close

  • Być wiernym Ojczyźnie mej, Rzeczypospolitej Polskiej

     

  • WĘGRY

  • Węgry

    •  

       Informacje o kraju


       

      1.1 Położenie geograficzne, ludność, obszar, stolica, języki urzędowe

       

      Położenie geograficzne: Węgry (od 1 stycznia 2012 roku, zgodnie z nową konstytucją, przestała obowiązywać nazwa Republika Węgierska) leżą w Europie Środkowej pomiędzy 45o44' a 48o35' szerokości północnej oraz 16o07' i 22o54' długości wschodniej. Obowiązuje czas środkowo-europejski: GMT +1 godz. Czas letni: od ostatniej niedzieli marca do ostatniej niedzieli października.

       

      Węgry są nieomal w całości położone w nizinnej i równinnej Kotlinie Panońskiej. Na północy kraju znajdują się Góry Wyszehradzkie, należące do Karpat Średniogórze Północne – (pasma gór Börzsöny, Cserhát, Mátra, Bukowych, Tokajskich), na zachodzie Przedgórze Alp (Góry Szoprońskie i Kőszeg). Względne różnice wysokości dochodzą do 900-1000 metrów. Najwyższe wzniesienie: Kékes (1014 m), najniższy punkt: Galyarét (78 m). Największe rzeki to: Dunaj / Duna (długość na obszarze Węgier - 417 km), Cisa / Tisza (596 km) oraz Drawa / Dráva i Raba / Rába. Na Węgrzech leży największe jezioro Europy Środkowej – Balaton (powierzchnia 596 km2). Niedaleko miejscowości Hévíz znajduje się drugie największe na świecie jezioro termalne. Regiony geograficzne (7 regionów w systemie klasyfikacji NUTS): Zachodni Kraj Zadunajski, Środkowy Kraj Zadunajski, Południowy Kraj Zadunajski, Środkowe Węgry, Północne Węgry, Wielka Nizina Południowa, Wielka Nizina Północna.

       

      Ludność: 9,797 mln obywateli. Gęstość zaludnienia ok. 105,3 osób/km2; ok. 68% ludności żyje w miastach. Struktura narodowościowa Węgrzy ok. 90%, (według ustawy LXXVII z 1993 r. o prawach mniejszości narodowych i etnicznych): Romowie (mniejszość etniczna) oraz mniejszości narodowe: Niemcy, Słowacy, Chorwaci, Rumuni, Ukraińcy, Serbowie, Słoweńcy, Polacy, Grecy, Bułgarzy, Rusini, Ormianie. Węgierska Polonia liczy obecnie szacunkowo ok. 7 tys. osób. Liczba wszystkich samorządów mniejszości polskiej wynosi 43, a innych organizacji polonijnych ponad 20.

       

      Obszar: Powierzchnia Węgier wynosi 93 030 km2, w tym wody śródlądowe o łącznej powierzchni 690 km2 (0,74%).

       

      Stolica: Budapeszt (obszar 525 km2, ludność ok. 1,759 mln osób). 2/3 miasta położone jest na lewym brzegu Dunaju po stronie Pesztu, a 1/3 po stronie Budy. Inne większe miasta (2016): Debreczyn / Debrecen (203 tys. mieszkańców), Segedyn / Szeged (163 tys.), Miszkolc / Miskolc (158 tys.), Pecz / Pécs (145 tys.), Győr (130 tys.), Nyíregyháza (118 tys.), Kecskemét (112 tysięcy).

       

      Język urzędowy: węgierski. W kontaktach handlowych, w pierwszej kolejności, język angielski, a następnie niemiecki.

       

      1.2 Warunki klimatyczne

       

      Na Węgrzech dominuje klimat kontynentalny z wilgotną zimą i upalnym latem. Kraj położony jest w niecce karpackiej. Wpływ frontów atmosferycznych jest złagodzony, co sprawia, że warunki klimatyczne są bardzo korzystne dla produkcji rolnej.

       

      1.3 Główne bogactwa naturalne

       

      Na Węgrzech występują stosunkowo różnorodne, choć mało zasobne złoża surowców mineralnych. Najważniejsze z nich: złoża boksytu, węgla, gazu ziemnego oraz gorące źródła wód leczniczych.

       

      1.4 System walutowy, kurs i wymiana

       

      Obowiązująca waluta miejscowa to forint (HUF). Dopuszczone są do obiegu monety o nominałach: 5, 10, 20, 50, 100, 200[1] oraz banknoty: 500, 1000, 2000, 5000, 10 000 i 20 000 HUF (oficjalny kurs forinta: http://www.mnb.hu/en/arfolyamok). Wymiany można dokonać w bankach oraz punktach wymiany walut, prowadzonych przez różne firmy na podstawie odpowiednich zezwoleń. W większości sklepów honorowane są karty kredytowe Visa, Visa Electron, EuroCard-MasterCard, Maestro, Cirrus itp. Przy płatnościach gotówką dokonuje się zaokrąglenia sumy końcowej z dokładnością do 5 HUF według ogólnie przyjętych zasad.

       

      1.5 Religia

       

      Na Węgrzech istnieje różnorodność religijna. Ponad 50% stanowią katolicy, ok. 15% kalwini. Liczba wyznawców pozostałych religii (luteranie, unici, prawosławni, Żydzi, wolnomyśliciele) wyraża się wielkościami jednocyfrowymi lub poniżej 1%. Ok. 25% społeczeństwa to ateiści.

       

      1.6 Infrastruktura transportowa

       

      Łączna długość granic wynosi 2242 km, z czego 1586 km to granice wewnętrzne w ramach UE, 656 km to granice zewnętrzne UE. Węgry graniczą z Austrią, Słowacją, Ukrainą, Rumunią, Serbią, Chorwacją i Słowenią.

       

      Przejścia graniczne dla międzynarodowego ruchu osobowego i towarowego poza Schengen:

      Granica węgiersko-ukraińska:

      Barabás - Kosoń (drogowe: 7-19);

      Beregsurány - Łużanka (drogowe: 24 h);

      Eperjeske - Sołowka (kolejowe: 24 h);

      Lónya - Horonhlab (drogowe: 8-16);

      Tiszabecs - Wyłok (drogowe: 24 h);

      Záhony - Czop (drogowe, kolejowe: 24 h).

       

      Granica węgiersko-rumuńska:

      Ártánd – Borş (drogowe: 24 h);

      Battonya – Turnu (drogowe: 24 h);

      Csanádpalota Autópálya Határátkelő - Nădlac II (drogowe: 24 h);

      Csengersima – Petea (drogowe: 24 h);

      Gyula – Vărşand (drogowe: 24 h);

      Kiszombor – Cenad (drogowe: 24 h);

      Létavértes – Sacuieni (drogowe: 6-22);

      Méhkerék – Salonta (drogowe: 24 h);

      Nagylak – Nădlac (drogowe: 24 h);

      Nyírábrány - Valea Lui Mihai (drogowe: 24 h);

       Vállaj – Urziceni (drogowe: 24 h);

       

      Granica węgiersko-serbska:

      Hercegszántó - Bački Breg (drogowe: 24 h);

      Tompa – Kelebija (drogowe: 24 h);

      Kelebia - Subotica (kolejowe: 24 h);

      Röszke - Horgoš (drogowe, kolejowe: 24 h);

      Hercegszántó - Bački Breg (drogowe: 24 h);

      Tiszasziget – Đala (drogowe: 7-19).

       

      Granica węgiersko-chorwacka:

      Barcs - Terezino Polje (drogowe: 24 h);

      Berzence - Gola (drogowe: 24 h);

      Beremend – Baranjsko Petrovo Selo (drogowe: 0-24 h);

      Drávaszabolcs - Donji Miholjac (drogowe: 0-24 h);

      Gyékényes - Koprivnica (kolejowe: 0-24 h);

      Letenye - Goričan (drogowe: 0-24 h);

      Magyarbóly - Beli Manastir (kolejowe: 0-24 h);

      Mohács - Bezdan  (wodne: 0-24 h);

      Murakeresztúr - Kotoriba (kolejowe: 0-24 h);

      Udvar - Dubosevica (drogowe: 0-24 h).

       

      Komunikacja drogowa

       

      Węgry dysponują autostradami o łącznej długości 882 km. Długość sieci dróg wynosi 31 628 km. Długość dróg krajowych to 8297 km, a dróg szybkiego ruchu (autostrad i dróg ekspresowych) - 1272 km.

       

      Główne autostrady (www.autopalya.hu):

       

      M0 – obwodnica wokół Budapesztu,

      M1 – Budapeszt-Győr-Hegyeshalom (w kierunku Austrii i Słowacji),
      M3 – Budapeszt-Füzesabony-Nyiregyháza (w kierunku Rumunii  i Ukrainy),
      M5 – Budapeszt-Kecskemét-Szeged (w kierunku Serbii),

      M6 – Budapeszt-Dunaujváros (w kierunku Chorwacji),
      M7 – Budapeszt-Siófok-Nagykanizsa (w kierunku Chorwacji).

       

      Informacja na temat opłat za autostrady i drogi skpresowe w języku polskim:

      http://nemzetiutdij.hu/files/document/document/165/hd_brosura_POL.pdf na http://www.nemzetiutdij.hu/Dijfizetes/

       

       

      Samochody ciężarowe do 7,5 t oraz powyżej 7,5 t i powyżej 12 t objęte zostały opłatami nowego elektronicznego systemu opłat drogowych na Węgrzech HU-GO:

      https://budapeszt.msz.gov.pl/pl/informacje_konsularne/dla_podrozujacych/

      https://www.hu-go.hu/articles/index/3196 (również w jęz. polskim).

       

      Dopuszczalna prędkość wynosi: autostrady – 130 km/godz., drogi ekspresowe – 110 km/godz., inne drogi – 90 km/godz., obszar zabudowany – 50 km/godz.

       

      Infrastruktura kolejowa

       

      Węgry są gęsto pokryte szlakami kolejowymi. Długość linii kolejowych wynosi 8017 km (2014). Największą firmą zarządzającą jest MAV Zrt. (Węgierskie Koleje Państwowe).

       

      Infrastruktura lotnicza

       

      Węgry posiadają połączenia lotnicze z prawie wszystkimi stolicami Europy. Po upadku linii lotniczych Malév sytuacja na rynku lotniczym mocno się skomplikowała. Wzrosła ilość połączeń realizowanych przez tanie linie lotnicze, w tym Wizzair, Ryanair i inne. Ważniejsze porty lotnicze: Budapest - Lotnisko im. Ferenca Liszta (www.bud.hu) (obecnie funkcjonuje wyłącznie Terminal 2; Terminal 1 został zamknięty dla ruchu pasażerskiego), Debreczyn, Győr-Pér, Sármellék-Balaton, Pécs-Pogány (szczegółowe informacje: http://www.hungaryairport.hu).

       

      Transport wodny

       

      Długość dróg wodnych wynosi ok. 1600 km, z czego 85% wykorzystywane jest w systemie ciągłym, 15% - tymczasowo. 53% to drogi koryta Dunaju i jego odnóg, 47% - Cisy i jej odnóg. Połączenie szlakami wodnymi do Morza Czarnego, Morza Północnego.

       

      1.7 Obowiązek wizowy

       

      21 grudnia 2007 r. Węgry, wraz z ośmioma innymi nowymi członkami Unii Europejskiej, dołączyły do strefy Schengen – obszaru bez kontroli na granicach wewnętrznych, tworzonego przez 26 państwa. Kraje te przyjęły ujednolicone zasady wjazdu i krótkoterminowego pobytu na ich terytorium. Kontrole na lotniczych przejściach granicznych zostały zniesione z dniem 30 marca 2008 roku.

       

      1.8 Wykaz świąt państwowych

       

      Data

      Rodzaj święta

      1 stycznia

      Nowy Rok

      15 marca

      Rocznica Wiosny Ludów i walki o niepodległość 1848/49; święto narodowe

      święto ruchome

      Wielki Piątek

      święto ruchome

      Poniedziałek Wielkanocny

      1 maja

      Święto Pracy

      święto ruchome

      Zielone Świątki

      20 sierpnia

      Święto Św. Stefana, święto powstania państwa węgierskiego, święto narodowe

      23 października

      rocznica proklamowania republiki i wydarzeń rewolucji 1956, święto narodowe

      1 listopada

      Dzień Wszystkich Świętych

      25-26 grudnia

      Boże Narodzenie

       

       

       

       

      [1] Monety znajdują się w obrocie od 15.06.2009 r., natomiast banknoty o tym nominale zostały wycofane z obrotu z dniem 15.11.2009 r.

       

      System administracyjny


       

      2.1 Ustrój polityczny

       

      Republika parlamentarna. Nowa konstytucja weszła w życie z dniem 1 stycznia 2012 roku.

       

      2.2 Władza ustawodawcza

       

      Władza ustawodawcza należy do jednoizbowego parlamentu – Zgromadzenia Krajowego (od maja 2014 roku 199 posłów; wcześniej 386). Kadencja parlamentu trwa 4 lata. Ostatnie wybory do węgierskiego Parlamentu odbyły się 8 kwietnia 2018 roku.

       

      Ostateczna liczba głosów oddanych na listy krajowe podczas ostatnich wyborów parlamentarnych (ugrupowania, które otrzymały powyżej 1%), gdzie procent głosów oznacza głosy oddane na listę krajową danej partii lub koalicji: 

      • konserwatywna koalicja Fidesz - Chrześcijańsko-Demokratyczna Partia Ludowa (KDNP) – 2 824 206 głosów (49,27%);
      • skrajnie prawicowa partia Jobbik – 1 092 669 głosów (19,06%);
      • centrolewicowa koalicja Węgierska Partia Socjalistyczna (MSZP) - Dialog – 682 602 głosy (11,91%);
      • partia zielonych Polityka Może Być Inna (LMP) – 404 425 głosów (7,06%);
      • lewicowo-liberalna partia Koalicja Demokratyczna (DK) – 308 068 głosów (5,37%);
      • liberalno-konserwatywny Ruch Momentum – 175 225 głosów (3,06%);
      • satyryczna Węgierska Partia Psa o Dwóch Ogonach (MKKP) – 99 410 głosów (1,73%).

       

      Podział 199 mandatów (106 z okręgów jednomandatowych, 93 z listy krajowej) (http://www.valasztas.hu/ogy2018) przedstawia się następująco: 

      • Fidesz-KDNP – 133 mandaty (91 w okręgach jednomandatowych, 42 z listy krajowej), 66,83%;
      • Jobbik – 26 mandatów (1 w okręgu jednomandatowym, 25 z listy krajowej), 13,07%;
      • MSZP-Dialog – 20 mandatów (8 w okręgach jednomandatowych, 12 z listy krajowej), 10,05%;
      • DK – 9 mandatów (3 w okręgach jednomandatowych, 6 z listy krajowej), 4,52%;
      • LMP – 8 mandatów (1 w okręgu jednomandatowym, 7 z listy krajowej), 4,02%;
      • Razem – 1 mandat (1 w okręgu jednomandatowym), 0,5%;
      • niezależni – 1 mandat (1 w okręgu jednomandatowym), 0,5%;
      • mniejszości – 1 mandat (Krajowy Samorząd Węgierskich Niemców – MNOÖ), 0,5%.

       

       

      2.3 Władza wykonawcza

       

      Władza wykonawcza sprawowana jest przez prezydenta (pięcioletnia kadencja) i rząd.

       

      Prezydentem Węgier jest János Áder, który objął urząd 10 maja 2012 roku (jego poprzednik - Pál Schmitt - ustąpił ze stanowiska prezydenta Węgier 2 kwietnia 2012 roku). 13 marca 2017 roku János Áder wybrany został przez węgierskie Zgromadzenie Krajowe na drugą kadencję.

       

      Premierem Węgier jest Viktor Orbán (obecnie - od 10 maja 2018 roku - trwa jego trzecia kadencja z rzędu, a czwarta w sumie).

       

      2.4 Podział administracyjny

       

      Obecny podział administracji samorządowej Węgier jest trójstopniowy. Obszar państwa jest podzielony na komitaty (megye, województwa - obecnie 19), które dzielą się na powiaty (dawniej járás, obecnie kistérség – 168), a te – na gminy (települések – miejskie város, obecnie 214, oraz wiejskie község i nagyközség, obecnie 2898). Rangę równą powiatom mają miasta na prawach komitatu (megyei jogú város, obecnie 23). Szczególny status, równy komitatowi, ma stołeczny Budapeszt (főváros), który dzieli się na dzielnice (kerület).

       

      1 stycznia 2013 roku zostały wprowadzone na Węgrzech nowe powiaty. W wyniku reformy państwo zostało podzielone na 175 jednostek powiatowych na terenie kraju oraz 23 jednostki w samym Budapeszcie. Węgierskie jednostki powiatowe nie pokrywają się funkcjonalnie z definicją polskich powiatów, gdyż powiaty w polskim systemie administracyjnym usytuowane są na szczeblu administracji samorządowej pomiędzy województwem a gminą i wpisują się w zakres samorządu terytorialnego, a powiaty węgierskie należą nie do administracji samorządowej, ale do administracji rządowej w terenie i stanowią najniższy szczebel tej administracji. Są również wyposażone w kompetencje przeznaczone dla administracji rządowej.

       

      W nomenklaturze EU dla celów statystycznych węgierski powiat plasuje się w kategorii LAU-1 (local administrative units).

       

       

      2.5 Struktura administracji gospodarczej

       

      Na Węgrzech historia ruchu izbowego sięga roku 1850 (dekret królewski). Pierwsza ustawa o izbach ukazała się w 1868 r. i obowiązywała do 1934 r. W swojej historii węgierski ruch izbowy przechodził różne fazy, łącznie z zawieszeniem działalności, upaństwowieniem majątku itp.  Przynależność do izb przemysłowo-handlowych jeszcze w niedawnej przeszłości była obligatoryjna, jednakże w 2000 roku obowiązek ten został zniesiony.

       

      Od stycznia 2012 roku wprowadzono ustawowy obowiązek zgłaszania się podmiotów gospodarczych do ewidencji prowadzonej przez właściwą dla siedziby firmy izbę przemysłowo-handlową oraz uiszczania corocznie - do 31 marca danego roku - opłaty rejestracyjnej w wysokości 5.000 HUF (nie dającej co prawda praw członkowskich, ale umożliwiającej korzystanie z bezpłatnych usług doradztwa prawnego, finansowego, podatkowego izby, poszukiwania partnerów biznesowych oraz monitoringu przetargów i konkursów). Trwają prace nad wprowadzeniem obligatoryjnego członkostwa podmiotów gospodarczych w izbie, tj. połączenie faktu corocznego uiszczenia dotychczas obowiązkowej opłaty rejestracyjnej z jednoczesnym nabyciem praw członkowskich w izbie.

       

      Węgierska Izba Przemysłowo-Handlowa (Magyar Kereskedelmi és Iparkamara MKIK) jest izbą o charakterze ogólnokrajowym. Na Węgrzech nie ma tradycji izb branżowych; przedstawiciele poszczególnych branż skupieni są w stowarzyszeniach branżowych, bądź radach producentów. Nie istnieją na Węgrzech izby bi- lub multilateralne. Tego typu organizacje funkcjonują jako stowarzyszenia zarejestrowane w oparciu o ustawę o prawie do zrzeszania się, o statusie użytku publicznego oraz o działalności i wspieraniu organizacji nierządowych (ustawa nr. CLXXV z 2011 r.). Stowarzyszenia mogą używać w nazwie słowo „izba” w przypadku, jeśli wśród członków-założycieli znajduje się Węgierska Izba Przemysłowo-Handlowa (MKIK). Węgierska ustawa o izbach gospodarczych stwarza z kolei możliwość tworzenia mieszanych oddziałów izbowych w ramach MKIK. O powstaniu takiego oddziału decyduje uchwała Prezydium MKIK (jak na razie brak oddziału polsko-węgierskiego).

       

       

       

      Izby przemysłowo-handlowe na Węgrzech

       

      Węgierska Izba Przemysłowo-Handlowa (Magyar Kereskedelmi és Iparkamara) www.mkik.hu.

       

      Izby regionalne:

      Samorząd rolniczy:

      2.5 Władza sądownicza

       

      Sąd Najwyższy („Kúria”), 5 sądów apelacyjnych („Itélőtábla” Budapeszt, Szeged, Pécs, Győr, Debreczyn), sądy wojewódzkie („Törvényszék”), w tym w Budapeszcie Sąd Stołeczny i sądy powiatowe („Járásbíróság”): miejskie i dzielnicowe.

       

      Trybunał Konstytucyjny został utworzony w 1989 roku, obecnie działalność TK reguluje nowa ustawa CLI z 2011 roku. TK składa się z 15 sędziów wybieranych przez Zgromadzenie Narodowe na dwunastoletnią kadencję.

       

      2.6 Sądownictwo gospodarcze

       

      Przy Węgierskiej Izbie Przemysłowo-Handlowej (MKIK) działa stały Sąd Arbitrażowy (szczegóły: www.mkik.hu). Sądownictwo arbitrażowe reguluje ustawa nr LXXI z 1994 roku.

       

      Na podstawie zapisów ustawy o sądach arbitrażowych (LXXI z 1994 r.), o energii elektrycznej (LXXXVI z 2007 r.) oraz o zaopatrzeniu gazowym (XL z 2008 r.) Węgierski Urząd ds. Energii (MEH) 15 grudnia 2008 r. utworzył stały Sąd Arbitrażowy ds. Energetyki (EAVB), na którego stronie internetowej (http://www.eavb.hu/index.php?lang=en) zapoznać się można z angielsko- i niemieckojęzyczną wersją regulaminu arbitrażowego.

       

      Gospodarka


       

      3.1. Ogólna charakterystyka sytuacji gospodarczej

       

      Według węgierskiego Centralnego Urzędu Statystycznego (KSH) dynamiczny rozwój węgierskiej gospodarki, trwający od ponad pięciu lat, był kontynuowany w pierwszych trzech kwartałach 2018 r. W przedostatnim kwartale 2018 r., po wyeliminowaniu czynników sezonowych i kalendarzowych, wzrost PKB osiągnął poziom 5%. Według danych surowych, szacunkowych wzrost w tym okresie wyniósł 4,8%, podczas gdy analitycy oczekiwali dynamiki PKB maksymalnie na poziomie 4,3%.

      Po drugim szacunku KSH według surowych danych wzrost gospodarczy w III kwartale zamiast opublikowanych wstępnie 4,8% wyniósł 4,9% r/r. Korekta szacunku była jeszcze wyższa w przypadku danych po wyeliminowaniu czynników sezonowych i kalendarzowych – z 5% do 5,2% r/r. Najświeższe dane oznaczają najszybszy wzrost co najmniej od 1996 roku. W pierwszych trzech kwartałach 2018 roku gospodarka węgierska według danych surowych wzrosła o 4,8% r/r. Zmiana pierwszego szacunku, wynika głównie z lepszych wyników sektora usług rynkowych oraz znacznego wzrostu gałęzi przemysłu, które odznaczających się wyższą wartości dodaną.

      Od strony produkcyjnej wartość dodana rolnictwa była wyższa o 3,4% r/r, wydajność przemysłu wzrosła o 2,7%, przemysłu przetwórczego o 2,5% r/r. Z wyjątkiem produkcji maszyn i urządzeń maszynowych oraz pojazdów drogowych każda z liczących się gałęzi przemysłu rosła. Wartość dodana przemysłu budowlanego odbiła o 28% r/r, wszystkie jego gałęzie cechuje mocny wzrost.

      Wzrost PKB - dane surowe (%)  (analogiczny okres poprzedniego roku = 100)

       

      I kw.

      II kw.

      III kw.

      IV kw.

      I-II kw.

      I-III kw.

      I-IV kw.

      2015

      104,2

      103,3

      102,9

      103,7

      103,8

      103,5

      103,5

      2016

      101,4

      103,1

      102,6

      102

      102,3

      102,4

      102,3

      2017

      104,5

      103,5

      104,1

      104,5

      104

      104

      104,1

      2018

      104,5

      104,9

      104,9

       

      104,7

      104,7

       

      Źródło: KSH 

      Wzrost PKB - dane oczyszczone z czynników kalendarzowych i sezonowych (%) (analogiczny okres poprzedniego roku = 100)

       

      I kw.

      II kw.

      III kw.

      IV kw.

      I-II kw.

      I-III kw.

      I-IV kw.

      2015

      104,3

      103,2

      103

      103,4

      103,7

      103,5

      103,5

      2016

      101,5

      102,6

      102,4

      102,2

      102

      102,2

      102,2

      2017

      104,1

      104

      104,4

      105

      104

      104,2

      104,4

      2018

      104,8

      104,8

      105,2

       

      104,8

      104,9

       

      Źródło: KSH 

      Wzrost PKB - dane oczyszczone z czynników kalendarzowych i sezonowych (%)  (poprzedni kwartał = 100)

       

      I kw.

      II kw.

      III kw.

      IV kw.

      2015

      101,5

      100,2

      100,7

      101

      2016

      99,6

      101,3

      100,6

      100,8

      2017

      104,4

      101,4

      101

      101,3

      2018

      101,3

      101,1

      101,3

       

      Źródło: KSH 

       

      Struktura gospodarki narodowej Węgier pokazuje, że w dalszym ciągu największy udział w wartości dodanej ma przemysł, a następnie handel. Na koniec 2017 r. łącznie stanowiły one 33,5% wartości dodanej węgierskiej gospodarki.

      Dalej: świadczenia zdrowotne i socjalne - 4,4%, działalność administracyjna i wspierająca usługi - 3,9%, działalność finansowa i ubezpieczeniowa - 3,6%, usługi noclegowe i gastronomia - 1,9%, zaopatrzenie w energię elektryczną i gaz - 1,7%, inne usługi - 1,5%, sztuka, rozrywka, rekreacja - 1,4%, zaopatrzenie w wodę, gospodarka odpadami i ściekami, likwidacja zanieczyszczeń - 1%, górnictwo, przemysł wydobywczy - 0,2%.

      Wzrost wartości dodanej brutto (%)  (analogiczny kwartał roku poprzedniego = 100)

       

      2017

      2018

      III kw.

      IV kw.

      I kw.

      II kw.

      III kw.

      Rolnictwo

      93,8

      89,8

      100,6

      102,6

      103,4

      Przemysł, w tym:

      103,2

      102,2

      102,3

      103,8

      102,7

      - przemysł przetwórczy

      104,1

      102,8

      102,8

      104,3

      102,5

      Budownictwo

      115,6

      121,1

      120,1

      123,8

      127,5

      Usługi, w tym:

      104,8

      105

      105,2

      104,6

      103,8

      - handel, gastronomia, noclegi

      108,5

      109

      108,9

      108,2

      106,9

      - transport, magazynowanie

      104,6

      105,7

      107,4

      105,8

      103,7

      - IT, telekomunikacja

      112,8

      111,1

      110,2

      104,9

      105,1

      - działalność finansowa, ubezpieczeniowa

      104

      103,7

      102,4

      102,6

      102,5

      - nieruchomości

      101,7

      104,7

      104,2

      104,6

      104

      - działalność zawodowa, naukowa, techniczna

      112,9

      112,3

      107

      107

      106,4

      - administracja, edukacja, opieka zdrowotna

      97,6

      96,8

      100,2

      100,3

      100

      - sztuka, rekreacja, usługi inne

      104,4

      102,2

      108,1

      107,1

      104,9

      PKB razem

      104,1

      104,5

      104,5

      104,9

      104,9

      Źródło: KSH

       

      Sytuacja finansów publicznych i podstawowe wskaźniki polityki pieniężnej

      Dług budżetu państwa na dzień 31 października 2018 wynosi 28,888 bln HUF (ÁKK), natomiast skumulowany deficyt budżetu centralnego w okresie styczeń-listopad 2018 wynosi 1,842 bln HUF, co stanowi 135% deficytu założonego w ustawie budżetowej na cały 2018 rok.

      Wskaźnik zadłużenia według kryteriów z Maastricht na dzień 30 września 2018 wynosi 72,8% PKB.

      Rada Monetarna Węgierskiego Banku Narodowego (MNB) utrzymuje od ponad dwóch lat wysokość podstawowej stopy procentowej na poziomie 0,9%.

      Inflacja. Alkohol i wyroby tytoniowe zdrożały przeciętnie o 4,6%, w tym tytoń o 6,2% r/r. W porównaniu z poziomem sprzed roku koszty energii dla gospodarstw domowych wzrosły o 1,2%, w tym cena drewna na opał wzrosła o 8,3%, a gazu w butlach - o 11,6%.

       

      Sytuacja na rynku pracy

      Bezrobocie. Spośród ogółu bezrobotnych 41,1% poszukiwało pracy przez okres dłuższy niż rok, a przeciętny okres przebywania bez zatrudnienia wynosił 15,1 miesięcy.

      Liczba zatrudnionych w okresie sierpień-październik 2018 wyniosła 4,502 mln osób i była wyższa o 57 tys. niż rok wcześniej. Wskaźnik zatrudnienia osób w wieku 15-64 lat (4,398 mln) wzrósł do 69,8% (o 1,1% r/r).

      W okresie styczeń-wrzesień 2018 roku - bez uwzględnienia osób zatrudnionych w ramach prac publicznych – średnie płace brutto wzrosły na poziomie gospodarki narodowej o 10,6% r/r i wyniosły 335 900 HUF, przy czym w sferze budżetowej były wyższe o 10,2% i osiągnęły 342 200 HUF.

       

      3.2. Obroty handlowe Węgier (globalne)

      W okresie styczeń-wrzesień 2018 roku wartość węgierskiego eksportu do Polski wyniosła 3,253 mld EUR (wzrost wartości o 4,2% r/r), a importu z Polski 4,228 mld EUR (wzrost wartości o 10,8% r/r), co oznacza, że - ujemne dla Węgier - saldo obrotów handlowych ukształtowało się na poziomie 974,9 mln EUR.

      Aktualne ratingi Węgier:

      • Fitch Ratings – BBB- perspektywa pozytywna (podniesienie ratingu nastąpiło 20 maja 2016 roku; poprawienie perspektywy nastąpiło 10 listopada 2017 roku; rating zalecany dla inwestycji),
      • Standard&Poor’s – BBB- (A-3) perspektywa pozytywna (podniesienie ratingu nastąpiło 16 września 2016 roku, poprawienie perspektywy nastąpiło 25 sierpnia 2017 roku; rating zalecany do inwestycji),
      • Moody’s – Baa3 perspektywa stabilna (podniesienie ratingu nastąpiło 4 listopada 2016, rating zalecany do inwestycji).

       

      Ważniejsze prognozy gospodarcze

       

      Organizacja Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD)

      W następnych dwóch latach wzrost gospodarczy może się stopniowo obniżać, podczas gdy wzrost płac i poziom zatrudnienia nadal będą wspierać dynamikę gospodarki.

      OECD ostrzega, że w obecnych warunkach istnieje groźba przegrzania się gospodarki i w konsekwencji zajdzie konieczność stosowania bardziej restrykcyjnej polityki gospodarczej. OECD zmodyfikowała swą wcześniejszą prognozę wzrostu dla gospodarki węgierskiej na 2018 rok, podwyższając ją z 4,4% PKB do 4,6% PKB. W przyszłym roku według ekonomistów organizacji dynamika spowolni do 3,9% PKB, w 2020 roku - do 3,3% PKB.

      Tak jak i w tym, tak i w przyszłym motorem dynamiki będzie przede wszystkim konsumpcja gospodarstw domowych, napędzana przez wzrost płac realnych oraz rekordowo wysokie zatrudnienie. Utrzymanie się wzrostu zapewniają wykorzystanie środków unijnych oraz przemysł budowlany. Według OECD bezrobocie będzie dalej spadać – z dotychczasowych 3,6% do 3,2% w 2019 roku.

      OECD podkreśla, że aktualnie zarówno polityka fiskalna, jak i monetarna mają charakter wspierający, w 2018 roku rząd zapowiedział redukcje podatków oraz zwiększenie wydatków, a także planowane jest podjęcie dalszych kroków w tym kierunku w 2019 roku. Równolegle bank centralny (Węgierski Bank Narodowy; MNB) utrzymuje bazową stopę procentową na niskim poziomie nawet przy inflacji przekraczającej 3%. Wszystkie te elementy prowadzić mogą do przegrzania gospodarki. Według ekspertów OECD polityka banku centralnego może się zmienić już w pierwszym kwartale 2019 roku, by bank mógł utrzymać w ryzach oczekiwania inflacyjne.

      OECD wskazuje także ryzyka dla węgierskiej gospodarki. W przypadku wyższego od oczekiwanego wzrostu płac wzrosnąć może też inflacja, co wymagałoby szybkiego zaostrzenia polityki monetarnej, co z kolei pogorszyłoby perspektywy wzrostowe. Węgry są też wciąż narażone na niebezpieczeństwa płynące z zawirowań na rynkach wschodzących, co psuje stabilność finansową kraju. Także ewentualny „nieuregulowany” Brexit mógłby oddziaływać na gospodarkę węgierską poprzez eksport oraz zaufanie biznesowe.

       

      Europejski Bank Odbudowy i Rozwoju (EBOiR)

      W swojej jesiennej prognozie EBOiR podniósł swe prognozy wzrostu dla środkowo- i wschodnioeuropejskich gospodarek, w tym węgierskiej. Bank zapowiada dla Węgier na bieżący rok dynamikę wzrostu 4,3% PKB, na rok przyszły - 3,3% PKB.

      Oznacza to podniesienie prognozy – odpowiednio  o 0,5 pp. i 0,3 pp. – w  porównaniu do wiosennej prognozy. Według oceny banku dla gospodarki węgierskiej – w tym przede wszystkim dla perspektywy węgierskiego przemysłu samochodowego – największe ryzyko stanowią malejąca podaż siły roboczej oraz ewentualne zawirowania w globalnym handlu. Choć stopniowe ograniczanie programów prac publicznych prawdopodobnie przekieruje więcej siły roboczej na rynek pracy, to jednak konieczne byłoby podjęcie aktywniejszych działań skierowanych na to, by więcej osób niepełnosprawnych, starszych oraz Romów mogło podjąć pracę.

       

      Międzynarodowy Fundusz Walutowy (MFW)

      W najnowszym wydaniu publikacji „World Economic Outlook” MFW poprawił prognozę wzrostu gospodarczego Węgier w 2018 r. z kwietniowych 3,8% do 4% PKB, a w przyszłym roku dynamika wzrostu gospodarki ma wynieść 3,3% PKB.

      MFW kalkuluje zatem, że dynamiczny wzrost w bieżącym roku w kolejnym nieco spowolni. Większość analityków bankowych i ekonomistów zakłada, że w 2018 roku wzrost przewyższy 4% - w tej kwestii MFW jest pesymistyczny, a spowolnienie w 2019 roku uważa za raczej pewne, z czym już pozostali się zgadzają. Według MFW prawdziwe spowolnienie nastąpi natomiast dopiero później - według prognozy długookresowej  w 2023 r. węgierska gospodarka będzie rosła w tempie 2,2%, co oznacza, że fundusz nadal zakłada na Węgrzech niski potencjalny wzrost PKB. Dla porównania: w 2023 roku Chorwacja ma mieć wzrost na poziomie 2,1% PKB, Polska - 2,8% PKB, a Rumunia - 3,1% PKB. Fundusz dla regionu europejskich gospodarek wschodzących prognozuje w 2023 roku średnią dynamikę PKB na poziomie 2,7%, czyli o 0,5% wyższą niż dla Węgier.

      Inflacja w 2018 roku wyniesie według MFW 2,8%, a w przyszłym roku podskoczyć może do 3,3%. Na dłuższą metę natomiast tempo wzrostu cen oscylować ma w okolicach celu założonego przez bank centralny na poziomie 3%. Nadwyżka bilansu płatniczego może utrzymać się także w 2019 roku i MFW zakłada, że w 2023 roku wyniesie ona ok. 1% PKB, czyli sytuacja bilansu będzie korzystna.

       

       

      Prognoza MFW dla Węgier

       

      2018

      2019

      2023

       

      kwiecień

      październik

      kwiecień

      październik

       

      Wzrost PKB (%)

      3,8

      4

      3

      3,3

      2,2

      Inflacja

      (%)

      2,7

      2,8

      3,3

      3,3

      3

      Bilans płatniczy 

      (% PKB)

      2,5

      2,3

      2,4

      2,1

      1

      Bezrobocie (%)

      3,8

      3,9

      3,5

      3,5

      --


       

      3.3. Uczestnictwo w wielostronnych organizacjach i porozumieniach o charakterze ekonomicznym

       

      Węgry są członkiem Organizacji Narodów Zjednoczonych od 1955 roku i jej instytucji stowarzyszonych (ILO, UNESCO, FAO, WHO itp.). W 1982 roku zostały członkiem Międzynarodowego Funduszu Walutowego (IMF), Banku Światowego oraz IFC (Międzynarodowej Korporacji Finansowej). Ponadto są sygnatariuszami GATT, członkiem WTO, OECD, Międzynarodowego Banku Odbudowy i Rozwoju (EBRD), Światowej Organizacji Własności Intelektualnej (WIPO). W 1999 roku Węgry przystąpiły do NATO, a od 2004 roku są członkiem Unii Europejskiej.

       

      Członkostwo Węgier w organizacjach międzynarodowych w kolejności alfabetycznej: ACCT (obserwator), Grupa Australijska (Australia Group), BIS, CE, CEI, CERN, EAPC, EBRD, EIB, ESA (pełnoprawny członek od 25.11.2015), UE, FAO, G-9, IAEA, IBRD, ICAO, ICC, ICCt, ICFTU, ICRM, IDA, IEA, IFC, IFRCS, ILO, IMF, IMO, Interpol, IOC, IOM, IPU, ISO, ITU, MIGA, MINURSO, NAM (gość), NATO, NEA, NSG, OAS (obserwator), OECD, OIF (obserwator), OPCW, OSCE, PCA, SECI, UN, UNCTAD, UNESCO, UNFICIP, UNHCR, UNIDO, UNOMIG, UPU, WCL, WCO, WEU (stowarzyszony), WFTU, WHO, WIPO, WMO, WToO, WTO, ZC i wiele innych.

       

      Dwustronna współpraca gospodarcza


       

      4.1. Gospodarcze umowy dwustronne

       

      Mając na uwadze międzynarodowe zobowiązania prawne zarówno Polski, jak i Węgier w Traktacie Akcesyjnym do Unii Europejskiej, dokonano przeglądu umów dwustronnych pomiędzy Rzeczypospolitą Polską i Republiką Węgierską, po czym 17 czerwca 2005 roku został podpisany protokół, w myśl którego część dotychczasowych umów utraciła moc obowiązującą. 

       

      Obowiązujące umowy o charakterze gospodarczym:

      • Traktat koncyliacyjno-arbitrażowy między Polską a Węgrami. (Data podpisania: 1928-11-30;  Data wejścia w życie: 1930-02-28); Publikacja: 1930/13/93 Dz. U.,
      • Umowa między Rządem PRL a Rządem Węgierskiej Republiki Ludowej o międzynarodowej komunikacji samochodowej. (Data podpisania: 1965-07-18;  Data wejścia w życie: 1965-11-19); Publikacja: 2003/4/36 MP,
      • Porozumienie między Rządem RP a Rządem Republiki Węgierskiej o zmianie art. 22 Umowy między Rządem PRL a Rządem Węgierskiej Republiki Ludowej o międzynarodowej komunikacji samochodowej sporządzonej w Budapeszcie dnia 18 lipca 1965 r. (Data podpisania: 2003-08-21; Data wejścia w życie: 2003-09-22); Publikacja: 2003/48/734 MP,
      • Umowa między Rządem PRL i Rządem Węgierskiej Republiki Ludowej o komunikacji lotniczej.  (Data podpisania: 1976-02-12;  Data wejścia w życie: 1976-10-23); dotychczas nie opublikowano,
      • Układ między Rzeczypospolitą Polską a Republiką Węgierską o przyjacielskiej i dobrosąsiedzkiej współpracy.  (Data podpisania: 1991-10-06; Data wejścia w życie: 1992-06-15); Publikacja: 1992/59/298 Dz. U.,
      • Umowa między Rzeczypospolitą Polską i Republiką Węgierską w sprawie wzajemnego popierania i ochrony inwestycji. (Data podpisania: 1992-09-23;  Data wejścia w życie: 1995-06-16); Publikacja: 1995/113/542 Dz. U.,
      • Konwencja między RP i Republiką Węgierską w sprawie unikania podwójnego opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i majątku.  (Data podpisania: 1992-09-23;  Data wejścia w życie: 1995-09-10); Publikacja: 1995/125/602 Dz. U.,
      • Protokół do Konwencji o unikaniu podwójnego opodatkowania i zapobiegania uchylaniu się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i majątku, podpisanej w Budapeszcie dnia 23 września 1992 r.  (Data podpisania: 2000-06-27; Data wejścia w życie: 2002-05-01); Publikacja: 2002/108/946 Dz. U.,
      • Umowa między Rządem RP a Rządem Republiki Węgierskiej o współpracy w dziedzinie usług transportowych. (Data podpisania: 1993-01-05;  Data wejścia w życie: 1993-09-23); dotychczas nie opublikowano,
      • Umowa o współpracy w dziedzinie nauki i techniki między Rządem RP a Rządem Republiki Węgierskiej. (Data podpisania: 1996-11-19;   Data wejścia w życie: 1997-04-25); dotychczas nie opublikowano,
      • Umowa między Rządem RP a Rządem Republiki Węgierskiej o współpracy i wzajemnej pomocy w sprawach celnych.   (Data podpisania: 1997-04-03;   Data wejścia w życie: 1997-10-21); dotychczas nie opublikowano,
      • Umowa między Rządem RP a Rządem Republiki Węgierskiej w sprawie międzynarodowych towarowych przewozów kombinowanych. (Data podpisania: 1998-04-15;  Data wejścia w życie: 1999-10-08); dotychczas nie opublikowano.

       

      4.2. Polsko-węgierskie relacje handlowe

       

      Dane polskie

       

      Według danych polskiego Głównego Urzędu Statystycznego polsko-węgierskie obroty handlowe w 2017 roku wyniosły 8,89 mld EUR, co oznacza wzrost o 9,1% w stosunku do roku 2016. Polski eksport wyniósł 5,39 mld EUR (+10%), import – 3,5 mld EUR (+7,7%), a dodatnie dla Polski saldo – 1,89 mld EUR.

       

      Polski eksport na Węgry stanowił 2,6% globalnego polskiego eksportu, import z Węgier 1,7% globalnego importu, a łączne obroty PL-HU - 2,2% polskich obrotów handlowych ze światem. Polski eksport na Węgry stanowił jednocześnie 3,3% polskiego eksportu do państw Unii Europejskiej, import z Węgier - 2,9% importu z państw UE, a obroty PL-HU - 3,1% polskich obrotów handlowych z państwami UE (identycznie jak w 2016 roku). 

       

      W 2017 roku Węgry były dla Polski:

      • 11. partnerem pod względem wartości polskiego eksportu (po DE, CZ, GB, FR, IT, NL, RU, SE, ES, US),
      • 14. partnerem pod względem wartości polskiego importu (po DE, CN, RU, IT, FR, NL, CZ, US, BE, GB, ES, SE, SK),
      • 13. partnerem pod względem wartości obrotów handlowych (po DE, CN, IT, CZ, FR, RU, GB, NL, US, ES, BE, SE) oraz
      • 9. partnerem pod względem wartości dodatniego salda obrotów (po DE, GB, CZ, FR, UA, RO, SE).

       

      Polski eksport na Węgry

       

      Najważniejsze grupy towarowe w polskim eksporcie na Węgry w 2017 roku:

      • wyroby przemysłu elektromaszynowego (40% eksportu),
      • wyroby metalurgiczne (16%),
      • wyroby przemysłu chemicznego (14%),
      • art. rolno-spożywcze (13%).

         

      Najbardziej dynamicznie rosnące grupy towarowe:

      • wyroby metalurgiczne (wzrost o 28% r/r),
      • wyroby przemysłu lekkiego (25%),
      • wyroby przemysłu drzewno-papierniczego (14%),
      • wyroby różne (12%),
      • art. rolno-spożywcze (10%),
      • wyroby przemysłu chemicznego (8%),
      • wyroby  ceramiczne (8%),
      • wyroby przemysłu elektromaszynowego (4%).

       

      Spadki odnotowano w polskim eksporcie następujących grup towarowych:

      • skóry (25%),
      • produkty mineralne (15%).

         

      Najważniejsze towary (CN-4):

      • części i akcesoria samochodów (465 mln EUR),
      • samochody osobowe (255 mln EUR),
      • aparatura odbiorcza dla TV, monitory, projektory video (227 mln EUR),
      • miedź (147 mln EUR),
      • pompy powietrzne, wentylatory, okapy wentylacyjne (117 mln EUR),
      • wyroby walcowane na gorąco (100 mln EUR).

       

      Polski import z Węgier

       

      Najważniejsze grupy towarowe w polskim imporcie z Węgier w 2017 roku:

      • wyroby przemysłu elektromaszynowego (38% importu),
      • wyroby przemysłu chemicznego (29%),
      • art. rolno-spożywcze (11%),
      • wyroby metalurgiczne (10%).

       

      Najbardziej dynamicznie rosnące grupy towarowe:

      • wyroby różne (55%),
      • wyroby metalurgiczne (11%),
      • wyroby przemysłu lekkiego (34%),
      • wyroby przemysłu drzewno-papierniczego (16%),
      • wyroby przemysłu chemicznego (8%),
      • art. rolno-spożywcze (4%).

       

      Spadki odnotowano w polskim imporcie następujących grup towarowych:

      • skóry (41%),
      • produkty mineralne (29%).

       

      Najważniejsze towary (CN-4):

      • lekarstwa złożone (211 mln EUR),
      • części i akcesoria samochodów (201 mln EUR),
      • silniki spalinowe (160 mln EUR),
      • samochody osobowe (120 mln EUR).

       

      Dane węgierskie

       

      Tradycyjnie dane węgierskie różnią się od polskich. Według danych węgierskiego Urzędu Statystycznego (KSH) polsko-węgierskie obroty handlowe wyniosły w badanym okresie rekordowe 9,309 mld EUR, co oznacza wzrost o 10,6% w stosunku do 2016 roku. Polski eksport wyniósł 5,167 mld EUR (+11,8%), import 4,142 mld EUR (+9,1%), a dodatnie dla Polski saldo – 1,025 mld EUR. Polska utrzymała pozycję 3. dostawcy (na którą awansowała w 2016 roku) na rynek węgierski (po Niemczech i Austrii) i jest - podobnie jak w 2016 roku - 8. odbiorcą towarów węgierskich (po Niemczech, Rumunii, Włoszech, Austrii, Słowacji, Francji i Czechach).

       

      4.3. Ważniejsze inwestycje na Węgrzech

      Węgry kończą budowę toru do testowania pojazdów autonomicznych

      Pod koniec 2018 roku zostały oddane do użytku trzy moduły torów testowych dla pojazdów autonomicznych budowanych pod Zalaegerszeg, po czym ruszyć będą mogły testy producentów. Na koniec roku gotowy miał też być budynek, w którym odbywać się będą wydarzenia i konferencje, a także budynek techniczny, który ma być bazą użytkowników torów testowych. Dodatkowo na ukończeniu jest tor manewrowy i pierwsza część strefy Smart City. Pierwszy etap projektu kosztować będzie w sumie 21 mld HUF (ok. 283,5 mln zł). Ministerstwo Technologii i Innowacji potwierdziło, że zainteresowanie wynajmem torów jest znacznie większe niż się spodziewano, lecz konkretnych nazw firm nie podano z uwagi na klauzule poufności w umowach. Poinformowano jednak, że trwają uzgodnienia z prawie wszystkimi europejskimi znaczącymi dostawcami protokołu Tier 1 oraz z większością europejskich fabryk samochodowych. Według planów pełna funkcjonalność torów zostanie osiągnięta wiosną 2019 roku.

      BMW wybuduje fabrykę pod Debreczynem

      Wartość inwestycji, która powstanie na 400 ha w pobliżu drugiego największego miasta Węgier, to ponad 1 mld EUR. Fabryka ma zatrudniać 1000 osób i produkować do 150 tys. samochodów spalinowych i elektrycznych rocznie. Budowa ma się rozpocząć w drugiej połowie 2019 roku, a produkcja (według doniesień mediów) w 2023 roku. Według niepotwierdzonych informacji o inwestycję konkurowały także Słowacja i Rumunia, a w obrębie Węgier Miszkolc (ostatecznie zadecydowała ponoć infrastruktura – lotnisko w Debreczynie). Negocjacje trwały 14 miesięcy. Inwestycja BMW oznacza, że trzy niemieckie samochodowe marki premium (poza BMW - Mercedes w Kecskemét i Audi w Győr) będą obecne produkcyjnie na Węgrzech. Do publicznej wiadomości nie podano kwoty, jaką rząd węgierski dofinansuje tę inwestycję, ale przytacza się dla porównania dane dotyczące innej inwestycji o podobnej kwocie. Chodzi o ogłoszoną dwa lata temu rozbudowę zakładów Mercedesa, którą Węgry dofinansowały na poziomie 12,6 mld HUF (ok. 40 mln EUR). Szacuje się, że inwestycja przyniesie 0,1-0,2% wzrostu PKB. Wśród ryzyk analitycy wymieniają niebezpieczeństwo oparcia gospodarki na jednym de facto filarze – przemyśle motoryzacyjnym, bardzo zależnym od koniunktury zwłaszcza w segmencie premium (już teraz jedna trzecia węgierskiego eksportu związana jest z tą gałęzią przemysłu, a nowa inwestycja podwyższy ten udział do 40%) oraz – charakterystyczny dla całego regionu – brak siły roboczej.

       

      4.4. Współpraca regionalna

       

      Na płaszczyźnie dwustronnej współpracują ze sobą samorządy lokalne. Poniżej zarejestrowane porozumienia i umowy o współpracy województw:

       

      • Porozumienie między Województwem Lubelskim a Komitatem Hajdu-Bihar (podpisane 18 kwietnia 2000 r. w Lublinie),
      • Porozumienie między Województwem Świętokrzyskim a Komitatem Zala (podpisane),
      • Porozumienie między Województwem Śląskim a Komitatem Borsod-Abauj-Zemplen (podpisane 9 kwietnia 2001 r. w Katowicach),
      • Porozumienie między Województwem Opolskim a Komitatem Fejer (podpisane 21 sierpnia 2000 r.),
      • Porozumienie między Województwem Mazowieckim a Komitatem Peszt (podpisane 27 maja 2002 r.),
      • Umowa o współpracy między Województwem Łódzkim a Komitatem Csongrad (podpisane 3 września 2004 roku w Łodzi).
      • List Intencyjny o współpracy pomiędzy Województwem Świętokrzyskim a Komitatem Komarom-Esztergom (podpisany)
      • List Intencyjny (czterostronny) między Województwem Zachodniopomorskim a  Parkiem natury Albufera (Hiszpania), Związkiem Zlewni Jeziora Grandieu (Loara Atlantycka, Francja), Związkiem Zlewni Jeziora Tisza (Region Tisza, Węgry) na rzecz stworzenia europejskiego projektu „Sieć Jezior Nizinnych (Reseau de lacs de plaine), 2007.

      Współpraca na poziomie partnerskich miast i gmin (ponad 100) jest także bardzo ożywiona, czego wyrazem było powołanie kilka lat temu, Forum Miast Partnerskich Polski i Węgier, które służy jako płaszczyzna wymiany poglądów i doświadczeń, oraz jest przykładem dla kolejnych inicjatyw. Gospodarzem I Forum w 2006 r. było miasto Győr. Następne fora miały miejsce kolejno: w 2007 r. w Przemyślu, w 2008 r. w Debreczynie, w 2009 r. w Krośnie, w 2010 roku w Budapeszcie (III dzielnica), a w 2011 roku w Poznaniu. W marcu 2012 roku gospodarzem Dnia Przyjaźni Polsko-Węgierskiej było województwo Csongrád, w roku 2013 - Tarnów, w 2014 - Eger, w 2015 - Katowice, w 2016 roku - Budapeszt, w 2017 roku - Piotrków Trybunalski, a w 2018 roku będzie nim Veszprém.

       

       4.5. Współpraca samorządów gospodarczych

       

      Na poziomie krajowym pomiędzy Węgierską Izbą Handlowo-Przemysłową a Krajową Izbą Gospodarczą istnieje formalne porozumienie o współpracy z 1991 r. Obie izby są członkami EUROCHAMBRES, ICC i współpracują na roboczo w różnych zakresach – wspólne programy, szkolenia, wymiana informacji itp. Izby na poziomie regionalnym i lokalnym najczęściej współpracują ad hoc przy okazji różnych imprez (targi, wystawy, spotkania biznesowe itp). Od czasu przystąpienia do UE izby współpracują na poziomie organizacji unijnych, jak również przy realizacji wspólnych projektów.

       

      Dostęp do rynku


       

      5.1 Dostęp do rynku dla polskich towarów i usług

       

      Formy prawne i zasady podejmowania i prowadzenia działalności gospodarczej na Węgrzech reguluje kodeks cywilny (ustawa V z 2013 roku), który obowiązuje od 15 marca 2014 roku. Węgierskie regulacje dot. firm i spółek są podobne do tych, jakie obowiązują w innych krajach UE. Natomiast kwestie dot. ewidencji działalności gospodarczej oraz procedur związanych z zakończeniem działalności reguluje ustawa V z 2006 r.

       

      Firmy zagraniczne mogą rejestrować swoje oddziały i przedstawicielstwa w Węgierskim Sądzie Rejestrowym (Cégbíróság).

       

      Podstawowe formy prowadzenia działalności gospodarczej na Węgrzech to:

      • spółka jawna Kkt. (Közkereseti Társaság, Unlimited Partnership),
      • spółka komandytowa Bt. (Betéti Társaság, Limited Partnership),
      • spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Kft. (Korlátolt Felelősségű Társaság, Limited Liability Company),
      • spółka akcyjna  Rt. (Részvénytársaság, Company Limited by Shares).

       

      Rozróżnia się dwa rodzaje spółek akcyjnych:

      • spółki o zamkniętym akcjonariacie Zrt. (Zártkörűen működő részvénytársaság, Closed Company Limited by Shares)
      • spółki o akcjonariacie publicznym Nyrt. (Nyilvánosan működő részvénytársaság, Public Company Limited by Shares).

      Firmy zagraniczne wybierają zazwyczaj formę spółki z ograniczoną odpowiedzialnością (Kft.) lub spółki akcyjnej (Rt.).

       

      Z dniem 1 lipca 2009 roku dotychczasowe spółki użyteczności publicznej (węg. Kht. - tworzone przez samorządy i państwo ze środków publicznych) zostały wyprowadzone z systemu prawnego, przez ich wcześniejszą likwidację lub przekształcenie i wcielenie do organu budżetowego.

       

      Nie odnotowano żadnych przeszkód/barier dla polskich firm w handlu i prowadzeniu działalności gospodarczej na terenie Węgier.

       

      5.2 Dostęp do rynku pracy. Świadczenie usług i zatrudnianie obywateli RP

       

      Na Węgrzech obywatele RP mogą swobodnie podejmować zatrudnienie. Obywatele krajów Europejskiego Obszaru Gospodarczego nie muszą posiadać zezwolenia na pracę. Od 1 stycznia 2008 roku rejestracja cudzoziemców podejmujących pracę na Węgrzech odbywa się na podstawie zgłoszenia przez pracodawcę do terenowego urzędu pracy (bez personalizacji – podaje się wyłącznie liczbę osób).

       

      Podstawowe regulacje dot. zatrudnienia zawarte są w nowym węgierskim kodeksie pracy, obowiązującym od 1 lipca 2012 roku. Stosunek pracy nawiązuje się poprzez umowę o pracę, którą należy sporządzić na piśmie. Na nieważność umowy pracy z powodu nie sporządzenia pisemnej umowy może powoływać się tylko pracownik w ciągu 30 dni od przystąpienia do pracy. Umowa o pracę powinna zawierać co najmniej wynagrodzenie podstawowe określone tylko i wyłącznie w walucie krajowej oraz określać stanowisko pracy. Strony mogą zastrzec okres próbny na maksymalny okres 3 miesięcy. Pracodawca zobowiązany jest powiadomić pracownika w ciągu 15 dni od podjęcia pracy o godzinach pracy, dodatkowych składnikach wynagrodzenia (premie, system kafeterii itp.), terminie wypłaty wynagrodzenia, o zakresie zadań przypisanych do stanowiska, wymiarze urlopu i porządku jego udzielania, o regułach dotyczących obliczania okresu wypowiedzenia umowy przez pracownika i pracodawcę, o osobie wykonującej obowiązki pracodawcy oraz czy pracownik jest objęty mocą układu zbiorowego pracy.

       

      Minimalna płaca pracownika zatrudnionego w pełnym wymiarze (40 godzin tygodniowo) jest określona przepisami (rozporządzenia rządu nr 430/2016 z 15.XII. 2016 r.). Rozporządzenie rządu określa wysokość płacy minimalnej i świadczeń gwarantowanych pracowników wykwalifikowanych nie tylko na 2017 rok, ale również już 2018 rok. Płaca minimalna  wynosi od 1 stycznia 2017 roku 127 500 HUF brutto. W przypadku innej formuły czasowej zatrudnienia minimalna stawka godzinowa wynosi 733 HUF, minimalna stawka dzienna 5870 HUF, a stawka tygodniowa 29 310 HUF. Od 2018 roku miesięcznie 138 000 HUF, tygodniowo 31 730 HUF, dziennie 6350 HUF, godzinowo 794 HUF. Odrębnie określono stawkę gwarantowanej płacy minimalnej pracowników wykwalifikowanych, którzy od 1 stycznia 2017 roku otrzymują co najmniej 161 000 HUF miesięcznego wynagrodzenia brutto (stawka godzinowa 926 HUF, stawka dzienna 7410 HUF, a stawka tygodniowa 37 020 HUF). Od 2018 roku miesięcznie 180 500 HUF, tygodniowo 41 500 HUF, dziennie 8300 HUF, godzinowo 1038 HUF.

       

      Z danych węgierskiej Narodowej Służby ds. Zatrudnienia (Nemzeti Foglalkoztatási Szolgálat, www.afsz.hu) wynika, że w całym 2016 roku dokonano nowego zgłoszenia zatrudnienia 253 osób z Polski.

       

      5.3 Nabywanie i wynajem nieruchomości

       

      Do 1989 r. większość nieruchomości znajdowała się w rękach państwa, a tylko niewielka część była w rękach prywatnych. Firmy mogły jedynie dzierżawić ziemię od państwa. W latach 90. procent inwestorów zagranicznych i liczba posiadanych przez nich nieruchomości wzrosły w szybkim tempie, szczególnie w Budapeszcie i niektórych miastach zachodnich Węgier. W szybkim tempie wzrastały także ceny. Na Węgrzech prowadzony jest publiczny rejestr nieruchomości.

       

      Nabywanie nieruchomości przez nie-rezydentów: nie-rezydenci, osoby prywatne oraz podmioty prawne mogą nabywać nieruchomości za wyjątkiem ziemi uprawnej, pod warunkiem, że posiadają zezwolenie władz miejscowych. Pozwolenie może być wydane, jeśli nie narusza interesów lokalnych i społecznych. Pozwolenie musi być zaopiniowane przez radę lokalnego samorządu. Zezwolenie nie jest wymagane w przypadku dziedziczenia, jak również w odniesieniu do obywateli krajów UE i EOG (poza specyficznymi wyjątkami).

       

      Ograniczenia w kwestii nabywania określonych gruntów (rolnych i leśnych)

      21 czerwca 2013 r. węgierski parlament uchwalił ustawę CXXII o obrocie gruntów rolnych i leśnych, wchodzącą w życie w czterech fazach, począwszy od 15 grudnia 2013 roku (ostatecznie z początkiem maja 2014). Ustawa ta reguluje jedynie zasady obrotu ziemią, w odrębnym akcie zostały umieszczone normy o działalności rolniczej, prowadzeniu gospodarstw i zakładów rolnych, pozostają też w mocy odrębne przepisy ustawy regulującej zasady gospodarki leśnej. Prolongata Komisji Europejskiej w kwestii obowiązywania moratorium na zakup ziemi przez cudzoziemców na Węgrzech wygasła wiosną 2014 roku.

      Regulacja maksymalnego obszaru gruntów rolnych i leśnych posiadanych na własność pozostała bez zmian, wynosi 300 ha.

      W wyniku ww. ustawy dotychczasowy maksymalny obszar gruntów użytkowanych (np. dzierżawa) przez jeden podmiot (2500 ha) ograniczony został do 1200 ha, a w przypadku hodowli zwierząt i producentów materiału siewnego do 1800 ha. Umowy dzierżawy można zawierać na maksymalny okres 20 lat.

       

      Podmioty uprawnione do nabycia własności ziemi (w art.6-16):

      • krajowe osoby fizyczne,
      • obywatele UE,
      • kościoły,
      • instytucje finansowe podlegające mocy ustawy o listach zastawnych i bankach hipotecznych – na czas określony w ustawie,
      • samorządy lokalne,
      • państwo (Narodowy Fundusz Ziemi).

         

        Zarówno krajowe osoby fizyczne, jak i obywatele UE mogą nabyć maksymalnie 1 ha ziemi na terenie Węgier jeżeli:

      • nie są w stanie się wykazać wykształceniem rolniczym lub z zakresu gospodarki leśnej; lub
      • nie prowadzą od trzech lat (w sposób udokumentowany), we własnym imieniu i na własne ryzyko działalności rolniczej lub leśnej na terenie Węgier, z której czerpią dochody albo brak dochodów pochodzących z tej działalności wynika z tego, że przedsięwzięta inwestycja rolno-leśna jeszcze się nie zwróciła; lub
      • nie są członkami rolno-leśnej spółdzielni produkcyjnej zarejestrowanej na Węgrzech (posiadającymi co najmniej 25% jej udziałów i wnoszącymi osobisty wkład pracy).

         

        Nie są uprawnione do nabycia własności ziemi na Węgrzech:

      • zagraniczne osoby fizyczne spoza UE;
      • inne państwa lub ich prowincje, obce samorządy i ich jakikolwiek organ; 
      • osoby prawne, które uzyskałyby w czasie lub przed obowiązywaniem nowej ustawy ziemie od swojego poprzednika prawnego w wyniku przekształcenia organizacyjnego (fuzja, podział, przyłączenie, wyodrębnienie), z wyjątkiem gdy mowa o uznanym przez państwo kościele.

      Dla ważności aktu sprzedaży ziemi, jak i zawarcia umów o przeniesienie praw dzierżawy konieczne jest - oprócz wymogu adwokata przy kupnie-sprzedaży ziemi i rygoru notarialnego dla dzierżawy - uzyskanie zezwolenia odpowiedniego urzędu (departament rolny centralnej administracji w terenie, szczebla wojewódzkiego). W postępowaniu o uzyskanie zezwolenia urząd ten zobowiązany jest zwrócić się o wydanie opinii w poszczególnych sprawach zakupu ziemi do nowo powstałych „lokalnych komitetów ziemskich” (ciała przedstawicielskie rolników i spółdzielni, powstałe w obrębie granic administracyjnych danego samorządu lokalnego, w którym grunty miały być nabyte). Wydana przez komitety opinia w sprawie zakupu ziemi nie jest wiążąca dla postępującego w sprawie urzędu wydającego ostateczne pozwolenie. Umowy o kupnie-sprzedaży można zawierać tylko na formularzach o numerach porządkowych ściśle księgowanych przez państwo.

       

      Nabywający nieruchomości obowiązani są do uiszczania podatku od nieruchomości w wysokości 10% od wartości rynkowej. Opłata ta jest zmniejszona do 2% dla firm, których głównym profilem działalności jest obrót nieruchomościami (w tym przypadku praktycznie każda nieruchomość musi zostać zbyta w przeciągu 2 lat). Podatek od nieruchomości mieszkalnych wynosi 2% od wartości rynkowej do 4 mln HUF, powyżej 4 mln HUF zaś 4%. Zajmujący się obrotem nieruchomościami zobowiązani są do składania zeznań VAT (nie koniecznie oznacza to płatność VAT), za wyjątkiem sprzedaży nieruchomości prywatnych. Niemniej jednak od 1 stycznia 2008 r. ustawa o VAT wprowadziła nowy element – prywatne osoby zobowiązane są do płatności VAT, jeżeli prowadzona przez nich sprzedaż nieruchomości nie jest jednostkowa, a charakter sprzedaży wskazuje na działalność handlową.

       

      Generalna stawka VAT wynosi 27% od sprzedaży i wynajmu nieruchomości. W związku z nieruchomościami mogą być pobierane następujące podatki: podatek od budynków, podatek od gruntów, lokalny podatek od prowadzenia działalności gospodarczej, podatek komunalny.

       

      5.4 System zamówień publicznych

       

      System zamówień publicznych reguluje obowiązująca od 1 stycznia 2012 roku ustawa nr CVIII z 2011 r. z późniejszymi nowelizacjami, której zapisy są zgodne z dyrektywami unijnymi w tym zakresie.

       

      Tłumaczenie na angielski pierwotnej wersji ustawy przeczytać można na stronie Urzędu ds. Zamówień Publicznych (Közbeszerzési Hatóság http://kozbeszerzes.hu/nyelvi-verziok/english/) pod poniższym linkiem: http://kozbeszerzes.hu/data/documents/2012/11/07/PPA-01-01-2012.pdf

       

      Ze wszystkimi wersjami dalszych nowelizacji aktu prawnego zapoznać się można w wersji angielskiej pod:  http://www.kozbeszerzes.hu/nyelvi-verziok/hungarian-act-on-public-procurement/

       

      5.5 Ochrona własności przemysłowej i intelektualnej

       

      Na Węgrzech kwestiami własności intelektualnej, w tym własnością przemysłową oraz prawami autorskimi zajmuje się, od 1 stycznia 2011 roku, Narodowy Urząd Własności Intelektualnej (www.sztnh.gov.hu) (wcześniej Węgierski Urząd Patentowy).

       

      Uwarunkowania prawne:

      • Ustawa nr XXXIII z 1995 r. o ochronie wynalazków.
      • Ustawa nr XXXVIII z 1991 r. o ochronie wzorów użytkowych.
      • Ustawa nr XI z 1997 r. o ochronie znaków towarowych i oznaczeń geograficznych.
      • Ustawa nr LXXVI z 1999 r. o ochronie praw autorskich.
      • Ustawa nr XLVIII z 2001 r. o ochronie wzorów projektowania przemysłowego.

         

      Na Węgrzech honorowane są patenty uzyskane w procedurze krajowej lub europejskiej lub w ramach PCT (Układ o Współpracy Patentowej) pod warunkiem, że zgłoszenie i wynalazek odpowiadają odpowiednim przepisom prawnym. Postępowania zainicjowane w urzędach narodowych w przypadku krajów-sygnatariuszy Konwencji o udzielaniu patentów europejskich (EPC) mogą być obecnie inicjowane także w procedurze europejskiej. Zgłoszenia należy dokonać bezpośrednio bądź w ramach Układu o Współpracy Patentowej (PCT). Prawo ochronne na wzór użytkowy upoważnia właściciela do wyłącznego korzystania ze wzoru użytkowego w sposób zarobkowy lub zawodowy na całym obszarze Węgier. Czas trwania prawa ochronnego na wzór użytkowy jest znacznie krótszy od czasu trwania patentu i wynosi 10 lat od daty dokonania zgłoszenia w Węgierskim Urzędzie Patentowym. Ochronę wzoru użytkowego można uzyskać także w postępowaniu w ramach Układu o Współpracy Patentowej (PCT). Na podstawie ochrony wzoru użytkowego na Węgrzech w ciągu 12 miesięcy można zgłosić wniosek o ochronę europejską. Ochrona znaków towarowych na Węgrzech odbywa się poprzez wpisanie do rejestru i ważna jest przez 10 lat. Na prośbę zainteresowanego podmiotu ochrona może być przedłużana o kolejne 10 lat. Przystąpienie do UE nie oznaczało automatycznego rozszerzenia ochrony zarejestrowanych wcześniej znaków towarowych na obszar Unii. Dla uzyskania ochrony należy przeprowadzić postępowanie o ochronę unijną. Zgłoszenia należy dokonać w OHIM, tj. Urzędzie Harmonizacji Rynku Wewnętrznego w Alicante, w Hiszpanii.

       

      Na stronie http://www.nevado.hu/nevazonossag.php można dokonać pełnego darmowego przeglądu nazw.

       

      Od 1 stycznia 2002 r. obowiązuje na Węgrzech nowa ustawa (nr XLVIII z 2001 r.) o ochronie wzorów przemysłowych, która traktuje wzory przemysłowe jako wzory projektowania przemysłowego. Ochrona na wzór przemysłowy jest w mocy przez 5 lat; można ją przedłużyć najwyżej czterokrotnie każdorazowo na 5 lat. Po upływie 25 lat ochrony nie można odnowić.

       

      Ochrona na gatunki roślin jest ograniczona geograficznie i czasowo. Geograficznie obowiązuje na obszarze kraju, w którym została wydana. Czasowo wynosi 25 lat; w przypadku drzew 30 lat. Zgłoszenia można dokonać w Węgierskim Urzędzie Patentowym lub poprzez zgłoszenie wspólnotowe składając zgłoszenie w CPVO. Podmiot zagraniczny w postępowaniu przed Węgierskim Urzędem Patentowym w większości przypadków zobowiązany jest występować za pośrednictwem urzędowego przedstawiciela, tak jak w niektórych przypadkach węgierskie podmioty zobowiązane są do występowania przed urzędami zagranicznymi za pośrednictwem urzędowych przedstawicieli (jeśli zapisy umowy międzynarodowej nie stanowią inaczej). Na Węgrzech przedstawicielami mogą być rzecznicy patentowi lub adwokaci.

       

      (www.szabadalmikamara.hu)

      (www.magyarugyvedikamara.hu)

      • Baza rzeczników uprawnionych do reprezentacji w postępowaniach przed Europejskim Urzędem Patentowym - organem wykonawczym Europejskiej Organizacji Patentowej.  http://www.epo.org
      • Rzecznicy patentowi na świecie www.piperpat.com

       

      Od 1990 roku organizowane są coroczne spotkania szefów urzędów patentowych państw Grupy Wyszehradzkiej. Z dniem 1 lipca 2016 roku rozpoczął działalność Wyszehradzki Instytut Patentowy (więcej informacji: http://www.vpi.int/index.php/pl/ , http://www.uprp.pl/wyszehradzki-instytut-patentowy/Text02,57,16067,7,index,pl,searchresult ).

       

      Przydatne linki i kontakty


       

      Ambasada RP w Budapeszcie

      www.budapeszt.msz.gov.pl

       

      Uwaga!

       

      W związku z likwidacją Wydziału Promocji Handlu i Inwestycji Ambasady RP w Budapeszcie z dniem 31 marca 2017 roku dotychczasowe zadania WPHI Budapeszt w zakresie wsparcia informacyjnego przedsiębiorstw przejęło Zagraniczne Biuro Handlowe PAIH S.A. Zagraniczne Biura Handlowe (ZBH) Polskiej Agencji Inwestycji i Handlu S.A. to sieć przedstawicielstw, których zadaniem jest wspieranie eksportu oraz inwestycji polskich przedsiębiorstw na rynkach zagranicznych, jak również przyciąganie inwestorów do Polski.

       

      Przedsiębiorstwa zainteresowane pozyskaniem informacji na temat węgierskiego rynku proszone są o przesyłanie zapytań na adres e-mail: budapest@paih.gov.pl. Więcej informacji na www.hungary.trade.gov.pl oraz www.paih.gov.pl.

       

      6.1 Administracja rządowa

       

      Rząd węgierski
      www.kormany.hu

       

      Kancelaria Premiera Węgier (jako ministerstwo konstytucyjne)
      MINISZTERELNÖKSÉG
      Premier Węgier: Viktor ORBÁN

      Szef Kancelarii Premiera: Gergely GULYÁS
      http://www.kormany.hu/hu/miniszterelnokseg

       

      Gabinet Premiera Węgier (jako ministerstwo konstytucyjne)
      MINISZTERELNÖKI KABINETIRODA
      Szef Gabinetu Premiera: Antal ROGÁN
      http://www.kormany.hu/hu/miniszterelnoki-kabinetiroda

       

      Ministerstwo Spraw Zagranicznych i Handlu
      KÜLGAZDASÁGI ÉS KÜLÜGYMINISZTÉRIUM
      Minister: Péter SZIJJÁRTÓ
      http://www.kormany.hu/hu/kulgazdasagi-es-kulugyminiszterium

       

      Ministerstwo Innowacji i Technologii
      INNOVÁCIÓS ÉS TECHNOLÓGIAI MINISZTÉRIUM
      Minister: László PALKOVICS
      http://www.kormany.hu/hu/innovacios-es-technologiai-miniszterium

       

      Ministerstwo Finansów
      PÉNZÜGYMINISZTÉRIUM
      Minister: Mihály VARGA
      http://www.kormany.hu/hu/nemzetgazdasagi-miniszterium

       

      Ministerstwo Rolnictwa
      AGRÁRMINISZTÉRIUM
      Minister: István NAGY
      http://www.kormany.hu/hu/foldmuvelesugyi-miniszterium

       

      Ministerstwo Sprawiedliwości
      IGAZSÁGÜGYI MINISZTÉRIUM
      Minister: László TRÓCSÁNYI
      http://www.kormany.hu/hu/igazsagugyi-miniszterium

       

      Ministerstwo Spraw Wewnętrznych
      BELÜGYMINISZTÉRIUM
      Minister: Sándor PINTÉR
      http://www.kormany.hu/hu/belugyminiszterium

       

      Ministerstwo Obrony Narodowej
      HONVÉDELMI MINISZTÉRIUM
      Minister: Tibor BENKŐ
      http://www.kormany.hu/hu/honvedelmi-miniszterium

       

      Ministerstwo Zasobów Ludzkich
      EMBERI ERŐFORRÁSOK MINISZTÉRIUMA
      Minister: Miklós KÁSLER
      http://www.kormany.hu/hu/emberi-eroforrasok-miniszteriuma  

       

       

      6.2 Samorządy gospodarcze

       

       

      6.3 Oficjalna prasa ekonomiczna

       

       

      6.4 Oficjalne strony o charakterze ekonomicznym

       

      • Centralny Urząd Statystyczny (Központi Statisztikai Hivatal) www.ksh.hu
      • Węgierski Bank Narodowy (Magyar Nemzeti Bank) www.mnb.hu
      • Węgierska Agencja ds. Promocji Inwestycji (Hungarian Investment Promotion Agency - HIPA) www.hipa.hu
      • KRS przy Sądzie Stołecznym (Fővárosi Bíróság Cégbírósága) www.fovarositorvenyszek.hu
      • Najwyższa Izba Kontroli (Állami Számvevőszék) www.asz.hu
      • Narodowy Urząd ds. Podatków i Ceł (Nemzeti Adó és Vám Hivatal) www.nav.gov.hu  
      • Budapeszteńska Giełda Papierów Wartościowych S.A. (Budapesti Értéktőzsde ZRt.) www.bet.hu
      • b. państwowy Nadzór Instytucji Finansowych (Pénzügyi Szervezetek Állami Felügyelete) (wcielony w 2013 roku w struktury banku centralnego MNB) www.felugyelet.mnb.hu
      • Rada Zamówień Publicznych (Közbeszerzési Tanács) www.kozbeszerzes.hu
      • Narodowa Agencja Rozwoju (Nemzeti Fejlesztési Ügynökség) www.nfu.hu
      • Urząd Ochrony Konkurencji (Gazdasági Versenyhivatal) www.gvh.hu
      • Narodowy Urząd Ochrony Konsumenta (Nemzeti Fogyasztóvédelmi Hatóság) www.nfh.hu
      • Urząd Rolnictwa i Rozwoju Obszarów Wiejskich (Mezőgazdasági és Vidékfejlesztési Hivatal) www.mvh.gov.hu
      • Węgierski Urząd ds. Energii i Regulacji Mediów (Magyar Energetikai és Közmű-szabályozási Hivatal) www.mekh.hu
      • Krajowy Urząd Energii Atomowej (Országos Atomenergia Hivatal) www.haea.gov.hu
      • Narodowy Urząd Własności Intelektualnej (Szellemi Tulajdon Nemzeti Hivatala) www.sztnh.gov.hu
      • GKI - Badania nad Gospodarką S.A. (GKI Gazdaságkutató ZRt.) www.gki.hu
      • Instytut Badań Finansowych S.A. (Pénzügykutató ZRt.) www.penzugykutato.hu
      • Instytut Badań nad Gospodarką Światową Węgierskiej Akademii Nauk (MTA Világgazdasági Kutatóintézet) www.vki.hu
      • Węgierski Związek Banków (Magyar Bankszövetség)  www.bankszovetseg.hu
      • Narodowa Służba ds. Zatrudnienia (Nemzeti Foglalkoztatási Szolgálat) www.afsz.hu
      • Węgierski Komitet Normalizacyjny (Magyar Szabványügyi Testület) www.mszt.hu
      • Krajowa Kasa Ubezpieczeń Zdrowotnych (Országos Egészségbiztosítási Pénztár) www.oep.hu

      10 lipca 2013 (ostatnia aktualizacja: 14 stycznia 2019)

      Drukuj Drukuj Podziel się treścią: