrzymywać informację o ogłoszonych przetargach.
      • Przetarg ogłoszony na zakup towarów i usług o wartości poniżej 130 tys. euro może trwać jedynie kilka godzin.
      • Zakupy towarów i usług o wartości powyżej 130 tys. euro  będą przeprowadzane centralnie za pośrednictwem Ministerstwa Spraw Wewnętrznych.
      • W sprawie zgłoszenia się do udziału w przetargu wystarczy, że zainteresowana firma przedstawi oświadczenie o spełnianiu wymogów uczestnictwa w przetargu.
      • Cena serwisu będzie jednym z kryteriów oceny oferty.
      • Oferta, której cena będzie o 30 procent niższa od średniej ceny wszystkich ofert i jednocześnie będzie o 15 procent niższa od drugiej najniższej oferty, będzie odrzucona.
      • Powstanie Komisja Urzędu Przetargów Publicznych (KUPP), która będzie oceniać decyzje Urzędu.
      • Zakaz aneksów do umów. Aneksy dotyczące ceny są możliwe jedynie pod warunkiem ich uchwalenia przez KUPP. W przypadkach, kiedy nie jest możliwe osiągnięcie umowy, decyzję podejmie sąd.
      • W przypadku zamówień o wartości powyżej 10 milionów euro zgłoszona firma przedstawi listę poddostawców.
      • Ewidencja referencji firm oraz ich ratingu.
      • Publikowane będą wszystkie badania rynku, ogłoszone przetargi, reklamacje oraz ewentualne aneksy.
      • Rząd ma prawo do zastosowania wyjątku, kiedy nie będzie potrzebny przetarg. Dotyczy to przypadkóe zakupu towarów, usług i budowli o wartości poniżej 200 tys. euro.
      • Firmy, które uczestniczą w przetargu będą miały publiczny profil na państwowej stronie internetowej.

      Wygrana w przetargu nie musi oznaczać, ze zwycięzca otrzyma zlecenie. W przypadku, kiedy zwycięzca nie będzie współpracować przy podpisie umowy, państwo ma opcję podpisania umowy z firmą na drugim lub trzecim miejscu. 

       

      5.5. Ochrona własności przemysłowej i intelektualnej

       

      Nadzór nad realizacją obowiązujących w Republice Słowackiej regulacji prawnych w zakresie patentów, wzorów przemysłowych, znaków towarowych, oznaczeń geograficznych i regionalnych oraz umów międzynarodowych, sprawuje Państwowy Urząd Własności Przemysłowych Republiki Słowackiej. Na stronie internetowej tego urzędu www.upv.sk znajdują się wszelkie obowiązujące akty prawne w tym zakresie oraz umowy międzynarodowe podpisane przez Republikę Słowacką.

      Prawa autorskie w Republice Słowackiej chronione są na podstawie ustawy nr 618/2003 Z.z. o prawie autorskim oraz prawach związanych z prawem autorskim. Ochrona prawna wg ww. ustawy obejmuje dzieła autorskie obywateli słowackich oraz dzieła opublikowane na terenie Słowacji bez względu na obywatelstwo i miejsce zamieszkania autora. Ochronie podlegają również prezentacje artystyczne, zapisy dźwiękowe, audio-wizualne oraz bazy danych wytworzone lub opublikowane na terytorium Słowacji.

      Zgodnie z ustawą nr 435/2001 Z.z. o patentach oraz dodatkowych świadectwach ochronnych w brzmieniu ustawy nr 402/2002 Z.z., patenty udzielane są na nowe wynalazki, które mają zastosowanie w przemyśle, po wykonaniu ich formalno-prawnej oraz merytorycznej analizy. Analiza wykonywana jest na wniosek zgłaszającego, który powinien być złożony najpóźniej do 36 miesięcy od złożenia wniosku patentowego. Patenty mogą być przyznawane również na substancje chemiczne i farmaceutyki. Okres ochrony patentowej wynosi 20 lat od złożenia wniosku patentowego.

      Jako wzory przemysłowe, mogą być chronione nowe rozwiązania techniczne, które przekraczają ramy zwykłych czynności zawodowych i mają zastosowanie w przemyśle. Ochrona wzorów przemysłowych polega na rejestracji w Państwowym Urzędzie Własności Przemysłowych RS. Przed rejestracją wykonywana jest analiza wniosku pod względem formalno-prawnym. Ochrona wzoru przemysłowego trwa 4 lata od dnia rejestracji. Na podstawie wniosku właściciela wzoru, okres ochrony może być przedłużany dwukrotnie - każdorazowo o 3 lata. Regulacje prawne dotyczące ochrony wzorów przemysłowych zawierają ustawy nr 478/1992 Z.z. oraz nr 90/1993 Z.z.

      Wg ustawa nr 55/1997 Z.z. o ochronie znaków towarowych, znakiem towarowym jest oznaczenie słowne lub graficzne odróżniające towar lub usługę jednej osoby od towaru lub usługi osoby drugiej. Ustawa określa również wyjątki, które nie mogą być uznane za znak towarowym np.

      znaki zawierające nazwy państw, regionów, oznaczenia kłamliwe itp.
      Wniosek w sprawie ochrony znaku towarowego może złożyć jakakolwiek osoba prawna lub fizyczna. Okres ochrony wynosi 10 lat od dnia złożenia wniosku. Na wniosek właściciela znaku, ochronę można przedłużyć na następne 10 lat. Strona Urzędu Patentowego RS www.indprop.gov.sk

       

      Przydatne linki i kontakty


       

      1. Administracja gospodarcza

      • Ministerstwo Gospodarki RS (Ministerstvo hospodárstva SR) www.economy.gov.sk
      • Ministerstwo Transportu, Budownictwa i Rozwoju Regionalnego RS  (Ministerstvo dopravy, výstavby a regionálneho rozvoja SR) www.telecom.gov.sk
      • Ministerstwo Finansów RS (Ministerstvo financií SR) www.finance.gov.sk
      • Ministerstwo Środowiska (Ministerstvo životného prostredia SR) www.minzp.sk
      • Ministerstwo Spraw Zagranicznych i Europejskich RS (Ministerstvo zahraničných vecí a európskych záležitostí SR) www.mzv.sk
      • Ministerstwo Rolnictwa RS (Ministerstvo pôdohospodárstva SR) www.mpsr.sk
      • Ministerstwo Pracy, Spraw Socjalnych i Rodziny RS (Ministerstvo práce, sociálnych vecí a rodiny SR) www.employment.gov.sk
      • Urząd Pracy, Spraw Socjalnych i Rodziny RS (Úrad práce, sociálnych vecí a rodiny SR) www.upsvar.sk
      • Słowacki Bank Narodowy (Národná banka Slovenska) www.nbs.sk
      • Dyrekcja Finansowa (Urząd Skarbowy oraz Celny) RS (Finančné riaditeľstvo SR) www.financnasprava.sk
      • Urząd Statystyczny RS (Štatistický úrad SR) www.statistics.sk
      • Urząd Geodezji, Kartografii i Katastru RS (Úrad geodézie, kartografie a katastra SR) www.skgeodesy.sk
      • Urząd Zamówień Publicznych (Úrad pre verejné obstarávanie) www.uvo.gov.sk
      • Urząd Własności Przemysłowej (Úrad priemyselného vlastníctva SR) www.indprop.gov.sk
      • Słowacka Agencja Rozwoju Inwestycji i Handlu SARIO (Slovenská agentúra pre rozvoj investícií a obchodu) www.sario.sk
      • Urząd Antymonopolowy (Protimonopolný úrad SR) www.antimon.gov.sk
      • Urząd Telekomunikacyjny (Telekomunikačný úrad SR) www.teleoff.gov.sk
      • Słowacka Agencja Turystyki (Slovenská agentúra cestovného ruchu) www.sacr.sk

       

      2. Samorząd gospodarczy (wybrane związki branżowe)

       

      • Słowacka Izba Przemysłowo-Handlowa (Slovenská obchodná a priemyselná komora) www.sopk.sk
      • Słowacko-Polska Izba Handlowa (Slovensko-poľská obchodná komora) www.spok.sk, www.interbiznis.sk
      • Transgraniczne Centrum Informacji Gospodarczej Euroregionu Tatry www.tcig-euroregiontatry.eu
      • Słowacka Izba Przedsiębiorczości (Slovenská živnostenská komora) www.szk.sk
      • Słowacka Izba Rolno-Spożywcza (Slovenská poľnohospodárska a potravinárska komora) www.sppk.sk
      • Izba Przemysłu Spożywczego Słowacji (Potravinárska komora Slovenska) www.potravinari.sk

       

      3. Oficjalna prasa ekonomiczna

       

       

      4. Oficjalne strony o charakterze ekonomicznym

       

      a) portale informacyjne o charakterze ekonomiczny

       

       

      b) portal informacji prawnych Ministerstwa Sprawiedliwości RS-przepisy prawne

      http://jaspi.justice.gov.sk/jaspiw1/jaspiw_mini_fr0.htm

      www.zakonypreludi.sk

       

      c) formularze niezbędne do rejestracji działalności gospodarczej na terenie Słowacji

      http://www.minv.sk/?trade-licencing

       

      Pojedyncze Punkty Kontaktowe

      http://www.minv.sk/?point-of-single-contact-slovakia

       

      e) rejestr handlowy

      www.orsr.sk

       

      f) rejestr ewidencji działalności gospodarczej

      www.zrsr.sk

      2 lipca 2013 (ostatnia aktualizacja: 2 października 2018)

      Drukuj Drukuj Podziel się treścią: