close

  • Być wiernym Ojczyźnie mej, Rzeczypospolitej Polskiej

     

  • WŁOCHY

  • Włochy

  •  

     Informacje o kraju


     

    1.1. Położenie geograficzne, ludność, obszar, stolica, języki urzędowe

     

    Położenie geograficzne: Republika Włoska (wł. Italia, Repubblica Italiana) położona jest w Europie Południowej, na Półwyspie Apenińskim. Stolicą kraju jest Rzym. Włochy składają się z 20 regionów i 107 prowincji. Długość wybrzeża włoskiego wynosi 7375 km. Terytorium jest otoczone wodami: Morza Liguryjskiego, Morza Tyrreńskiego, Morza Jońskiego oraz Morza Adriatyckiego.

    Obszar: Powierzchnia (wraz z Sardynią i Sycylią): 301 268 km2;. Granica lądowa: 1932 km. Włochy sąsiadują z Francją – 488 km granicy, Szwajcarią – 740 km, Austrią – 430 km i Słowenią – 232 km. Na terytorium Włoch znajdują się Stolica Apostolska i San Marino.

    Ludność: Ludność Włoch liczy ok. 60 mln obywateli, jednak gęstość zaludnienia na poszczególnych obszarach jest bardzo zróżnicowana. Na 1 km2 przypada średnio prawie 200 osób, ale w niektórych regionach wskaźnik ten jest znacznie wyższy np.: w Lombardii wynosi on około 388 mieszk./km2, a w Kampanii – nawet 425. Wyraźnie słabiej zaludnione są obszary na południu: Basilicata – tylko 60 mieszk./km2,  Molize – 73. We Włoszech przyrost naturalny wynosi około 0,4%.

    Język urzędowy: włoski. Rangę języka urzędowego – oprócz włoskiego- w regionie Valle d’Aosta ma również francuski, a w regionie Trydent Górna Adyga – także język niemiecki.

     

     

    1.2. Warunki klimatyczne

     

     

    Kraj leży w strefie klimatu śródziemnomorskiego, choć charakteryzuje się dużym zróżnicowaniem - w regionach północnych zimy są chłodne, a lata gorące, natomiast im dalej na południe tym klimat staje się łagodniejszy.

     

     

    1.3. Główne bogactwa naturalne

     

    Rtęć, potas, marmur, węgiel, siarka, boksyty, sól, nikiel, złoża rud cynku i ołowiu, nieznaczne pokłady gazu ziemnego i ropy.

     

     

    1.4. Waluta

     

    Euro

     

     

    1.5. Religia

     

    Katolicy stanowią 87,6% ludności kraju, prawosławni (1,2%), protestanci (1,1%) i Świadkowie Jehowy (0,9%). Coraz liczniejsi stają się także wyznawcy religii wschodnich, głównie sikhizmu, hinduizmu i buddyzmu (łącznie 0,6%) oraz muzułmanie (2,1%). Wyznawców judaizmu znajduje się w sumie w całych Włoszech 25-45 tys. 3,4 mln Włochów (5,8%) deklaruje ateizm.

    1.6. Infrastruktura transportowa

     

    Włochy mają bardzo dobrze rozwiniętą sieć komunikacyjną. Łączna długość dróg to 184 tyś. km w tym samych autostrad - 6,9 tys. km (2012 r.). Ze względu na kształt państwa większość głównych dróg i autostrad ma przebieg południkowy; połączenia równoleżnikowe są nieliczne. Podobny układ jak drogi mają koleje, przy czym liczba połączeń pomiędzy dwiema głównymi magistralami biegnącymi wzdłuż wybrzeża jest jeszcze mniejsza. Długość linii kolejowych wynosi 16,7 tys. km. Włochy posiadają ponadto własny system superekspresowych pociągów (prędkość powyżej 250 km/h) o nazwie Freccia (strzała). Kursują one pomiędzy Turynem, Mediolanem, Rzymem, Neapolem i Sycylią oraz do Tarentu, Wenecji. Istotną rolę w transporcie odgrywa również lotnictwo. Włochy posiadają 19 lotnisk międzynarodowych oraz 17 krajowych. Do głównych włoskich przewoźników lotniczych należą: Alitalia, Air Italy (od 2018 r.), Air Dolomiti. Rzymskie lotnisko Fiumicino-Leonardo da Vinci oraz mediolańskie Malpensa i Linate należą do największych w Europie węzłów komunikacji lotniczej.
    We Włoszech dobrze rozwinięty jest transport morski. Do największych włoskich portów należą: Genua - ponad 51 mln t, Triest - 32 mln t, Torre del Greco - 16 mln t, Neapol, Livorno, Wenecja, La Spezia, Palermo, Cagliari, Ankona, Tarent.
    Włochy słyną z dużej liczby małych portów turystycznych.


     

     

    1.7. Obowiązek wizowy

     

     

    Obywatele Polski mogą wjeżdżać i przebywać na terytorium Republiki Włoskiej na podstawie ważnego paszportu lub dowodu osobistego. 

     

    1.8. Wykaz świąt państwowych

     

     

    • 1 stycznia-Nowy Rok (Capodanno),
    • 6 stycznia-Święto Objawienia Pańskiego (Befana),
    • 25 kwietnia-Święto Wyzwolenia,
    • 1 maja-Święto Pracy,
    • 2 czerwca-Święto Republiki,
    • 15 sierpnia-Wniebowzięcie (Ferragosto),
    • 1 listopada-Wszystkich Świętych,
    • 8 grudnia-Święto Niepokalanego Poczęcia NMP,
    • 25 grudnia-Boże Narodzenie,
    • 26 grudnia-Św. Szczepana,
    • Święto ruchome-Poniedziałek Wielkanocny,
    • Święto Lokalne (np. w Rzymie św. Piotra i Pawła - 29.06).
       

     

    System administracyjny


     

     

    2.1. Ustrój polityczny.

    Włochy są republiką z dwuizbowym parlamentem, a system polityczny oparty jest na konstytucji z 1948 r. Głową państwa jest prezydent wybierany na 7-letnią kadencję przez Zgromadzenie Narodowe. Od 31 stycznia 2015 r. funkcję tę pełni Sergio Mattarella. Prezydent powołuje Premiera oraz na jego wniosek powołuje i odwołuje rząd. Obecnie urzęduje gabinet premiera Giuseppe Conte.

     

     

    2.2. Władza ustawodawcza.

     

    Władzę ustawodawczą sprawuje dwuizbowy parlament, którego kadencja wynosi 5 lat. W jego skład wchodzą: Izba Deputowanych (630 miejsc) i Senat (315 miejsc). Obie izby wybierane są w wyborach powszechnych i bezpośrednich. Bierne prawo wyborcze do Izby Deputowanych posiadają wszyscy wyborcy, którzy w dniu wyborów mają ukończone 25 lat, a do Senatu – 40 lat.

    Parlament posiada inicjatywę ustawodawczą, uchwala wotum zaufania/nieufności dla rządu, współdziała w wytyczaniu linii polityki państwa, kontroluje bieżącą politykę rządu, wybiera prezydenta w głosowaniu tajnym. Powołuje także 5 członków Trybunału Konstytucyjnego. Ponadto: uchwala budżet, rozpatruje sprawozdania z realizacji budżetu, występuje z interpelacjami i zapytaniami do rządu, powołuje komisje śledcze.

    Obecnie największe partie wchodzące w skład Izby Deputowanych to znajdujące się w koalicji rządowej Ruch 5 Gwiazd oraz Liga.

    W skład opozycji wchodzą: m.in. Forza Italia, Partia Demokratyczna, Wolni i Równi oraz Bracia Włoscy.

     

    2.3. Władza wykonawcza.

     

    Władzę wykonawczą sprawuje we Włoszech Rada Ministrów. Obecny rząd   Giuseppe Conte został powołany w czerwcu 2018 r.

     

     

    2.4. Struktura administracji gospodarczej.

     

    ·        Naczelne organy administracji: RM, Prezes RM, wiceprezesi RM, ministrowie.

    ·        Centralne urzędy: Ministerstwo Spraw Zagranicznych i Współpracy Międzynarodowej, Ministerstwo Gospodarki i Finansów, Ministerstwo Rozwoju Gospodarczego, Ministerstwo Polityki Rolnej i Leśnictwa, Ministerstwo Spraw Regionalnych, Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej, Ministerstwo Transportu i Infrastruktury, Ministerstwo Zdrowia, Ministerstwo Szkolnictwa Wyższego i Nauki

    ·        Agencje rządowe: Włoski Instytut Handlu Zagranicznego- ICE

    ·        Terenowe organy administracji zespolonej i niezespolonej: ISTAT, Włoski Bank  Centralny

    ·        Organy samorządu terytorialnego: regiony i prowincje

    ·        Organy pełniące funkcje zlecone: Włoski Urząd Patentowy

    ·        Włoskie Izby Handlowe

     

    2.5. Sądownictwo gospodarcze.

     

    We Włoszech występują dwa rodzaje postępowań pozasądowych: 1.) postępowanie koncyliacyjne i 2.) arbitraż (traktowane jako ADR – pozasądowe, alternatywne rozstrzyganie sporów).

    1. W zakresie postępowania koncyliacyjnego, Dyrektor Generalny Departamentu ds. Wymiaru Sprawiedliwości Ministerstwa Sprawiedliwości (Dip. Affari di Giustizia) jest odpowiedzialny za prowadzenie rejestru instytucji upoważnionych do prowadzenia koncyliacji. Do instytucji takich należą m.in. instytucje bankowe, notarialne oraz izby handlowe (aktualnie na tę listę składa się 30 podmiotów). Ten sposób rozstrzygania sporów znany jest pod nazwą koncyliacji dobrowolnej administrowanej – tzn. możliwości poddania rozstrzygania sporów  instytucjom o charakterze prywatnym, które są  kontrolowane przez organy administracji publicznej.

    2.  Arbitraż gospodarczy we Włoszech znajduje zastosowanie wówczas jeżeli przewidziany jest w klauzuli kontraktu zawartego pomiędzy stronami: (tzw. clausola compromissoria), która określa poddanie sporów pomiędzy firmami sądownictwu arbitrażowemu (rozstrzygnięciu przez jednego lub kilku arbitrów). Firma może przewidzieć w swoim  statucie ten sposób rozstrzygania sporów. Wówczas wniosek o stosowanie postępowania arbitrażowego do sporów firmy składa się w Rejestrze Spółek (Registro delle Imprese) izby handlowej, w której firma jest zarejestrowana; dostępny jest on wyłącznie dla wspólników firmy. W stosunkach międzynarodowych firmy mogą ponadto wskazać instytucję  wyspecjalizowaną w prowadzeniu postępowania arbitrażowego i poddać się zasadom jej działania, wówczas mówi się o tzw. arbitrażu administrowanym („istituzionalizzato” o amministrato). Firmy mogą ponadto uciekać się do tzw. arbitrato irrituale (arbitrażu nadzwyczajnego) mającemu zapobiegać  niewłaściwym interpretacjom klauzul. Ustawodawca wprowadził zasadę, że arbitraż odbywa się zgodnie z przyjętymi zasadami prowadzenia postępowania (tzw. codice di rito)  chyba że strony wyraźnie określą, w formie pisemnej, że spór ma być prowadzony na zasadzie „determinazione contrattuale (zgodnie z zapisami w umowie dot. stosowania arbitrażu). 

    W postępowaniu arbitrażowym prowadzonym przez Camera Arbitrale di Roma, firma powierza organizację postępowania tej Izbie, której struktura służy przygotowaniu wszystkich elementów, z logistycznym włącznie, w celu przeprowadzenia całego postępowania.

    Ponadto we Włoszech funkcjonuje Camera Arbitrale Nazionale e Internazionale di Milano, której właściwość dot. sporów w zakresie stosunków społecznych w odniesieniu do postanowień organów spółek, pozwów skierowanych przez lub przeciwko wspólnikom lub spółce, zarządzającym, likwidatorom itd.

    Spory prawne mogą być również rozwiązywane przez sądy niższej instancji na podstawie powództwa cywilnego (niektóre większe sądy mają wyznaczone wydziały odpowiedzialne za rozwiązywania tego typu sporów).

     

     

    Gospodarka


     

     

    3.1. Ogólna charakterystyka sytuacji gospodarczej

    Gospodarka włoska, po latach kryzysu, znajduje się obecnie w fazie umiarkowanego wzrostu oscylującego na poziomie 1.5% PKB. Choć tempo wzrostu nie jest duże to i tak jest to najlepszy wynik od 2010 r. PKB Włoch nie powróciło  nadal do poziomu sprzed kryzysu w 2007 r. i należy podkreślić, że obecny wzrost jest najniższy pośród wszystkich państw członkowskich UE.  Długotrwałe słabości strukturalne i dysproporcje między regionami nadal obciążają potencjał wzrostu Włoch.

     

    Prognozy OECD oraz analityków Confindustrii są zbieżne są z przewidywaniami rządowymi zawartymi w Dokumencie programowym nt. gospodarki i finansów DEF  mówiące o tegorocznym wzroście na poziomie 1,5%.  Komisja Europejska, w opublikowanej 3 maja 2018 r.. wiosennej prognozie gospodarczej spodziewa się lekkiego spowolnienia tempa wzrostu włoskiej gospodarki w 2019 r. do 1,2% wskazując jako ryzyko eskalacyjny protekcjonizm handlowy ze strony Stanów Zjednoczonych.

     

    Główną słabością Włoch pozostaje wysoki poziom długu publicznego. Według KE ma wynieść 130,7% PKB w 2018 r. (131,8% w 2017 r.) i spaść do 129,7% PKB w 2019 r. W wyniku przeprowadzonych działań konsolidacyjnych  poprawie uległ  wskaźnik nominalny stosunku deficytu budżetowego do PKB  - w 2017 r. :2.3% (spadłby do 1.9% gdyby nie pomoc udzielona sektorowi bankowemu). Według prognoz w najbliższych dwóch latach powinien on spaść do 1,7% głównie za sprawą działań zaplanowanych w budżecie na 2018 r. przez ustępujący rząd P. Gentiloniego.

    Istnieje realne ryzyko, że sytuacja włoskich finansów publicznych może ulec pogorszeniu. Nowa egzekutywa w „rządowym kontrakcie” zobowiązała się m.in. do wycofania reformy emerytalnej z 2011 r., która podnosiła minimalny wiek emerytalny; wprowadzenia podatku liniowego flat tax ; wprowadzenia minimalnego dochodu gwarantowanego dla bezrobotnych i najuboższych (w proponowanej kwocie 780 euro), zatrzymania planowanej na ten rok podwyżki Vat (miałaby nastąpić w 2019 r.).

     

    Największymi bolączkami włoskiej gospodarki pozostają niska produktywność oraz niewystarczająco wysoka stopa zatrudnienia (szczególnie wśród młodzieży). Mimo, że w ostatnim okresie zwiększyła się liczba miejsc pracy, to nadal bezrobocie we Włoszech uważane jest za jeden z głównych problemów społecznych. Bezspornym pozostaje fakt, że sytuacja na rynku pracy systematycznie ulega poprawie jednak wolniej niż w pozostałych państwach członkowskich UE.  W I kwartale 2018 r. odnotowano dalszy wzrost zatrudnienia. W kwietniu br. zatrudnienie wzrosło o 0,3% w stosunku do miesiąca poprzedniego głównie za sprawą wzrostu liczby umów na czas określony oraz liczby pracowników prowadzących własna działalność gospodarczą. Wzrost zatrudnienia odnotowano także w dwóch grupach wiekowych: 15-24 lata oraz powyżej 50 r.ż.  W maju utrzymała się tendencja wzrostu liczby osób zatrudnionych (+114 tys. m/m) i spadku stopy bezrobocia do 10,7%.

    Region tzw. Mezzoggiorno pozostaje jedynym włoskim regionem gdzie sytuacja na rynku pracy w porównaniu do 2008 r. uległa pogorszeniu (-310 tys. miejsc pracy). Wskaźnik zatrudnienia wśród kobiet niższy jest o ponad 13 pkt. proc. w porównaniu do średniej europejskiej (odpowiednio 48,9 i 62,4) a stopa bezrobocia wśród młodzieży w przedziale wiekowym 15-24 wynosi 34,7% (dla porównania 16,8%  w UE).

     

     

    3.2. Tabela głównych wskaźników makroekonomicznych.

     

     

     

     

     

    jednostki

    2013

    2014

    2015

    2016

    2017

    I kw. 2018

    PKB

    mln euro

    1 540 858

    1 535 570

    1 547 233

    1 571 580

    1 596 293

    402 332

    PKB (wzrost/spadek w porównaniu do analog. okresu roku poprzedniego)

    %

    -1,7

     

    -0,3

    0,7

    0,9

    1,5

    1,4

    Deficyt bieżący

    %

    -2,9

     

    -3,0

    -2,7

    -2,4

    -2,3

    -

    Zadłużenie/PKB

    %

    129,0

     

    131,8

    132,1

    132,6

    131,8

    -

    Wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych –  inflacja *

    %

    1,2

     

    0,2

    0,0

    -0,1

    1,2

    0,3

    Bezrobocie

    %

    12,2

    12,7

    11,9

    11,7

    11,2

    11,1

    Eksport towarów i usług

    mln euro

    437 783

    451 560

    470 946

    480 967

    509 374

    127 362

    Import towarów i usług

    mln euro

    393 303

    405 699

    429 886

    446 245

    474 668

    119 420

    Saldo HZ

    mln euro

    44 480

    45 861

    41 060

    34 722

    34 706

    7 942

     

     

     

     

     

     

     

     

     .

     

     

     

     

     

     

    źródło: oprac. wł. na podstawie danych Istat

     

     

    * Inflacja na koniec ostatniego miesiąca kwartału w stosunku do analogicznego okresu roku poprzedniego

     

     

     

     

     

    3.3. Główne sektory gospodarki.

     

    Sektor energetyczny

     Bezpieczeństwo dostaw to kluczowy z punktu widzenia włoskich interesów element polityki zagranicznej i gospodarczej. Włochy są w 87% uzależnione od importu surowców energetycznych, w związku z tym wszelkie zawirowania na rynkach światowych mają natychmiastowe przełożenie na stan gospodarki. Wzorem lat poprzednich Włochy starają się dywersyfikować źródła dostaw ropy i gazu pomiędzy Rosją, Libią i Algierią  oraz rozwijać infrastrukturę przesyłową i magazynowania. Jednym ze strategicznych partnerów włoskiej grupy energetycznej ENI  pozostaje rosyjski Gazprom. Rosja odpowiada za około 40% dostaw gazu.

    Sektor energii odnawialnych we Włoszech uważany jest za jeden z najważniejszych sektorów. Włochy 39% energii elektrycznej produkują ze źródeł odnawialnych w proporcjach – 8% biomasa i odpady, 15% hydro, 8% energia solarna, 2% geotermia, 6% wiatr.

    Ponadto gaz odpowiada za 42% miksu elektrycznego, 15% węgiel (dane 2016-2017). Łącznie Włochy produkują ok. 284 TWh rocznie.

     

     

    Sektor  motoryzacyjny

     Dominującym podmiotem w sektorze motoryzacyjnym we Włoszech, niezmiennie pozostaje spółka FIAT, która od 2014 roku nosi nazwę Fiat-Chrysler Automobiles. Obecnie FCA znacznie rozluźniła swoje więzy z krajem. Jest notowana na Wall Street, posiada siedzibę w Holandii oraz Londynie. Sektor motoryzacyjny odpowiada za ok 11% włoskiego PKB i wart jest ok 189 mld euro (obroty). Zatrudnienie w sektorze to 6% całego zatrudnienia w przemyśle.

    W dniu 1 czerwca 2018 r. firma zaprezentowała nowy plan przemysłowy na lata 2018-2021. Podstawą planu ma być odejście od małych, tanich pojazdów i waloryzacja marek luksusowych, takich jak Maserati, Alfa Romeo i Jeep. Włoskie zakłady firmy mają produkować pojazdy o wysokiej wartości dodanej, zaś mniejsze, tańsze auto zostaną przeniesione do zakładów w Polsce i innych częściach świata.

    W roku 2017 odnotowano wzrost rejestracji nowych pojazdów o 7.96% w stos. do roku 2016. Nadal największym powodzeniem coiesza się wśród Włochów auta małe i miejskie, a palma pierwszeństwa należała w 2017 r do Fiata Panda oraz Lancii Ypsilon.

     

    Przemysł tekstylno-odzieżowy

    Według danych z 2017 r. sektor tekstylno-odzieżowy i mody zatrudnia 3,6 mln osób w blisko 400 tys. firm. Jego obroty wynoszą około 867 mln euro. Sektor odzieży jest jednym z najważniejszych we włoskim przemyśle zatrudniając 9% wszystkich zatrudnionych i 13% zatrudnionych w przemyśle. Z uwagi na kryzys spadła liczba firm od 2010 r. jednak w ostatnim czasie trend ten został zatrzymany. Mimo spadku produkcji o ok 1,5% wzrosła wartość obrotów (+1%). Wynika to ze struktury włoskiego przemysłu odzieżowego, który w większości produkuje wyroby luksusowe, liczne są znane marki modowe, dobrze rozwinięty jest sektor galanterii skórzanej oraz sektor obuwniczy.

    OD 2011 r. systematycznie rośnie eksport włoskiego przemysłu odzieżowego (o 15,8%). Same Chiny odnotowały wzrost importu włoskiej mody o ponad 200%. Pierwszymi odbiorcami (2016) są w kolejności Francja, Niemcy, Wielka Brytnia, USA, Hiszpania, Chiny.

     

    Sektor rolno–spożywczy

    Rok 2017 był, zdaniem czołowej włoskiej organizacji rolniczej Coldiretti powołującej się na dane urzędu statystycznego ISTAT, rekordowym rokiem w  eksporcie włoskich produktów rolno-spożywczych. Szacunkowo wartość  eksportu przekroczyła 40 mld  € i wzrosła o 6% w porównaniu do 2016 roku. W 2018 r. oczekuje się kontynuacji tego pozytywnego trendu.Włoski eksport rolno-spożywczy koncentruje się przede wszystkim na rynkach krajów UE na które przypada 62% włoskiego eksportu. Systematycznie wzrasta eksport do USA,  na rynki krajów azjatyckich oraz afrykańskich. Najwyższy dwucyfrowy wzrost sprzedaży włoskich produktów rolno – spożywczych odnotowano do Rosji i Chin.  O sukcesie sprzedaży produktów „Made in Italy” świadczą takie pozycje jak: wino, wędliny oraz sery  (eksport w tej kategorii wzrósł na koniec 2017 roku o 7-9%). Ciekawostką jest, ze 80% eksportowanych włoskich produktów żywnościowych to produkty zarejestrowane jako chronione nazwy pochodzenia, chronione oznaczenia geograficzne oraz gwarantowane tradycyjnie specjalności. 

     

    Sektor turystyczny

    Niezwykle ważną dziedziną gospodarki jest turystyka, która ma znakomite możliwości rozwoju dzięki walorom krajobrazu, bardzo długiemu wybrzeżu oraz bogatemu dziedzictwu kulturowemu. Obecnie udział sektora turystycznego w tworzeniu PKB utrzymuje się na poziomie 10%, a zatrudnionych w nim jest ok. 2,5 mln mieszkańców. Włochy znajdują się na 5 miejscu na świecie pod względem liczby przyjeżdżających turystów zagranicznych. W 2017 r.  kraj odwiedziło ponad 50 mln turystów (dane Unicredit).

    W 2017 roku padł rekord liczby turystów zagranicznych zwiedzających włoskie muzea i tereny archeologiczne. W porównaniu z rokiem 2013 liczba zwiedzających muzea wrosła o 12 mln ( z 38 mln do 50 mln) czyli o 31% a wpływy ze sprzedanych biletów osiągnęły kwotę blisko 200 mln euro (+53%). Na liście najpopularniejszych odwiedzanych miejsc znajdują się: Koloseum (7 mln zwiedzających), Pompeje (3,4 mln), florenckie galerie Uffizi (2,2 mln) oraz Accademia (ponad 1,6 mln), rzymski zamek Castel Sant’Angelo (1,5 mln). Dla turystów najpopularniejszymi regionami pozostają: Lacjum (23 mln), Kampania (8,7 mln) a także  Toskania (7 mln).

    Od lat turyści z Niemiec wiodą prym stanowiąc 14% wszystkich przyjeżdżających do Włoch. Na kolejnych miejscach plasują się turyści z Francji i Wielkiej Brytanii (po 3 %). Od paru lat odnotowuje się nowy trend związany ze wzrostem przyjazdów obywateli państw z Europy Środkowo-Wschodniej, w tym z Polski (1,2%, wzrost o 6,9% r/r). Polska zajmuje pod tym względem 10 lokatę.

     

     

    3.4. Uczestnictwo w organizacjach międzynarodowych i wielostronnych porozumieniach o charakterze ekonomicznym.

     

    Działalność Włoch na forum OECD

    Włochy wykazują dużą aktywność na forum OECD. Wkład IT do budżetu organizacji na poziomie ponad 4,2% jest szóstym co do wielkości po Stanach Zjednoczonych, Japonii, Niemczech, Francji i Wielkiej Brytanii. Odsetek włoskich urzędników w sekretariacie OECD w ostatnich latach stale rośnie, a reprezentanci Włoch są najliczniejszą grupą na poziomie zarządzającym w OECD. W 2016 r. urzędnicy włoscy (poziomy A1-A7) stanowili 7,8% ogółu.

    Włochy pełnią ważną rolę na polu szkoleniowym OECD. Trzy centra szkoleniowe OECD mają siedzibę w IT: Centro di Trento prowadzi szkolenia w dziedzinie małych i średnich przedsiębiorstw oraz rozwoju terytorialnego, Centro Regionale di Formazione OCSE-MENA udziela wsparcia administracji publicznej krajów arabskich w okresie transformacji poprzez szkolenia dla urzędników państwowych, Scuola di Ostia della Guardia di Finanza, organizuje specjalistyczne szkolenia z zakresu przeciwdziałania oszustwom podatkowym.

    Ostatnio w ramach Współpracy na rzecz rozwoju Włochy wniosły wkład 200 000 euro na rzecz utrzymania siedziby regionalnej International Academy for Tax Crime Investigation w Nairobi.

     

    Zaangażowanie Włoch w negocjacje na forum WTO

    Wkład Stanów Zjednoczonych do budżetu WTO wynosi 11%. Niemiec, Francji, Hiszpanii i Włoch jest niemal dwukrotnie większy (20%).

     

    Włochy uczestniczyły w ostatniej konferencji ministerialnej WTO, która odbyła się w Buenos Aires 10-13 grudnia 2017 roku. Delegacji Włoch przewodniczył podsekretarz Stanu ds. Rozwoju Gospodarczego Ivan Scalfarotto. Włochy uważają, że wyniki konferencji są rozczarowujące.

    W opinii IT konieczne jest nadanie nowej dynamiki WTO, aby stawić czoła nowym wyzwaniom naszych czasów, takim jak handel elektroniczny, który jest przyszłością handlu międzynarodowego, wsparcie małych i średnich przedsiębiorstw, które są podstawą włoskiego systemu produkcyjnego, i które potrzebują reguł by móc konkurować na rynkach światowych.

    Włochy są rozczarowanie, iż mimo starań Europy i prezydencji argentyńskiej nie udało się osiągnąć żadnych konkretnych postanowień m.in. w sprawie deklaracji dotyczącej zasad handlu oraz w kwestii praw kobiet. Włochy określają tę sytuację jako poważny problem polityczny, z uwagi na fakt, iż najbardziej znaczące gospodarczo państwa świata nie były w stanie zrezygnować z własnych interesów na rzecz dobra ogólnego.

    IT opowiadają się za szukaniem możliwości dialogu z USA w kwestiach rozbieżnych w kontekście wielostronnym.

    IT wyrażają zadowolenie z zaawansowania negocjacji z Argentyną i krajami Mercosur i mają nadzieję, że na początku roku 2018 zostanie sfinalizowane porozumienie, które umożliwi wzajemne korzyści gospodarcze.

     

    Zaangażowanie się Włoch w prace na forum G7 i G20

    Włosi prowadzą aktywną działalność w obydwu tych formułach, a w 2017 r. przewodzili G7.

     

    G7

    Włosi bardzo aktywnie promowali swoje przewodnictwo w G7 – 10.04. zorganizowali spotkanie ministrów spraw zagranicznych G7 w Lucca, spotkanie ministrów kultury w Florencji, ministrów zdrowia w Mediolanie, szczyt G7 w Taorminie (26-27.05.), na którym obecny był m.in. prezydent USA D. Trump. Kontrowersje budziła ewentualna obecność Rosji podczas szczytu w Taorminie Ostatecznie RU nie była obecna, Włosi mają nadzieję, że będzie to ostatni szczyt G7 bez Rosji.

    Pomimo wielu obszarów zarysowujących się różnic- szczególnie jeśli chodzi o handel zagraniczny czy migracje, najbardziej kontrowersyjnym elementem spotkań w wymiarze G7 były zmiany klimatyczne. Ostatecznie udało się wypracować kompromisowe zapisy, które nie izolowałyby USA, a jednocześnie podkreślały znaczenie porozumienia paryskiego dla pozostałych sześciu krajów. Analogicznie, podczas posiedzenia ministrów ds. środowiska.

    Działania IT w ramach przewodnictwa w G7 koncentrowały się również na sytuacji w Korei Płn (m.in. 4.09.br. został wydany komunikat G7 potępiający próby rakietowe Korei Płn).

    W dniach 8-9 czerwca br. premier Giuseppe Conte wziął udział w szczycie państw G7 w Kanadzie. Włochy jako priorytety wskazywały kwestię handlu międzynarodowego (walka z protekcjonizmem), klimatu i migracji.

    G20

    W 2017 r. Włosi uczestniczyli w szczytach G20 na poziomie ministrów rolnictwa (22.01), spraw zagranicznych (16-17.02) oraz finansów (17-18.03). Premier P. Gentiloni wziął udział w szczycie G20 w Niemczech (Hamburg) w dniach (7-8.07). Głównym przesłaniem IT na forum  G20 był apel o zaangażowanie w pomoc, ratunek i przyjęcie migrantów. IT podkreślały, że jest to wyzwanie globalne, któremu państwa pozostawione same sobie nie podołają.

     

     

    Dwustronna współpraca gospodarcza


     

     

    4.1. Ważniejsze gospodarcze porozumienia Polska-Włochy.

     

    • Umowa o współpracy gospodarczej, przemysłowej i naukowo-technicznej z 1974 r.;
    • Umowa w sprawie unikania podwójnego opodatkowania z 1985 r.;
    • Memorandum o współpracy MGiP z włoskim Instytutem Promocji Przemysłu (IPI) w dziedzinie rozwoju małych i średnich przedsiębiorstw z 1999 r.
    • Memorandum o współpracy ministerstw infrastruktury z 2003 r.
    • Umowa o współpracy Generalnego Inspektora Kontroli Skarbowej z Ufficio Italiano dei Cambi (UIC) z 2004 r.
    • Deklaracja o współpracy w dziedzinie energii odnawialnej, technologii czystego węgla, rozwoju energetyki jądrowej i bezpieczeństwa energetycznego z 2009 r.
    • Deklaracja o współpracy w zaawansowanych technologicznie sektorach przetwórczych, w tym przemysłach poddostawczych branży samochodowej, infrastrukturze oraz wspieraniu przedsiębiorstw w wykorzystaniu środków europejskich z 2009 r.
    • Porozumienie o współpracy między Polską i Włoską Agencją kosmiczną w 2015 r.

     

    4.2. Handel zagraniczny

     

    Według danych włoskiego urzędu statystycznego ISTAT wartość wymiany handlowej między Polską a Włochami w 2017 roku wyniosła 22,4 mld euro co stanowi 12 % wzrost wobec 2016 r. W pierwszych trzech miesiącach 2018 r. wartość wymiany wyniosła 5,9 mld euro i była o 5,9% wyższa w stosunku do analogicznego okresu roku poprzedniego.

    Włoski eksport do Polski w 2017 r. wyniósł 12,6 mld euro ( wzrost o 12,0% r/r), import zaś  9,9 mld euro (wzrost o 12,1% r/r).  W okresie I-III 2018 r. eksport do Polski wyniósł 3,6 mld euro (+12,9%), import zaś 2,4 mld euro (-3,0%).

    Wymianę handlową między naszymi krajami charakteryzuje koncentracja na kilku grupach towarowych. Do najczęściej importowanych produktów należą: maszyny i urządzenia, środki transportu, metale i produkty metalurgiczne oraz wyroby chemiczne. Z kolei najczęściej eksportujemy środki transportu, wyroby spożywcze, napoje i tytoń oraz metale i produkty metalurgiczne. Taka charakterystyka wymiany towarowej może być uzasadniona w dużym stopniu działalnością w Polsce największych włoskich producentów z branży samochodowej oraz metalurgicznej.

    Polska jako partner handlowy Włoch od wielu lat zajmuje podobną pozycję: 9 miejsce wśród odbiorców włoskich produktów z 2,8% udziałem w całości eksportu oraz 11 pozycję pod względem importu z 2,5% udziałem.

     

    4.3. Wzajemne inwestycje

     

    Włochy zajmują 7. Pozycję wśród inwestorów zagranicznych w Polsce. Wartość inwestycji (2016) wynosi około 8,5 mld euro, a liczba przedsiębiorstw wynosi około 1300. Włosi inwestują zarówno w usługi jak i produkcję. Na liście największych inwestorów w Polsce jest aż 187 firm włoskich, wśród których można wymienić Fiat-Chrysler Automobiles, Brembo, Ferrero, Marcegaglię, Mapei.

    Według danych GDDKiA, włoskie firmy startują we wszystkich istotnych kontraktach na budowę dróg i autostrad, włoska firma Astaldi odpowiada za budowę najdłuższego tunelu drogowego (popularna „Zakopianka”), firma była także zaangażowana w budowę warszawskiego metra.

    Łączna wartość polskich inwestycji w 2016 r wyniosła niecałe 85 mln euro. Polskie firmy inwestują w sektory farmaceutyczny, transportowy, budownictwa i handlu. Polskie firmy, niezależnie od inwestycji kapitałowych podpijają włoski rynek, szczególnie w takich sektorach jak transport czy budownictwo. Polskie firmy produkujące plastikowe ramy okienne maja bardzo silna pozycję, szczególnie na Północy kraju (Oknoplast, Drutex). Solaris, Pesa czy Newag to już uznane marki. Newag i Pesa zaopatrują włoskie koleje regionalne w nowoczesne składy elektryczne, polskiej produkcji jest miedzy innymi słynna kolej wąskotorowa wokół Etny. W ostatnim czasie NEWAG dostarczył składy dla kolei apulijskich . Solaris zdobywa rynek pojazdów elektrycznych, autobusy o tkaim napędzie kupuje między innymi Mediolan oraz Bergamo.

     

    4.4. Współpraca regionalna

    Od lat niektóre włoskie regiony mają podpisane umowy o współpracy gospodarczej, politycznej i kulturalnej z polskimi województwami (której jednak tracą na znaczeniu z uwagi na podejmowanie przez NUTS II pragmatycznej współpracy ad hoc w celu realizacji określonych projektów). Współpraca ta obejmuje wymianę misji gospodarczych, wizyty włoskich szefów rządów regionalnych i naszych marszałków, współpracę unijną w ramach programów Europejskiej Współpracy Terytorialnej, VII Programu Ramowego, włoskich i polskich funduszy strukturalnych przeznaczonych na internacjonalizację oraz współpracę zagraniczną. Rozwija się także współpraca na szczeblach powiatów i włoskich prowincji oraz gmin obu krajów, chociaż ta współpraca ma częściej charakter kulturalny, turystyczny i naukowy. Rozwija się współpraca woj. warmińsko-mazurskiego z Umbrią oraz miastem i prowincją Perugia. Jest to współpraca polegająca na wymianie młodzieży, szkolnictwie w zakresie enogastronomii, czy turystyki pielgrzymkowej.  Istotnym wydarzeniem była realizacja w 2016 r. z inicjatywy tych regionów pasażerskiego połączenia lotniczego Szymany-Asyż. Z ważniejszych wydarzeń współpracy regionalnej można wskazać na wspólną inicjatywę w ramach partnerstwa miast – Krakowa i Rzymu – organizacji w  grudniu 2016 r. w rzymskiej galerii MAXXI wystawy z Muzeum Sztuki Współczesnej w Krakowie. W 2017 r. podpisano dwa porozumienia o współpracy. Między Oświęcimiem a Cori w Lacjum – przewiduje się współpracę zwłaszcza w zakresie kultury, wymiany młodzieży, zespołów muzycznych, grup rekonstrukcyjnych, promocja kulinariów. Zaś porozumienie między Władysławowem a Scaleą w Kalabrii nawiązano z uwagi na nadmorskie położenie obu gmin i w związku z tym podobne wyzwania i możliwości. Często dużą rolę w nawiązywaniu porozumień, jak to np. miało miejsce w przypadku współpracy Władysławowa ze Scaleą, odgrywają również lokalne społeczności Polaków mieszkających we Włoszech. Odnotowuje się także liczne kontakty powstałe w oparciu o podłoże historyczne. Włosi chętnie kultywują pamięć II Korpusu gen. Andersa. Miasteczka znajdujące się na szlaku przejścia II Korpusu często poszukują polskich partnerów do współpracy.

     

     

     

    Dostęp do rynku


     

     

    5.1. Dostęp do rynku polskich towarów i usług

     

    Warunki dostępu dla polskich towarów i usług, wynikające z włoskich przepisów (licencje, zezwolenia, kwalifikacje, wpisy na listy zawodowe), są identyczne dla wszystkich eksporterów i przedsiębiorców z UE. Po zniesieniu w sierpniu 2006 roku okresu przejściowego na swobodny przepływ pracowników, obywatele i firmy polskie nie mają ograniczeń w dostępie do włoskiego rynku pracy. Procedury związane z założeniem działalności gospodarczej są takie same dla Polaków, jak dla innych obywateli UE. Duże zainteresowanie rynkiem włoskim okazują firmy polskie, świadczące usługi w charakterze podwykonawcy - głównie w sektorze budowlanym i pracach montażowych.

    Główne bariery przy rejestracji działalności gospodarczej to: kwestie językowe oraz różnice w ustawodawstwie krajowym.

    Polskie firmy cieszą się pozytywną opinią wśród włoskich przedsiębiorców. Jednakże dużym mankamentem jest wciąż niska rozpoznawalność polskiej marki oraz słaba znajomość polskiej oferty eksportowej. Inną barierą dla polskiego eksportu są wysokie wymagania co do jakości oraz wzornictwa – kwestie te mają ogromne znaczenie dla włoskiego konsumenta.  

     

    5.2. Dostęp do rynku pracy. Świadczenie usług i zatrudnianie obywateli RP

     

    Obywateli polskich, zamierzających podjąć pracę we Włoszech, obowiązują takie same zasady jak wszystkich obywateli UE.

    Szczegółowe informacje nt. podejmowania pracy i świadczenia usług we Włoszech można znaleźć na poniższych stronach:

    http://www.msz.gov.pl/resource/e142cbdf-92aa-4340-8bc3-24def5853d25:JCR

    https://europa.eu/youreurope/business/sell-abroad/service-providers/index_pl.htm

    https://eures.praca.gov.pl/zal/warunki_zycia/wlochy/Wlochy2.pdf

    https://italy.trade.gov.pl/pl/prawo-pracy/169138,podejmowanie-pracy-we-wloszech.html

     

    5.3. Nabywanie i wynajem nieruchomości

     

    We Włoszech istnieje swoboda zakupu i wynajmu nieruchomości (również rolnych) przez cudzoziemców będących obywatelami krajów Unii Europejskiej.

    Pewne ograniczenia przy zakupie nieruchomości mogą wynikać z:

    • położenia danej nieruchomości (np. w strefie przygranicznej, co rodzi konieczność uzyskania zezwolenia na jej zakup);
    • uwarunkowań historycznych i terenowych (kwestie ochrony środowiska, miejsca widokowe, zabytki, konieczność spełnienia wymogów stawianych przez Ministerstwo Kultury);
    • użytkowania nieruchomości niezgodnie z jej przeznaczeniem.

     

    Nabywanie i wynajem nieruchomości przez osoby prawne z krajów UE oparte jest na takich samych zasadach, jak nabywanie nieruchomości przez osoby fizyczne.

     

    5.4. System zamówień publicznych

     

    Informacje odnośnie Przetargów i Zamówień Publicznych we Włoszech można znaleźć m.in. na stronach:

    - Urzędu Nadzoru nad Przetargami Publicznymi (Autorità per vigilanza sui lavori pubblici http://www.anp.it/anp/doc/avcp )

    - Dziennika Urzędowego Gazetta Ufficiale (www.gazzettaufficiale.it, hasło: Bandi di Gara)

    - na stronach internetowych poszczególnych regionów włoskich

    - na stronach internetowych gmin (www.comuni.it) oraz prowincji (http://www.comuni-italiani.it/province.html

    - na stronach internetowych poszczególnych ministerstw

    - na łamach najważniejszych dzienników (np. La Repubblica ,I l Sole 24 ore, Il Corriere della Sera )

    - na portalach internetowych poszczególnych Izb Handlowych (www.camcom.it) pod hasłem Ricerca di una Camera di Commercio.

     

    Zamówienia publiczne powyżej progu.

    Wszystkie zamówienia publiczne przekraczające określone wartości progowe muszą być opublikowane w Suplemencie do Dziennika Urzędowego Unii Europejskiej (zwanym również „serią S”). Urząd Oficjalnych Publikacji Wspólnot Europejskich wydaje serię S wyłącznie w wersji elektronicznej. Strona serwisu: http://ted.europa.eu. Ogłoszenia o przetargach publikowane są 12 dni po ich przesłaniu do Komisji lub 5 dni w uzasadnionych przypadkach, w postaci skrótu w przynajmniej dwóch głównych krajowych dziennikach oraz w przynajmniej dwóch najbardziej poczytnych lokalnych gazetach w regionie właściwym dla wykonania zamówienia.

     

    Procedury przetargowe w zamówieniach powyżej progu.

    Procedury wyboru ofert, które sprowadzają się do oczywistego i koniecznego etapu wyboru

    najlepszej oferty w oparciu o kryteria, takie jak najniższa cena lub najbardziej ekonomiczna

    oferta, mogą zostać podzielone na:

    a) zwykłe procedury (przetarg nieograniczony oraz przetarg ograniczony), które mogą być

    stosowane zgodnie z uznaniem zamawiającego;

    b) procedury, którego mogą być stosowane tylko w określonych okolicznościach:

    -  negocjacje z ogłoszeniem;

    -  negocjacje bez ogłoszenia;

    -  konkurs na projekt;

    -  system dynamicznych zakupów.

    Procedura jest wybierana przez zamawiającego w celu wybrania najkorzystniejszej oferty w

    zgodzie z powyższymi kryteriami. Informacja o formie przetargu zawarta jest w ogłoszeniu.

     

    Wymagana dokumentacja.

    W celu nabycia uprawnień do udziału w przetargach publicznych na dostawy i usługi, podmioty biorące udział w przetargu powinny udowodnić, iż spełniają wszystkie stawiane wymogi (ogólne, techniczne, finansowe i kompetencyjne). Ponadto podmiot zamawiający ma prawo kontroli ww. wymogów na każdym etapie trwania przetargu.

    Przetarg zgodnie z Prawem Zamówień Publicznych wygrywa najlepsza oferta, która powinna zostać wyłoniona w oparciu o najniższą cenę lub pod kątem największych korzyści ekonomicznych (wartość za pieniądze) lub wg kryteriów wyboru oferty, ujętych w ogłoszeniu o przetargu.

     

    Zamówienia publiczne poniżej progu

    W przypadku zamówień poniżej progu zamawiający nie jest zobowiązany do zamieszczenia ogłoszenia. W przypadku robót budowlanych ogłoszenia o przetargu publikowane są nie tylko na stronach internetowych nabywcy, ale także na stronach internetowych Ministerstwa Infrastruktury (www.mit.gov.it) oraz, w skróconej postaci, w krajowym dzienniku i gazecie lokalnej. W przypadku zamówień o mniejszej wartości – ogłoszenie zamieszczane jest na tablicy ogłoszeń urzędu miejskiego właściwego dla miejsca realizacji zamówienia.

     

    5.5. Ochrona własności przemysłowej i intelektualnej

     

    Patent (brevetto per invenzione)

    We Włoszech występują dwa typy patentów:

    • patent na wynalazek (invenzione) - dotyczy wynalazków o zastosowaniu przemysłowym i  

      jest przyznawany na okres 20 lat, bez możliwości odnowy.

    • wzory użytkowe (modello di utilità) – dotyczą konkretnych urządzeń, którym wynalazca nadaje kształt, strukturę i wzbogaca o elementy korzystniejsze od dotychczas istniejących. Jest przyznawany na 10 lat, bez możliwości przedłużenia.

     

    Patenty są udzielane na wszystkie wynalazki nadające się do przemysłowego stosowania, odznaczające się nowością, poziomem wynalazczym (tj. wynalazek w świetle stanu techniki wnosi istotną, oryginalną wartość dodaną) oraz nie naruszające ogólnie przyjętych zasad społecznych (również moralnych). Zgłoszenia patentowego mogą dokonać zarówno spółki, jak i osoby fizyczne nie prowadzące działalności gospodarczej. Patent może stracić „ważność” w przypadku braku zapłaty wymaganych podatków rocznych lub niezrealizowania wynalazku w ciągu 3 lat od zdobycia koncesji lub 4 lat od daty złożenia podania.

    Informacji na temat rejestracji patentów udzielają przede wszystkim włoski Urząd Patentowy (Ufficio Italiano Brevetti e Marche - UIBM) i Izby Handlowe (Camere di Commercio). Sugeruje się jednak, ze względu na złożoność procedury, skorzystać z usług wyspecjalizowanych firm doradczych.

    Dzięki zunifikowanemu systemowi, ustalonemu przez Europejską Konwencję Patentową można występować o patent ważny w 20 krajach europejskich, przedstawiając podanie tylko w jednym z nich i tylko w jednym języku. Takie patenty posiadają znacznie większą moc, niż uznawane tylko na skalę krajową ze względu na szczegółowe analizy jakim są poddawane.

     

    Znak towarowy (marchio d’impresa)

    Znaki towarowe pozwalające odróżnić na rynku produkty lub usługi danej firmy od innych są udzielane są we Włoszech bezterminowo. Znakiem towarowym mogą być m.in. nazwa, jedno lub więcej słów, graficzny znak, dźwięk. Musi to być znak nowy, nie funkcjonujący na terytorium włoskim. Może już być zarejestrowany za granicą – pod warunkiem, iż nie jest bardzo popularny i że jego wybór „nie jest wyrazem złej woli”.

    Istnieje możliwość uzyskania Unijnego Znaku Firmowego. W takim przypadku należy zgłosić się do Urzędu Regulacji Rynku z siedzibą w Alicante (Hiszpania) lub do UIBM.

     

    .

     

    Przydatne linki i kontakty


     

     

    6.1. Administracja gospodarcza

     

    Rząd Włoski: http://www.governo.it/

    Ministerstwo Spraw Zagranicznych i Współpracy Międzynarodowej  http://www.esteri.it/mae/it/

    Ministerstwo Transportu i Infrastruktury: http://www.mit.gov.it/

    Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej: www.lavoro.gov.it

    Ministerstwo Polityki Rolnej i Leśnictwa: www.politicheagricole.gov.it,

    Ministerstwo Rozwoju Ekonomicznego: www.sviluppoeconomico.gov.it,

    Ministerstwo Gospodarki i Finansów: www.mef.gov.it,

    Ministerstwo Spraw Regionalnych: http://www.affariregionali.it/

     

    6.2 Samorządy gospodarcze

    Włoskie Izby Handlowe: http://www.camcom.gov.it/

    Związek Włoskich Izb Handlowych Za Granicą: www.assocamerestero.

    Zrzeszenie Przedsiębiorstw Włoskich: www.confindustria.it

    Związek Zawodowy: www.cgil.it

    Związek Zawodowy: www.cisl.it

    Stowarzyszenie Handlowo-Przemysłowe: www.confcommercio.it

    Związek ds. Transportu Samochodowego i Podróży: www.anav.it

    Włoski Związek Turystyki: www.confesercenti.it

    Związek Izb Handlowych, Przemysłowych, Rzemieślniczych i Rolniczych: www.unioncamere.it

     

     

    6.3. Ogólnokrajowa  prasa ekonomiczna

    „Il Sole 24 Ore” http://www.ilsole24ore.com/

     „Il Denaro” https://www.ildenaro.it/

     „Tutta Finanza” http://www.tuttalafinanza.it/joomla/

     

    6.4. Oficjalne strony o charakterze ekonomicznym

     

    Włoski Instytut Handlu Zagranicznego: www.ice.gov.it

    Włoski Urząd Statystyczny: http://www.istat.it/it/

    Włoski Bank Centralny: www.bancaditalia.it

    Włoski Urząd Patentowy: www.ufficiobrevetti.it

    12 czerwca 2013 (ostatnia aktualizacja: 5 lipca 2018)

    Drukuj Drukuj Podziel się treścią: